Deze week gaat de jaarlijkse campagne ‘Leer over de Holocaust’ van start. De campagne is een initiatief van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) en belicht het belang van Holocausteducatie in de Nederlandse samenleving. De campagne richt zich met posters, (online)advertenties en radiospotjes op alle Nederlanders en nodigt uit om stil te staan bij de Holocaust. Het thema van dit jaar is ‘Vertel me meer’. De campagne vormt de opmaat naar International Holocaust Memorial Day op 27 januari en vindt dit jaar voor de derde keer plaats.

Vanaf 2 februari 2026 is er meer ruimte voor burgers en wetenschappers om het Centraal Archief Bijzonder Rechtspleging (CABR) digitaal te raadplegen. Iedereen met een onderzoeksbelang, zoals nabestaanden van slachtoffers, kan onder bepaalde voorwaarden in 11 Regionale Historische Centra onderzoek doen in het oorlogsarchief. Ook komt er een voorziening gericht op wetenschappelijk onderzoek bij het NIOD in Amsterdam. Dat schrijft minister Gouke Moes (OCW) in een brief aan de Tweede Kamer.  Eerder dit jaar werd al een tijdelijke voorziening geopend in het Nationaal Archief in Den Haag waar de belangstelling groter was dan de beschikbare ruimte. 

Meer projecten op het gebied van Holocausteducatie, extra aandacht voor de Holocaust bij inburgering en het aanpakken van antisemitische spreekkoren tijdens voetbalwedstrijden. Dat is een greep uit de maatregelen en activiteiten die het kabinet de afgelopen anderhalf jaar op initiatief van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) heeft ingezet om de kennis over de geschiedenis van de Holocaust onder alle Nederlanders te versterken. In de eerste voortgangsrapportage van het Nationaal Plan Versterking Holocausteducatie kondigen de ministeries van VWS, OCW en SZW aan € 750.000 per jaar extra uit te trekken om middelbare scholen te ondersteunen bij het organiseren van activiteiten rondom Holocausteducatie.

Als de Indische klok luidt, staan er al duizenden mensen te wachten bij het Indisch monument in Den Haag. Koning Willem-Alexander loopt er met statige pas naartoe. Op zijn revers blinkt het melati-speldje, de Indische jasmijn die veel Indische Nederlanders op 15 augustus dragen. Ze herdenken hiermee de slachtoffers die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gevallen in het voormalige Nederlands-Indië.

Zijne Majesteit de Koning en minister-president Schoof wonen vrijdagavond 15 augustus de nationale herdenking bij van de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945. De herdenking vindt plaats bij het Indisch Monument in Den Haag. De Koning houdt tijdens de ceremonie een toespraak en legt de eerste krans.

Op 1 juli wordt het gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) doorzoekbaar bij het Nationaal Archief (NA) in Den Haag. Mensen met een onderzoeksbelang, zoals nabestaanden van slachtoffers, kunnen onder voorwaarden in de studiezaal hierin onderzoek doen. Het gaat op dit moment om een derde van het totale oorlogsarchief. Op 23 juni, een week voor de opening, kunnen belangstellenden via de website van het NA een plek achter de computer reserveren. Het Nationaal Archief heeft verschillende maatregelen genomen om de privacy van mogelijk nog levende personen die in de dossiers voorkomen te beschermen.

Zijne Majesteit de Koning en minister-president Schoof zijn zondagmiddag 25 mei ter gelegenheid van 80 jaar bevrijding van Nederland aanwezig bij Memorial Day op de Amerikaanse begraafplaats Margraten. De Koning legt tijdens de herdenking de eerste krans. Minister-president Schoof houdt een toespraak.

Minister-president Schoof ontvangt maandag 5 mei minister-president Tusk van Polen voor een werklunch op Landgoed de Westerbouwing in Oosterbeek. Tijdens de ontmoeting zal onder meer gesproken worden over de bilaterale relatie tussen Nederland en Polen en de samenwerking op verschillende terreinen, zoals defensie en economie. Andere onderwerpen van gesprek zijn de Europese veiligheid, de oorlog in Oekraïne en het Poolse EU-voorzitterschap.

Het kabinet stelt € 15 miljoen beschikbaar voor de renovatieplannen van Nationaal Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit staat in de Voorjaarsnota die vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Met de bijdrage kunnen de vernieuwingsplannen die het herinneringscentrum vorig jaar presenteerde gefaseerd van start gaan. Daarnaast zijn er ook extra miljoenen beschikbaar voor de algehele Tweede Wereldoorlogsector.

Zijne Majesteit de Koning, Hare Majesteit Koningin Máxima en minister-president Schoof zijn zondagavond 4 mei aanwezig bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam. De minister-president is maandag 5 mei in Wageningen aanwezig bij de start van de Nationale Viering van de Bevrijding. Aansluitend ontsteekt hij daar het Bevrijdingsvuur. Het Koninklijk Paar en de minister-president wonen die avond in Amsterdam het 5 mei-concert bij, de afsluiting van de Nationale Viering van de Bevrijding.

In de jaren 1933-1945 heeft het naziregime in vele landen, waaronder Nederland een ongekend aantal kunst- en cultuurvoorwerpen geroofd en geconfisqueerd van veelal Joodse eigenaren. Teruggave (restitutie) is essentieel in het streven naar rechtsherstel van de slachtoffers Daarom spant Nederland zich in om door de nazi's geroofde kunst terug te geven aan de rechtmatige eigenaren. Deze week komen speciale vertegenwoordigers uit 12 landen samen in Den Haag om kennis en ervaring uit te wisselen op dit terrein. De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) is gastheer.

De internationale onderzoeksfaciliteit European Holocaust Research Infrastructure (EHRI) is zondag 26 januari als Europees onderzoeksinfrastructuur gestart en krijgt haar hoofdzetel in Nederland. Op 26 januari, aan de vooravond van de herdenking van de bevrijding van Auschwitz 80 jaar geleden, vond de inauguratieceremonie plaats in het POLIN Museum voor de Geschiedenis van de Poolse Joden in Warschau. De onderzoeksinfrastructuur bundelt de beschikbare openbare gegevens over de Holocaust uit verschillende Europese landen. De ceremonie vond plaats in aanwezigheid van Minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en vertegenwoordigers uit verschillende Europese landen.

Minister-president Schoof is zondag 26 januari 2025 aanwezig bij de Nationale Holocaust Herdenking in Amsterdam. Tijdens de herdenking houdt de minister-president een toespraak en legt hij samen met staatssecretaris Karremans van Jeugd, Preventie en Sport een krans bij het Spiegelmonument ‘Nooit meer Auschwitz’.

Op woensdag 8 januari start de landelijke campagne ‘Leer over de Holocaust' om aandacht te vestigen op het belang van Holocausteducatie. Het is essentieel dat de herdenking van de Holocaust een centrale plek behoudt in onze Nederlandse samenleving. Daarom wordt de gehele maand januari extra ingezet op aandacht voor en verdieping in (de geschiedenis) van antisemitisme, de Holocaust en Joods leven in Nederland, en geprobeerd om hiermee zoveel mogelijk mensen en plekken te bereiken. De website leeroverdeholocaust.nl laat zien waar en hoe je de komende tijd kunt leren over of stilstaan bij de Holocaust.

Ondanks een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) toch besloten het gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) toegankelijk te maken. Hij laat een tijdelijke voorziening instellen. Onderzoekers en familie van nabestaanden kunnen in de studieruimte van het Nationaal Archief (NA) in Den Haag onder voorwaarden onderzoek gaan doen in het gedigitaliseerde oorlogsarchief. Deze tijdelijke voorziening zal naar verwachting in het 1e kwartaal van 2025 gereedkomen.

Hunne Majesteiten Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima, Hare Koninklijke Hoogheid de Prinses van Oranje, minister-president Schoof en staatssecretaris Karremans van Jeugd, Preventie en Sport zijn maandag 27 januari 2025 in Polen aanwezig bij de herdenking van de 80-jarige bevrijding van het voormalige Duitse concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.

Minister Eppo Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) komt met een wetswijziging om het mogelijk te maken dat het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) toch volledig online toegankelijk wordt voor een breed publiek. De minister stelt het geplande online openstellen van dit oorlogsarchief op 2 januari 2025 uit na een waarschuwingsbrief van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). 

Minister-president Schoof woont, samen met minister Brekelmans van Defensie, op zaterdag 21 september in Driel de 80ste herdenking bij ter nagedachtenis aan de bijdrage van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade aan de Slag om Arnhem. Ook minister Parell van Veteranenzaken van de Republiek Polen is aanwezig tijdens de herdenking.

Minister-president Schoof neemt donderdag 15 augustus deel aan de herdenking van de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945. De nationale herdenking vindt plaats bij het Indisch Monument in Den Haag.

De komst van een internationale onderzoeksfaciliteit ten behoeve van Holocaustonderzoek − met de hoofdzetel in Nederland − is een stap dichterbij. Dat schrijven minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en staatssecretaris Karremans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) in een brief aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft het plan hiervoor namens verschillende landen, en in samenwerking met onder andere het NIOD Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies (NIOD) naar de Europese Commissie gestuurd. De onderzoeksfaciliteit, voluit European Holocaust Research Infrastructure getiteld, heeft als doel openbare informatie over de Holocaust uit een groot aantal landen te verzamelen en toegankelijk te maken, zodat er meer onderzoek mee gedaan kan worden.