Alle ouders in de toeslagenaffaire hebben de uitkomst van hun integrale beoordeling ontvangen. Voor een groot deel van de ouders is daarmee het financiële herstel afgerond. Ook de compensatie van aanvullende schade is vereenvoudigd en verbeterd.

Op 1 januari 2026 verandert er een aantal regels op het terrein van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hieronder een overzicht van de wijzigingen.

Gedupeerde ouders met aanvullende schade kunnen vanaf vandaag kiezen uit 2 gelijkwaardige routes. Naast de bestaande route van de Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH), waarbij ouders samen met een luisterend schrijver een feitenrelaas opstellen, is er nu ook de MijnHerstel route. In MijnHerstel kunnen gedupeerde ouders zelf, of met hulp van een advocaat of andere ondersteuner, een vergoeding voor aanvullende schade aanvragen. Zij kunnen de route op eigen tempo doorlopen en krijgen daarbij zowel persoonlijke als digitale ondersteuning.

Voormalig staatssecretaris Paul Blokhuis gaat per 1 september 2025 aan de slag als bestuurlijk regisseur integrale ondersteuning binnen de hersteloperatie toeslagen. Blokhuis gaat zich met name inzetten voor versterking en verbetering van de brede ondersteuning aan gedupeerde ouders en hun gezinnen vanuit gemeenten.

Gedupeerde ouders met aanvullende schade kunnen vanaf september kiezen uit 2 schaderoutes. De MijnHerstel route waarbij ouders zelf of met behulp van hun advocaat een aanvraag voor aanvullende schade doen. En de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH) route waarbij ouders hun verhaal vertellen aan een vrijwillige luisterend schrijver. Beide routes werken met een uniform schadekader, dat nu al door SGH gehanteerd wordt, en worden afgesloten met een vaststellingsovereenkomst (VSO). Voor de uitkomst maakt het dus niet uit welke route ouders kiezen, het verschil zit in de manier waarop; met ondersteuning van SGH of meer zelfstandig met digitale ondersteuning en persoonlijk (herstel) contact. Dat staat in de Voortgangsrapportage hersteloperatie toeslagen die staatssecretaris Palmen (Herstel en Toeslagen) na instemming van de ministerraad naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het kabinet neemt maatregelen om het toeslagenstelsel op de korte termijn te verbeteren. Door bijvoorbeeld de aanvraagtermijn van de huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget te verlengen wordt het voor mensen makkelijker om gebruik te maken van toeslagen. Jaarlijks ontvangen  ongeveer 6 miljoen unieke huishoudens toeslagen, maar het stelsel is voor veel mensen te complex. Met het Wetsvoorstel verbetermaatregelen toeslagen wordt het stelsel begrijpelijker en worden knelpunten opgelost.

Het kabinet erkent het extra leed dat kinderen hebben ervaren door zowel de toeslagenaffaire als daaropvolgende uithuisplaatsingen. In een brief aan de Tweede Kamer reageren staatssecretaris Struycken (Rechtsbescherming), staatssecretaris Palmen (Herstel en Toeslagen) en staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) op het rapport 'Erfenis van onrecht' van de commissie Toeslagen en Uithuisplaatsingen. Het kabinet kondigt concrete maatregelen aan om de jongeren te ondersteunen.

De Eerste Kamer is akkoord gegaan met het wetsvoorstel van staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) over de gastouderopvang. De wet bevestigt en versterkt de kwaliteit van de gastouderopvang als volwaardige vorm van kinderopvang.

Van de mensen met een inkomen op of onder de armoedegrens hebben er relatief veel een baan. Zij weten de weg naar hulp vaak niet te vinden. Staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) wil deze groep gericht ondersteunen. Met het Nationaal Programma Armoede en Schulden wil hij de ondersteuning bovendien voor iedereen eenvoudiger en toegankelijker maken. Het programma richt zich naast werkenden specifiek op kinderen en jongeren die te maken krijgen met geldzorgen. De nadruk ligt hierbij op het voorkomen van armoede en schulden en op het aanpakken van de oorzaken.

Het kabinet zet in 2026 een volgende stap naar bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. De kinderopvang wordt dan voor een grotere groep werkende ouders beter betaalbaar. Dat betekent dat voor ouders meer werken meer gaat lonen. Dat staat in het Ontwerpbesluit kinderopvangtoeslag 2026 dat staatssecretaris Jurgen Nobel (Participatie en Integratie) heeft opengesteld voor internetconsultatie.

Het kabinet neemt extra maatregelen om het stelsel van arbeidsongeschiktheid te vereenvoudigen, mensen beter naar werk te begeleiden en het minimumjeugdloon te verhogen. De bezuiniging op de kinderopvang wordt geschrapt en er komt een uitvoerbaar pad naar een nieuw financieringsstelsel. Hieronder een overzicht van een aantal onderwerpen vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Om ouders met aanvullende schade beter te helpen wordt de manier waarop de aanvullende schade wordt gecompenseerd, beter ingericht. In plaats van vijf afzonderlijke routes komen er twee schaderoutes. Beide routes gaan werken met één uniform schadekader met vaste vergoedingen. Ook wil het kabinet de bezwaarafhandeling eerlijker maken door meer te prioriteren. Daarnaast stelt het kabinet ook een aantal gerichte maatregelen voor om het beschikbaar stellen van dossiers en de brede ondersteuning te verbeteren en te zorgen dat ouders die de regie kwijt zijn beter worden ondersteund.

Ruim 90% van de erkend gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire heeft inmiddels de integrale beoordeling doorlopen. Dat betekent dat zij de onterecht teruggevorderde of ingehouden bedragen vergoed hebben gekregen en een emotionele schadeschadevergoeding hebben ontvangen. Gemiddeld is aan deze ouders € 40.700 toegekend. Daarnaast zijn hun schulden aangepakt en kunnen zij terecht bij hun gemeente voor ondersteuning. Ook hebben ruim 100.000 kinderen van gedupeerde ouders een bedrag ontvangen via de kindregeling. Dat staat in de voortgangsrapportage Hersteloperatie Toeslagen die staatssecretaris Palmen (Herstel en Toeslagen) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. 

Op 20 januari 2025 start de nabestaandenregeling voor overleden aanvragers van kinderopvangtoeslag. De nabestaanden van mensen die kinderopvangtoeslag hadden aangevraagd, krijgen de mogelijkheid het herstelproces te doorlopen waar de overleden ouder recht op had gehad.

Staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) heeft het wetsvoorstel niet-indexeren van de maximum uurprijzen aangeboden aan de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om de maximum uurprijzen binnen de kinderopvangtoeslag in 2026 eenmalig niet te indexeren.

In 2025 verandert er een aantal regels op het terrein van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hieronder vindt u een overzicht van de wijzigingen.

Het kabinet wil voorkomen dat mensen achteraf in financiële problemen komen als ze een hoger bedrag aan toeslagvoorschotten ontvangen dan de toeslag waar ze recht op hebben. Daarom neemt het kabinet maatregelen om hoge terugvorderingen van toeslagen te voorkomen. Eén van de maatregelen is het realistischer inschatten van het inkomen, waardoor de kans op een hoge terugvordering wordt verkleind. Staatssecretaris Van Oostenbruggen van Financiën meldt dat in een brief aan de Tweede Kamer.

Minister Eddy van Hijum (SZW) en staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen (FIN) stuurden vandaag de kabinetsreactie aan de Tweede Kamer op het eindrapport Blind voor mens en recht van de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening (PEFD).

De Eerste Kamer heeft ermee ingestemd dat Oekraïense ontheemden aanspraak kunnen maken op kinderopvangtoeslag. Ze moeten dan wel voldoen aan de voorwaarden die ook voor Nederlandse ouders gelden.

Het kabinet wil dat de kinderopvangtoeslag op termijn verdwijnt. In de plaats daarvan komt er een nieuw financieringsstelsel voor kinderopvang. Het nieuwe stelsel is eenvoudiger en biedt ouders meer zekerheid over wat zij moeten betalen aan kinderopvang. De kosten voor kinderopvang gaan voor de meeste werkende ouders omlaag. Dit plan past binnen de bredere ambitie van het kabinet om het belastingen- en toeslagenstelsel eenvoudiger te maken.