Minister Dijkgraaf: “We moeten meer willen weten” Gebruik de krachten van kennis en ervaring om meer licht te laten schijnen op een duistere periode van onze gedeelde geschiedenis. Waardoor we erkennen, beter herkennen en blijven leren voor de toekomst. Deze oproep deed minister Dijkgraaf (coördinerend minister Herdenkingsjaar Slavernijverleden) vandaag tijdens een speech op het openingssymposium Reclaiming The Narrative van het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijgeschiedenis en Erfenis (NiNsee). Het symposium is de aftrap richting het Herdenkingsjaar op 1 juli. Verder gaf Dijkgraaf in zijn toespraak aan dat het kabinet het Herdenkingsjaar ook ná 1 juli 2024 doorzet. Als laatst worden de subsidiegelden voor het Herdenkingsjaar met in ieder geval 4 miljoen euro verhoogd.

Zijne Majesteit de Koning, Hare Majesteit Koningin Máxima en minister-president Rutte nemen zaterdagmiddag 1 juli 2023 in het Oosterpark in Amsterdam deel aan de Nationale Herdenking Slavernijverleden. Daarnaast is ook een delegatie van het kabinet aanwezig. De Koning houdt tijdens de herdenking een toespraak.

Vandaag is het de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. Niet alleen in het werk van Buitenlandse Zaken (BZ) een belangrijk onderwerp, maar ook voor ons als organisatie. Paul Huijts, secretaris-generaal van het ministerie: “Op 12 december 2022 werd de verkenning ‘Racisme bij BZ’ gepresenteerd. De bevindingen in het rapport zijn pijnlijk en hebben binnen onze organisatie veel losgemaakt. Niet alleen boosheid en verontwaardiging, maar ook een enorme vastberadenheid om de organisatie te verbeteren. Die erkenning en actiebereidheid vormen een belangrijke eerste stap in het tegengaan van racisme in onze organisatie.”

De gemeente Amsterdam gaat samen met de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) een steunpunt opzetten voor scholen, waar zij terecht kunnen met vragen over Holocausteducatie en antisemitisme. Het steunpunt kan bijvoorbeeld verwijzen naar verschillende lesmethodes en pedagogische ondersteuning aanbieden om het bespreken van de Holocaust eenvoudiger te maken. De NCAB en de gemeente Amsterdam gaan in gesprek met het Amsterdamse onderwijsveld en experts over de invulling van het steunpunt.

De ministerraad heeft met instemming kennis genomen van het besluit van minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om over te gaan tot enkele benoemingen van leden van de Staatscommissie rechtsstaat. Het betreffen de leden Eva González Pérez, Corissa Abdoeljamil, Kutsal Yesilkagit, Ernst Numann, Kees Vendrik, Fatma Çapkurt, Diantha Vliet en Marc Hertogh.

De minister van BZK heeft besloten om de gelijkebehandelingswetgeving, zoals de Algemene wet gelijke behandeling, in te voeren in Bonaire, Saba en St. Eustatius, de Caribische delen van Nederland. Het besluit is in lijn met de Verkenning die de minister en de staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering vorige week ontvingen van een externe adviescommissie en kan op brede steun rekenen. De bestuurscolleges van Bonaire, Saba en St. Eustatius hebben eerder aangedrongen op spoedige invoering en uitvoering van de gelijkebehandelingswetten.

Minister Dijkgraaf (OCW) bezoekt van 15 tot en met 20 januari Curaçao, Aruba en Bonaire. Het bezoek staat in het teken van het Ministerieel Vierlandenoverleg Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de herdenking van het slavernijverleden. Minister Dijkgraaf is coördinerend minister van het Herdenkingsjaar Slavernijverleden, dat op 1 juli van dit jaar van start gaat. In aanloop naar dat Herdenkingsjaar bezoekt hij dit voorjaar ook Suriname en Saba, Sint Maarten en Sint Eustatius.

Minister-president Mark Rutte heeft vanmiddag tijdens een toespraak excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaaf gemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu. De minister-president uitte zijn excuses in het Nationaal Archief in Den Haag in aanwezigheid van vertegenwoordigers van organisaties die zich sterk maken voor erkenning van de gevolgen van slavernij. In Suriname en op Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba gaan leden van het kabinet na de toespraak met betrokken organisaties en autoriteiten in gesprek over wat die excuses ter plekke betekenen.

Minister-president Rutte houdt maandag 19 december 2022 in het Nationaal Archief in Den Haag een toespraak naar aanleiding van de kabinetsreactie op het rapport Ketenen van het Verleden van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden.

De wereldwijde Black Lives Matter-protesten waren voor het ministerie van Buitenlandse Zaken mede aanleiding om onderzoek uit te voeren naar racisme in de eigen organisatie. De conclusies van het onderzoek liegen er niet om. Secretaris-generaal Paul Huijts, hoogste ambtenaar op het ministerie, reageert. ‘Reken erop dat we ons met dubbele kracht zullen inzetten om ten goede te veranderen.’

Op dinsdag 6 en woensdag 7 december organiseert de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) de 3de bijeenkomst van de Europese werkgroep antisemitismebestrijding in Den Haag. Het is de eerste keer dat deze bijeenkomst buiten Brussel plaatsvindt.

De ministerraad heeft ingestemd met de instelling van een Staatscommissie Rechtsstaat. De commissie krijgt de opdracht om het functioneren van de rechtsstaat te analyseren en voorstellen te doen voor versterking van de rechtsstaat. Bij die opdracht zal de commissie nadrukkelijk aandacht hebben voor bescherming van burgers tegen onvoorziene en ongewenste gevolgen van overheidsmaatregelen.

Rijksoverheid gaat zich, samen met gemeenten, IVBN, VastgoedBelang, Vastgoedpro, VBO, Vastgoedmanagement Nederland, NVM, Aedes en Discriminatie.nl, actief inzetten om woondiscriminatie tegen te gaan. Alle partners starten daarom met een voorlichtings- en bewustwordingscampagne om discriminatie samen de deur te wijzen. De campagne is onderdeel van de aanpak woondiscriminatie.

We moeten zuinig zijn op onze democratische rechtsstaat. Op school leren kinderen hier alles over. Over hoe we met elkaar omgaan en dat je mag zijn wie je bent. Dat is van groot belang, want als leerling of leraar moet je je altijd vrij en veilig voelen. Vaak gaat dit goed, maar soms ook niet. Het kabinet gaat scholen hier beter bij helpen en steviger ingrijpen als het misgaat. Scholen werken er doordeweeks hard aan om kinderen klaar te stomen voor onze maatschappij. En ook informeel onderwijs draagt in veruit de meeste gevallen positief bij aan de ontwikkeling van de eigen identiteit en hun plek in de maatschappij. Dat neemt niet weg dat er sprake kan zijn van uitwassen, waar kinderen het tegenovergestelde leren. Geen leerling mag leren dat discriminatie, onverdraagzaamheid en isolationisme acceptabel is. Daar moeten zij tegen worden beschermd. Daarom kondigt het kabinet maatregelen aan die zich richten op deze uitwassen en wordt gewerkt aan een wet die het mogelijk maakt om hier met signaal gestuurd toezicht tegen op te kunnen treden.  

Helaas zijn boeken met antisemitische content nog steeds verkrijgbaar. Omdat men tegenwoordig producten steeds vaker via webshops en online platforms aanschaft, is een nieuwe benadering nodig om de online verkoop van antisemitische content tegen te gaan.

In het onderwijs, de cultuur- en mediasector en de wetenschap zou voor discriminatie en racisme geen plaats mogen zijn. Toch is dit aan de orde van de dag. In woorden en daden. Gezien en ongezien. Daarom komen ministers Dijkgraaf, Wiersma en staatssecretaris Uslu met een aanpak om (institutionele) uitsluiting in deze sectoren tegen te gaan. Hierin staat hoe zij de aanpak van discriminatie in het onderwijs, de cultuur- en mediasector en in de wetenschap zien, in samenwerking met deze sectoren.

Vandaag heeft de minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgoz-Zegerius, het werkplan van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) naar de Tweede Kamer gestuurd. In dit plan zet de NCAB zijn taakopvatting uiteen en het is het uitgangspunt voor concrete acties in de strijd tegen antisemitisme, dit blijft onverminderd nodig.

Iedereen in Nederland heeft recht op gelijke kansen en een gelijkwaardige behandeling. Helaas hebben we ook op de Nederlandse arbeidsmarkt nog een lange weg te gaan. Te vaak nog krijgen mensen tijdens een sollicitatieproces, maar ook op de werkvloer te maken met discriminatie. Discriminatie komt niet alleen voort uit kwaadwillende motieven, maar ook vaak vanuit onbewuste vooroordelen en onbekendheid. Om deze tegen te gaan lanceert minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Karien van Gennip het actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie voor de periode 2022-2025. Dat schrijft zij vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Voor veel studenten in het hoger onderwijs is stagediscriminatie de dagelijkse realiteit. Ze kunnen moeilijk een stageplaats bemachtigen of krijgen te maken met discriminatie tijdens een stage. Hogescholen, universiteiten, de ministeries van OCW en SZW, studentenorganisaties en werkgevers hebben vandaag een manifest ondertekend om stagediscriminatie aan te pakken. Studenten moeten op zo’n manier worden begeleid dat iedereen een gelijke kans heeft op een stageplek.

In Nederland is geen plaats voor zogenoemde conversiepraktijken om iemands seksuele en/of genderidentiteit te veranderen. Ministers Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) zetten zich met een pakket van maatregelen in om deze praktijken te voorkomen en tegen te gaan. Het kabinet staat voor een samenleving waarin alle mensen zich (sociaal) veilig voelen en de ruimte krijgen om te zijn wie ze willen zijn. Met nieuwe stappen zet het kabinet in op een cultuurverandering bij die individuen en partijen die zich nu nog inlaten met conversiepraktijken.