Wie vullen straks de campagneposters in de aanloop naar de verkiezingen? Als je sociale media bestudeert, zie je dat de nieuwe lijsttrekker voor de VVD Dilan Yesilgöz al op het schild werd gehesen. Ook Rob Jetten zou zomaar eens lijsttrekker kunnen worden.

Wie vullen straks de campagneposters in de aanloop naar de verkiezingen? Als je sociale media bestudeert, zie je dat Dilan Yesilgöz en Rob Jetten zomaar eens lijsttrekker kunnen worden.

Demissionair premier Mark Rutte gaat Navo-topman Jens Stoltenberg volgend jaar niet opvolgen. ,,Ik ding niet mee”, zei hij bij aankomst op de Navo-top in Litouwen.

Verkiezingen draaien ook om de vraag aan wie kiezers de sleutel van het Torentje toevertrouwen. Met het vertrek van Mark Rutte, worden alle kaarten in Den Haag ineens opnieuw geschud.

Dertien jaar premier Mark Rutte betekent ook: duizenden selfies. We spreken drie Nederlanders die de afgelopen jaren hun tanden bloot lachten voor een mooi kiekje met de premier. ,,Hij nam zoveel tijd voor ons, ik vond hem heel aardig.”

Özcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt.

Mark Rutte verklapte zondagmiddag al aan een kleine kring van VVD’ers dat hij uit de politiek vertrekt. Er was gebak, een traan, maar Rutte was vooral onvermurwbaar.

Nu de onbetwiste nummer 1 van de VVD van het toneel stapt, moet de partij op zoek naar een nieuwe leider. De blik gaat onder meer richting Klaas Dijkhoff, Sophie Hermans, Dilan Yesilgöz en Edith Schippers. En een enkele outsider.

Zelfs de politieke carrière van overlevingskunstenaar Mark Rutte blijkt eindig: de VVD-leider stapt van het toneel.

Na een valse start, dramatische verkiezingen en felle interne kritiek kondigt Wopke Hoekstra zijn vertrek aan als CDA-leider. De vicepremier bleef altijd meer een bestuurder dan een politicus, de partij ging nooit echt van hem houden. Een verweesd CDA blijft achter.

Dit liveblog over de val van het kabinet en het vertrek van premier Mark Rutte is afgesloten. Lees hieronder alle ontwikkelingen van afgelopen dag terug.

Nog voor het debat over de kabinetsval kon beginnen, heeft VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte aangekondigd de politiek te verlaten. Het debat staat daardoor in een ander daglicht. Partijen vliegen elkaar in de haren en hakken in op VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans om de val van het kabinet over het asielbeleid. De partijtop van de VVD komt nog deze week met een kandidaat-lijsttrekker. Als er tegenkandidaten zijn, volgt er een lijsttrekkersverkiezing.

Nog voor een fel debat over de kabinetsval kon beginnen, heeft VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte aangekondigd de politiek te gaan verlaten. ‘Het voelt nu goed het stokje door te geven'. Het debat komt daardoor in een ander daglicht te staan. Partijen vallen VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans hard aan op de val van het kabinet om asielbeleid. De partijtop van de VVD komt nog deze week met een kandidaat-lijsttrekker.

Wopke Hoekstra stelt zich niet beschikbaar voor het lijsttrekkerschap van het CDA. Dat laat hij in een interview met De Telegraaf weten. Hij zegt het besluit al wat langer geleden te hebben genomen en vindt het niet voor de hand liggen dat zijn naam op de kieslijst voor de Tweede Kamer komt te staan.

Demissionair premier Mark Rutte kan na de val van zijn vierde kabinet opnieuw een door de oppositie breed gesteunde motie van wantrouwen verwachten. Als zo’n motie wordt aangenomen, kan Rutte ook demissionair niet aanblijven. Voor een meerderheid is wel steun van een van de coalitiepartijen nodig en het is maar zeer de vraag of zij die stap willen nemen.

Negen maanden lang onderhandelde het kabinet over migratie. Het was trekken aan een paard dat al snel dood bleek. Een reconstructie: over grappen in een appgroep, puzzelen in een Amsterdams restaurant en juristen die het reglement van de ministerraad uitpluizen. En hoe demissionair premier Rutte na afloop de stemming erin probeert te krijgen. Maar dan is het al te laat.

In het debat over de val van het kabinet zal demissionair premier Mark Rutte maandag door alle partijen onder vuur worden genomen. Dat zijn vierde kabinet weinig voor elkaar kreeg of dat het onverantwoord is nu te stoppen terwijl er nog zoveel crises moeten worden opgelost. Allemaal iets voor te zeggen. Maar daar kan de Tweede Kamer zelf ook iets aan doen, schrijft politiek verslaggever Hans van Soest in dit commentaar.

Rutte boekte verkiezingswinsten met zijn imago als staatsman, bij wie het land in veilige handen was. Die troef kan hij nu moeilijker spelen. Maar VVD’ers zijn onbezorgd. ,,Je kunt ook zeggen: de kiezer weet nu dat hij offers kan brengen”.

Leden van PvdA en GroenLinks stemmen nog deze week over de vraag of beide partijen met een gezamenlijke lijst en programma de verkiezingen in gaan. In dat geval komt er ook één lijsttrekker. Maar of dat bijvoorbeeld Frans Timmermans zou moeten worden, daarover houden partijkopstukken nog even hun mond.

Kabinet-Rutte IV is gevallen, maar wat betekent dat nu precies voor ons landsbestuur? Kan het kabinet nu niets meer, en wanneer zijn er weer verkiezingen? De meest prangende vragen beantwoord.