We lezen slechter, minder vaak en als we het doen, dan ook nog veel meer digitaal. En tóch wil het kabinet dat de bibliotheek terugkeert in de dorpen en wijken. ,,Als je bij ons binnenkomt, zul je het verschil met vroeger zien.’’

Özcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt.

Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen bestrijden veel lijsttrekkers elkaar voor het eerst. Nieuwkomers repeteren hun campagneteksten, oudgedienden zoeken opnieuw positie. En dat is wennen.

Op Prinsjesdag bleek dat de Nederlander er komend jaar gemiddeld 1,8 procent in koopkracht op vooruitgaat. Maar goed, de gemiddelde burger bestaat niet, en veel mensen willen weten in hoeverre de plannen invloed gaan hebben op hun eigen situatie. We leggen de meestgestelde vragen voor aan onze politiek verslaggevers Laurens Kok en Tobias den Hartog.

Het debat over de Miljoenennota heeft veel weg van een verkiezingsdebat. Partijprogramma’s worden uitgeplozen en verkiezingsretoriek vliegt je om de oren. Intussen zoeken coalitieloze fractieleiders naar meerderheden om hun plannen erdoorheen te krijgen. Lees hieronder ons liveblog terug van de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen.

Het debat over de Miljoenennota heeft veel weg van een verkiezingsdebat. Partijprogramma’s worden uitgeplozen en verkiezingsretoriek vliegt je om de oren. Intussen zoeken fractieleiders naar meerderheden om hun plannen erdoorheen te krijgen. Mis niks van de Algemene Politieke Beschouwingen met ons liveblog.

Jonge agrariërs en jonge niet-agrariërs kwamen onlangs tot één visie voor landbouw- en voedselbeleid voor de komende jaren. Met nuance en begrip kun je ver komen, stellen Maria Geuze en Sarah van Buren.

Ook in 2024 haalt Nederland de Navo-norm niet. Minister Kajsa Ollongren (Defensie, D66) haalt daar haar schouders over op. ,,Meerjarige zekerheid over defensie-uitgaven is het allerbelangrijkst.” Zorgen maakt ze zich over de Afrikaanse regio Sahel. De onrust daar kan voor een nieuwe migratiestroom zorgen.

Het kabinet Rutte IV laat opvolgers na met een zware erfenis: veel werk is nog niet af en het geld raakt op. Dat maakt de mogelijkheden voor rigoureuze plannen van een nieuwe regering uiterst beperkt.

Na zijn recordtijd als premier zou Mark Rutte voor de klas gaan staan. Maar deze Prinsjesdag is de VVD’er een stuk minder stellig over dat lesgeven. ,,Je leeft maar één keer.”

Geen miljardenpakket dit jaar, geen groots ingrijpen, maar het demissionaire kabinet zet met belastingmaatregelen en toeslagen een duidelijk accent in de Miljoenennota. Ouders en kinderen worden het beste bediend.

Het mag dan haar laatste Prinsjesdag als minister van Financiën zijn, toch denkt Sigrid Kaag (D66) dat ook haar opvolger miljarden gaat steken in de klimaat- en stikstofcrisis. ,,De zaadjes zijn geplant, ik verwacht dat mijn opvolger die lijn doortrekt.”

De uitgaven voor het Huis van de Koning gaan van ruim 50 miljoen euro naar bijna 60 miljoen. Verreweg het grootste deel daarvan gaat naar het personeel en het materieel van de Dienst Koninklijk Huis. De koning zelf krijgt er een halve ton bij, Amalia stort haar 1,8 miljoen juist (weer) terug.

Wat zijn de belangrijkste maatregelen uit de Miljoenennota? De onbelaste reiskostenvergoeding gaat omhoog, maar een pakje shag en verkeersboetes worden duurder. Net als het houden van konijnen. Ook is er voorlopig geen geld voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn van Amsterdam naar Schiphol en de Haarlemmermeer. Een overzicht:

De uitvoering van het Deltaprogramma om Nederland veilig te houden tegen hoogwater en zeespiegelstijging dreigt in de knel te komen. Arbeidskosten en grondstoffen stijgen flink in prijs en daardoor is nu al een tekort ontstaan van 3,4 miljard euro voor alle projecten tot en met 2050.

Een nieuw kabinet zal veel werk dat het huidige, gevallen kabinet niet heeft afgekregen, moeten doorzetten. Dat was de boodschap die tussen de regels door verstopt zat in de troonrede van de koning dit jaar.

De tiende troonrede van koning Willem-Alexander was vlak en bevat nauwelijks nieuws. Het demissionaire kabinet nam ook nauwelijks stelling in zijn laatste troonrede. Die bestond vooral uit een samenvatting van de eerder uitgelekte plannen van het demissionaire kabinet voor 2024.

Het is Prinsjesdag, de dag dat de regering vertelt wat de belangrijkste plannen zijn voor het komende jaar. Uit uitgelekte stukken blijkt dat werkende Nederlanders er volgend jaar in koopkracht het meest op vooruit gaan. Hun portemonnee wordt 2,1 procent dikker. Mensen met een uitkering krijgen er 0,7 procent bij, gepensioneerden moeten het doen met een plusje van 1 procent. Onze politiek verslaggevers Tobias den Hartog en Laurens Kok beantwoorden jullie vragen over de plannen: wat wil je graag weten over de plannen, wat vind je nog onduidelijk, waar maak je je zorgen over?

Vandaag presenteert het demissionaire kabinet-Rutte de begroting voor het komende jaar. Zeven organisaties in de kinderopvang vragen het kabinet om geld dat voor 2025 klaarligt, komend jaar al in te zetten.

Elf troonredes deden ze samen, de koning en Mark Rutte. Maar de samenwerking reikt verder dan dat, weet politiek verslaggever Jan Hoedeman. Volgend jaar is het machtsevenwicht tussen de koning en de nieuwe minister-president hoe dan ook anders. Advies van een hoogleraar staatsrecht voor de opvolger: kijk naar wat je voorganger niet goed deed.