De ministerraad heeft met instemming kennis genomen van het besluit van minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om over te gaan tot enkele benoemingen van leden van de Staatscommissie rechtsstaat. Het betreffen de leden Eva González Pérez, Corissa Abdoeljamil, Kutsal Yesilkagit, Ernst Numann, Kees Vendrik, Fatma Çapkurt, Diantha Vliet en Marc Hertogh.

De minister van BZK heeft besloten om de gelijkebehandelingswetgeving, zoals de Algemene wet gelijke behandeling, in te voeren in Bonaire, Saba en St. Eustatius, de Caribische delen van Nederland. Het besluit is in lijn met de Verkenning die de minister en de staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering vorige week ontvingen van een externe adviescommissie en kan op brede steun rekenen. De bestuurscolleges van Bonaire, Saba en St. Eustatius hebben eerder aangedrongen op spoedige invoering en uitvoering van de gelijkebehandelingswetten.

Minister Dijkgraaf (OCW) bezoekt van 15 tot en met 20 januari Curaçao, Aruba en Bonaire. Het bezoek staat in het teken van het Ministerieel Vierlandenoverleg Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de herdenking van het slavernijverleden. Minister Dijkgraaf is coördinerend minister van het Herdenkingsjaar Slavernijverleden, dat op 1 juli van dit jaar van start gaat. In aanloop naar dat Herdenkingsjaar bezoekt hij dit voorjaar ook Suriname en Saba, Sint Maarten en Sint Eustatius.

Minister-president Mark Rutte heeft vanmiddag tijdens een toespraak excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaaf gemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu. De minister-president uitte zijn excuses in het Nationaal Archief in Den Haag in aanwezigheid van vertegenwoordigers van organisaties die zich sterk maken voor erkenning van de gevolgen van slavernij. In Suriname en op Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba gaan leden van het kabinet na de toespraak met betrokken organisaties en autoriteiten in gesprek over wat die excuses ter plekke betekenen.

Minister-president Rutte houdt maandag 19 december 2022 in het Nationaal Archief in Den Haag een toespraak naar aanleiding van de kabinetsreactie op het rapport Ketenen van het Verleden van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden.

De wereldwijde Black Lives Matter-protesten waren voor het ministerie van Buitenlandse Zaken mede aanleiding om onderzoek uit te voeren naar racisme in de eigen organisatie. De conclusies van het onderzoek liegen er niet om. Secretaris-generaal Paul Huijts, hoogste ambtenaar op het ministerie, reageert. ‘Reken erop dat we ons met dubbele kracht zullen inzetten om ten goede te veranderen.’

Op dinsdag 6 en woensdag 7 december organiseert de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) de 3de bijeenkomst van de Europese werkgroep antisemitismebestrijding in Den Haag. Het is de eerste keer dat deze bijeenkomst buiten Brussel plaatsvindt.

De ministerraad heeft ingestemd met de instelling van een Staatscommissie Rechtsstaat. De commissie krijgt de opdracht om het functioneren van de rechtsstaat te analyseren en voorstellen te doen voor versterking van de rechtsstaat. Bij die opdracht zal de commissie nadrukkelijk aandacht hebben voor bescherming van burgers tegen onvoorziene en ongewenste gevolgen van overheidsmaatregelen.

Rijksoverheid gaat zich, samen met gemeenten, IVBN, VastgoedBelang, Vastgoedpro, VBO, Vastgoedmanagement Nederland, NVM, Aedes en Discriminatie.nl, actief inzetten om woondiscriminatie tegen te gaan. Alle partners starten daarom met een voorlichtings- en bewustwordingscampagne om discriminatie samen de deur te wijzen. De campagne is onderdeel van de aanpak woondiscriminatie.

We moeten zuinig zijn op onze democratische rechtsstaat. Op school leren kinderen hier alles over. Over hoe we met elkaar omgaan en dat je mag zijn wie je bent. Dat is van groot belang, want als leerling of leraar moet je je altijd vrij en veilig voelen. Vaak gaat dit goed, maar soms ook niet. Het kabinet gaat scholen hier beter bij helpen en steviger ingrijpen als het misgaat. Scholen werken er doordeweeks hard aan om kinderen klaar te stomen voor onze maatschappij. En ook informeel onderwijs draagt in veruit de meeste gevallen positief bij aan de ontwikkeling van de eigen identiteit en hun plek in de maatschappij. Dat neemt niet weg dat er sprake kan zijn van uitwassen, waar kinderen het tegenovergestelde leren. Geen leerling mag leren dat discriminatie, onverdraagzaamheid en isolationisme acceptabel is. Daar moeten zij tegen worden beschermd. Daarom kondigt het kabinet maatregelen aan die zich richten op deze uitwassen en wordt gewerkt aan een wet die het mogelijk maakt om hier met signaal gestuurd toezicht tegen op te kunnen treden.  

Helaas zijn boeken met antisemitische content nog steeds verkrijgbaar. Omdat men tegenwoordig producten steeds vaker via webshops en online platforms aanschaft, is een nieuwe benadering nodig om de online verkoop van antisemitische content tegen te gaan.

In het onderwijs, de cultuur- en mediasector en de wetenschap zou voor discriminatie en racisme geen plaats mogen zijn. Toch is dit aan de orde van de dag. In woorden en daden. Gezien en ongezien. Daarom komen ministers Dijkgraaf, Wiersma en staatssecretaris Uslu met een aanpak om (institutionele) uitsluiting in deze sectoren tegen te gaan. Hierin staat hoe zij de aanpak van discriminatie in het onderwijs, de cultuur- en mediasector en in de wetenschap zien, in samenwerking met deze sectoren.

Vandaag heeft de minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgoz-Zegerius, het werkplan van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) naar de Tweede Kamer gestuurd. In dit plan zet de NCAB zijn taakopvatting uiteen en het is het uitgangspunt voor concrete acties in de strijd tegen antisemitisme, dit blijft onverminderd nodig.

Iedereen in Nederland heeft recht op gelijke kansen en een gelijkwaardige behandeling. Helaas hebben we ook op de Nederlandse arbeidsmarkt nog een lange weg te gaan. Te vaak nog krijgen mensen tijdens een sollicitatieproces, maar ook op de werkvloer te maken met discriminatie. Discriminatie komt niet alleen voort uit kwaadwillende motieven, maar ook vaak vanuit onbewuste vooroordelen en onbekendheid. Om deze tegen te gaan lanceert minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Karien van Gennip het actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie voor de periode 2022-2025. Dat schrijft zij vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Voor veel studenten in het hoger onderwijs is stagediscriminatie de dagelijkse realiteit. Ze kunnen moeilijk een stageplaats bemachtigen of krijgen te maken met discriminatie tijdens een stage. Hogescholen, universiteiten, de ministeries van OCW en SZW, studentenorganisaties en werkgevers hebben vandaag een manifest ondertekend om stagediscriminatie aan te pakken. Studenten moeten op zo’n manier worden begeleid dat iedereen een gelijke kans heeft op een stageplek.

In Nederland is geen plaats voor zogenoemde conversiepraktijken om iemands seksuele en/of genderidentiteit te veranderen. Ministers Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) zetten zich met een pakket van maatregelen in om deze praktijken te voorkomen en tegen te gaan. Het kabinet staat voor een samenleving waarin alle mensen zich (sociaal) veilig voelen en de ruimte krijgen om te zijn wie ze willen zijn. Met nieuwe stappen zet het kabinet in op een cultuurverandering bij die individuen en partijen die zich nu nog inlaten met conversiepraktijken.

De ministerraad heeft ingestemd met de benoeming van de leden van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme. In april werd dr. Joyce Sylvester reeds als voorzitter van deze commissie benoemd. Met de benoeming van de overige leden is de staatscommissie nu compleet. De Staatscommissie zal onderzoek doen naar discriminatie en racisme in Nederland. Op basis van het onderzoek zal de Staatscommissie de regering adviseren over verbetering van beleid en regelgeving om discriminatie en racisme tegen te gaan.

Op basis van meerdere voorbeelden uit de onderzoeken van PricewaterhouseCoopers (PwC) naar de Fraude signalering voorziening (FSV), aangetroffen werkwijzen bij Toeslagen en na toetsing langs het begrippenkader uit de mensenrechtelijke benadering van het College voor de Rechten van de Mens zoals verwoord in de visienota Institutioneel racisme: naar een mensenrechtelijke aanpak en het document Discriminatie door risicoprofielen trekken Staatssecretaris van Rij van Fiscaliteit & Belastingdienst en staatssecretaris de Vries van Toeslagen en Douane namens het kabinet de conclusie dat er binnen het intensief toezicht van de Belastingdienst en Toeslagen sprake is geweest van institutioneel racisme. Dit staat in een Kamerbrief over verschillende verzoeken rond de FSV die aan de Tweede Kamer is verstuurd.