Het tekort aan studentenhuisvesting wordt in de toekomst minder, maar blijft voorlopig groeien. Dat staat in de Landelijke monitor studentenhuisvesting 2024 waarover de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening vandaag, mede namens de minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, de Tweede Kamer per brief informeerde.

Bij de start van het studiejaar is het nog niet iedere student gelukt om een kamer te vinden. Het tekort aan studentenkamers werd recent geschat op 60.000. Daarom zet het Rijk in een nieuwe informatiecampagne de hospita in de schijnwerpers. De potentie aan mogelijke kamers is groot. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer een derde van de Nederlanders beschikt over een geschikte ruimte en dat zo’n 8% overweegt hospita te worden. Hiermee zijn in potentie 100.000 kamers beschikbaar. Daarmee kan het studentenkamertekort in één klap opgelost worden.

Het verhuren van woonruimte door een hospita kan bijdragen aan het verminderen van het tekort aan huurwoningen. Decennialang was het heel normaal om tijdelijk bij iemand op kamers te wonen. Ook nu biedt hospitaverhuur veel voordelen. Het kan verhuurders bijvoorbeeld extra inkomsten en meer sociale contacten opleveren. Uit publieksonderzoek blijkt dat er landelijk potentie is voor hospitaverhuur. Potentiële hospita’s lopen echter vaak tegen belemmeringen aan. Bijvoorbeeld omdat hun hypotheekverstrekker meestal geen toestemming geeft. Dat kan anders. Daarom werkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan een wetswijziging die de drempels voor hospitaverhuur verlaagt.

De komende 5 jaar zit er een grens aan de maximale huurstijging in de vrije sector. Verhuurders mogen de huur jaarlijks verhogen met maximaal inflatie +1% óf CAO-loontwikkeling +1%. Het laagste percentage geldt en wordt jaarlijks bekendgemaakt.

Informatie voor huurders en verhuurders is nu beschikbaar voor gemeenten en brancheorganisaties in de toolkit Wet goed verhuurderschap. De personaliseerbare brochures, social media posts en posters zijn onderdeel van een landelijke informatiecampagne. Gemeenten kunnen via de communicatiemiddelen ook extra aandacht geven aan hun meldpunt goed verhuurderschap. Per 1 januari 2024 dienen alle gemeenten zo’n meldpunt te hebben. 

Het aangenomen initiatiefwetsvoorstel Wet vaste huurcontracten regelt dat tijdelijke huurcontracten worden afgeschaft. Dit zorgt voor meer zekerheid voor huurders. Voor specifieke doelgroepen – zoals studenten en urgent woningzoekenden – kan een tijdelijk contract wel uitkomst bieden. Deze uitzonderingen staan in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) die vandaag naar beide Kamers wordt gestuurd. Zowel de wet als de AMvB worden naar verwachting op 1 juli 2024 van kracht.

De Raad van State heeft haar advies gepubliceerd over het wetsvoorstel betaalbare huur. Die wet regelt onder andere dat te hoge huren in verhouding tot de kwaliteit van de woning in de middenhuur, aan banden worden gelegd. De Raad van State schrijft in het advies begrip te hebben voor de maatregel uit het wetsvoorstel dat huurprijzen voor sociale huurwoningen dwingend worden voorgeschreven. Tegelijkertijd vraagt de Raad om meer toelichting op een aantal punten.

Veruit de meeste Nederlanders zijn voorstander van ingrijpen door de overheid in de huurprijzen wanneer deze te hoog worden voor de gemiddelde Nederlander en niet meer in verhouding staan tot de kwaliteit van de woning. Dat blijkt uit een opinieonderzoek dat deze week is uitgevoerd onder een representatieve groep Nederlanders in het kader van de Wet Betaalbare huur. 

Dinsdag 21 maart 2023 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel goed verhuurderschap aangenomen. Het wetsvoorstel geeft gemeenten meer mogelijkheden om huurders te beschermen tegen misstanden bij het huren van woon- of verblijfsruimten. Door een norm voor goed verhuurderschap te introduceren en gemeenten de mogelijkheid te geven om een verhuurvergunning te verplichten, kunnen gemeenten actief sturen op goed verhuurderschap. Zo kunnen gemeenten extra eisen stellen aan de verhuurder als het gaat om het onderhoud van de woning en de maximale huurprijs van gereguleerde huurwoningen.

Om huurders een eerlijke prijs te laten betalen voor hun woning, wil het kabinet de middenhuur reguleren en het woningwaarderingsstelsel (WWS) dwingend maken. De afgelopen jaren zijn de huurprijzen in de private sector excessief gestegen. Afgelopen 5 jaar betaalden nieuwe huurders in de 4 grote steden telkens € 160 per maand meer dan de vorige bewoners. In diezelfde periode zijn ruim 75.000 betaalbare koopwoningen opgekocht voor de verhuur waardoor deze niet meer beschikbaar waren voor starters of mensen met een middeninkomen. De wet en het WWS zorgen ervoor dat de huurprijzen in verhouding staan tot de kwaliteit van de woning. Verhuurders worden verplicht zich aan de maximale huurprijzen te houden. Door deze maatregelen gaat de huurprijs van ruim 300.000 woningen met gemiddeld € 190 per maand omlaag.

Op woensdag 20 december jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met de wet die de huurverhoging in de vrije sector maximeert. Hierdoor is voor komend jaar de gemiddelde loonstijging de bepalende factor voor de huurverhoging in plaats van de inflatie. In 2023 is de toegestane jaarlijkse huurverhoging in de vrije sector vastgesteld op maximaal 4,1%. Zo wil het kabinet huurders in de vrije sector beter beschermen tegen extreme prijsstijgingen. 

Door stijgende prijzen en hoge energierekeningen lopen mensen meer risico op betaalachterstanden bij het betalen van de huur. Daarom maken de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de verhuurdersorganisaties, brancheverenigingen (Aedes, IVBN, Kences, Vastgoed Belang) en de VNG nieuwe afspraken over het voorkomen van huisuitzettingen als gevolg van huurachterstanden. Dezelfde partijen maakten ten tijde van de coronacrisis vergelijkbare afspraken.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ondertekende met branche- en belangenorganisaties het convenant ‘Transparantie aanvangshuurprijzen’. Door dit convenant krijgen potentiële huurders van een vrijesectorwoning meer en duidelijkere informatie over de aangeboden woning voordat ze het huurcontract tekenen. Zo kunnen zij een betere afweging maken of de woning de huurprijs waard is. Dit voorkomt ook onenigheid achteraf tussen huurder en verhuurder.

Vandaag is het wetsvoorstel goed verhuurderschap ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel geeft gemeenten meer mogelijkheden om huurders te beschermen tegen misstanden bij het verhuren van woon- of verblijfsruimten. Door een norm voor goed verhuurderschap te introduceren en gemeenten de mogelijkheid te geven om een verhuurvergunning te verplichten, kunnen gemeenten actief sturen op goed verhuurderschap. Zo kunnen gemeenten extra eisen stellen aan de verhuurder als het gaat om het onderhoud van de woning en de maximale huurprijs van gereguleerde huurwoningen.

Vandaag is het wetsvoorstel over de afschaffing van de verhuurderheffing in internetconsultatie gegaan. De verhuurderheffing is een belasting op sociale huurwoningen. Sinds 2013 dragen alle verhuurders die meer dan 50 sociale huurwoningen bezitten deze belasting af over de waarde van hun woningbezit. 

Per 1 mei mag de WOZ-waarde voor maximaal 33% meetellen in de bepaling van de huurprijs. Met de WOZ-waarde stelt de gemeente vast hoeveel een woning waard is. In gebieden met een groot woningtekort geeft het gebruik van de WOZ-waarde in de huurprijs een onbedoeld effect. Daar stijgen de huren zo sterk dat ze onbetaalbaar worden voor veel mensen. Woningen in die gebieden worden voor grote groepen onbereikbaar. Daarom wordt de WOZ-waarde minder bepalend in de huurprijsvaststelling. 

De meeste huurders van een sociale huurwoning kunnen vanaf juli 2022 een huurverhoging krijgen van maximaal 2,3%. De huurverhoging is beperkt tot het gemiddelde jaarinflatiepercentage tot december 2021. Tot 1 juli 2022 mogen de huren van sociale huurwoningen niet verhoogd worden. Huurders worden zo beschermd tegen al te hoge huurprijsstijgingen, en tegelijkertijd krijgen verhuurders de mogelijkheid om de kosten die ook voor hen stijgen door onder meer de ontwikkeling van de inflatie, alsmede noodzakelijke investeringen in nieuwbouw en verduurzaming, te kunnen dekken. Zo kunnen zij hun volkshuisvestelijke taken goed blijven uitvoeren.

De RVV-V, die op 1 juli 2021 werd opengesteld voor nieuwe aanvragen, is bedoeld om verduurzaming van huurwoningen te stimuleren. De regeling biedt verhuurders fiscaal voordeel (via een vermindering van de verhuurderheffing) als zij investeren in woningverduurzaming. De sluiting per 1 oktober is nodig om te voorkomen dat het budget van € 150 miljoen wordt overschreden. Als het budget dan nog niet is uitgeput, wordt de regeling per 1 januari 2022 weer opengesteld.

Een prettige woonplek is in deze coronacrisis extra belangrijk. Daarom hernieuwen minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de verhuurdersorganisaties, brancheverenigingen (Aedes, IVBN, Kences, Vastgoed Belang) en de VNG opnieuw de afspraken over huisuitzettingen die op 26 maart en 16 oktober 2020 zijn gemaakt. 

Het maximale huurverhogingspercentage wordt voor 2021 op 0% gezet in de gereguleerde huursector. Voor huurders die een sociale woning huren betekent dit dat zij geen jaarlijkse huurverhoging krijgen, ook geen inkomensafhankelijke huurverhoging. Gemiddeld scheelt dit een huurder rond de zes euro per maand.