Om de achterstanden bij het beoordelen van arbeidsongeschiktheid tegen te gaan moeten meer werkzaamheden van verzekeringsartsen ook gedaan kunnen worden door andere zorgprofessionals. Het doel is dat er meer beoordelingen per jaar gedaan worden. Ook gaat UWV aan de slag met verbetering van hun dienstverlening en er voor zorgen dat er landelijk op dezelfde manier wordt gewerkt. Daarnaast zijn er de komende jaren meer structurele maatregelen nodig om de achterstanden in te lopen. Dit schijft minister Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer.

Mensen die een vergoeding krijgen vanwege fouten in hun arbeidsongeschiktheidsuitkering behouden hun toeslagen en andere inkomensafhankelijke regelingen. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een regeling opgesteld die het mogelijk maakt een eenmalige financiële vergoeding te krijgen zonder dat dit negatieve effecten heeft op inkomensafhankelijke regelingen, zoals de zorg- of huurtoeslag. Deze regeling gaat vandaag in internetconsultatie. Mensen kunnen tot 16 januari 2026 hun mening geven over dit onderwerp. Naar verwachting kunnen de eerste vergoedingen in de loop van 2026 worden uitgekeerd.

Het arbeidsongeschiktheidsstelsel is vastgelopen. Doorgaan op dezelfde weg is geen optie. Er zijn dringend ingrijpende aanpassingen nodig in de uitvoering én in wet- en regelgeving. Dat staat in het Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) over de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Dit rapport is vandaag aan de Tweede Kamer aangeboden.

Per 1 januari 2026 wordt de hoogte van een aantal uitkeringen aangepast. 

Het kabinet wil onzekerheid bij werkgevers wegnemen over de vraag of zij wel of niet voldoende hebben gedaan om hun zieke werknemer weer aan het werk te helpen. Het advies van de bedrijfsarts over wat iemand nog kan doen wordt leidend bij deze toets van UWV. Werkgevers krijgen hierdoor meer zekerheid bij de verplichtingen rond loondoorbetaling bij ziekte. Daarom start minister Paul (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) een internetconsultatie over het wetsvoorstel dat dit regelt. Daarnaast zorgt het wetsvoorstel ervoor dat mensen het voorschot dat ze krijgen terwijl ze wachten op een beoordeling niet hoeven terug te betalen.

Van de ziektewetuitkeringen die mogelijk een fout bevatten worden alleen lopende uitkeringen en uitkeringen die minder dan 6 maanden geleden zijn beëindigd opnieuw bekeken en aangepast. Dat schrijft minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over deze eerder gemelde fout in een brief aan de Kamer. In totaal worden 593 uitkeringen onderzocht.

Er wordt niet teruggevorderd in het herstellen van de fouten die zijn gemaakt bij de vaststelling van het dagloon van WIA-uitkeringen in de periode 2020-2024. Dat besluit staat in een Kamerbrief van minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) over de hersteloperatie.

Minister Van Hijum en staatssecretaris Nobel (SZW) presenteren plannen om het stelsel van inkomensondersteuning op korte en lange termijn te vereenvoudigen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijven zij dat het huidige stelsel vaak onbegrijpelijk is voor mensen en stellen verschillende verbeteringen voor.

Minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wil met het wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid zorgen voor een menselijkere overheid. Het voorstel regelt dat mensen niet meer meteen worden gestraft bij het maken van een foutje als het gaat om sociale regelingen. Ook krijgen uitvoerders de ruimte om af te zien van een sanctie of boete, als iemand daarmee juist meer in de problemen komt. Het wetsvoorstel, dat vandaag naar de Tweede Kamer gaat, kreeg een zeer positief advies van de Raad van State.

Per 1 juli 2025 wordt de hoogte van een aantal uitkeringen aangepast. 

De achterstanden bij de sociaal-medische beoordelingen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) lopen de komende jaren flink op. Daarom neemt het kabinet maatregelen om de achterstanden te beperken.

Wet- en regelgeving op het gebied van sociale zekerheid moet eenvoudiger worden. Het stelsel moet voor mensen makkelijker te begrijpen zijn en de druk op uitvoeringsinstanties moet omlaag. Dat schrijven minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en staatssecretaris Jurgen Nobel (staatssecretaris Participatie en Integratie) in de Stand van de Uitvoering die vandaag aan de Tweede Kamer is gestuurd.

Het kabinet neemt extra maatregelen om het stelsel van arbeidsongeschiktheid te vereenvoudigen, mensen beter naar werk te begeleiden en het minimumjeugdloon te verhogen. De bezuiniging op de kinderopvang wordt geschrapt en er komt een uitvoerbaar pad naar een nieuw financieringsstelsel. Hieronder een overzicht van een aantal onderwerpen vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Mensen die vermoeden dat de vaststelling van hun uitkering niet klopt kunnen zich melden bij een speciaal team van UWV. Zij krijgen dan in een persoonlijk gesprek hulp en als er sprake is van fouten kan hun uitkering worden aangepast. Ook gaat het UWV met gerichte acties controleren op eerder gemaakte fouten zodra er iets verandert in de uitkering.

UWV gaat 43.000 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen controleren op fouten. Dat blijkt uit een eerste analyse van 220.000 WIA-uitkeringen over de periode januari 2020 tot december 2024. Uit die analyse bleek dat er bij de overige WIA-uitkeringen geen aanleiding is om fouten te vermoeden. De inzet van UWV is dat er dit voorjaar wordt begonnen met het corrigeren van uitkeringen. Vanaf maart gaat de organisatie beginnen met uitkeringsgerechtigden informeren. Dat schrijft minister Van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Kamer.

Vanaf 2027 kunnen werkgevers die een arbeidsongeschiktheidsuitkering betalen aan werknemers hier geen arbeidskorting meer op toepassen. Deze verandering is het gevolg van een uitspraak van de Hoge Raad. Zij concludeerden op 15 november 2024 dat het toepassen van de arbeidskorting in strijd is met het discriminatieverbod in mensenrechtenverdragen aangezien mensen die hun uitkering direct van het UWV krijgen hier niet voor in aanmerking komen. De aanpassing heeft financiële gevolgen voor ongeveer 11.000 mensen met een uitkering, waarvan het overgrote deel (gedeeltelijk) arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn.

Woensdag 19 februari is het wetsvoorstel Beperken van de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid tot kleine werkgevers in internetconsultatie gegaan. Het wetsvoorstel volgt uit het regeerprogramma waarin is afgesproken dat de compensatie voor een transitievergoeding na ontslag vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid wordt beperkt tot kleine werkgevers.

Vandaag gaat het wetsvoorstel afschaffen tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten in internetconsultatie. Het wetsvoorstel volgt uit het hoofdlijnenakkoord waarin is afgesproken dat de tegemoetkoming voor hogere kosten door chronische ziekte of handicap per 2027 vervalt. Door tegelijkertijd het eigen risico in de zorg te verlagen, wil het kabinet de ondersteuning voor chronisch zieken en gehandicapten vereenvoudigen.

Het kabinet gaat aan de slag met het verbeteren en vereenvoudigen van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Op de korte termijn wil het kabinet maatregelen nemen om het stelsel te verbeteren en te vereenvoudigen. Het kabinet kijkt daarvoor naar ideeën uit variant 1 van het advies van de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (Octas). Het kabinet schetst daarnaast een beeld voor de lange termijn, waarbij een aantal ideeën uit de andere varianten verder wordt verkend en uitgewerkt. Vakbonden, werkgevers, uitvoerders en de mensen om wie het gaat worden zowel bij de verbeteringen voor de korte termijn, als de lange termijn betrokken. Dat schrijft minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer.

Per 1 januari 2025 wordt de hoogte van een aantal uitkeringen aangepast.