Het regime in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught moet strenger voor die gedetineerden die er vanwege levensbedreigend voortgezet crimineel handelen of zware georganiseerde misdaad zitten. Dat schrijft minister Weerwind voor Rechtsbescherming, mede namens minister Yeşilgöz-Zegerius van Justitie en Veiligheid, vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Met de nieuwe regels wil de minister voorkomen dat gedetineerden in de EBI hun contacten met de buitenwereld misbruiken om crimineel te handelen.

De zware georganiseerde misdaad werkt ontwrichtend op onze samenleving. Het kabinet investeert de komende jaren fors in een brede aanpak van de georganiseerde misdaad. Door de krachten te bundelen kan zware criminaliteit beter worden aangepakt. Tegelijk moet de deur van ons rechtssysteem voor iedereen openstaan. Daarom neemt het kabinet ook maatregelen om toegang tot het recht te verbeteren, zoals een verlaging van de griffietarieven.

Het delen van persoonsgegevens om iemand te intimideren, ook wel doxing genoemd, moet strafrechtelijk kunnen worden aangepakt. Denk daarbij aan het delen van persoonsgegevens om iemand bang te maken. Daarom stuurt minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) een wetsvoorstel daarover naar de Raad van State voor advies. Het fenomeen waarbij in chatgroepen adresgegevens worden gedeeld, waarna bijvoorbeeld iemand thuis angst wordt aangejaagd, heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. De slachtoffers voelen zich onveilig en geïntimideerd.

De aanpak van georganiseerde criminaliteit leidt tot een toename van arrestaties van een ‘buitencategorie’ van personen verdacht van zware criminaliteit. Nederland krijgt in de toekomst daarom in totaal vier justitiële complexen (Lelystad, Schiphol, Vlissingen en Vught), waarmee een dekkend netwerk ontstaat van hoogbeveiligde voorzieningen waar de zware, vluchtgevaarlijke criminelen van ons land kunnen worden gedetineerd én berecht. Verder wordt regelgeving aangepast op de fronten gevangeniswezen, advocatuur en rechtsgang, zoals strengere detentieregimes, beter toezicht op de advocatuur, en meer digitale zittingen om gevaarlijke vervoersbewegingen te voorkomen. Dat schrijft minister Dekker voor Rechtsbescherming vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Het steeds meedogenlozere geweld door de georganiseerde misdaad zet de stabiliteit van de rechtsstaat steeds meer onder druk. Daarom investeert het kabinet structureel flink extra in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. De rechtsstaat betekent ook dat wie rechtshulp nodig heeft, deze moet kunnen krijgen. Om die reden stelt het kabinet de komende jaren extra geld beschikbaar voor de gesubsidieerde rechtsbijstand.

Een adviescommissie ingesteld door de Raad van de rechtspraak heeft het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) geadviseerd de bouw van een hoog beveiligde zittingslocatie (HBZ) ten noorden van de grote rivieren op een locatie in Lelystad nader te onderzoeken als alternatief voor de Bunker in Osdorp die op termijn gesloten wordt.

Vandaag treedt de Wet straffen en beschermen in werking. Hierdoor komen daders van zware misdrijven niet meer na twee derde van hun straf voorwaardelijk vrij. De voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) wordt maximaal 2 jaar. Die periode kon eerder nog oplopen tot wel 10 jaar. Daarnaast gaat de v.i. niet langer van rechtswege in, maar neemt het Openbaar Ministerie (OM) voor iedere gedetineerde een individuele beslissing of v.i. al aan de orde is. Daarbij wordt gekeken naar het gedrag van de gedetineerde, slachtofferbelangen en het gevaar voor de maatschappij.

De maximale gevangenisstraf voor doodslag gaat omhoog van 15 naar 25 jaar. Daarmee komt die straf weer in redelijke verhouding te staan met de maximale gevangenisstraf voor moord (30 jaar), als alternatief voor de levenslange gevangenisstraf. Het wetsvoorstel dat dit regelt, is vandaag ingediend bij de Tweede Kamer door minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en minister Dekker (Rechtsbescherming).

Met stevige waarborgen kan van een verdachte eerder in het strafproces celmateriaal worden afgenomen. Wordt de verdachte veroordeeld, dan kan vervolgens een DNA-profiel worden gemaakt dat wordt opgeslagen in de DNA-databank voor strafzaken. Dat schrijft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid aan de Tweede Kamer. Randvoorwaarden voor dit conservatoir afnemen van celmateriaal zijn onder meer een zorgvuldige inrichting van het werkproces en ondersteunende ICT-infrastructuur. Het belang van DNA-onderzoek in strafzaken is groot. Het gebruik daarvan helpt de juiste verdachte in het vizier te krijgen en strafrechtelijk aan te pakken.

De verantwoordelijkheid om jongeren op het rechte pad te houden ligt in de eerste plaats  bij de ouders. De opvoeding is cruciaal bij het voorkomen van strafbaar gedrag van kinderen. Minister Dekker (Rechtsbescherming) heeft de mogelijkheden verkend om ouders die op dit punt tekortschieten, meer aan te spreken op hun verantwoordelijkheid: betere opvoedingsondersteuning voor ouders die meewerken en dwangmaatregelen voor ouders die zich afzijdig houden. Dat schrijft de minister aan de Tweede Kamer op basis van de verkenning ‘Jeugdcriminaliteit en opvoeding’, die voortvloeit uit het actieplan Wapens en Jongeren om de stijging van het aantal steekincidenten aan te pakken.

Vorig jaar september kon dit grootscheepse evenement vanwege corona niet doorgaan, maar JenV is niet voor één gat te vangen. Volgende week donderdag, 25 maart, onderneemt het departement een nieuwe poging en organiseert de conferentie “Voorkomen daderschap, vroeg ingrijpen loont!” alsnog.

Hoge transacties kunnen alleen nog tot stand komen na toestemming van het gerechtshof. Ook wordt het mogelijk om bij strafbeschikking voorwaardelijke straffen op te leggen. Deze voorstellen en meer staan in het conceptwetsvoorstel dat minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid vandaag in internetconsultatie brengt, naar aanleiding van de evaluatie van de Wet OM-afdoening.

De maximale gevangenisstraf voor doodslag gaat omhoog van 15 naar 25 jaar. Hierdoor komt de straf meer in de buurt van de maximale straf van 30 jaar voor moord, wat meer recht doet aan de ernst van het misdrijf. De ministerraad heeft daarmee ingestemd, op voorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en minister Dekker voor Rechtsbescherming.

Onze manier van betalen wordt steeds moderner. We zijn gewend aan betaalverzoeken via de smartphone of geld overmaken via een app, in aanvulling op gebruik van de bankpas of contant geld. Dat brengt ook nieuwe vormen van criminaliteit met zich mee, zoals whatsapp fraude of phishing. Daarom wordt het vervalsen, gebruiken, vervaardigen en aanschaffen van elektronische betaalinstrumenten een zelfstandig strafbaar feit. Ook gaan de maximale straffen voor betaalfraude omhoog. Dat staat in het wetsvoorstel dat minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid vandaag naar de Tweede Kamer stuurt en een Europese richtlijn omzet in Nederlands recht.

Alle vormen van onvrijwillige seks worden strafbaar als verkrachting. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid wil een nieuwe ondergrens in zijn Wetsvoorstel seksuele misdrijven opnemen. Hierdoor is iemand ook strafbaar wegens verkrachting als diegene behoorde te weten dat de ander geen seks wilde, maar daar niet naar handelde.

De maximale gevangenisstraf voor doodslag gaat omhoog van 15 naar 25 jaar. Daarmee wordt het verschil kleiner tussen de maximale gevangenisstraf voor moord (30 jaar) en de gevangenisstraf voor doodslag. Dat is de kern van een wetsvoorstel van de ministers Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en Dekker (voor Rechtsbescherming) dat vandaag via internet in consultatie is gegaan.

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) wil dat op bedreiging van togadragers een maximale gevangenisstraf van vier jaar komt te staan, net zoals voor burgemeesters en andere bestuurders. De strafverhoging is een onderdeel van het wetsvoorstel Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijnende criminaliteit dat vandaag bij de Tweede Kamer is ingediend.

Het wetsvoorstel van minister Dekker (voor Rechtsbescherming) en minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) dat het taakstrafverbod uitbreidt, is vandaag bij de Tweede Kamer ingediend.