Het kabinet wil dat werkende Oekraïense ontheemden, en alle andere werkende ouders met een partner buiten de EU, aanspraak kunnen maken op kinderopvangtoeslag. Kinderopvangtoeslag is een belangrijk middel om werk en de zorg voor kinderen te kunnen combineren. De ministerraad heeft op voorstel van minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ingestemd met de wetswijziging om dit mogelijk te maken.

Kunstenaars die voor de Russische agressie in Oekraïne naar Nederland gevlucht zijn, kunnen gebruikmaken van een steunregeling. Het kabinet kondigde eerder dit jaar aan € 1 miljoen vrij te maken, zodat deze makers uit Oekraïne en Rusland hun culturele en creatieve beroepen tijdelijk kunnen blijven uitoefenen in Nederland. De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Buitenlandse Zaken (BZ) hebben elk € 500.000 beschikbaar gesteld.

Vanaf 1 april 2022 geldt er een vrijstelling van de twv (tewerkstellingsvergunning)-plicht voor werkgevers die ontheemden uit Oekraïne in loondienst willen nemen. Voor ontheemden uit Oekraïne geldt een overgangsperiode. In deze periode krijgen zij de kans om de juiste documenten op te halen bij de IND, die hun status als tijdelijk ontheemd bevestigt. Die status geeft hen bijvoorbeeld het recht om te mogen werken in Nederland. Deze overgangsregeling loopt op dit moment tot en met 31 augustus. Maar omdat onzeker is of alle ontheemden die dit willen en recht hebben op deze documenten, deze ook voor 1 september van de IND kunnen krijgen, wordt deze overgangsregeling verlengd tot en met 31 oktober 2022.

Het aantal vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland stijgt al meerdere maanden net iets harder dan het aantal gemeentelijke opvangplekken voor deze groep. Daardoor stijgt de bezettingsgraad langzaam richting de 95% en verder. Dit zorgt ervoor dat de opvangcapaciteit voor vluchtelingen uit Oekraïne onder druk staat. Om te voorkomen dat er daadwerkelijk een tekort aan opvangplekken ontstaat, wordt er op dit moment in samenwerking met Veiligheidsregio’s en gemeenten hard gewerkt om extra opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren.

Door de invasie van Rusland in Oekraïne zijn veel Oekraïners ontheemd geraakt. Zij zoeken toevlucht in verschillende Europese landen, waaronder Nederland. Het gaat veelal om vrouwen met kinderen, omdat hun partners vanwege de dienstplicht in Oekraïne (moeten) blijven. Om deze moeders te kunnen helpen bij het combineren van werk en de zorgtaak voor hun kind of kinderen, maakt het kabinet kinderopvangtoeslag voor Oekraïense ontheemden mogelijk. Daarvoor is een wijziging van de Wet kinderopvang nodig.

Het overgrote deel van de vluchtelingen uit Oekraïne zijn mensen met de Oekraïense nationaliteit. Dit geldt echter niet voor iedereen die vanuit Oekraïne naar Nederland komt. Voor de mensen die een tijdelijke verblijfsvergunning hadden in Oekraïne, bijvoorbeeld omdat zij daar studeerden of werkten, geldt dat zij in Nederland vanaf 19 juli niet langer vallen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Dit geldt ongeacht of zij rechtstreeks uit Oekraïne komen, in hun eigen land zijn geweest of via een ander EU-land komen. Dit betekent dat deze zogeheten derdelanders niet langer aanspraak kunnen maken op gemeentelijke opvang, leefgeld, onderwijs en medische zorg.

Door de oorlog in Oekraïne vangt Nederland op dit moment ongeveer 60.000 ontheemden op. Dit brengt grote uitdagingen met zich mee, onder andere voor de gezondheidszorg. Per 1 juli 2022 treedt de Regeling Medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (RMO) in werking. Het declareren van de vergoeding van medische zorg voor vluchtelingen uit Oekraïne wordt daarmee vereenvoudigd.