Demissionair minister Veldkamp (NSC) stapt op, omdat hij niet direct verdere maatregelen tegen Israël kan nemen. Die stap wordt volgens hem geblokkeerd door andere ministers in het kabinet.

"We hebben als kabinet al een heel aantal stappen gezet. Daar hoeft Nederland zich niet voor te schamen. Ik heb tegendruk gevoeld in het kabinet voor meer maatregelen in verband met wat er in Gaza-Stad gebeurt en op de Westelijke Jordaanoever", zei hij.

Maar de andere ministers willen hem niet tegemoetkomen. "Ik heb er onvoldoende vertrouwen in dat dat de komende weken, maanden anders zal zijn, als ik zo in mijn ruimte word beperkt om zelf het beleid te voeren dat ik nodig acht. Ik ga naar huis en ga een ontslagbrief schrijven."

De verklaring van Veldkamp na afloop van de ministerraad:

Veldkamp kwam in de problemen toen hij gisteren aan de Tweede Kamer beloofde met aanvullende maatregelen tegen Israël te komen vanwege de situatie in Gaza. Hij noemde die in een brief aan de Tweede Kamer "noodzakelijk".

Maar hij had dit politiek gevoelige voornemen niet afgestemd met de andere leden van het kabinet. VVD en BBB wilden uiteindelijk geen extra maatregelen tegen Israël nemen en dus zat er voor Veldkamp niets anders op dan op te stappen.

Demissionair premier Schoof komt later vanavond naar de Tweede Kamer om daar een verklaring af te leggen. De Kamerleden zaten daar al te wachten op een besluit uit de ministerraad over eventuele maatregelen tegen Israël. Daar zou met Veldkamp een debat over worden gevoerd.

Het debat in de Tweede Kamer over Gaza met demissionair minister Veldkamp (NSC), dat om 16.00 uur zou beginnen, is opnieuw uitgesteld. Dat komt doordat de ministers veel langer dan verwacht in de ministerraad overleggen over de vraag of er nieuwe maatregelen moeten worden genomen tegen Israël. In de Haagse wandelgangen is te horen dat het "heel spannend" is.

Om 19.00 uur kwamen de Kamerleden bij elkaar om te besluiten of ze willen wachten op een besluit uit de ministerraad of volgende week verdergaan. Een meerderheid zei het te willen afwachten. "Ik heb mijn campingbedje meegenomen", zei PVV-Kamerlid De Roon. Ook linkse oppositiepartijen willen niet naar huis. "Het is beschamend dat het kabinet er zo lang over moet doen om maatregelen te nemen tegen de genocide die plaatsvindt", zei GL-PvdA-Kamerlid Piri.

Kamervoorzitter Bosma zei dat de ministers op een gegeven moment naar buiten zijn gekomen maar toen meteen weer naar binnen gingen. Hij heeft regelmatig contact met de ministerraad, maar heeft ook geen idee hoelang het nog gaat duren.

Veldkamp beloofde gisteren de Tweede Kamer met aanvullende maatregelen te komen. Hij noemde die in een brief aan de Tweede Kamer "noodzakelijk". Maar hij had dit politiek gevoelige voornemen niet afgestemd met de andere leden van het kabinet. Vooral voor BBB liggen verdere sancties, zoals een volledig importverbod voor producten uit illegale Israëlische nederzettingen, lastig.

Het debat in de Tweede Kamer begon gisteren, maar werd uiteindelijk afgebroken omdat het onduidelijk was welke maatregelen Veldkamp wilde nemen. De bedoeling is dat dat debat na een besluit vanuit de ministerraad verdergaat.

Geloofwaardigheid onder druk

De geloofwaardigheid van Veldkamp staat inmiddels flink onder druk. Een dag na zijn Kamerbrief met de toezegging van maatregelen, is het nog altijd onduidelijk of hij de kabinetsleden van VVD en BBB meekrijgt. Zij wilden voor de ministerraad niet zeggen of ze extra maatregelen steunen.

De politieke overlevingskansen van Veldkamp hangen af van welke maatregelen steun krijgen in de ministerraad. Als hij met vrijwel lege handen naar het debat in de Tweede Kamer moet, hangt hem een motie van wantrouwen van de oppositie boven het hoofd. De vraag is of hij dan nog kan en vooral wil aanblijven.

Live bij de NOS

Het debat in de Tweede Kamer is straks live te volgen bij de NOS. Via NPO Politiek & Nieuws en deze livestream in de NOS-app en op NOS.nl.

De leden van D66 hebben hun kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen behoorlijk omgegooid. Daardoor zakt voormalig UWV-bestuurder Nathalie van Berkel van de tweede naar de zesde plek.

Het partijbestuur presenteerde een paar weken geleden de concept-kandidatenlijst, met Van Berkel als opvallend nieuw gezicht. Zij zegde haar topbaan bij het UWV op om in de politiek aan de slag te gaan en belandde meteen op nummer twee van de lijst.

De D66-leden zijn het daar dus niet mee eens. Zij kiezen in de top 3 voor dezelfde mannen als bij de vorige verkiezingen: achter lijstrekker Rob Jetten zijn dat Jan Paternotte en Hans Vijlbrief. Op de vierde plek staat Anne-Marijke Podt, die sinds 2021 voor D66 in de Tweede Kamer zit.

Nog kanshebbers voor een zetel

Felix Klos (die voor de D66-delegatie in het Europees Parlement werkt) en Marijke Synhaeve (die eerder voor D66 in de Tweede Kamer zat) vallen nu uit de top tien. Doordat D66 in de laatste Peilingwijzer op 10 tot 12 zetels staat, kunnen zij wel nog steeds hopen op een plek in de Tweede Kamer.

Dat geldt ook voor het huidige Kamerlid Hanneke van der Werf: de leden stemden haar omhoog van de dertiende naar de negende plek.

De ministerraad is bijeen om te bespreken of er nieuwe maatregelen moeten worden genomen tegen Israël. Een debat daarover in de Tweede Kamer is gisteren afgebroken. Het gaat vanmiddag verder, nadat het kabinet een besluit heeft genomen.

Demissionair minister Veldkamp (NSC) van Buitenlandse Zaken schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat aanvullende maatregelen "noodzakelijk" zijn vanwege de Israëlische aanvallen op Gaza-Stad en het plan voor de bouw van nieuwe nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.

Maar hij bekende in het debat dat hij niet kan garanderen dat hij VVD en BBB in de ministerraad meekrijgt. Het is nog niet duidelijk welke maatregelen Veldkamp precies wil nemen. Hij zei alleen dat hij de randen heeft opgezocht van wat politiek haalbaar is met deze coalitiegenoten.

In het debat zaten de drie regeringspartijen in elk geval niet op één lijn. NSC schaart zich nu volledig achter een importverbod voor producten uit illegale Israëlische nederzettingen, maar met name BBB wil zo ver niet gaan.

'Er moet iets gebeuren'

Voorafgaand aan de ministerraad wilde Veldkamp ook niet zeggen wat er op tafel ligt. "Ik kijk naar de situatie in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever. In de loop van deze week zijn daar zeer ernstige ontwikkelingen geweest. Ik vind dat er iets moet gebeuren en dat gaan we nu bespreken", was alles wat hij kwijt wilde.

Ook zijn collega's in het kabinet wilden bij aankomst niet vooruitlopen op wat er nu binnen wordt besproken. Demissionair BBB-vicepremier Keijzer zei dat dit vanmiddag na afloop duidelijk zal worden, maar dat de bewindspersonen het hoe dan ook eens zullen worden. "Het kabinet spreekt met één mond", zei ze.

Op de vraag of minister Veldkamp dan voor zijn beurt heeft gesproken door in zijn brief over noodzakelijke maatregelen te spreken, ging ze net als de andere bewindspersonen niet in. Onder anderen demissionair VVD-minister Brekelmans zei dat als een minister een brief aan de Tweede Kamer stuurt, dat altijd ook namens het kabinet is. Maar hij wilde niet zeggen of dit betekent dat hij achter de inhoud staat. Hij wijst erop dat het onderwerp "heel gevoelig ligt, in de samenleving maar ook politiek".

Het vervolg van het debat in de Tweede Kamer is om 16.00 uur gepland. Er hangt nog een motie van wantrouwen tegen Veldkamp in de lucht.

De situatie in Gaza en het handelen van Israël hebben geleid tot een uitzonderlijke situatie in de Tweede Kamer. Een ingelast debat over eventuele maatregelen tegen Israël is zonder uitkomst beëindigd en wordt vandaag, na de wekelijkse ministerraad, voortgezet.

Het debat verliep chaotisch en de emoties liepen geregeld hoog op. Een motie van wantrouwen tegen demissionair minister van Buitenlandse Zaken Veldkamp (NSC) hangt nog in de lucht.

De botsing tussen de Kamerleden en de minister ontstond toen Veldkamp niet duidelijk kon zeggen welke voorstellen van de Kamer het kabinet bereid is uit te voeren en welke niet. Een deel van de Kamer wil bijvoorbeeld een volledig Nederlands handelsverbod voor producten zoals olijfolie en keppeltjes uit alle illegale nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Ook ligt er een motie om geen defensiematerieel meer in te kopen bij Israël, materieel waar Defensie mogelijk niet buiten kan.

Ook regeringspartij NSC schaart zich nu volledig achter een Nederlands handelsverbod voor producten uit de illegale nederzettingen omdat "de emmer nu echt begint over te druppelen", zei NSC-fractievoorzitter Van Vroonhoven. "Een ministapje", noemden onder andere SP en GL-PvdA het.

Geërgerde minister

Veldkamp bood zelf de opening dat hij bereid is nieuwe maatregelen tegen Israël te nemen. Hij denkt daarbij aan een "handelsverbod op producten uit illegale nederzettingen". Maar toen de Kamer wilde weten of dat door het hele kabinet wordt gesteund, moest Veldkamp het antwoord schuldig blijven. Ook op de vraag of Defensie zonder het Israëlisch defensiematerieel kan, kon hij geen antwoord geven. Hij sloot uit dat het ministerie van Defensie dat nu al kan zeggen.

Dat vonden grote oppositiepartijen als GL-PvdA, SP en D66 onaanvaardbaar. Zij waren naar het debat gekomen om concrete afspraken te maken "omdat er een genocide plaatsvindt en er dagelijks mensen sterven", zo zeiden de Kamerleden.

Oud-diplomaat Veldkamp reageerde door de heftigheid van de discussie minder diplomatiek en zei dat hij zich ergerde aan het gepolariseerde debat in de Kamer. "Ik steek mijn nek uit, zet me voor alle mogelijkheden in, nationaal en internationaal. Daar heb ik me de afgelopen weken op geconcentreerd", zei Veldkamp. "Misschien ben ik te weinig bezig geweest met het debat in Nederland. En dat ergert me, hoe het debat hier verloopt. Er is te veel polarisatie."

De NSC-minister bekende min of meer dat hij de randen heeft opgezocht van wat politiek haalbaar is binnen het kabinet, met coalitiegenoten VVD en BBB.

Uitkomst ongewis

Veel oppositiepartijen hadden daar geen begrip voor. Zij wilden van Veldkamp weten welke maatregelen het kabinet wel of niet bereid is om uit te voeren, maar het werd pijnlijk duidelijk dat hij dat nog niet weet. Hij verwees naar de ministerraad van vandaag, waar dat zal moeten blijken. Daarop besloot de Kamer dat het pas zin heeft om over alle moties verder te praten na afloop van de ministerraad.

NSC-fractieleider Van Vroonhoven nam het in het debat op voor Veldkamp en zei dat hij juist "zijn kop durft uit te steken". Achter de schermen wil Veldkamp al langer meer maatregelen tegen Israël, zeggen bronnen rond het kabinet. Daarover is flinke verdeeldheid; Veldkamp vindt vooral BBB en in mindere mate VVD tegenover zich.

Van Vroonhoven: "Als de ene helft van de Kamer ons als NSC verwijt dat we niet ver genoeg gaan en de andere helft dat we te ver gaan dan komen we nergens."

Na de ministerraad van vrijdag en het vervolg van het Kamerdebat wordt er alsnog gestemd over een aantal moties. De motie van wantrouwen tegen Veldkamp haalt vrijwel zeker geen meerderheid. Dat geldt ook voor moties die het kabinet oproepen om de Palestijnse staat te erkennen en een volledige boycot van Israël af te kondigen. Van de andere moties is de uitkomst ongewis.

Politiek verslaggever Jorn Jonker:

"Veldkamp maakte tijdens het debat bekend dat Nederland met 21 andere landen het omstreden bouwplan E1 op de Westelijke Jordaanoever ten strengste veroordeelt en de Israëlische regering oproept het plan in te trekken.

In zijn brief aan de Kamer, die hij dus officieel namens het hele kabinet stuurde, noemde Veldkamp aanvullende maatregelen "noodzakelijk", maar in het debat kon hij niet garanderen dat de ministerraad vrijdag ook echt met maatregelen zal komen.

Iedereen in de Kamer weet nu dat het onzeker is of hij zijn collega's in het kabinet kan overtuigen van de noodzaak daartoe en partijen vragen zich af of die brief wel echt namens het hele kabinet was. Vaststaat dat de ministerraad onder leiding van demissionair premier Schoof onder grote spanning zal staan."

NSC heeft zijn conceptkandidatenlijst voor de verkiezingen bekendgemaakt. In de top-5 staan na lijsttrekker Eddy van Hijum nog vier mensen die al in Den Haag actief zijn: fractieleider Nicolien van Vroonhoven (2), demissionair minister Judith Uitermark (3), Kamerlid Merlien Welzijn (4) en demissionair staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen (5).

Hoogste nieuwkomers op de lijst zijn de Drentse duurzaamheidsecononoom Jurr van Dalen (9) en de voorzitter van de jongerenorganisatie Jong Sociaal Contract, Thomas Beukema (11).

NSC heeft een roerige periode achter de rug. Al snel na de verkiezingen kelderde de partij in de peilingen en oprichter en stemmenkanon Pieter Omtzigt trok zich terug. Aanvankelijk zag het ernaar uit dat fractievoorzitter Van Vroonhoven het stokje zou overnemen, maar zij zag daar toch vanaf. Het bestuur schoof daarop demissionair minister Van Hijum naar voren. Er hebben zich geen tegenkandidaten gemeld, waardoor hij nu officieel de nieuwe lijsttrekker is.

Van Vroonhoven heeft zich bedacht

Van Vroonhoven wilde aanvankelijk helemaal stoppen met de politiek. Maar vorige week liet ze weten dat ze zich heeft bedacht, naar aanleiding van de overstap van NSC-Kamerlid Agnes Joseph naar de BBB. Joseph nam haar zetel mee en dat motiveerde Van Vroonhoven, die dat niet vond kunnen, om zich nog een periode in te zetten voor de partij die ze heeft helpen oprichten.

Podcast De Dag over NSC

Politiek verslaggever en NSC-watcher Ewoud Kieviet vertelt hoe NSC er intern aan toe is na twee jaar van vertrekkende partijgenoten, chaos in de coalitie en natuurlijk het afscheid van oprichter Pieter Omtzigt.

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Ongeveer de helft van de huidige Kamerfractie staat niet meer op de kandidatenlijst. Naast Joseph verruilden de Kamerleden Aant Jelle Soepboer en Diederik Boomsma NSC voor een andere partij. Soepboer is lijsttrekker geworden van de Fryske Nasjonale Partij, een van de regionale partijen die zich hebben laten registreren voor de landelijke verkiezingen op 29 oktober.

Boomsma, die lijsttrekker van NSC had willen worden, is naar JA21 gegaan. Naar aanleiding van zijn vertrek zei Van Hijum vorige week dat dat een heel andere partij is dan NSC. "Het is echt een rechtse partij."

'Klaar met Haagse spelletjes'

De kandidatenlijst telt 36 namen. Veel mensen stonden ook op de eerste lijst. Demissionair minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken, die vorige keer op de vierde plek stond, stelt zich niet meer verkiesbaar. Van Hijum zegt dat de kandidaat-Kamerleden "klaar zijn met de Haagse spelletjes" en met "échte oplossingen" willen komen,

NSC, dat deel uitmaakt van het demissionaire kabinet, maakte dit weekend zijn concept-verkiezingsprogramma bekend. Dat lijkt erg op het eerste, dat onder Omtzigt tot stand kwam. Bestaanszekerheid en goed bestuur zijn opnieuw belangrijke punten. De leden kunnen zich op het congres van 6 september nog uitspreken over de lijst en het programma.

In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van verschillende peilingen, komt de partij, die nu 19 mensen in de Tweede Kamer heeft, op 0 tot 2 zetels uit.

Demissionair minister Veldkamp (NSC) van Buitenlandse Zaken wil morgen in het kabinet "nieuwe maatregelen bespreken" tegen Israël. De minister denkt daarbij aan een "handelsverbod op producten uit illegale nederzettingen".

Het blijft onduidelijk of hij vindt dat Nederland die stap nationaal moet zetten of dat hij ervoor wil pleiten in internationaal verband. Veldkamp zei voor aanvang van een overleg over de begrotingen dat "het wel onderzocht" is, wat leek te suggereren dat Nederland alleen zou kunnen optrekken.

De minister heeft nog meer maatregelen die hij in het kabinet wil bespreken, maar zei niet nu al "zijn hele inbreng in de ministerraad te berde te willen brengen".

Aanleiding voor de nieuwe maatregelen zijn de invallen van Israël in Gaza-Stad en de ontwikkelingen op de Westelijke Jordaanoever, waar een omstreden bouwplan een tweetstatenoplossing onmogelijk maakt.

Motie van wantrouwen

Linkse oppositiepartijen partijen komen later vandaag met een motie van wantrouwen tegen Veldkamp in een extra ingelast debat over de situatie in Gaza. Het is een motie van de SP die steun krijgt van de Partij voor de Dieren en Denk. GroenLinks-PvdA, Volt en D66 steunen de motie ook als Veldkamp vandaag geen extra maatregelen aankondigt.

Partijen vinden dat Nederland met nationale sancties tegen Israël moet komen, zoals een wapenembargo of een boycot van producten uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Of de maatregelen waaraan Veldkamp denkt nationaal zijn is nog onduidelijk.

Veldkamp wil vooruitlopend op het debat niet op de aangekondigde motie van wantrouwen reageren: "Dat moet echt in het huis van de nationale vergadering plaatsvinden." Wel zegt Veldkamp de extra maatregelen al voor de aangekondigde motie te hebben bedacht.

Nederland legde Israël eerder al een tijdelijk wapenembargo op en twee Israëlische ministers kregen een inreisverbod. De partijen die de motie van wantrouwen steunen vinden dat te weinig en te laat. Ze willen dat het kabinet er alles aan doet om Israël te dwingen een einde te maken aan het lijden van de inwoners van Gaza.

Binnen het kabinet wordt door partijen verschillend gedacht over strengere maatregelen tegen Israël.

Politiek verslaggever Jorn Jonker:

"Veldkamp wil extra maatregelen tegen Israël vanwege de inval in Gaza-Stad en vanwege een omstreden bouwplan dat een tweestatenoplossing onmogelijk maakt. Hij zegt dat Israëls oorlog niet meer gerechtvaardigd is en wil daarom maatregelen bespreken in de ministerraad. In hoeverre hij zijn zin krijgt is de vraag.

Als hem gevraagd wordt of er niet meer moet gebeuren, benadrukt de minister voor de camera's steeds dat Nederland al zo veel doet richting Israël. Maar achter de schermen wil hijzelf al langer meer maatregelen tegen Israël. Daarover is flinke verdeeldheid binnen het kabinet. Veldkamp vindt dan vooral BBB en in mindere mate VVD tegenover zich.

De aangekondigde motie van wantrouwen gaat het ongetwijfeld niet halen. Maar het laat zien dat er op allerlei manieren druk staat op Veldkamp."

Het aanpakken van de woningnood is de hoogste prioriteit voor de ChristenUnie. Dat staat in het verkiezingsprogramma van de partij Opstaan voor het goede dat rond deze tijd wordt gepresenteerd.

De partij wil miljarden uittrekken om meer woningen te bouwen. Daarnaast moet er meer ruimte komen voor "ontmoetingen in buurten". De partij ziet dat in deze tijden geld "de economie vergiftigt" en "aandacht en tijd een vluchtig verdienmodel zijn geworden".

Waarden als naar elkaar omkijken staan onder druk, vindt de ChristenUnie, en de partij wil daar verandering in brengen. Bijvoorbeeld met een dienstplicht voor iedereen: het moet normaal worden dat "iedere Nederlander zich een periode inzet voor de gemeenschap".

Daarnaast wil de partij dat het een wettelijk doel wordt om kinderarmoede te bestrijden en dat gezinnen beter worden ondersteund.

Gezinnen voorop

De ChristenUnie stelt als vanouds het veilig opgroeien van kinderen centraal en noemt het niet goed als mensen hun kinderwens uitstellen vanwege financiële problemen, of als beide ouders fulltime moeten werken om hun gezin te onderhouden. "Gezinnen moeten vooropstaan maar dat wordt in de politiek te vaak vergeten", zo staat in het programma.

Om gezinnen financieel meer lucht te geven moet er in plaats van de huidige kinderbijslag en het kindgebonden budget, voor elk kind 4500 euro per jaar beschikbaar komen en moeten kinderopvang en gastouderschap zo goed als gratis worden.

De partij zegt zich te willen blijven inzetten voor de bescherming van het ongeboren leven: abortus mag niet genormaliseerd worden, onbedoeld zwangeren moet hulp worden aangeboden. De partij blijft tegen draagmoederschap en commerciële spermadonatie.

Euthanasie lijkt volgens de ChristenUnie een steeds gangbaardere manier van sterven te worden. De partij wil daarom inzetten op een daling van het aantal euthanasiegevallen door onder meer betere voorlichting over natuurlijk sterven en voldoende goede hospice- en palliatieve zorg.

Andere voorstellen uit het CU-verkiezingsprogramma:

De partij wil ook een einde aan de productie van spullen die maar kort meegaan. Zo zouden fabrikanten van producten die niet kunnen worden gerepareerd, moeten worden geweerd van de Nederlandse en Europese markt. En moeten fabrikanten verplicht worden tien jaar lang reserveonderdelen te leveren bij kapotte spullen plus een bijbehorende reparatieservice.

Aan buy now, pay later - het kopen op krediet - zou ook een einde moeten komen. Het brengt gezinnen onnodig in financiële problemen, vindt de partij.

Blik op samenleving en schepping

Nadat de ChristenUnie bij de vorige verkiezingen had verloren en van vijf naar drie zetels was teruggegaan, kwam de partij vorig jaar al met een koerswijziging die ervoor pleit om de blik weer meer op samenleven en schepping te richten.

De huidige Kamerleden Mirjam Bikker, Pieter Grinwis en Don Ceder vormen opnieuw de top 3 van de kandidatenlijst van de partij. Op de lijst die dinsdag werd gepresenteerd, staat de Hardenbergse wethouder Alwin te Rietstap op vier en de Delftse wethouder Joëlle Gooijer-Medema op vijf.

Het vandaag gepresenteerde programma moet nog samen met de kandidatenlijst door de leden worden bekrachtigd op een partijcongres begin volgende maand.

Minder regels, meer ruimte voor ondernemen en meer inspraak van burgers: dat zijn de belangrijkste punten uit het nieuwe verkiezingsprogramma van JA21. Met die thema's wil de conservatief-liberale partij de komende Tweede Kamerverkiezingen de strijd aanbinden met partijen met vergelijkbare politieke standpunten, zoals PVV, VVD en BBB.

Hoewel JA21 een kleinere overheid wil, stelt de partij wel twee nieuwe bewindslieden voor: een staatssecretaris voor Kernenergie, om de bouw van kerncentrales te versnellen, en een minister voor Overheidsefficiëntie en Autonomie. Die laatste moet ervoor zorgen dat er een correctief bindend referendum komt, waarmee burgers wetsvoorstellen die door het parlement zijn goedgekeurd, kunnen corrigeren of terugdraaien.

Tijdens de vorige verkiezingen hield JA21 nog een pleidooi voor een minister voor de Regio. Over die functie is in het nieuwe verkiezingsprogramma niets meer te vinden.

Strenger toezicht op islamitische scholen

JA21 richt zich sinds de oprichting in 2020 op een strenger migratiebeleid. De partij zegt zo ook de druk op de huizenmarkt te willen verminderen. Zo wil de partij af van de spreidingswet, gezinshereniging moeilijker maken en de grens beter bewaken. Een ander opmerkelijk plan is om ontwikkelingshulp te gebruiken om de proceskosten van criminele asielzoekers te betalen.

De partij stelt westerse waarden voorop en keert zich tegen "schadelijke opvattingen in de islamitische cultuur over vrouwen, homoseksuelen en joden". Strenger toezicht op islamitische basisscholen is een van de gepresenteerde oplossingen, ook stelt de partij de vrijheid van onderwijs ter discussie.

JA21 presenteert zich verder graag als "de partij van law and order". Zo moet er meer geld komen voor binnenlandse veiligheid, moeten criminelen strenger gestraft worden en moet de spoorwegpolitie terugkeren. Als het gaat om buitenlandse veiligheid schaart de partij zich achter de afgesproken NAVO-norm van 5 procent van het bruto binnenlands product dat aan defensie uitgegeven moet worden. JA21 wil toewerken naar een personeelbestand van 200.000 militairen, reservisten en burgers in 2035.

Geen box 2 meer

In het verkiezingsprogramma is ook een gedetailleerd belastingplan te vinden. Zo moet er wat JA21 betreft één tarief komen voor de vennootschapsbelasting en moet box 2, waarin je belasting betaalt over een aanmerkelijk belang in een bedrijf, geheel worden afgeschaft. Ook door de erf- en schenkbelasting kan een streep.

Daarnaast is veel meer aandacht voor maatregelen tegen huiselijk geweld en femicide. Dat is een belangrijk thema voor Ingrid Coenradie, het nieuwe JA21-lid en nummer drie op de kandidatenlijst. Zo is er het idee voor 'afkoelhuizen' voor daders, zodat slachtoffers van huiselijk geweld thuis kunnen blijven in plaats van naar blijf-van-mijn-lijfhuizen te moeten.

Andere voorstellen uit het JA21-verkiezingsprogramma:

JA21 heeft op 6 september een congres, dan kunnen de leden stemmen over het definitieve verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst. Die lijst werd vorige week al gepresenteerd: achter lijsttrekker Joost Eerdmans zijn daar mede-JA21-oprichter Annabel Nanninga en dus oud-PVV-staatssecretaris Ingrid Coenradie te vinden.

Eerdmans bezet voor JA21 nu de enige zetel in de Kamer, maar dat zouden er voor de partij na de volgende verkiezingen weleens meer kunnen worden: in de laatste Peilingwijzer staat de partij op vijf tot negen zetels. Daardoor kunnen ook Michiel Hoogeveen (de huidige campagneleider), Simon Ceulemans (gemeenteraadslid voor Leefbaar Rotterdam) en Diederik Boomsma (oud-NSC-Kamerlid) uitkijken naar een zetel.

Waterstof moet een belangrijke bijdrage leveren aan de energietransitie, toch komt de productie van de duurzame brandstof moeizaam op gang in Nederland. Er is bijna geen vraag naar omdat er geen aanbod is, en er is geen aanbod omdat er geen vraag is.

Een kip-en-eiprobleem dat de sector in een lastige positie brengt, zegt waterstofexpert René Peters van onderzoeksinstituut TNO. "De overheid probeert nu met subsidies die markt op gang te brengen. In het begin moet dat gestimuleerd worden."

De regering trekt ruim 700 miljoen euro uit voor elf waterstofprojecten. Maar coalitiepartij BBB stelde onlangs Kamervragen toen bleek dat drie van die projecten van plan zijn om de geproduceerde waterstof te verkopen aan het buitenland.

Kamerlid Henk Vermeer vindt dat niet kunnen. "Nederlandse subsidie van Nederlandse burgers en ondernemers moet in Nederland besteed worden."

Vanuit Europese wetgeving is het niet mogelijk bedrijven te verbieden de waterstof naar het buitenland te exporteren. "Als dat niet gegarandeerd kan worden, dan maar niet," stelt Vermeer.

Wat is waterstof?

Waterstof wordt gemaakt door water te splitsen in waterstof en zuurstof met behulp van elektriciteit. Wanneer die elektriciteit duurzaam is opgewekt, bijvoorbeeld met windmolens of zonneparken, spreekt men van groene waterstof.

Daarnaast bestaat ook grijze en blauwe waterstof. Grijze waterstof wordt opgewekt door middel van fossiele brandstoffen, daarom is het niet duurzaam. Blauwe waterstof wordt ook opgewekt uit fossiele brandstoffen, maar daarbij wordt de CO2 grotendeels opgevangen en opgeslagen onder de grond. Ook dat is niet heel duurzaam.

Waterstofexpert Peters vindt het in tegenstelling tot de BBB geen probleem als gesubsidieerde waterstof naar het buitenland gaat. Sterker: "Als waterstof in Nederland succesvol wil worden, moeten we dat samen oppakken. Nederland investeert, maar ook Duitsland, België en Frankrijk doen dat. Het is logisch dat waterstof dan soms vanuit Nederland naar België gaat. Nederland gedijt het best als handelsland en er komt straks ook waterstof uit Duitsland naar Nederland toe."

Het gebruik van waterstof zorgt ervoor dat de CO2-uitstoot vermindert zodat klimaatdoelen gehaald kunnen worden. Als de geproduceerde waterstof naar het buitenland gaat, wordt de klimaatwinst dus dáár gerealiseerd. Dat vindt Vermeer "kamikazebeleid". "Dan hebben we er nog een extra probleem bij. Wél ons geld kwijt, maar géén klimaatdoelen bereikt. Dubbel de sjaak."

Het voelt inderdaad gek, beaamt demissionair minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans. "Maar dit is een heel belangrijke subsidie voor de Nederlandse economie én voor de Europese waterstofmarkt."

De VVD-bewindspersoon vindt de stelling van de BBB "kortzichtig". "De verduurzaming van onze economie en onze energievoorziening is van Nederlands, Europees en mondiaal belang. Uiteindelijk voeren we beleid om het in Europa en mondiaal voor elkaar te krijgen."

Ook lokaal

Dat de waterstofsector niet alleen internationaal maar ook lokaal kan slagen, probeert Willem Biesheuvel van Energiehub Eeserwold te bewijzen. Dit project heeft overheidssubsidie gekregen en gaat een waterstoffabriek bouwen in het Overijsselse Steenwijk. "De energie wordt hier lokaal opgewekt, door middel van zonnepanelen op de daken van het gebouw hiernaast. Hierdoor kunnen we de waterstoffabriek direct voorzien van elektriciteit."

De waterstoffabriek wordt vervolgens gekoppeld aan het naastgelegen tankstation, waar vrachtwagens het direct kunnen afnemen. "Daarnaast distribueren we de waterstof zelf ook met tankwagens in de regio."

Biesheuvel begrijpt de ophef over de geëxporteerde waterstof wel, maar plaatst ook een kanttekening. "Er komt ook waterstof vanuit het buitenland naar Nederland toe. Het werkt een beetje twee kanten op." Toch houdt hij het liever lokaal. "Dat is zeker de mooiste oplossing."

Denk-fractievoorzitter Stephan van Baarle stelt zich toch beschikbaar als lijsttrekker van zijn partij bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. De "massale steunbetuigingen uit het gehele land" hebben hem "gesterkt" in deze beslissing, zo staat in een persbericht van de partij.

Vorige week liet Van Baarle weten dat hij geen lijsttrekker meer wilde zijn. Hij voelde zich ondermijnd door het partijbestuur en vond het onmogelijk om door te gaan.

De fractie wil huidig Kamerlid Dogukan Ergin, net als bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen, op de tweede plaats hebben. Het bestuur wilde hem naar de vijfde plek laten zakken. In plaats van hem moest een vrouw hoger op de lijst komen. Om welke vrouwelijke kandidaat het gaat, is niet bekend.

Nieuwe partijvoorzitter

Na het hoogoplopende conflict stapte het partijbestuur van Denk afgelopen weekend op. Oud-partijleider Tunahan Kuzu wordt op de ledenvergadering van 30 augustus voorgedragen als de nieuwe partijvoorzitter.

De fractie en het bestuur zijn "tot een vergelijk gekomen" en er is "partijbreed duidelijke steun uitgesproken" voor het leiderschap van Van Baarle, laat de partij weten.

Denk heeft nu drie Kamerzetels. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van meerdere peilingen, staat de partij op twee tot vier zetels. Dat maakte het onzeker of Ergin, met een vijfde plek op de kieslijst, nog een keer Kamerlid zou kunnen worden.

Driehonderd Nederlandse militairen gaan met luchtafweer- en anti-dronesystemen vanaf 1 december naar Polen om de levering van militair materieel voor Oekraïne te beschermen tegen Russische aanvallen. Het gaat om twee Patriotsystemen die worden ingezet door de NAVO.

"Dat doen we om de oostflank van de NAVO te beschermen, een belangrijk militair knooppunt om Oekraïne te verdedigen en de Russen af te schrikken en verder te ontmoedigen", aldus demissionair minister Brekelmans tegen de NOS.

Hiermee levert Nederland samen met partners "gelaagde luchtverdediging" tegen eventuele dreigingen van ballistische raketten, kruisvluchtwapens, straaljagers, helikopters en drones.

De luchtverdediging op die plek is er al langer en wordt door verschillende landen uitgevoerd. De Nederlandse bijdrage duurt tot zeker eind mei. Dat Nederland ook "substantieel" gaat bijdragen aan de levering van Patriots aan Oekraïne zelf had Brekelmans vorige maand al bekendgemaakt.

Geen ''boots on the ground"

De operatie staat los van de veiligheidsgaranties voor en in Oekraïne waar de afgelopen dagen over werd gesproken als onderdeel voor de onderhandelingen over vrede.

Brekelmans benadrukt dat het bij de Patriots gaat om een operatie in Polen en dat de inzet van de driehonderd militairen geen boots on the ground in Oekraïne betekent. De afweersystemen worden niet gebruikt voor het afweren van aanvallen op Oekraïens grondgebied.

Commandant Olav Spranjer laat de systemen zien:

Om Rusland af te schrikken en militair materieel dat naar Oekraïne gaat te beschermen zegde Nederland eerder al de inzet van F-35-gevechtsvliegtuigen boven Polen toe. Die bewaken tussen 1 september en 1 december samen met Noorse collega's het NAVO-luchtruim.

Als er twee patriotsystemen uit Nederland vertrekken heeft Nederland er hier nog één over. Daarmee is het land nog voldoende beschermd, zegt Brekelmans. De NAVO-activiteiten in Polen en het afschrikken van Rusland dragen ook bij aan de bescherming van Nederland, aldus de minister.

Stel glazen wanden verplicht in slachthuizen, stallen en transportwagens, is een van de opmerkelijke speerpunten in het nieuwe verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren. Doel is niet alleen dat dieren meer daglicht krijgen, maar ook dat iedereen van buiten kan zien wat daar gebeurt. "Iedereen zou dan veganist zijn", is in het programma te lezen.

De dierenpartij heeft nog meer plannen om het dierenwelzijn te verbeteren: zo moeten mensen een "pre-aanschafcursus" doen voordat ze een huisdier nemen. Tuincentra mogen daarnaast geen dieren meer verkopen "om impulsaankopen te voorkomen".

Transitieverlof regelen

De dierenpartij pleit al sinds de oprichting voor een einde aan het gebruik fossiele brandstoffen en de bio-industrie. Plantaardig eten, energiebesparing en een circulaire economie wil de partij juist stimuleren. Nu wil de PvdD ook wettelijk vastleggen dat voortaan 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar het bestrijden van de klimaat- en natuurcrisis gaat.

Naast dierenrechten, hebben ook mensenrechten de aandacht. De partij stelt een reeks maatregelen voor om discriminatie, moslimhaat en antisemitisme tegen te gaan. Ook de situatie van lhbtiqua+-personen krijgt aandacht, bijvoorbeeld door het transitieverlof wettelijk te regelen.

Top 3 bij Partij voor de Dieren blijft hetzelfde

De Partij voor de Dieren presenteert met het programma ook meteen de concept-kandidatenlijst. Achter lijsttrekker Esther Ouwehand zijn daar de huidige Tweede Kamerleden, Ines Kostić en Christine Teunissen, te vinden.

Daarna volgen Falco van Hassel (nu nog beleidsmedewerker), Debbie Mathijsen (fractievoorzitter in Zwolle) en Kjell van Wijlandt (fractievoorzitter Almere). Zij kunnen volgens de laatste Peilingwijzer ook rekenen op een plek in de Tweede Kamer.

Na een uitvoerige inspraakprocedure onder de leden is besloten de nieuwe defensiekoers door te zetten. De beslissing om investeringen in defensie te steunen, zorgde eerder voor onrust en verdeeldheid binnen de partij. Het leidde zelfs tot een afsplitsing van van oud-leden.

De Partij voor de Dieren is van oudsher pacifistisch en investeren in defensiematerieel was lange tijd taboe. Maar door de Russische invasie van Oekraïne en de opstelling van de VS is het wat betreft de partij "helaas noodzakelijk" geworden. Wel moet de wapenindustrie "maximaal" belast worden

Ook is er in het programma veel aandacht voor Gaza en Srebrenica. "Want de geschiedenis herhaalt zich helaas nog steeds", zo is te lezen. De Partij voor de Dieren wil dat de Palestijnse staat erkend wordt en er moet een Nederlandse ambassade komen in Ramallah. Voor de genocide in Srebrenica moet er een nationaal monument komen.

Geen doorrekening

Hoe de plannen precies betaald moeten worden, zal onduidelijk blijven: de Partij voor de Dieren laat verkiezingsprogramma's niet doorrekenen door het Centraal Planbureau. De partij is het niet eens met de wijze waarop dat gebeurt.

Wel staan er in het verkiezingsprogramma meerdere plannen die geld moeten opleveren. Zo moet er een klimaatvermogensheffing komen voor de rijkste 1 procent van de bevolking, gaan mensen die vaker vliegen meer belasting betalen en gaat de energiebelasting voor grootverbruikers omhoog.

Andere voorstellen uit het PvdD-programma

De leden van de Partij voor de Dieren komen op 7 september bij elkaar om over het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst te praten. Dan kunnen er nog wijzigingen worden doorgevoerd.

Veertien nieuwe partijen hebben zich geregistreerd voor de Tweede Kamerverkiezingen in oktober. Daarvan komen er opvallend veel uit de regio: de Fryske Nasjonale Partij met oud-NSC'er Aant Jelle Soepboer, OOS Limburg en Lokaal Brabant.

Lokaal Brabant heeft al besloten om de deelname aan de landelijke verkiezingen niet door te zetten. De partijen uit Friesland en Limburg nemen daarover eind deze maand een beslissing. "Onze 55 leden gaan daarover stemmen", zegt Chrétien Wetemans van OOS Limburg, die eerder voor BBB in de Provinciale Staten zat.

De belangrijkste reden voor Wetemans om landelijk mee te doen is Limburg meer mee te laten tellen in Den Haag. "De provincie heeft nu bijvoorbeeld geld neergelegd voor de elektrificatie van de Maaslijn, terwijl dat eigenlijk een landelijke taak is", zegt hij. "Ook komt de rijksoverheid nog steeds niet over de brug met een vergoeding voor de mijnbouwschade."

Oude bekende van de ouderenpartij

Bij de nieuwe partijen duikt nog een bekende op: Gerard van Hooft, oud-lijsttrekker van ouderenpartij 50Plus. Hij werd tijdens een ledenvergadering uit de zaal gezet en daarna alsnog gekozen als lijsttrekker van de partij. Zijn nieuwe partij heet 'De Linie'.

"De naam zegt het al, tot hier en niet verder", zegt Van Hooft, die zich niet meer alleen voor ouderen wil inzetten. "We proberen binnenboord te houden wat goed is voor Nederland en buitenboord wat slecht is." Zo wil hij minder huurmaatregelen, dat de AOW niet omlaag gaat en een maximum aantal van 5000 vluchtelingen per jaar dat naar Nederland komt.

11.000 euro

Andere partijen die zich hebben laten registreren zijn Vrede voor Dieren, die zich afsplitsen van de Partij voor de Dieren, Hart voor Vrijheid, Nieuw Links en Partij voor Morgen. Zij kunnen nu hun kandidatenlijsten gaan opstellen, die 15 september moeten worden ingeleverd.

Van de nieuwe partijen zal hoogstens een enkeling het stembiljet ook daadwerkelijk halen: ze moeten, als ze door heel het land willen meedoen aan de verkiezingen, 580 mensen vinden die op het gemeentehuis een ondersteuningsverklaring tekenen. Daarnaast moeten ze een waarborgsom van ruim 11.000 euro betalen.

In totaal staan er voor deze verkiezingen 54 partijen geregistreerd bij de Kiesraad. Dat zijn er een stuk minder dan vorige verkiezingen, toen er zeventig partijen in het register stonden.

De huidige Kamerleden Mirjam Bikker, Pieter Grinwis en Don Ceder vormen de top-3 van de kandidatenlijst van de ChristenUnie voor de verkiezingen op 29 oktober. Op de conceptlijst, die vandaag is gepresenteerd, staat de Hardenbergse wethouder Alwin te Rietstap op vier en de Delftse wethouder Joëlle Gooijer-Medema op vijf.

Lijsttrekker Bikker is voor de tweede keer het boegbeeld van de ChristenUnie bij de Kamerverkiezingen. Ze nam in 2023 het stokje over van Gert-Jan Segers. Bij de verkiezingen in dat jaar verloor de partij, die deel had uitgemaakt van kabinet Rutte IV, twee zetels.

Volgens Bikker staan op de nieuwe lijst "bevlogen mensen en aanpakkers, die willen bijdragen vanuit geloof". Onderaan staan vier lijstduwers: EO-presentator Jurjen Ten Brinke, gospelzanger Elbert Smelt, TU-hoogleraar Cees Dekker (bekend van boeken over de relatie tussen wetenschap en geloof) en historicus Beatrice de Graaf.

De ChristenUnie komt later deze week met het conceptverkiezingsprogramma. Dat moet samen met de kandidatenlijst door de leden worden bekrachtigd op een partijcongres begin volgende maand.

Een nieuw kabinet moet als een van de eerste maatregelen de woonproblemen aanpakken en daarbij forse veranderingen doorvoeren, zoals snijden in de hypotheekrenteaftrek en bouwen op lege vliegvelden en verloederde bedrijventerreinen. Dat staat in het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA.

Ook een opmerkelijk plan: iedereen zou voor 59 euro per maand onbeperkt moeten kunnen reizen met het openbaar vervoer, zodat mensen minder de auto nemen.

In het 169 pagina's tellende programma valt de partij van Timmermans terug op bekende linkse thema's: een eerlijker verdeling van de welvaart en het terugbrengen van veel taken naar de overheid.

Zo moet de overheid de inkomensgrenzen voor sociale huurwoningen veranderen, zodat veel meer mensen voor zo'n woning in aanmerking komen, ook middeninkomens. Tegelijk moet de overheid een actievere rol spelen in de woningbouw, door bijvoorbeeld grond op te kopen die beschikbaar komt door het beëindigen van intensieve veehouderij.

Eerder werd al bekend dat de partij nieuwe wijken wil bouwen waar nu nog vliegvelden liggen. Ook verloederde bedrijfsterreinen zijn een optie. Een nieuwe wet moet belemmeringen in de woningbouw terugdringen, maar niet duidelijk wordt welke dit zijn.

Alle lonen omhoog

GroenLinks-PvdA zegt terug te willen naar de volkshuisvesting, met woningcorporaties die weer veel meer zoals vroeger opereren: zonder winst en meer nationaal gereguleerd. De woekerhuren moeten stoppen en ook aan de hypotheekrenteaftrek moet wat de partij betreft een einde komen, omdat die de prijzen van koopwoningen alleen maar opdrijft.

In Nieuwsuur lichtte partijleider Timmermans toe dat hij de hypotheekrenteaftrek in 8 tot 12 jaar helemaal wil afbouwen. "Dat betekent dat de huizenprijzen zullen dalen. Daar zullen alle experts die zich ermee bezighouden bevestigen." Wat de inkomenseffecten zullen zijn voor mensen die al een huis hebben, moet nog worden berekend door het Centraal Planbureau.

Daarnaast wil de partij de inkomens eerlijker verdelen. Zo zou het minimumloon flink omhoog moeten. Alle lonen van werkenden zouden via een loonakkoord met de vakbonden omhoog moeten.

De rekening komt vooral te liggen bij de bedrijven die veel schadelijke stoffen uitstoten, miljonairs en grote investeerders.

Scherpere keuzes, streefcijfer migratie

Na de vorige verkiezingen kreeg lijsttrekker Timmermans het verwijt dat hij onvoldoende zichtbaar was geweest in de campagne. De fusiepartij werd niet de grootste, wat wel de inzet was. Met scherpere keuzes hoopt GroenLinks-PvdA in deze stembusstrijd meer leidend te zijn, zo lijkt het.

De partij kiest bijvoorbeeld ook voor erkenning van de Palestijnse staat. Opmerkelijk is verder dat er voor het eerst een streefcijfer in het verkiezingsprogramma staat voor het aantal migranten (asiel- en arbeids- en andere vormen van migratie) dat Nederland er jaarlijks bij kan hebben. Dat is tussen de 40.000 en 60.000, wat GroenLinks-PvdA betreft. Vorig jaar lag dat migratiesaldo nog boven de 100.000.

Eind vorig jaar kwam de partij al met een enigszins aangescherpte migratiekoers, waarin aangesloten werd bij het advies van de Staatscommissie Demografische Ontwikkeling. Dat wordt nu in het verkiezingsprogramma bevestigd.

Nog een aantal punten uit het GroenLinks-PvdA-programma:

Oekraïne-overleg tussen Trump en Europese leiders

Na de ontmoeting tussen Trump en Poetin vorige week in Alaska staat vandaag opnieuw een belangrijk overleg gepland: Zelensky gaat samen met een zware delegatie van Europese regeringsleiders naar het Witte Huis. Daar proberen ze Amerika te behouden als bondgenoot en Trump ervan te overtuigen niet te veel eisen van Poetin in te willigen.

Volgens de Financial Times heeft Poetin Oekraïense terugtrekking uit de Donbas voorgesteld, in ruil voor een staakt-het-vuren. Zelensky wil geen grondgebied inleveren en EC-voorzitter Von der Leyen eist stevige veiligheidsgaranties voor Oekraïne.

Op het moment dat onze uitzending begint zijn de gesprekken in Amerika volop bezig. We schakelen met onze correspondenten en bespreken de laatste gebeurtenissen met Oekraïne-kenner Bob Deen.

Timmermans over verkiezingsprogramma GroenLinks-PvdA

Twee maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen presenteert GroenLinks-PvdA zijn verkiezingsprogramma en partijleider Frans Timmermans schuift aan om die toe te lichten.

In de peilingen staat de partij met 25 tot 29 zetels nipt achter de PVV, dat de grootste is met 28 tot 32. Hoe denkt Timmermans als grootste uit de verkiezingen te kunnen komen?

Nieuw Sociaal Contract bestaat 2 jaar. De partij viert het met vrolijke filmpjes op hun eigen kanalen. En vandaag presenteert de piepjonge regeringspartij weer een nieuwe kandidatenlijst, want ze maken zich opnieuw op voor verkiezingen. Nu hebben ze 20 zetels in de Tweede Kamer, maar de peilingen voorspellen een leegloop. In podcast De Dag vertellen NSC-kiezers hoe ze nu tegen de partij aankijken: "de partij mag zich kapotschamen".

Politiek verslaggever en NSC-watcher Ewoud Kieviet vertelt hoe NSC er intern aan toe is na 2 jaar van vertrekkende partijgenoten, chaos in de coalitie en natuurlijk het afscheid van oprichter Pieter Omtzigt. Volgens Kieviet mist de energie om nieuwe mensen aan te trekken, om een nieuw programma te schrijven en maken de partijleden zich op voor een enorme klap in oktober. Hoe proberen ze dat tij alsnog te keren?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Onze podcasts:

De Dag: elke werkdag 20 minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws.

Lang verhaal kort: elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.

Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview.

Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week.

De Stemming van Vullings en De Rooy: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door de NOS en EenVandaag.

Jeugdjournaal-podcast: iedere week vindt het Jeugdjournaal antwoorden op vragen van kinderen bij het nieuws.

EO-presentator Tijs van den Brink heeft ge­sol­li­ci­teerd voor de Tweede Kamer voor het CDA. Dat meldt de EO op zijn website. Hij stopt met onmiddellijke ingang zijn journalistieke werk bij de omroep.

"Na de val van het kabinet heb ik de stoute schoenen aangetrokken en een sollicitatiebrief geschreven naar het CDA", laat Van den Brink weten in een persbericht van de Evangelische Omroep. "Of het uiteindelijk tot een Kamerlidmaatschap komt, wordt bepaald door het CDA en de kiezer. Dat is spannend maar ik zet deze stap met overtuiging."

De 55-jarige Van den Brink werkt meer dan 25 jaar bij de EO. Hij presenteerde de laatste tijd journalistieke programma's als Dit is de Dag en Dit is Tijs en de podcast De Spindoctors. De omroep zoekt momenteel vervanging voor die programma's.

Voor een programma, Adieu God?, lopen de opnames nog. Die maakt Van den Brink wel af omdat het niet om een journalistiek programma gaat.

Tijs van den Brink zegt in het persbericht dat hij er nooit een geheim van gemaakt "dat de politiek trekt". Het CDA bevestigt dat Van den Brink heeft gesolliciteerd, maar kan nog niet zeggen of hij op de kandidatenlijst komt, en hoe hoog als dat het geval is.

Terugkeer uitgesloten

Hans van der Linden, hoofdredacteur journalistiek bij de EO, wijst erop hoe belangrijk Van den Brink voor de journalistieke afdeling van de EO is: "Tijs heeft zich bij de EO ontwikkeld tot gezaghebbend journalist met geloof en politiek als specialiteit. Zijn manier van werken kenmerkte zich door nuchterheid, scherpte en zorgvuldigheid. Ik zal hem, zijn journalistieke vakmanschap en morele antenne missen, maar ik gun hem deze stap van harte."

Mocht Van den Brink niet in de Tweede Kamer belanden, dan gaan hij en de EO in gesprek over de ontstane situatie. Een terugkeer naar zijn huidige werkzaamheden is daarbij uitgesloten, zegt de omroep.

Het partijbestuur van Denk vertrekt. Dat is de uitkomst van een hoogoplopend conflict met de Tweede Kamerfractie. Op een ledenvergadering zal oud-partijleider Tunahan Kuzu worden voorgedragen als de nieuwe partijvoorzitter. Hij zal zich dan met nieuwe bestuursleden opnieuw buigen over de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen.

Donderdag liet Stephan van Baarle weten dat hij geen lijsttrekker meer wilde zijn. Hij voelde zich ondermijnd door het partijbestuur en vond het onmogelijk om door te gaan. Hij zal dat besluit vermoedelijk terugdraaien nu er een nieuw bestuur komt, maar was vanmiddag niet bereikbaar voor commentaar. Ook het bestuur onthoudt zich van commentaar, staat in een verklaring van de partij.

Er bleek donderdag al weken onenigheid te zijn over de kandidatenlijst voor de verkiezingen op 29 oktober. De fractie wil huidig Kamerlid Dogukan Ergin, net als bij de vorige verkiezingen, op de tweede plaats hebben. Het bestuur wilde hem naar de vijfde plek laten zakken. In plaats van hem moest een vrouw hoger op de lijst komen.

Ledenvergadering op 30 augustus

Denk heeft nu drie Kamerzetels. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van meerdere peilingen, staat de partij op twee tot vier zetels. Dat maakte het onzeker of Ergin, met een vijfde plek op de kieslijst, nog een keer Kamerlid zou kunnen worden.

De algemene ledenvergadering wordt op 30 augustus gehouden. De tijd dringt, want op 15 september moeten de definitieve kieslijsten bij de Kiesraad zijn.

Van Baarle kreeg de steun van zijn fractiegenoten Ergin en Ismail el Abassi in de Tweede Kamer. Ook voormalig Kamerlid en mede-oprichter van de partij Kuzu ging achter de huidige fractievoorzitter staan.

Gisteren deden alle lokale fractievoorzitters van Denk nog een oproep aan het bestuur om op te stappen: