De toekomst van Nederland is economisch gezien onvoorspelbaar en risicovol. Dit kabinet en volgende kabinetten moeten zich hier beter op voorbereiden en geld reserveren. Ook moeten er minder financiële tekorten doorgeschoven worden naar volgende jaren, adviseert de Raad van State naar aanleiding van de Voorjaarsnota.

Een voorbeeld daarvan is de miljardencompensatie voor de inwoners van Groningen voor de schade door de gaswinning. Het kabinet heeft ervoor gekozen voor deze uitgave vooral de staatsschuld te laten oplopen, in plaats van andere uitgaven te schrappen om deze te kunnen betalen.

"Deze lasten worden naar toekomstige generaties doorgeschoven", zegt staatsraad Richard van Zwol. "Dit betekent dat er een taak ligt voor volgende kabinetten om dit op te lossen."

Ook de aanpak van armoede komt slecht uit de bus. Het aantal kinderen dat in armoede opgroeit stijgt volgend jaar tot 7 procent. Dat terwijl de coalitiepartijen hadden afgesproken het aantal kinderen in armoede te halveren. Het kabinet komt naar verwachting op Prinsjesdag nog met nieuw armoedebeleid, maar dat kan de Raad van State nu dus niet beoordelen.

Een ander punt van zorg is dat eigenlijk niemand van de rekenmeesters van de overheid precies weet waar de huidige economische groei vandaan komt, en hoelang we daarvan kunnen profiteren. Het kabinet moet hier een analyse van maken en verschillende toekomstscenario's bedenken voor de komende tien, twintig jaar om op alles voorbereid te zijn.

"En dan niet versnipperd per ministerie, maar een samenhangend verhaal", vindt Van Zwol. "Hoe ontwikkelt de arbeidsmarkt zich, welke collectieve voorzieningen gaan we nodig hebben, wat is de invloed van klimaat en klimaatbeleid?" Pas met zo'n plan kunnen volgende kabinetten verstandige keuzes maken over waar op moet worden bezuinigd en waar juist in moet worden geïnvesteerd.

"Dat zijn zwaardere politiek keuzes dan die nu zijn gemaakt, want dan gaat het om groot bier", vult vicepresident van de Raad van State Thom de Graaf aan. "Helaas is het niet de eerste keer dat we hier om vragen."

D66 is geen voorstander van het afschaffen van de monarchie. Dat bleek vandaag op het Voorjaarscongres in de RAI in Amsterdam. Het oordeel van de aanwezigen over een motie van de Jonge Democraten werd pas duidelijk na twee stemrondes.

De zaal bleek zeer verdeeld over de vraag of de partij op het standpunt moet staan dat een monarchie niet democratisch is en op den duur moet verdwijnen. Bij handopsteking was niet te zien of daar al dan geen meerderheid voor was.

Een tweede, schriftelijke ronde had wel een duidelijke uitslag: de motie werd verworpen met 290 tegen 239 stemmen.

Eerder deze week hield oud-partijleider Alexander Pechtold al een pleidooi om met het koningshuis te stoppen. Wat hem betreft is het na koning Willem-Alexander afgelopen.

Bij de microfoons in de RAI verdrongen voor- en tegenstanders van de motie zich vandaag. In het eerste kamp toonden mensen hun medeleven met kroonprinses Amalia, die zelf niet voor haar positie heeft gekozen, maar ondertussen wel wordt bedreigd.

De tegenstanders wezen erop dat een president niet per se beter is dan een koning of koningin en dat na afschaffing van de monarchie iemand als BBB-leider Caroline van der Plas het nieuwe staatshoofd zou kunnen worden.

Het standpunt van D66 over de monarchie blijft na vandaag dat het koningshuis behouden blijft, maar dat de koning alleen een ceremoniële rol speelt en bijvoorbeeld geen deel meer uitmaakt van de regering of de Raad van State.

De D66'ers spraken zich vandaag ook uit voor een nauwere samenwerking met GroenLinks, PvdA en Volt, met name als het gaat om de aanpak van de klimaatcrisis. Ze vinden het belangrijk om de versplintering in de politiek tegen te gaan. Het bestuur is gevraagd om te bekijken hoe D66, in aanloop naar de verkiezingen in 2025, de handen ineen kan slaan met de drie partijen waarmee ze zich het meest verwant voelen.

Ook is besloten dat D66 moet gaan proberen om de kiesgerechtigde leeftijd omlaag te krijgen, van 18 naar 16 jaar. Daarvoor is een Grondwetswijziging nodig, wat een zware, langdurige procedure is. Maar de partij kan alvast een initiatiefwet voorbereiden om het uiteindelijk voor elkaar te krijgen, stellen de leden.

Een motie om soepeler om te gaan met het jaartal 2030 als deadline voor de halvering van de stikstofuitstoot, haalde het niet.

Vier op de tien actieve dansers hebben het afgelopen jaar met grensoverschrijdend gedrag te maken gehad in de danswereld. Verbaal grensoverschrijdend gedrag zoals schreeuwen en schelden komt het vaakst voor. In 11 procent van de gevallen ging het om seksueel grensoverschrijdend gedrag.

De cijfers komen uit conceptonderdelen van een onderzoek in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), dat uitlekte via RTL Nieuws. Het werd in gang gezet na een oproep vanuit de Tweede Kamer. Onderzoeksbureau Verinorm nam eerder het onderzoek naar misstanden in de turnsport voor zijn rekening.

De onderzoekers onderstrepen in het rapport dat de danswereld versnipperd is. Veel verschillende stijlen en allerlei organisaties spelen een rol, met dansopleidingen, professionele gezelschappen, musicalproducenten en makers van tv-programma's als Dancing with the stars.

Maar wat binnen die veelkleurigheid naar voren komt, is dat grensoverschrijdend gedrag met name voorkomt onder dansers die op een hoger en professioneel niveau actief zijn. Die maken de meeste trainingsuren en zijn voor hun carrière en inkomen afhankelijk van onder meer trainers, coaches en docenten.

Niet voor niets zijn de meeste plegers te vinden in die groepen, die nadrukkelijk een machtspositie bekleden. Met name jonge dansers in opleiding zijn kwetsbaar. Onderzoek onder 225 ouders geeft de indruk dat bijna een derde van de kinderen die georganiseerd danst, te maken heeft gehad met seksueel misbruik.

Meldingen of aangiftes van grensoverschrijdend gedrag zijn er in de danswereld echter nauwelijks, vanwege de angst voor de consequenties. Sinds 2004 waren er vijf strafzaken, maar sinds de eerste berichten over misstanden lijkt daar wel verandering in te komen.

Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) zegt het zeer te betreuren dat de resultaten al naar buiten zijn gekomen voordat de slachtoffers zijn geïnformeerd. Ze heeft het rapport zelf nog niet gezien, meldt ze in een reactie.

"We hebben de mensen die het aangaat hierover niet vooraf kunnen informeren. Nu krijgen ze dit via de media te horen en dat betreur ik zeer. Het is schadelijk voor de slachtoffers. Belangrijk is dat de slachtoffers de aandacht krijgen die ze nodig hebben en dat er hulp is. Dat ze weten dat ze er niet alleen voor staan."

Ook oud-danser Kim Koumans, die zich lang hard maakte voor het onderzoek naar misbruik in de danswereld, is teleurgesteld dat het rapport nu al is uitgelekt. Ze spreekt op LinkedIn van "een zwarte dag". "Een groot deel van de slachtoffers krijgt nu géén erkenning, de grote groepen slachtoffers van stijldansen en ballet worden nog niet eens genoemd."

Afgelopen maand werd een Groningse dansleraar voor een serie zedendelicten in hoger beroep veroordeeld tot 8 jaar cel. Hij krijgt ook een beroepsverbod van 13 jaar en een contactverbod met de slachtoffers, zo blijkt uit een vandaag gepubliceerd vonnis. Begin april werd een andere dansleraar in Arnhem veroordeeld tot tien maanden en een contactverbod voor aanranding van zes minderjarige cursisten.

D66-Tweede Kamerlid Salimah Belhaj stelt zich kandidaat om volgend jaar lijsttrekker voor haar partij te worden bij de Europese verkiezingen. Belhaj zit sinds begin 2016 in de Tweede Kamer. Daarvoor was ze onder meer fractievoorzitter van D66 in de gemeenteraad van Rotterdam.

In een brief aan de leden schrijft ze dat ze het "sterke sociaalliberale geluid dat ik jarenlang in Rotterdam en Den Haag heb laten horen nu luid en duidelijk in Europa wil laten doorklinken".

Ze voegt eraan toe dat de Russische inval in Oekraïne duidelijk heeft gemaakt dat onze waarden en onze vrijheid niet vanzelfsprekend zijn. Volgens haar was sinds de Tweede Wereldoorlog de noodzaak voor een Europa dat zijn inwoners beschermt nog nooit zo groot.

Als Kamerlid is Belhaj (44) voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar "fraudebeleid en dienstverlening". De enquête is een vervolg op de eerdere parlementaire onderzoeken naar de toeslagenaffaire en het functioneren van organisaties als het UWV en het CBR.

De openbare verhoren zijn gepland na het zomerreces en het is de bedoeling dat het eindrapport volgend jaar januari af is. Belhaj benadrukt dat ze zich hier de komende maanden "met alle energie" voor wil blijven inzetten. De Europese verkiezingen zijn volgend jaar juni.

Bij alle verkiezingen sinds 2004 voerde Sophie in 't Veld de Europese lijst van D66 aan. Of zij dat nu weer wil doen, is nog niet bekend.

De Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden (CA IKA), de instantie die toezicht houdt op adoptie, heeft in 1999 tientallen meters aan adoptiedossiers vernietigd. Het gaat in elk geval om alle adoptiedossiers die in de jaren 70 werden aangelegd.

Het precieze aantal vernietigde dossiers is niet duidelijk. Maar in de betreffende jaren werden honderden kinderen per jaar geadopteerd. De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed is inmiddels een onderzoek begonnen.

Stephanie Dong-Hee Kim werd in 1980 uit Zuid-Korea geadopteerd en kreeg het bericht dat het ministerie van Justitie en Veiligheid, waaronder het CA IKA valt, geen dossier meer van haar heeft. ''Het is niet te bevatten dat de regie over mijn eigen geschiedenis mij uit handen is genomen." Ze heeft het gevoel dat ze "van het kastje naar de muur" wordt gestuurd.

René Hoksbergen, emeritus hoogleraar adoptie, zegt dat adoptiedossiers voor de geadopteerde heel belangrijk zijn. "Geadopteerden willen weten wie ze zijn en dat staat voor een deel in dit soort dossiers. Daarin staan gegevens hoe de adoptie is verlopen, soms gegevens over de biologische ouders, over de manier waarop ze in Nederland gekomen zijn. Daar hebben ze gewoon recht op."

De CA IKA heeft in een reactie aan Kim laten weten dat er destijds geen noodzaak werd gezien om de dossiers bij het ministerie te bewaren, omdat die stukken ook bij de Raad van de Kinderbescherming en betrokken vergunninghouders lagen.

Maar volgens Kim is het niet duidelijk wat er precies in de vernietigde dossiers heeft gezeten. "Verschillende instanties die bij adopties betrokken zijn, hebben mij laten weten dat zij ook stukken moesten delen met het ministerie. Maar daardoor kan het dus ook zo zijn, als je geadopteerd bent door een adoptiedienst die niet meer bestaat en die dus ook geen dossiers meer heeft, dat je bij het ministerie had terechtgekund. Maar die kans is er nu niet meer."

Volgens de Archiefwet mag er alleen vernietigd worden op grond van bewaartermijnen die in een specifieke selectielijst zijn vastgelegd. Dat adoptiedossiers in die tijd maar voor vijf jaar bewaard moesten worden, komt uit de vernietigingslijst van het ministerie van 1978.

Charles Jeurgens, hoogleraar archiefwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, vermoedt dat de vernietiging van adoptiedossiers in lijn was met de toen geldende vernietigingslijst. "Maar volgens de Archiefwet van 1995 mogen dat soort lijsten maar twintig jaar oud zijn. Juist om ervoor te zorgen dat veranderende opvattingen worden meegenomen in selectiebeslissingen. Dus was de lijst van het ministerie in 1999 eigenlijk al te oud om leidend te mogen zijn voor vernietiging."

Een woordvoerder van het ministerie zegt dat er flinke achterstanden waren bij het archief. "Anders waren die dossiers al eerder vernietigd." Inmiddels worden adoptiedossiers door het ministerie en het CA IKA blijvend bewaard. "Tegenwoordig is er meer aandacht voor de toegang tot afstammingsgegevens en het belang daarvan voor de geadopteerde." Minister Weerwind voor Rechtsbescherming erkent dat het van belang is om dossiers te bewaren. "Maar aan het verleden kan ik tot mijn spijt niets veranderen. Dat betreur ik ten zeerste."

Als het aan Hoksbergen ligt, komen dit soort vernietigingen in de toekomst niet meer voor. "Laat het belang van de betrokkene vooropstaan, laat de geadopteerde meepraten. Zorg als overheid dat er een duidelijke regeling komt voor inzage en voor het bewaren van de adoptiedossiers."

SP-Kamerlid Van Nispen heeft aan Weerwind vragen gesteld over het vernietigen van de dossiers. ''Het voelt alsof ik overal moet bedelen voor informatie over mijn verleden", zegt Stephanie Dong-Hee Kim. "In alle wet- en regelgeving rondom adoptie staat dat adoptie ten eerste in het belang van het kind moet zijn. Nu we volwassen zijn, lijkt ons belang ineens niet meer voorop te staan."

Het is niet zeker dat er volgende week een akkoord is met betrokken partijen over de toekomst van de landbouwsector. "We zijn nog steeds aan het onderhandelen", zegt minister Piet Adema, die het wel "cruciaal" vindt dat het stuk deze maand af komt.

Eigenlijk had Adema deze week duidelijkheid willen geven over het landbouwakkoord. Maar LTO Nederland wees de concepttekst die maandag op tafel lag af. Naar aanleiding daarvan heeft hij de afgelopen dagen een paar "stevige gesprekken" gevoerd met de grootste landbouworganisatie. Overigens vond Adema de tekst naar eigen zeggen zelf ook nog niet afdoende en "waren er meer organisaties die nog vraagtekens hadden".

Hij mikt nu op komende woensdag, 17 mei. "Maar het gaat mij niet om een deadline, het gaat mij om de kwaliteit van het akkoord en een breed draagvlak." De handtekening van LTO mag zeker niet ontbreken, zegt hij. "Zonder LTO hebben we geen akkoord."

Er moet wat hem betreft in elk geval deze maand nog duidelijkheid komen over wat er in het akkoord komt te staan. Vorige week heeft de Europese Commissie groen licht gegeven voor de uitkoop van 'piekbelasters', veehouderijen in de buurt van kwetsbare natuurgebieden die veel stikstof uitstoten. En de minister wil dat zij nu snel een afweging kunnen maken of zij zich daarvoor willen aanmelden.

Als het aan inspecteur-generaal van de Inspectie van het Onderwijs Alida Oppers ligt, kunnen middelbare scholieren alleen slagen als ze een voldoende hebben voor het vak Nederlands. Vmbo- en havoleerlingen hebben vandaag hun centrale eindexamen Nederlands.

Hoewel Nederlands een verplicht vak op de middelbare school is, kan een eindexamenkandidaat die een onvoldoende haalt voor Nederlands nu wel nog gewoon slagen. Vmbo'ers mogen voor Nederlands een 5 halen als ze gemiddeld over alle vakken maar een 5,5 staan. Voor leerlingen op de havo of het vwo geldt dat ze een 5 mogen halen als ze voor de andere kernvakken (Engels en wiskunde) wel een voldoende scoren.

Bij een vijfde van de geslaagde havo- en vwo-leerlingen was dit vorig jaar het geval. Afhankelijk van de leerrichting, lag dat op het vmbo tussen de 7 en 14 procent.

In het NOS Radio 1 Journaal zegt inspecteur Oppers bezorgd te zijn. "Die leerlingen stromen door naar het mbo of hoger onderwijs, en dan zien we daar verderop in die keten ook problemen ontstaan, bijvoorbeeld op de lerarenopleiding."

Volgens onderzoek van de inspectie slaagt 30 procent van de studenten aan de lerarenopleiding niet in een keer voor de taaltoets die ze in hun eerste jaar moeten doen. En dat zijn weer de mensen die de volgende generatie onze taal moeten leren. "En ook in het mbo-2 zien we dat 15 procent van de studenten wel het diploma krijgt, maar dan onder het taalniveau dat je minimaal nodig hebt om jezelf een beetje te redden in de maatschappij", aldus Oppers.

In de deze week verschenen uitgave van De staat van het Onderwijs stelde de inspectie al dat schoolbesturen meer kunnen doen om de basisvaardigheden van leerlingen te verbeteren. Structurele investeringen door het kabinet moeten het aantrekken van docenten stimuleren. Ook moet regelmatige bijscholing voorkomen dat ze het vak verlaten. Om de basisvaardigheden als Nederlands te verbeteren heeft het kabinet 1 miljard euro uitgetrokken.

Minister Wiersma noemt het voorstel om een voldoende voor Nederlands verplicht te stellen een interessant idee. "Het is goed dat we zo veel aandacht hebben voor het belang van taal. Alle goede ideeën om de basisvaardigheden omhoog te krikken hebben we hard nodig."

Hij voegt eraan toe dat hij het voorstel gaat bekijken. "Maar ik kan niet van het ene op het andere moment zeggen dat we dit gaan doen." De minister wijst er ook op dat er leerlingen zijn die moeite hebben met Nederlands of bijvoorbeeld dyslectisch zijn. "De vraag is of je die dan tegenhoudt, terwijl we ook het andere talent dat ze hebben er goed uit willen halen. Dat vergt wel een afweging."

Technische apparatuur in de veehouderij om de stikstofuitstoot te verminderen werkt minder goed dan eerder werd gedacht. Dat staat volgens NRC en de Gelderlander in de conceptversie van een nog niet gepubliceerd onderzoek van de Wageningen Universiteit. Duizenden agrarische bedrijven stoten daardoor meer stikstof uit dan toegestaan.

Een woordvoerder van de Wageningen Universiteit zegt in een reactie dat de onderzoekers betreuren dat er een conceptversie in omloop is en wil verder niet inhoudelijk reageren. "We zouden graag op de inhoud willen ingaan, maar dat kan niet. Het is een conceptversie en het kan nog wel even duren voordat het af is, zorgvuldigheid is erg belangrijk."

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De uitkomsten ervan zijn pijnlijk voor het kabinet en de agrarische sector, schrijft NRC. Technische maatregelen zijn in de ogen van landbouworganisaties als LTO de oplossing voor de stikstofproblemen. Door deze apparatuur te gebruiken zou gedwongen krimp van de veestapel niet nodig zijn.

Om de de stikstofuitstoot te reduceren is onder meer ingezet op het gebruik van dit soort innovaties en apparatuur. Het kabinet heeft er 1,2 miljard euro voor gereserveerd.

Vooral de zogenoemde emissiearme stalvloeren van melkveehouders zouden teleurstellen. In die vloeren wordt mest snel gescheiden van de urine, maar er is geen bewijs dat die nieuwe techniek beter werkt dan veel oudere apparatuur. Bij pluimveehouders en varkensboeren verlagen de apparaten de uitstoot een kwart tot de helft minder dan wordt geclaimd, zeggen de onderzoekers volgens NRC.

In het onderzoek is gekeken naar hoe ongeveer veertig nieuwe apparaten werken, zoals ook mestbanden waarop mest wordt gedroogd. Bij duizenden boeren is geanalyseerd hoeveel stikstof er uit de mest is vrijgekomen. De systemen moeten de uitstoot juist voorkomen.

De resultaten van het onderzoek leiden volgens NRC tot onrust bij boeren die gebruikmaken van deze innovaties. Zij vrezen dat provincies hen kunnen dwingen om minder dieren te houden of anders hun vergunning intrekken als ze meer stikstof uitstoten dan is toegestaan.

Op eigen initiatief zullen provincies niet snel vergunningen intrekken, maar die kunnen daar via de rechter wel toe gedwongen worden. Milieuorganisatie MOB dwong eerder bij de rechter af om provincies controles te laten uitvoeren bij boeren. De organisatie overweegt naar aanleiding van het onderzoek om opnieuw controles via de rechter af te dwingen.

Ook minister Van der Wal benadrukte vanochtend dat het onderzoek nog niet klaar is en zij betreurt dat "dit conceptrapport nu kennelijk circuleert". Naar eigen zeggen heeft ze het nog niet gelezen.

Ze wacht de definitieve versie af en zal die daarna naar de Tweede Kamer sturen. Het vorige kabinet gaf al in 2020 opdracht tot het onderzoek nadat het CBS had geconstateerd dat emissiearme stallen vermoedelijk minder effectief zijn dan verondersteld. Van der Wal onderstreepte vanochtend dat er inmiddels ook weer nieuwere stalinnovaties zijn dan waar het onderzoek over gaat. Volgens haar bieden die mogelijkheden, al moet er volgens haar nog veel meer gebeuren.

"Van die nieuwere innovaties is het belangrijk dat ze doen wat ze beloven, vooral voor de boeren zelf. Want als die investeren in staltechnologie, moeten ze zeker weten dat ze erop kunnen vertrouwen, ook in juridische zin, dat ze emissiereductie hebben." Ze zei verder dat boeren in het verleden vaak na innovaties meer vee in de stal zetten. Volgens haar is er bij innovaties meer zekerheid dat je minder stikstof uitstoot als je de productie niet vergroot.

In de Tweede Kamer zijn de twee regeringspartijen D66 en de ChristenUnie kritisch over het nieuwe kabinetsplan om de komende jaren zo'n 3,4 miljard euro ontwikkelingsgeld te besteden aan asielopvang in Nederland.

Oppositiepartijen PvdA en GroenLinks noemen het voorstel onaanvaardbaar en spreken over het "leegeten" van het budget voor armoedebestrijding in de allerarmste landen in de wereld. "Nederland wordt de grootste ontvanger van het eigen ontwikkelingsgeld", constateert PvdA-Kamerlid Joris Thijssen. "Dat kan toch niet in zo'n rijk land als Nederland.

De kritische partijen vrezen dat lopende hulpprogramma's ontwikkelingslanden in gevaar komen als Nederland de geldkraan dichtdraait. "We moeten zeker weten dat we genoeg geld overhouden om te doen wat we moeten doen in Nederland", zegt D66-Kamerlid Alexander Hammelburg. Hij wil dat minister Liesje Schreinemacher voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking met een oplossing komt.

Ook de brancheorganisatie van meer dan 100 ontwikkelingsorganisaties in Nederland, Partos, vreest dat de hulp aan de allerarmsten in de wereld in gevaar komt.

Twee weken geleden bleek in de Voorjaarsnota dat het kabinet dit jaar 0,5 miljard euro uit de pot ontwikkelingssamenwerking wil halen voor asielzoekers die net in Nederland zijn aangekomen. Dat bedrag loopt de komende jaren op tot jaarlijks 1,1 miljard euro. Het kabinet komt namelijk geld tekort vanwege het groeiende aantal asielzoekers en wil op deze manier het gat op de begroting dichten.

Het gebeurt overigens al jaren in Nederland dat met ontwikkelingsgeld tekorten bij de asielopvang wordt opgelost. Maar tot nu toe ging het alleen niet om zulke hoge bedragen.

Het is de vraag of minister Schreinemacher ingaat op het verzoek uit de Tweede Kamer om de plannen aan te passen. Ze noemt de maatregelen wel pijnlijk, maar staat er achter. De oplopende kosten van de asielopvang moeten ook betaald worden, zo vindt Schreinemacher. Ze gaat wel kijken welke ontwikkelingsprojecten geschrapt gaan worden.

Het is nog niet duidelijk of de regeringspartijen D66 en CU uiteindelijk deze aanpak zullen accepteren.

Defensie neemt voorlopig geen besluit over de definitieve locatie voor een nieuw militair complex voor zo'n 7000 militairen en ongeveer 1300 opleidingsplaatsen. Staatssecretaris Christophe van der Maat van Defensie had graag de komende weken een besluit genomen over deze zogenoemde "centrale locatie". Maar er is meer tijd nodig, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

In de brief schrijft de staatssecretaris dat hij wil dat er "een breder ruimtelijk proces met voldoende ruimte voor participatie en communicatie" komt. "Dit bredere ruimtelijke proces vraagt meer tijd", aldus Van der Maat.

Er is in Zeewolde verzet gekomen tegen het idee van Defensie om het grote stuk grond bij de Nijkerkerbrug te gebruiken voor een groot militair complex. Op de grond zijn nu onder meer enkele agrarische bedrijven gevestigd, die dan moeten verdwijnen. Een aantal ondernemers uit de regio heeft al verzet aangetekend.

Ook de grootste partij Leefbaar Zeewolde heeft kritiek op de gang van zaken. De partij zei in januari dat vooral de Flevolandse commissaris van de koning Leen Verbeek heeft gelobbyd om de kazerne naar Flevoland te krijgen. Maar Leefbaar Zeewolde vindt dat er eerst overlegd moet worden met de lokale samenleving en politiek. "Voor zover ons bekend is er naar de mening van de inwoners en het bestuur van Zeewolde niets op voorhand gevraagd. Dit is oude politiek en Leefbaar Zeewolde vindt dat niet meer van deze tijd", schrijft de partij in een persbericht.

In de brief schrijft Van der Maat niet over deze kritiek vanuit de regio, maar wijst hij erop dat het bestuurlijke proces "veel tijd, aandacht en afstemming vraagt". Hij heeft nu de voormalige minister van Economische Zaken en Klimaat Bas van 't Wout gevraagd om "bestuurlijk ambassadeur" te worden. Hij gaat met de betrokkenen gesprekken voeren. Dat neemt tijd in beslag en daarom is een definitief besluit over de locatie dit jaar niet meer haalbaar, zegt Van der Maat.

Hij gaat begin juni op bezoek bij de agrarische families die nu langer in onzekerheid blijven over hun toekomst.

Tijdelijke huurcontracten worden, als het aan de Tweede Kamer ligt, grotendeels verboden. Een meerderheid steunt een initiatiefwetsvoorstel van de PvdA en de ChristenUnie dat als doel heeft de rechten van huurders beter te beschermen. Dat is de uitkomst van een debat dat vandaag werd gehouden in de Tweede Kamer.

Om huurders meer zekerheid te geven, wordt het vaste huurcontract weer de norm. Toch blijven er uitzonderingen mogelijk, bijvoorbeeld als de huiseigenaar een kind of een ouder in het huis wil laten wonen. Dan blijft het mogelijk om de huur op te zeggen.

In 2016 werd de Wet tijdelijke huurcontracten van kracht. De verwachting dat er daardoor meer particuliere huurwoningen op de markt zouden komen, is niet uitgekomen.

Tegelijkertijd leidt de wet tot veel stress en onzekerheid bij huurders, omdat ze na een tijdelijk contract van twee jaar weer op straat kunnen belanden of met een huurverhoging worden geconfronteerd. Daarom wil een meerderheid van de Tweede Kamer het vaste contract terug.

Over het initiatief van oppositiepartij PvdA en regeringspartij ChristenUnie is de afgelopen tijd veel gedebatteerd. VVD en CDA drongen aan op uitzonderingen, omdat ze naar eigen zeggen willen voorkomen dat woningen leeg blijven staan omdat eigenaren ze onder de strengere regels niet willen verhuren.

Zo vindt de VVD dat eigenaren die van plan zijn hun tweede huis binnenkort te verkopen, wel een tijdelijk huurcontract moeten kunnen aanbieden. Volgens die partij biedt dat een oplossing voor een kleine groep verhuurders.

De discussie liep vorige maand zo hoog op, dat de initiatiefnemers Henk Nijboer (PvdA) en Pieter Grinwis (ChristenUnie) dreigden hun handen van de wet af te trekken, als de wijzigingsvoorstellen zouden worden aangenomen. Hun wetsvoorstel zou door die wijzigingen zo aangetast worden dat er van de kern, betere huurbescherming, niets zou terechtkomen.

Uiteindelijk kwam het tot een vergelijk, nadat het CDA zijn steun voor het voorstel van de VVD had ingetrokken. Eigenaren mogen alleen nog de huur opzeggen als ze hun huis willen verhuren aan een naast familielid, of als ze na een verblijf in het buitenland weer in hun huis willen wonen. Die uitzondering bestond al en blijft bestaan.

Op verzoek van het CDA komt daar nu nog één uitzondering bij: als mensen met een koophuis gaan samenwonen en dan één woning willen verhuren. Omdat niet zeker is dat de relatie een succes wordt, krijgen ze dan eenmalig de mogelijkheid om het huis een tijdje te verhuren met een tijdelijk contract.

"Dat komt in de praktijk regelmatig voor", weet CDA-Kamerlid Inge van Dijk. "Wij willen mensen die gaan 'proef-samenwonen' eenmalig de kans geven een nieuw, samengesteld gezin op te bouwen." Ook de verhuur van studentenwoningen en kamers blijft mogelijk met tijdelijke contracten.

Het is de bedoeling dat de Tweede Kamer volgende week over de initiatiefwet stemt. Daarna moet ook de Eerste Kamer er nog mee instemmen.

De Chinese vicepresident Han Zheng is vandaag in Den Haag voor een officieel bezoek. Hij is door koning Willem-Alexander ontvangen op Paleis Huis ten Bosch en spreekt halverwege de middag met premier Rutte en minister Schreinemacher voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Dat gesprek gaat volgens de Rijksvoorlichtingsdienst onder meer over handel en samenwerking op het gebied van klimaat en water.

Het is het derde bezoek aan een Europees land in een week voor Han: de afgelopen dagen was hij in Portugal en zaterdag vertegenwoordigde hij zijn land bij de kroning van Britse koning Charles. Ook China's minister van Buitenlandse Zaken Qin Gang is momenteel in Europa, hij bezoekt Duitsland, Frankrijk en Noorwegen.

Koning Willem-Alexander ontving de Chinese vicepresident op Paleis Huis ten Bosch:

Volgens Ingrid d'Hooghe, China-expert van Instituut Clingendael, voert het land een charmeoffensief in Europa. "China wil dat de Europese landen hun oren minder naar de Amerikanen laten hangen. De boodschap is dat Europa zich wat moet losweken van de VS en moet blijven investeren in het land van de toekomst: China."

Maar er zijn juist grote zorgen in Europa over de banden met China. Dan gaat het volgens d'Hooghe niet alleen om de mensenrechtenschendingen in het land, maar ook over China's steun voor Rusland ondanks de oorlog in Oekraïne en de beïnvloeding van studenten en universiteiten.

Ook tussen Nederland en China staat de relatie onder druk. "Er zijn irritaties over en weer. Zo bleek dat hier Chinese politiebureaus zijn, waar minister Hoekstra niet over te spreken was. Het exportverbod voor bepaalde chipmachines van ASML is China dan weer een doorn in het oog."

Enkele Tweede Kamerleden, zoals Alexander Hammelburg van D66 en GroenLinkser Tom van der Lee, reageren verontwaardigd op het hoge bezoek uit China. "Een mensenrechtenschender groots ontvangen uit een land dat in Nederland & China intimideert en onderdrukt, is verkeerd signaal", twittert Hammelburg.

Gezien alle strubbelingen moet het bezoek van Han volgens d'Hooghe vooral de boodschap overbrengen dat Nederland goed moet blijven samenwerken met China. "Europese leiders hebben ook al gezegd dat ze het zich niet kunnen veroorloven om Europa van China los te koppelen. Ze willen de risico's verkleinen en de samenwerking zorgvuldiger en strategischer vormgeven. Dat is voor China muziek in de oren."

Ook in de periode dat huidig minister Dennis Wiersma voor Primair en Voortgezet Onderwijs Kamerlid was, hebben medewerkers van de VVD zijn gedrag als onaangenaam en kwetsend ervaren. Wiersma zegt in een bericht op Instagram dat zij dat hem hebben laten weten.

Hij zegt daarbij dat hij de signalen destijds onvoldoende "tot zich heeft genomen of zich ervoor heeft afgesloten". Het gaat om inmiddels oud-medewerkers van de VVD-fractie. "Ik ben wel degelijk een hork geweest. Ik heb mensen daarmee tekortgedaan en dat spijt mij zeer."

De oud-medewerkers hebben aangegeven geen behoefte te hebben aan een gesprek, zegt Wiersma. Maar als dat mocht veranderen, blijft hij daartoe bereid. "Dat geldt vanzelfsprekend ook als er zich in andere organisaties alsnog mensen zouden melden. Ik zal daarvan leren."

In april kwam naar buiten dat Wiersma op het ministerie van Onderwijs "geregeld door het lint ging en dat hij kon ontsteken in razernij". Een aantal ambtenaren zou om die reden zijn opgestapt.

De minister kondigde daarop aan dat hij met voormalige collega's in gesprek zou gaan over zijn gedrag. Hij werkte onder andere ook nog als staatssecretaris op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en bij pensioenuitvoerder PGGM en FNV Jong.

Staatssecretaris Eric van der Burg ontkent dat hij een politiek spelletje heeft gespeeld met geld voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers door gemeenten. "Ik speel geen spelletjes", zei hij in de Tweede Kamer, om daaraan toe te voegen dat het coalitieakkoord wat hem betreft heilig is en dat hij dat "naar de letter" wil uitvoeren.

Gisteren was er er veel gedoe toen bleek dat er in de Voorjaarsnota vanaf 2024 geen geld meer wordt uitgetrokken voor de Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV's). Dat zijn sobere opvangplekken in vijf gemeenten: Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen en Eindhoven. Ze zijn bedoeld voor mensen die geen verblijfsvergunning krijgen en van wie gevreesd wordt dat ze over straat gaan zwerven.

Van der Burg bevestigde aanvankelijk de berichten in de media, maar stuurde gisteravond een brief naar de Tweede Kamer waarin hij zei dat er toch ook na dit jaar geld beschikbaar zal zijn voor de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Dat was nadat de coalitiegenoten D66 en ChristenUnie boos hadden gereageerd op de berichten. Zij betichtten hem van het niet nakomen van afspraken.

De Tweede Kamer wilde vandaag opheldering van de staatssecretaris. Maar volgens hem was er niet veel aan de hand. Het klopt dat er voor 2024 geen geld is gereserveerd voor de LVV's. Maar dat zou volgens hem geen verrassing moeten zijn, want de pilot die nu in de vijf gemeenten loopt gaat stoppen. Er was voor dit jaar nog 'incidenteel geld' (voor een jaar) voor uitgetrokken.

Hij heeft nog wel gekeken naar dekking van het bedrag van zo'n 30 miljoen per jaar (waaraan de gemeenten nu 6 miljoen bijdragen), maar "het was een vrij moeilijk jaar", zei hij, "en er moest bezuinigd worden". In dat licht noemt hij het "volstrekt logisch dat het kabinet in de Voorjaarsnota heeft besloten dit niet meer te financieren." Hij benadrukt dat het een besluit was van het hele kabinet, "alle 29 bewindspersonen".

Dat betekent volgens hem niet dat hij zich nu niet meer aan het coalitieakkoord kan houden. Daarin staat dat de sobere opvang moet worden uitgebreid "naar een landelijk dekkend netwerk waarbij de opvang altijd gericht is op terugkeer." Over dat zinnetje, "en dan met name dat laatste deel", onderhandelt hij nu met gemeenten. En hij wil alleen deals sluiten als die zich echt op het vertrek uit Nederland richten.

Alleen dan wil hij hiervoor financiering zoeken. Want die moet komen uit zijn budget voor de opvang van asielzoekers die hiernaartoe komen en misschien een kans maken op een verblijfsvergunning, terwijl het bij de LVV's om opvang voor uitgeprocedeerden gaat.

De staatssecretaris benadrukte dat hij gisteren niet is teruggefloten door D66 en ChristenUnie. Hij heeft wel een gesprek gehad met D66-fractieleider Jan Paternotte, die hem uitdrukkelijk heeft verzocht om duidelijkheid te geven over "de misvatting dat ik het coalitieakkoord niet zou willen uitvoeren".

Gemeenten, onderwijsinstellingen en waterschappen die onder druk van minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) hun contract met energieleverancier Gazprom Energy hebben opgezegd, worden volledig gecompenseerd tot en met de einddatum van hun oorspronkelijke energiecontract. Dat schrijft Jetten vandaag aan de Kamer.

Jetten bepaalde vorig jaar dat zo'n 300 gemeenten, scholen, waterschappen en zwembaden hun band met Gazprom moesten verbreken vanwege de Europese sancties die waren ingesteld tegen Rusland na de inval in Oekraïne. Gazprom is een Russisch staatsbedrijf.

Gemeenten die een nieuw contract wisten af te sluiten, betaalden daarvoor de hoofdprijs. De gemeente Dordrecht was 3,3 miljoen euro extra kwijt, voor Utrecht was het prijskaartje maar liefst 11 miljoen euro.

Later bleek dat het opzeggen van de contracten helemaal niet nodig was. De gemeenten waren klant bij een Nederlandse dochteronderneming van het bedrijf, dat op zijn beurt weer onder een Duitse dochteronderneming van Gazprom viel. Die Duitse dochter werd genationaliseerd door de Duitse staat en omgedoopt tot Sefe (Securing Energy For Europe). De Europese Commissie keurde de nationalisatie goed. Daarmee viel het bedrijf niet meer onder de Europese sancties,

Nieuwsuur toonde eerder al aan dat de opdracht van Jetten averechts werkte: Gazprom Energy koopt namelijk - net als andere energieleveranciers - gas in op de Europese gasmarkt. Op die spotmarkt, die nog altijd deels wordt bevoorraad door Rusland, mengt Russisch gas zich met Noors, Amerikaans of Algerijns gas. Gemeenten kopen die gasmix in.

Als een gemeente een contract opzegt, waarin jaren terug een lage prijs is afgesproken, moet het op de Europese markt voor een veelvoud van de prijs gas kopen. Dan rinkelt de kassa bij de leveranciers, dus ook in Rusland.

Eerder werd al een tegemoetkoming toegezegd tot 1 januari 2023, die wordt nu uitgebreid. Voor de regeling reserveert het kabinet 74 miljoen euro. Het ministerie van Economische Zaken verwacht dat zo'n tachtig instellingen in aanmerking komen voor de compensatie.

Een overgrote Kamermeerderheid, inclusief de coalitiepartijen, riepen de minister op om met een volledige compensatieregeling te komen.

Leraren en ander personeel op basisscholen en in het voortgezet onderwijs moeten na maximaal een jaar een vast contract krijgen. Dat wil minister Dennis Wiersma voor Primair en Voortgezet Onderwijs. De Tweede Kamer had een voorstel van de SP hierover met algemene stemmen aangenomen.

In Wiersma's voorstel over "strategisch personeelsbeleid" staat verder dat minstens 80 procent van het personeel op scholen in vaste dienst moet zijn. En er komt een maximum op de inhuur van zzp'ers en uitzendkrachten; een school mag daar nog maximaal 5 procent van het budget aan uitgeven.

De minister wil hiermee werken in het onderwijs aantrekkelijker maken; er is een structureel personeelstekort in de sector. Ook hoopt Wiersma zo te voorkomen dat (beginnende) docenten het onderwijs verlaten en er steeds wisselende gezichten voor de klas staan.

De VO-raad, de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs, reageert verontwaardigd op de plannen. "Wij zij niet alleen boos, maar ook zeer verbaasd", zegt voorzitter van de VO-raad Henk Hagoort in het NOS Radio 1 Journaal. Wat hem betreft is het plan overbodig. "Scholen hebben al 80 procent van de leraren in vaste dienst en die cijfers zijn ook bij de minister bekend", zegt hij.

Hij spreekt van "stoerdoenerij" van de minister. Volgens hem zou Wiersma de sector juist een compliment moeten geven dat die norm al gehaald wordt.

Wiersma zegt nog "te veel verhalen van leraren te horen die van het ene naar het andere tijdelijke contract gaan". "Of mensen die op meerdere scholen een paar uurtjes werken en op die manier een fulltime baan bij elkaar moeten sprokkelen." Met de nieuwe plannen hoopt hij dat tegen te gaan.

Hagoort vindt dat er "een raar signaal" van het voorstel van de minister uitgaat. Het lerarentekort is al jaren een probleem. "Iedereen zit te springen om leraren. Alsof een schoolbestuur de nieuwe leraar Frans niet heel snel een contract zou willen geven." Scholen willen wat hem betreft "niets liever dan de schaarse leraren een vast contract geven" en voorkomen dat ze via allerlei losse constructies werken.

Ook het aantal zzp'ers ligt volgens Hagoort met 3,7 procent onder de norm van 5 procent van de minister. Maar dat percentage groeit wel en "daar zijn we ook wel bezorgd over".

"Dus er is alle reden om het werk van leraren aantrekkelijker te maken." En dat kan volgens hem op andere manieren dan door "dit soort symboolwetgeving".

Het kabinet heeft miljarden in het onderwijs gestoken, vooral rondom de coronaperiode. "Maar dat is allemaal tijdelijk geld", zegt Hagoort. "Dus als de minister wil helpen moet hij voor structureel geld zorgen in plaats van een confetti aan subsidies. En dan kunnen ook meer mensen in vaste dienst worden genomen."

Het wetsvoorstel ligt nu voor ter consultatie, waarna het nog kan worden aangepast voor een definitieve versie. Daarna moet het parlement er nog over stemmen. Als het aan Wiersma ligt, gaan de maatregelen volgend jaar in.

Ook op andere vlakken wil de minister meer invloed op het handelen van schoolbesturen. Vorige maand stelde hij dat de overheid meer controle moet krijgen over de besteding van het geld in het onderwijs.

Er blijft ook na dit jaar geld beschikbaar voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers door gemeenten. Dat schrijft staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) aan de Tweede Kamer. Hij komt daarmee terug van zijn eerdere besluit om vanaf volgend jaar geen geld meer uit te trekken voor deze 'bed-bad-broodregeling'.

Dat bericht leidde vandaag tot grote verbazing in de Tweede Kamer, ook bij de regeringspartijen D66 en ChristenUnie. Zij wezen op het regeerakkoord, waarin juist is afgesproken dat deze sobere opvang zou worden uitgebreid naar een landelijk dekkend netwerk. Vanuit de partijen werd vandaag grote druk uitgeoefend op de staatssecretaris om zijn plannen terug te draaien.

Ook de gemeenten reageerden boos op het besluit en vreesden dat er honderden mensen zonder verblijfsvergunning over straat zouden gaan zwerven.

In zijn korte brief aan de Kamer schrijft Van der Burg nu dat hij "nog steeds voornemens is" om de afspraak uit het regeerakkoord voor een landelijk dekkend netwerk uit te voeren. Het gaat om opvang die gericht is op terugkeer naar het land van herkomst.

De komende tijd gaat hij met de gemeenten in gesprek om tot afspraken te komen, "waarbij financiering wordt mogelijk gemaakt vanuit de asielgelden". Om hoeveel geld het gaat, wordt in de brief niet duidelijk. Naar verluidt geeft het kabinet nu jaarlijks ongeveer 30 miljoen euro uit aan de opvang.

De Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV), zoals de opvang officieel heet, is nu nog een pilotproject in vijf grote gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen en Eindhoven). Die pilot loopt nu af.

Morgen debatteert de Tweede Kamer met de staatssecretaris over het asielbeleid. Kamerlid Don Ceder van de ChristenUnie reageert op Twitter alvast verheugd op de draai van Van der Burg:

"Mensen moeten de vrijheid hebben om te stemmen. Dat geldt ook voor mensen met een Turks paspoort die in Nederland wonen. Maar geweld en intimidatie in een stembureau zijn onacceptabel." Dat antwoordde minister Karien van Gennip van Sociale Zaken in de Tweede Kamer op vragen van de VVD over de massale vechtpartij afgelopen zondag in de RAI in Amsterdam.

Bij de vechtpartij waren zo'n 300 mensen betrokken. In de RAI konden Turkse Nederlanders stemmen voor de verkiezingen van zondag. Vertegenwoordigers van verschillende groeperingen gingen er met elkaar op de vuist.

Van Gennip wees erop dat het onderzoek van de politie naar wat er precies is gebeurd nog loopt en dat ze daarover niet veel kan zeggen. Maar ze voegde eraan toe dat het stemmen geweldloos en met respect voor de Nederlandse Grondwet moet gebeuren. De minister zei ook dat de Turkse verkiezingen erg spannend zijn en dat die spanningen worden geëxporteerd naar Nederland.

Ze heeft daar al verschillende keren met organisaties van Turkse Nederlanders over gepraat en vanavond heeft ze weer zo'n gesprek, dat overigens al eerder was afgesproken. Volgens Van Gennip moeten de spanningen zich "op een Nederlandse manier" uiten, zonder geweld en intimidatie.

VVD-Kamerlid Bente Becker zei dat Nederlanders met een Turkse achtergrond al "te lang en te vaak door het Turkse regime beïnvloed en geïntimideerd kunnen worden". Volgens haar zijn er signalen dat mensen die gelieerd zijn aan een militante tak van de AK-partij van president Recep Tayyip Erdogan in de RAI aanwezig waren. "Dat zou absoluut niet moeten kunnen."

Becker vroeg zich ook af of de verkiezingen niet beter op een Turkse consulaat of per post kunnen worden gehouden in plaats van in een gebouw als de RAI. Van Gennip zei daarover dat de Turkse ambassade in Nederland kiest hoe de verkiezingen worden georganiseerd en dat dat in overleg gaat met de gemeenten.

Eerder is afgesproken dat Turkse politici drie maanden voor de verkiezingen geen campagne mogen voeren in Nederland en de minister zei dat dat "voor zover wij nu weten" ook niet zichtbaar is gebeurd.

De norm voor het bindend studieadvies (bsa) moet maximaal dertig van de zestig studiepunten worden. Dat zegt minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf, die al eerder aankondigde dat het systeem op de schop gaat.

Op dit moment mogen instellingen zelf bepalen of en hoe ze een bsa instellen. Veel hogescholen en universiteiten hanteren de norm dat studenten minimaal 45 of zelfs de volledige 60 studiepunten van het eerste jaar moeten halen. Redden studenten dit niet, dan moeten ze stoppen met hun studie.

Een dergelijk bindend studieadvies leidt volgens onderwijsminister Dijkgraaf tot stress bij studenten die het toch al zwaar hebben. "Te veel druk werkt verlammend, kan leiden tot slechtere leerprestaties en vertroebelt zo het beeld of een student al dan niet geschikt is voor een opleiding."

De minister wijst erop dat er veel op jonge studenten afkomt in hun eerste jaar. "Zoals op kamers gaan, wennen aan studie en studentenleven en op eigen benen staan." Het versoepelde studieadvies moet daar meer ruimte voor geven.

Ook de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) wijst op de prestatiedruk die het bsa oplevert. De bond vindt de verlaging daarom een "goede zet", maar pleit voor een volledige afschaffing van het bsa. "Uit onderzoek na onderzoek blijkt dat het slecht gesteld is met het welzijn van studenten. We moeten eerlijk zijn en erkennen dat het bsa daar een grote rol in speelt", zegt voorzitter Joram van Velzen.

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) spreekt over een "verademing". "Wat ons betreft gaan de woorden bindend en advies überhaupt niet samen. Met deze versoepeling wordt een betere balans gevonden tussen het welzijn van studenten en hun studievoortgang", zegt een woordvoerder.

Een groot aantal studenten heeft last van mentale problemen, bleek eerder uit een onderzoek van het Trimbos-instituut, het RIVM en GGD GHOR Nederland. Meer dan de helft van de studenten (51 procent) ervaart psychische klachten, van wie 12 procent in ernstige mate. De studenten hadden last van problemen als uitputtingsklachten, eenzaamheid en prestatiedruk.

Studenten van de Erasmus Universiteit in Rotterdam zijn verdeeld over de verandering:

Bij onderwijsinstellingen zijn de meningen verdeeld. Vereniging Universiteiten van Nederland (UNL) noemt het voorstel een "slecht plan" en pleit ervoor om de bsa-norm per opleiding te bepalen. "Het bsa zorgt ervoor dat studenten met voldoende voorkennis doorstromen in hun studie. Met dit plan zullen veel studenten alsnog uitvallen, maar pas na hun tweede jaar", zegt voorzitter Pieter Duisenberg. Volgens de UNL heeft het plan zo een negatieve uitwerking op studenten, en zorgt het voor meer druk op docenten en studiebegeleiders.

Ook de Vereniging Hogescholen stelde eerder dat hogescholen zelf moeten kunnen beslissen over het bsa.

Hogeschool Fontys besloot het bsa al eerder juist af te schaffen, nadat de school had geëxperimenteerd met het stopzetten ervan. "We blijken talent te verspillen met het bsa. Dat is niet goed voor de student, maar ook niet voor de maatschappij", aldus bestuursvoorzitter Joep Houterman destijds.

Dijkgraaf wil dat de wijziging van het bsa in het studiejaar 2025-2026 van kracht wordt.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft besloten om vanaf 2024 geen geld meer uit te trekken voor de opvang van uitgeprocedeerde vreemdelingen. Staatssecretaris Eric van der Burg gaat hierover in gesprek met de vijf gemeenten die deze Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV) bieden.

Die gemeenten - Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen en Eindhoven - zijn boos over het besluit. Zij vrezen dat honderden mensen die geen verblijfsvergunning krijgen en het land uit moeten, over straat gaan zwerven.

"Voor gemeenten is het zeer belangrijk dat we deze vorm van opvang houden, ook in verband met openbareordevraagstukken", zei de Amsterdamse wethouder Rutger Groot Wassink vanmorgen in het NOS Radio 1 Journaal.

Groot Wassink is voorzitter van de commissie Asiel bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en zegt dat dit de vijf gemeenten "rauw op het dak valt". Hij noemt het "niet heel fatsoenlijk" om "een regeling die goed werkt" en waarover het Rijk en de gemeenten nog overleg hadden, opeens van tafel te vegen.

In het regeerakkoord hebben VVD, D66, CDA en ChristenUnie nog afgesproken dat de LVV moet worden uitgebreid "naar een landelijk dekkend netwerk". Maar vanwege de toegenomen kosten voor migratie is nu toch een andere keuze gemaakt, laat het ministerie van Justitie weten.

Er is in totaal 8,7 miljard euro extra uitgetrokken om de hogere asielinstroom het hoofd te bieden. Wethouder Groot Wassink vindt het "een gek verhaal" dat er daartegenover wordt bezuinigd op een relatief kleine post van krap 30 miljoen euro voor de opvang van mensen zonder verblijfsvergunning.

Ook coalitiepartij D66 is het er niet mee eens. Kamerlid Anne-Marijke Podt vindt dat Van der Burg alsnog "moet regelen" dat het kabinet zich houdt aan de afspraak uit het regeerakkoord om de opvang juist uit te breiden. Volgens haar partijgenoot Steven van Weyenberg is dit het standpunt van de hele fractie.

Ook Kamerlid Don Ceder van de ChristenUnie wil dat het anders gaat. "Samen met gemeenten moet dit kabinet gewoon uitvoering geven aan de afspraken voor een landelijk dekkend netwerk, juist omdat het nu zo belangrijk is voor gemeenten, de openbare orde en fatsoenlijk asielbeleid."