Het aantal gezinnen dat voor eten afhankelijk is van de voedselbank neemt weer toe. Dat blijkt uit het jaarverslag van de organisatie. Een paar jaar lang klopten juist steeds minder mensen aan voor voedselhulp.

Voedselbanken geven gratis eten aan mensen in armoede. Veel voedsel komt uit de supermarkten. De voedselbanken zitten in het hele land, op 181 verschillende locaties. Al die locaties samen hielpen vorig jaar ruim 155.000 mensen, zo'n 11.000 meer dan een jaar eerder.

Het is nog wel een stuk lager dan in 2023 en 2022. In dat laatste jaar van de coronapandemie namen bijna 200.000 mensen hulp van de voedselbank aan.

Meer armoede

Ook de armoede nam vorig jaar weer toe in Nederland, na vijf jaar van daling. Een vergelijkbare knik is te zien bij het aantal werkende armen. "De toename van armoede in een welvarend land als Nederland is zorgwekkend", schrijft Henk Staghouwer, voorzitter Voedselbanken Nederland, in het jaarverslag. "Dagelijks horen we verhalen van mensen die geen geld meer hebben om eten te kopen, die hun kinderen met een lege maag naar school sturen en zich vaak diep schamen voor hun situatie."

De stijging is mogelijk ook te danken aan de voedselbanken zelf. De organisatie ging vorig jaar extra hard op zoek naar mensen die tot nu toe onder de radar bleven, maar wel in aanmerking komen voor hulp.

Zzp'ers en ouderen

Vooral werkende armen, zzp'ers en ouderen met alleen een AOW-uitkering zijn steeds vaker afhankelijk van de voedselbank. "Ook in 2024 zagen we deze doelgroep al bij ons als klant komen", zegt Staghouwer. Versoberende maatregelen vanuit de overheid in 2025 versterken dat volgens hem. "Hun kosten zijn gestegen. Daardoor zien we een toename van zzp'ers en zien we ook dat AOW'ers zonder aanvullend pensioen langer bij ons klant blijven of helemaal niet meer wegkomen."

De voedselbanken verwachten dat het aantal klanten de komende jaren zal toenemen, terwijl supermarkten steeds beter voedselverspilling tegengaan. Om toch genoeg eten te kunnen uitdelen proberen de voedselbanken het eten beter te verdelen tussen de locaties.

Daarnaast is de organisatie een programma gestart om voedselvoorraden van de douane te krijgen. Dat eten staat daar om dat er iets mis is met de formaliteiten, de kwaliteit van het voedsel is wel in orde.

Netbeheerder Liander ziet een explosieve stijging van het aantal aanvragen voor een zwaardere stroomaansluiting. In de eerste vijf maanden van 2025 vroegen 18.000 huishoudens een zwaardere aansluiting aan, dit jaar 27.500. Dat is een toename van ruim 50 procent. Ook het aantal aanvragen voor nieuwe aansluitingen door huishoudens steeg, met 30 procent.

"Huishoudens worden nu ook geraakt door de drukte op het stroomnet", zegt Sarike van Wette, de bestuurder die bij Liander verantwoordelijk is voor de uitvoering van het werk aan het stroomnet. "Onze boodschap is dat niet meer alles altijd overal kan. Er kan nog steeds veel, maar na de zakelijke klanten gaan de huishoudens nu ook de gevolgen merken van de drukte."

Dat er een run is op aansluitingen bleek vorige week al. Huizenbezitters verduurzamen en laten bijvoorbeeld warmtepompen en laadpalen plaatsen, waarvoor een zwaardere aansluiting gewenst is. Daarnaast gelden vanaf 1 juli nieuwe spelregels voor het verdelen van de schaarse ruimte op het stroomnet, wat ertoe kan leiden dat huishoudens op een wachtlijst komen met hun aanvraag.

Deel Utrecht 'op slot'

Netbeheerder Stedin zei vorige week dat er zeker sinds april een flinke toename te zien is van het aantal aanvragen voor een aansluiting. Toen werd bekendgemaakt dat het stroomnet in delen van Utrecht 'op slot' gaat voor onbepaalde tijd.

Het lijkt erop dat dat nieuws mensen prikkelde om nog snel een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting aan te vragen voordat de nieuwe regels ingaan op 1 juli. Anders dan Stedin spreekt Liander niet over een grote toename sinds dat nieuws. Liander verklaart de stijging vooral uit de groeiende stroomvraag en de verduurzaming van huishoudens die al langer aan de gang is.

Al sinds 2023 ziet Liander, dat verantwoordelijk is voor aansluitingen in Gelderland, Noord-Holland, Friesland, Flevoland en delen van Zuid-Holland, dat er een groeiende wachtlijst is. Daar staan nu zo'n 7300 huishoudens op. Van Wette: "Wij waarschuwen eigenlijk al sinds 2023 dat het stroomnet in de woonwijken tegen de grenzen aan begint te lopen. Sinds dat moment zien we dat het aantal wachtenden is opgelopen."

'Niet altijd nodig'

Wat de gevolgen zijn van de run op de aansluitingen zal per regio verschillen. "Dat heeft ermee te maken dat de situatie op het stroomnet lokaal verschilt", legt Van Wette uit. "Dus het hangt af van de lokale situatie of mensen de aansluiting kunnen krijgen en ook hoelang het duurt."

De netbeheerder benadrukt dat niet iedereen een zwaardere 3-fasenaansluiting op het stroomnet nodig zal hebben. Een kleine hybride warmtepomp plus zonnepanelen kunnen volgens Liander ook prima aangesloten worden op een lichtere 1-faseaansluiting.

"We bieden ook een keuzehulp aan, waarmee je kunt zien wat je binnen de bestaande aansluiting kunt doen", zegt Van Wette, die klanten oproept om met hun installateur te overleggen over de noodzaak van een zwaardere aansluiting. "We willen voorkomen dat klanten grote verbouw- en verduurzamingsplannen hebben en dat de stroom nog even op zich laat wachten. We willen teleurstellingen tegengaan."

De inflatie is in mei volgens een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gestegen naar 3,5 procent. In april was die nog 2,8 procent.

Die stijging laat de verandering van de prijzen zien ten opzichte van de maand mei vorig jaar.

Met name de energieprijzen stegen afgelopen maand hard. Zo werd de prijs van benzine en diesel flink hoger door de oorlog in de Perzische Golf. Het CBS berekende dat de energiekosten met 10 procent zijn gestegen in vergelijking met een jaar eerder. "Drijvende kracht achter de stijgende prijzen is de oorlog in het Midden-Oosten", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS.

Maar ook andere kosten zijn de afgelopen maand fors gestegen. "Prijzen van vakanties stijgen hard. En ook brandstofprijzen in het buitenland zijn gestegen", zegt Van Mulligen.

Prijs van eten en drinken steeg veel minder hard

Het percentage van 3,5 procent ligt fors boven het streven van de Europese Centrale Bank van 2 procent. Al jaren zit Nederland ver boven dit streefpercentage.

Het ging een tijdje de goede kant doordat de inflatie afnam en de prijzen dus minder hard stegen. Maar daar is nu voorlopig weer een einde aangekomen. "Beleidsmakers die zich richten op een lagere inflatie zullen voorlopig nog wel met de handen in het haar zitten", denkt Van Mulligen.

De prijzen voor voedingsmiddelen en tabak zijn in mei wel veel minder hard gestegen. Eerdere jaren stegen de prijzen voor de producten juist heel hard, maar die lijken voor nu gestabiliseerd te zijn.

Volgens Van Mulligen moeten we de komende tijd rekening blijven houden met stijgende prijzen. De hoge energieprijzen drukken de inflatie omhoog. Hoelang dit nog duurt, is lastig te voorspellen. De hoofdeconoom van het CBS verwacht in elk geval de rest van het jaar nog hogere prijzen door de oorlog in het Midden-Oosten.

De website en de app van het Rotterdamse cryptobedrijf Knaken zijn niet bereikbaar. Klanten kunnen daardoor niet bij de cryptomunten die zij hebben gestald bij de Feyenoordsponsor.

Knaken heeft zijn activiteiten gestaakt, schrijft het bedrijf zelf. Het zou niet de juiste licentie kunnen behalen. "Inloggen is daarom momenteel niet mogelijk." Volgens de regionale omroep Rijnmond spelen de problemen sinds vrijdag.

Bij Knaken konden klanten euro's omzetten in cryptomunten, zoals bitcoin of etherium. De klanten konden ook op het platform handelen. Een gebruiker die Rijnmond sprak zegt dat hij zelf een paar duizend euro op het platform heeft staan. Hij kent ook mensen die er voor tienduizenden inzitten.

Knaken schrijft niet of klanten hun cryptomunten nog terug kunnen krijgen. "Wij onderzoeken momenteel hoe wij de afhandeling met onze klanten kunnen vormgeven." Midden juni willen ze met antwoorden komen.

In België loopt een onderzoek naar betaaldienst Wise wegens witwaspraktijken, bevestigt een woordvoerder van het parket van Brussel na berichtgeving van NRC.

De zaak kwam aan het rollen na het herhaaldelijk opduiken van Wise in honderden strafdossiers die in België zijn binnengekomen. Het onderzoek naar de betaaldienst loopt al sinds 2025. In totaal zou het gaan om meer dan een half miljard euro aan verdachte transacties, zegt de woordvoerder.

Tegoeden bevriezen

De vermoedelijke witwaspraktijken zouden verband houden met verschillende misdrijven, waaronder oplichting, corruptie en drugshandel. De bevindingen richten zich vooral op het gebruik van Wise-rekeningen voor criminele doeleinden. Daarbij zou de Belgische antiwitwaswetgeving mogelijk niet zijn nageleefd, onder meer omdat klanten en hun activiteiten onvoldoende waren gecontroleerd.

Het Europese hoofdkantoor van Wise, officieel bekend als Wise Europe, is gevestigd in Brussel. Daarom is de zaak in handen van de Belgische federale politie gekomen. Die onderzoekt of de diensten van Wise worden gebruikt door (internationale) criminele organisaties.

Volgens NRC heeft de Belgische justitie een witwasonderzoek ingesteld naar Wise Europe vanwege de vele internationale verzoeken, onder meer vanuit Nederland. Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft de afgelopen jaren gevraagd om informatie bij het kantoor in Brussel of om tegoeden op rekeningen te bevriezen. Het OM wil niet zeggen hoe vaak er rechtshulpverzoeken bij België zijn ingediend.

15,6 miljoen klanten

De financiële dienstverlener Wise werd in 2011 in Londen in leven geroepen door twee Estse ondernemers. Het opereerde eerder onder de naam TransferWise. Met de app kunnen gebruikers geld overmaken naar het buitenland of goedkoop geld omzetten naar 140 andere valuta's. Met de slogan 'Geld zonder zorgen' wil Wise naar eigen zeggen internationale geldtransfers goedkoop, eerlijk en eenvoudig maken.

Uit het jaarverslag blijkt dat Wise vorig jaar wereldwijd 15,6 miljoen actieve klanten had, 15 procent meer dan het jaar daarvoor. In totaal werd er voor 167,5 miljard euro wereldwijd verstuurd. Het bedrijf boekte een omzet van 1,4 miljard euro, een stijging van 15 procent. Ook in Nederland is de app met het bekende gifgroene logo te gebruiken.

Nalatigheid

Banken moeten volgens de Nederlandse wet hun klanten goed onderzoeken om financieel-economische criminaliteit tegen te gaan. Banken worden regelmatig geconfronteerd met verdenkingen van witwassen. In 2018 trof ING een schikking van 775 miljoen euro met het Openbaar Ministerie vanwege nalatigheid bij het voorkomen van witwassen. Tussen 2010 en 2016 misbruikten klanten hun rekening bij ING voor het witwassen van honderden miljoenen euro's.

Een van de geruchtmakendste zaken was die van het telecombedrijf VimpelCom. Dat betaalde miljoenen dollars aan steekpenningen aan de dochter van de president van Oezbekistan via rekeningen bij ING. Volgens het OM was deze zaak exemplarisch voor de werkwijze van ING.

Ook ABN Amro trof een megaschikking met justitie voor gebrekkig witwasonderzoek. Die bedroeg 480 miljoen euro. De Rabobank werd door De Nederlandsche Bank op de vingers getikt en trok daarna een kwart miljard uit voor betere controle op witwassen.

Dagvaarding

Wise zegt via een woordvoerder dat het bedrijf "het bestrijden van financiële criminaliteit een sectorbrede uitdaging vindt die het uiterst serieus neemt als financiële instelling". Ook zegt de betaaldienst samen te werken met het Brusselse parket om vragen over het bedrijf te beantwoorden.

Zoals elke financiële instelling wordt Wise geconfronteerd met "kwaadwillenden" die het platform proberen te misbruiken, zegt de woordvoerder. Wise zegt dit tegen te gaan door te investeren in technologie en teams om bedreigingen buiten de deur te houden.

Ook is het niet zo dat iemand zomaar een account kan openen. Als een nieuwe klant een rekening wil openen, vraagt Wise van elke klant een geldig, door de overheid uitgegeven identiteitsbewijs. Vervolgens controleert Wise elke klant "visueel met het identiteitsbewijs dat diegene heeft verstrekt".

Het onderzoek naar Wise zit in een vergevorderd stadium en loopt op zijn einde. Het parket van Brussel zegt bezig te zijn met een dagvaarding, waardoor Wise berecht kan worden.

De vraag naar producten die in Nederland zijn gemaakt, steeg vorige maand het hardst in vier jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers die beroepsvereniging van inkoopmanagers Nevi maandelijks publiceert. De grote toename in productie en het aantal bestellingen houdt sterk verband met de onzekerheid over de situatie in het Midden-Oosten, zegt Nevi.

De beroepsvereniging kijkt elke maand naar verschillende factoren die iets zeggen over de industrie. Bijvoorbeeld het aantal orders dat is binnengekomen, maar ook hoelang de levertijden zijn en wat de voorraad bij bedrijven is van ingekochte materialen.

Binnen deze index valt op dat vooral de chemiesector flink in de lift zat. Chemische producten uit het Midden-Oosten worden op andere plekken ingekocht. Ook de productie van plastics en kunststoffen is gestegen. "Voor de industrie goed nieuws, maar niet alle bedrijven zijn er blij mee. De prijzen van deze kunststoffen zijn echt behoorlijk gestegen", zegt sectoreconoom Albert Jan Swart bij ABN Amro.

Hamsteren

Klanten van grote industriële bedrijven halen bestellingen naar voren om een voorraad op te bouwen. "Bedrijven hamsteren producten nu de Straat van Hormuz al maandenlang praktisch gesloten is en er tekorten aan bepaalde materialen ontstaan", zegt Swart.

Het duurde wel langer om spullen geleverd te krijgen, zegt beroepsvereniging Nevi. Gemiddelde levertijden in mei waren langer doordat bedrijven hun voorraad willen aanvullen, juist terwijl de toeleveringsketen verder is verstoord.

Datacenters

De snelle groei van de Nederlandse industrie komt niet alleen doordat bedrijven nu voorraden opbouwen. "Een deel is ook te verklaren door investeringen in datacenters door chipfabrikanten. De Nederlandse chipmachinefabrikant ASML profiteert daarvan en daarmee ook vele honderden toeleveranciers", zegt Swart.

Hij zegt erbij dat het hamsteren een tijdelijk effect lijkt, dat de komende maanden ook weer zal wegebben. "Als dit afneemt, zien we pas hoe bestendig de vraag naar Nederlandse goederen is."

De verwachting van banken, investeerders en het Energieagentschap was dat we nu in de ergste energiecrisis ooit zouden zitten. Sinds de Straat van Hormuz dichtging in februari wordt veel minder olie geëxporteerd uit het Midden-Oosten.

Mondiale tekorten en torenhoge prijzen van olie, benzine en gas werden voorspeld. Ook zouden mensen niet met vakantie kunnen, omdat de vliegtuigbrandstof kerosine op zou zijn.

Maar voorlopig pakt het anders uit. Na een stijging van de olie- en brandstofprijzen aan het begin van de oorlog van de VS en Israël tegen Iran zijn ze vrij stabiel. Benzine en diesel zijn zelfs iets goedkoper geworden afgelopen dagen, hoewel er nog steeds nauwelijks olie op de markt komt via de Straat van Hormuz. Waardoor blijven de prijzen niet stijgen? Vier factoren spelen mee.

Verwachte prijs

"De oliemarkt snakt ernaar dat de Straat opengaat en alles normaliseert", zegt Lucia van Geuns, energie-expert bij HCSS. "Er wordt verwacht dat er een deal komt tussen Iran en de VS, en dat er dan weer olie geëxporteerd kan worden vanuit de Golfstaten. De olieprijs heeft heen en weer bewogen de afgelopen weken, als reactie op berichten daarover in het nieuws."

Die prijs schommelde deze week rond de 95 dollar. Maar "de olieprijs" gaat meestal niet om de fysieke prijs van een vat (of 159 liter) olie. Het is de verwachte prijs voor volgende maand. "De olieprijs", bijvoorbeeld brentolie, is dus een schatting van wat het bezit van olie waard zal zijn voor de volgende maand.

Met meer aanbod van olie verwachten handelaren een lagere prijs. En daarom daalt nu ook de prijs van zogenoemde oliefutures. Van Geuns: "Als jij vandaag een vat olie wil kopen in de Rotterdamse haven, dan is de prijs veel hoger."

Nog een oorzaak dat er geen extreme energiecrisis is ontstaan, is dat landen buiten het Midden-Oosten meer olie zijn gaan exporteren ter compensatie.

Andere energiebronnen

"Vooral de toenemende oliewinning in de VS, Brazilië en Guyana zorgt voor wat meer aanbod op de wereldwijde oliemarkt", zegt Michel Don Michaloliákos, geopolitiek analist bij het Haagsch Instituut GeopolitiekNu.

"Nog een compenserende factor is dat Saudi-Arabië olie probeert te exporteren uit de regio via een pijpleiding. Misschien dat de Verenigde Arabische Emiraten dat ook gaan proberen. Dat soort verwachtingen zorgen er dus ook voor dat de olieprijs redelijk onder controle blijft."

Daar komt nog bij dat de vraag naar olie is gedempt omdat veel landen gedeeltelijk overstappen op andere energiebronnen. Een voorbeeld is China, dat weer meer kolen is gaan stoken.

Ook het feit dat veel landen hun oliereserves hebben ingezet heeft ervoor gezorgd dat er wereldwijd geen extreme tekorten zijn ontstaan. "De VS, Europa en Japan hebben hun reserves aangesproken en dat heeft ze uit de brand geholpen", zegt Don Michaloliákos.

Door deze ontwikkelingen is de schok van de afgesloten Straat van Hormuz wat verzacht. Tegelijkertijd zijn experts het eens: deze maatregelen werken nu even, maar er is nog steeds een tekort op de oliemarkt. In de VS maken economen zich zorgen over de zomer. Want de vakanties komen er aan en dan willen de Amerikanen op roadtrip met een volle tank.

Voor maart werden dagelijks 20 miljoen vaten olie geëxporteerd via de Straat van Hormuz. Dat wordt bij lange na niet gecompenseerd doordat oliebedrijven nu dieper zijn gaan boren elders in de wereld.

Opnieuw escalatie

"Een ding is nu al zeker: de reservecapaciteit in de wereld is sterk geslonken - er is weinig flexibiliteit meer", constateert Lucia van Geuns.

Als er een staakt-het-vuren en vervolgens een vredesakkoord komt tussen de VS en Iran kun je dalende olieprijzen en goedkopere benzine verwachten.

De mogelijkheid bestaat natuurlijk ook dat de verhoudingen weer verder verslechteren en het conflict opnieuw escaleert. Dan kunnen consumenten een nieuwe piek in de olieprijs tegemoetzien, met alle gevolgen van dien.

Hoewel de meeste volwassen Nederlanders met enige regelmaat een biertje of iets anders met alcohol drinken, kiest een groeiende groep vaker voor alcoholvrij. De reden? Mensen willen gezonder of verstandiger leven.

In 2025 werd er minder pils verkocht dan een jaar eerder (-4,7 procent), terwijl alcoholvrij bier juist flink in de lift zat (+14,3 procent). Dat blijkt uit cijfers van koepelorganisatie Nederlandse Brouwers, die de NOS heeft opgevraagd.

Mensen kiezen om verschillende redenen voor alcoholvrije dranken, concludeerde het Trimbos-instituut. "De meeste mensen doen dat als ze nog willen deelnemen aan het verkeer, maar ook om gezonder te leven of omdat ze fitter wakker willen worden", zegt onderzoeker Carmen Voogt.

Dat de interesse in 0.0-biertjes stijgt, zien ook werkgevers. Bedrijven die na werk een borrel houden, zorgen ervoor dat werknemers ook een alcoholvrij biertje kunnen pakken.

"Wij hebben een koelkast in het midden van de kantine en sinds twee jaar bieden we ook alcoholvrij bier aan", zegt Alex Blekkink van Sommer Schilderwerken in Emmen. Op vrijdagmiddagen houdt het schilderbedrijf regelmatig een borrel op het hoofdkantoor. "De meesten pakken het normale biertje", zegt Blekkink, "maar de voorraad 0.0 moet ook regelmatig worden aangevuld".

Op de fles

Ook bierbrouwers merken dat er minder bier wordt gedronken. Niet alleen neemt de interesse in alcohol af, ook de kosten om bier te maken stijgen. Bovendien is de concurrentie met andere brouwers groot.

Eerder dit jaar ging de Eindhovense brouwerij Lighttown Brewers failliet; de apparatuur van het bedrijf ging deze week in de verkoop. "Dit is de zesde brouwerij dit jaar die we aan het veilen zijn", zegt Ward van den Boorn, directeur van veilinghuis Troostwijk Auctions.

Apparatuur wordt geveild in een veilinghuis:

Er is genoeg interessants op de veiling te vinden, ziet Johan Slootweg van de Haagse brouwerij Kompaan. "Er zijn een aantal tanks die we misschien willen hebben. We zitten te kijken naar schoonmaakapparatuur."

Vooral sinds 2024 neemt het aantal brouwerijen in Nederland af, ziet het Centraal Bureau voor de Statistiek. Een deel van de apparatuur van de stoppende brouwerijen gaat naar het buitenland.

Toch zijn er ook ondernemers die profiteren van het veranderende drankgebruik. Heino Bouman van webwinkel en bierproeverij Café Nul ziet kansen, nu alcoholvrij steeds gangbaarder wordt. Hij stelt alcoholvrije bierpakketten samen voor particulieren en bedrijven. Dat doet hij, curieus genoeg, in een studio die ooit van de onlangs overleden zanger René Karst was, bekend van onder meer het nummer Atje voor de sfeer.

Bouman zelf stopte drie jaar geleden abrupt met alcohol drinken, vertelt hij. Sindsdien is hij overgestapt op 0.0-bier en probeert hij ook anderen daarvoor te enthousiasmeren. "Ik merk dat het taboe van alcoholvrij af is", zegt Bouman. "Men hoeft zich niet meer te schamen op de voetbalclub of wat dan ook. Het is algeheel geaccepteerd. Dat merk je ook bij klanten."

'Moet wel lekker zijn'

Delft heeft sinds een half jaar een nieuw café, waar zelfs helemaal geen alcohol wordt geschonken. Dat is niet altijd even makkelijk, vertelt Kiran Janki van Mock and Munch: "Sommige mensen verwelkomen het. Anderen begrijpen het niet en lopen weg. Dan kijken ze heel fronsend van 'Heb je geen alcohol?'" Wat haar betreft zit daar ook de uitdaging. "We kiezen bewust onze klanten. Alcoholvrij is goed, maar moet wel lekker zijn."

Of de groeiende populariteit van alcoholvrij bier echt een positieve ontwikkeling is, daar heeft Carmen Voogt van het Trimbos-instituut wel twijfels over. "Alcoholvrije drank is vooral positief als vervanger van alcoholhoudende drank", zegt ze. Maar er is een keerzijde. "Daarnaast maakt alcoholvrij de overstap naar alcohol mogelijk kleiner." Voogt zegt dat er meer onderzoek nodig is.

Bierverkoop in cijfers

De totale verkoop van bier, inclusief 0.0, speciaalbier en radlers, liep in 2025 iets terug vergeleken met een jaar eerder (-1,8 procent). Zo'n driekwart van het bier dat werd verkocht was normaal pils, hoewel de populariteit daarvan iets afnam (van 76,8 naar 74,6 procent).

Het marktaandeel van alcoholvrij bier nam toe (van 7,6 procent naar 8,9 procent). Verder won speciaalbier terrein (13,0 naar 14,1 procent), maar leverde mixbier, zoals radler, juist marktaandeel in (van 2,6 naar 2,4 procent).

Bron: Nederlandse Brouwers

"China zal in zijn vuistje lachen", zo is de unanieme mening van ruimtevaartexperts over de onbemande raket van Blue Origin die vannacht explodeerde op het lanceerplatform in Florida. Juist deze New Glenn-raket van Amazon-miljardair Jeff Bezos was door de Amerikaanse ruimtevaartdienst NASA uitgekozen om volgend jaar een bemande maanvlucht mogelijk te maken.

"Die missie staat nu op losse schroeven", concludeert Erik Laan, docent ruimtevaart aan de InHolland Hogeschool.

Met de missie wil de Verenigde Staten net even eerder voet op de maan te zetten dan China. "Wie er als eerste komt heeft de beste plek, en kan die als exclusieve zone op de maan aanmerken", legt Laan uit. "Voor Blue Origin en de VS is deze explosie daarom niet veel minder dan een complete ramp."

Weggevaagd

Het gaat namelijk niet alleen om de ontplofte raket, vult ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen van de Belgische satellietbouwer Redwire Space aan: "Ze zullen de raket wel moeten herontwerpen. Maar de enorme explosie heeft ook het enige lanceerplatform van Blue Origin weggevaagd. Het kost wel een jaar om dat te herbouwen. Blue Origin werkte al aan een tweede lanceerplatform, maar het duurt misschien nog wel negen maanden voor dat af is."

Een lanceerplatform is namelijk niet zomaar even aangelegd. "De toren, de tanks, de leidingen. Dat is allemaal weg", verwacht Laan na het zien van de beelden van de gigantische explosie. Om de ruimte te bereiken is de New Glenn-raket gevuld met vloeibare zuurstof en methaan. "Met wat daarin zat had ik mijn cv-ketel de rest van mijn leven mee kunnen laten branden."

Zie hier hoe de raket van Blue Origin vannacht explodeerde:

Rob van den Berg van Sterrenwacht Sonneborgh benadrukt wel dat tegenslagen als deze erbij horen. "Een nieuwe raket vol nieuwe technologie is nooit 100 procent uitontwikkeld, geen enkele trouwens. Het risico op een mislukte lancering bouw je in, zeker commerciële partijen. Een overheidsagentschap als de NASA doet eerst meer testen. Je wilt niet voor het oog van de belastingbetaler allemaal ontploffingen hebben."

Dat de explosie volgde na eerder geslaagde lanceringen van de New Glenn-raket kwam als grootste tegenslag. "Ik had deze niet op mijn lijstje van dingen die zouden gebeuren", zegt Laan. "In deze ontwikkelingsfase had dit niet mogen gebeuren."

De raketten van Blue Origin van Jeff Bezos zouden zijn webgigant Amazon ook aan meer eigen satellieten moeten helpen. "Die moeten nu weer met concurrent SpaceX van Elon Musk naar boven. Dat gaat een flinke duit kosten", aldus Ilsen.

Toch is de explosie vooral een politieke tegenslag, benadrukken Laan, Ilsen en Van den Berg. Ilsen: "De onbemande maanlander die Blue Origin had moeten leveren om de Chinezen te kloppen in de race om de maan lijkt compleet onmogelijk."

Wedstrijdje ver-plassen

Want hoewel de VS en China samen met Blue Origin en SpaceX wijzen naar economisch profijt van een permanente basis op de maan, gaat het vooral om prestige. "Het is vooralsnog gewoon een politiek wedstrijdje ver-plassen", omschrijft Van den Berg het.

"Natuurlijk schermen ze met belangrijke grondstoffen en technologische ontwikkeling. Maar het is nu vooral een manier om een nog grotere vuist naar de rest van de wereld te maken. Een race wie er als eerste op de maan komt en het verst kan plassen."

Toch neemt dat niet weg dat ruimtevaart economisch gewin oplevert. "Op de maan is het in aardse dagen veertien dagen dag en veertien dagen nacht. En het is er extreem koud", vertelt Ilsen. "Om daar te kunnen leven zou je een nucleaire reactor moeten ontwikkelen die zó klein en efficiënt is dat je die naar de maan kunt brengen. En dat die daar jaren kan werken. Het is duidelijk dat het veel geld kost zoiets te ontwikkelen. Maar zulke kerncentrales kunnen dan ook op aarde draaien."

Tegelijk kan de tegenslag bij Blue Origin volgens Ilsen ook weer een goed moment zijn voor bezinning rond het enorme enthousiasme dat er heerst over commerciële ruimtevaart. "SpaceX wil voor miljarden naar de beurs. Maar ook dit bedrijf gaat nog tegenslagen meemaken. Naar de maan is niet zo vanzelfsprekend. In de jaren zestig dachten we: onze kleinkinderen gaan straks op schoolreis naar de maan. Maar zo gemakkelijk is het niet gebleken."

Het Chinese bedrijf JD.com heeft mogelijk financiële steun ontvangen van China voor een overname op de Europese markt. Dat vermoedt de Europese Commissie na een eerste onderzoek. De Commissie start nu een dieper onderzoek naar de overname.

JD.com deed vorig jaar een bod om Ceconomy over te nemen, een Duits retailbedrijf waar onder andere Mediamarkt onder valt. Uit het onderzoek van de Commissie blijkt dat het bedrijf mogelijk overheidssteun heeft gekregen in de vorm van gunstige leningen, belastingvoordelen en subsidies.

Dat zou ervoor hebben gezorgd dat JD.com een hoog overnamebod kon doen. Bij de Commissie zijn ook zorgen over verstoring van de interne markt.

Nog niet goedgekeurd

Uit het diepere onderzoek dat de Commissie is gestart moet blijken of daadwerkelijk sprake is van Chinese overheidssteun en of dat een negatieve impact heeft op de interne Europese markt.

Het overnamebod van 2,2 miljard euro is nog niet goedgekeurd door de Europese Commissie.

Uiterlijk in oktober moet het diepere onderzoek zijn afgerond. De Commissie heeft dan drie opties. Wel of juist geen bezwaar maken tegen de overname, met als derde optie de overname laten doorgaan als JD.com oplossingen biedt voor de bezwaren van de Commissie.

Het bedrijf achter de inmiddels gestopte site ticketveiling.nl heeft een boete van 270.000 euro gekregen voor misleiding van consumenten. De site liet deelnemers tegen een bot bieden en dat dreef de prijs op, oordeelt de Autoriteit Consument & Markt.

De toezichthouder zegt dat door de inzet van biedbots duizenden consumenten zijn ingegaan op een misleidend aanbod. Ze hadden daarmee mogelijk niet ingestemd als ze over de juiste informatie hadden beschikt.

Op de site kon worden geboden op bijvoorbeeld hotelovernachtingen, entree voor dierentuinen en pretparken en andere dagjes weg. De bot werd tussen 1 augustus 2024 tot en met 1 december 2024 ingezet bij tienduizenden veilingen.

'Biedproces verstoord'

"Bij veilingen komt de prijs tot stand door vraag en aanbod. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat dit eerlijk gebeurt. Door de inzet van een biedbot heeft het bedrijf achter Ticketveiling.nl welbewust dit proces verstoord", zegt ACM-bestuurder Martijn Ridderbos.

Het bedrijf achter het voormalige ticketveiling.nl heeft de overtredingen erkend en is volgens de ACM uit eigen beweging hiermee gestopt voorafgaand aan het onderzoek.

Op recensiesites zoals trustpilot scoorde ticketveiling.nl wisselend op het gebied van betrouwbaarheid. Twee jaar geleden besteedde het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA aandacht aan het biedproces bij ticketveiling.nl.

De Chinese webwinkel Temu krijgt een boete van 200 miljoen euro van de Europese Commissie. Volgens het bestuur van de EU doet het bedrijf te weinig om te voorkomen dat mensen illegale producten op Temu kunnen kopen. Temu "onderschat ernstig" hoe groot de kans is dat iemand iets te zien krijgt wat niet verkocht mag worden, zegt de Commissie.

Het gaat onder meer om onveilige opladers, maar ook om babyspeelgoed met giftige stoffen of losse onderdelen met stikgevaar, schrijft het EU-orgaan. De verplichte risico-analyse die Temu in 2024 heeft gedaan naar gevaarlijke producten op zijn site was te algemeen, vindt de Commissie. Bij het ontwerp van de site heeft het bedrijf niet goed gekeken hoe het kan voorkomen dat mensen minder vaak gevaarlijke producten te zien krijgen.

Dat Temu zo'n onderzoek niet goed heeft gedaan, is een overtreding van de Europese internetregels die sinds een paar jaar van kracht zijn, gebundeld in de Digital Services Act (DSA). De Europese Commissie noemt het uitblijven van goed risico-onderzoek "een bijzonder ernstige overtreding" van deze verordening.

Temu oneens met boete

Temu zegt tegen de NOS dat het het bedrijf het niet eens is met de beslissing en noemt de boete van 200 miljoen euro "buitenproportioneel". Het bedrijf zegt dat Temu's risico-onderzoek uit 2024 "de huidige status van onze systemen niet weergeeft".

De Chinese webgigant kan de boete aanvechten bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het bedrijf zegt dat het een stap naar de rechter overweegt.

Hoe dan ook wil de Europese Commissie dat Temu binnen drie maanden laat weten wat het bedrijf gaat doen om ervoor te zorgen dat het de DSA niet langer overtreedt. Als Temu dat niet doet, kan het bedrijf nog meer boetes krijgen.

Het wordt meer dan twee keer zo duur om brieven, waaronder rouwkaarten, de volgende dag te laten bezorgen. Dat blijkt uit de nieuwe tarieven die PostNL vandaag bekendmaakt.

Rouwpost die binnen één dag wordt bezorgd kost vanaf 12 juli 3,25 euro per brief. Voor andere brieven komt daar nog eens 70 cent bovenop. In beide gevallen gaat het om meer dan een verdubbeling.

PostNL mag vanaf juli twee dagen doen over het bezorgen van gewone post. Voorheen was dit één dag en werden rouwkaarten meegegeven aan de bezorger. Aangezien dit nu verandert, moet het bedrijf gebruik gaan maken van de pakketbezorgdienst, en dat is een stuk duurder, zegt PostNL.

Tegen het hogere tarief wordt rouwpost en medische post van maandag tot en met zaterdag bezorgd. Overige post tegen het hogere tarief wordt maar vijf dagen per week bezorgd, van dinsdag tot en met zaterdag.

Voor post die niet na één bezorgdag hoeft te worden afgeleverd blijft de prijs 1,40 euro per brief.

Minder post

De prijsverhoging voor de bezorging binnen één dag is broodnodig, zegt directeur postbedrijf bij PostNL Maurice Unck. "Het aantal verstuurde brieven is de afgelopen 20 jaar met 70 procent afgenomen. Om betrouwbaar te kunnen blijven bezorgen, moeten we aanpassing doen."

Het bedrijf maakte eerder vandaag bekend dat het vorig jaar 35 miljoen euro verlies heeft geleden op de wettelijke verplichte postbezorging. Ook zegt het postbedrijf dat het de komende jaren nog verlies zal blijven maken hierop, ondanks de aangepaste tarieven.

PostNL heeft al langer moeite om kosten voor wettelijke verplichte postbezorging te dekken. Vorig jaar kostte deze verplichting 30 miljoen euro. Hiervoor wil het postbedrijf gecompenseerd worden van het kabinet, maar de rechter oordeelde dat dit niet nodig was.

Uitvaart duurder

Vooral de uitvaartbranche wordt flink geraakt door de prijsverhoging. Een slechte ontwikkeling, zegt uitvaartondernemer Nancy van Buuren. "Ik snap dat eraan verdiend moet worden, maar niet op deze manier. Met de huidige prijs zijn er al families die tegen mij zeggen: ik heb eigenlijk 100 brieven nodig, maar ik kan er maar 75 betalen."

Ook de brancheorganisatie in de uitvaartzorg BGNU is niet blij met de nieuwe tarieven. "De enorme prijsverhoging is geen goed nieuws voor nabestaanden. Het houden van een uitvaart wordt hiermee alleen maar duurder", zegt directeur Brigitte Wieman.

Ook Ellie Trompert van drukkerij Flora is geschrokken van de nieuwe prijs. Zij bedrukt al 55 jaar voornamelijk rouwpost. Door het hogere tarief vreest zij voor de toekomst. "Wij hebben twaalf mensen aan het werk, maar ik hou mijn hart vast of dat zo kan blijven", zegt ze.

Toch blijft ze optimistisch. Ze kijkt naar andere alternatieven diensten zoals het aanbieden van de kaarten voor 1,40 euro. "Het duurt dan alleen langer voordat de kaarten worden bezorgd."

Daarnaast is het zogenoemde aanzeggen een mogelijkheid. "Daarbij gaat een student langs huizen om mee te delen dat iemand is overleden en dat ze zijn uitgenodigd voor de uitvaart."

Digitale rouwkaarten

Uitvaartondernemer Nancy van Buuren zegt dat er ook vraag is naar digitale rouwkaarten. Dat kan nu alleen maar meer worden. "Toch vind ik het lastig dat deze keuze nu bijna wordt opgelegd aan nabestaanden", zegt Van Buuren.

Ook bij digitale rouwkaarten drukt zij er altijd nog een paar af op papier. "Mensen waarderen dat. Een kaart is niet alleen een aankondiging van het overlijden, maar ook een herinnering voor altijd."

Het aantal huurwoningen dat begin dit jaar is verkocht aan particulieren is opnieuw gestegen. De hoeveelheid huurwoningen is daardoor weer afgenomen. Maar uit cijfers van het Kadaster blijkt ook dat we inmiddels de piek van het aantal verkochte huurwoningen wel hebben bereikt.

Zo verkochten particuliere investeerders de afgelopen maanden voor het eerst minder woningen dan een jaar eerder. Grote vastgoedinvesteerders verkochten nog wel meer huurwoningen dan een jaar eerder.

De voormalig huurwoningen worden vooral gekocht door starters. "Zij kochten zelfs 40 procent van de woningen. Dat is een trend die we al een paar jaar zien", zegt Matthieu Zuidema, onderzoeker bij het Kadaster.

Strengere regels

Het bezit van een huurwoningen werd de afgelopen jaren een stuk onaantrekkelijker doordat de huurregels zijn verscherpt. Ook de stijgende rente en hogere belasting op vermogen schrikt veel vastgoedinvesteerders af. Daarom zijn de afgelopen 3 jaar veel huurwoningen te koop gezet en nam het aantal huurwoningen in rap tempo af. Vooral in de vier grote steden werden de vaak wat kleinere huurwoningen verkocht.

Het kabinet heeft inmiddels wel maatregelen aangekondigd om te zorgen dat het bezitten van huurwoningen toch interessanter wordt. In de toekomst mag de WOZ-waarde van een woning zwaarder wegen bij het bepalen van de huurprijs. Ook is het de bedoeling dat een huurwoning goedkoper moet worden aangeboden als het geen buitenruimte heeft.

Toch klinkt vanuit de vastgoedsector kritiek op deze maatregelen. Zo is het volgens brancheorganisatie Vastgoed Belang veel te weinig en moet er meer gedaan worden om het aantal huurwoningen in Nederland weer te laten toenemen.

Het wordt gezien als laaghangend fruit dat veel te lang is blijven hangen: elektrische auto's die een groot deel van de problemen met het stroomnet kunnen oplossen, zeker in woonwijken. Door stroom terug te geven aan het elektriciteitsnet bij een tekort, en op te laden bij een overschot.

Vandaag starten de autobedrijven Kia en Hyundai samen met Vattenfall het eerste project waarbij particulieren dat kunnen doen. Deelnemers moeten een nieuw model elektrische auto hebben en een energiecontract bij het Zweedse energiebedrijf. Met de vergoeding voor deelname kunnen de automobilisten zo'n tienduizend kilometer gratis rijden.

Renault maakt eerder al bekend dat een aantal nieuwe elektrische modellen als thuisbatterij gebruikt kan worden. Ook die auto's moeten binnenkort kunnen terugleveren aan het net.

Omvormer nodig

Om terug te kunnen leveren hebben auto's een omvormer nodig die geschikt is om stroom weg te geven in plaats van op te slaan. Automobilisten die elektriciteit terug willen geven hebben daarnaast een intelligente laadpaal nodig die met de auto en de netbeheerder kan praten. Hierdoor weet de auto wanneer hij moet laden of elektriciteit moet teruggeven.

Het bedrijf MyWheels heeft inmiddels 320 deelauto's die het elektriciteitsnet helpen vullen als ze niet verhuurd zijn. BMW test terugleveren in Duitsland, net als Volvo in Zweden.

Een grote zwarte Koreaanse SUV die terug kan laden staat op de oprit van een hoekwoning in Soest. Achter het stuur zit Bob Niesing, die bij Kia verantwoordelijk is voor alles wat te maken heeft met het laden van elektrische auto's. Een groot scherm in de auto beschrijft het proces. "Op dit moment zien we dat de auto teruglevert aan het net met een vermogen van 10 kilowatt, om de wijk te helpen."

Met een app die lijkt op die van veel energiebedrijven, kan de deelnemer bepalen wanneer de auto mag terugleveren en tot welk niveau. Ook kan de gebruiker aangeven wanneer de batterij weer voldoende opgeladen moet zijn voor de volgende rit. Maar wat als je onverwachts toch weg moet met de auto? "Dan heb je altijd de mogelijkheid om het tijdelijk uit te schakelen of de auto snel op te laden zodat je snel weg kan," verzekert Niesing.

Nieuwe elektrische auto's zijn ook "rijdende batterijen" vertelt Jeroen van Loon van Vattenfall. De vraag is waarom dit nog niet het nieuwe normaal is. "Wat je nu ziet is dat de meerderheid van de nieuwe modellen dit kan. Alleen nog niet alle auto's en zeker niet de oudere elektrische auto's die nu op de weg rijden."

Vattenfall wil met het project kijken hoe ze klanten een verdienmodel kunnen aanbieden met wat in jargon 'bi-directioneel laden' heet.

Tot nu toe waren elektrische auto's vooral een boosdoener van netcongestie, doordat veel mensen uit het werk hun auto opladen op het moment dat ook andere elektrische apparaten in huis aangaan. Met de nieuwe auto's kan dit dus omgedraaid worden.

Een van de autoriteiten op het gebied van elektrisch laden en problemen op het elektriciteitsnet is Auke Hoekstra van de Technische Universiteit Eindhoven. "Eén elektrische auto die op piekuren stroom teruggeeft, lost voor zeker tien huizen de problemen op," vertelt Hoekstra. "Als we dit massaal gaan doen is de impact waanzinnig groot."

De auto-industrie was tot voor kort huiverig om bi-directioneel laden mogelijk te maken, maar lijkt nu om. "Autofabrikanten waren bang dat de batterij veel sneller zou slijten," vertelt Hoekstra. De nieuwe batterijen zijn beter en beter gekoeld, bovendien is het juist goed voor de batterij dat die niet te lang helemaal vol is. "Laden en ontladen naar het net is voor de batterij juist heel relaxed."

Miljarden

Overheid, netbeheerders en energiebedrijven zouden meer kunnen doen om terugleveren te stimuleren, denkt Hoekstra. "Dan zouden we enorm veel van die netinvesteringen, zeker voor woonwijken, overbodig kunnen maken."

Hoekstra denkt dat het om miljarden euro's per jaar kan gaan. "Ik vind het echt te gek voor woorden dat energiebedrijven en vooral netbeheerders niet aan de deur staan te bonzen van alle elektrische autorijders en vragen: wil jij alsjeblieft slim laden of terugleveren."

Ede, Amersfoort, Breda. Het zijn misschien niet de eerste namen die opkomen bij wie denkt aan plaatsen met veel woningen die meer dan een miljoen euro waard zijn. Toch zijn het juist gemeenten als deze die hard stijgen in het jaarlijkse overzicht van miljoenenwoningen van taxatiebedrijf Calcasa.

Daaruit blijkt dat het aantal woningen dat meer dan een miljoen euro waard is hard blijft stijgen. Vorig jaar groeide dit aantal met ruim 22 procent. Met ruim 273.000 huizen is inmiddels 6,2 procent van het aantal woningen in Nederland een miljoenenwoning. "Tien jaar terug waren het er nog zo'n 40.000", stipt een woordvoerder van Calcasa aan.

Tien jaar terug was een miljoenenwoning iets uit traditioneel rijke gemeenten als Bloemendaal, Laren en Wassenaar of dure steden als Amsterdam, Den Haag en Utrecht. "Toen was een miljoenenwoning echt iets unieks, een magische grens", ziet de woordvoerder van Calcasa. "Maar met aantallen die we nu hebben is het een stuk minder bijzonder."

Geen villa meer

Op het lijstje van gemeenten met relatief veel miljoenenwoningen duiken nu ook namen als Ede, Amersfoort, Breda, De Bilt, Zeist en Utrechtse Heuvelrug op.

Een miljoenenwoning wordt langzaam niet meer iets voor de elite, merkt Calcasa op. "De prijsontwikkeling is de afgelopen jaren heel hard gegaan. De gemiddelde prijs van een woning is al de helft van een miljoen euro."

Daarmee hoeft een miljoenwoning allang geen villa meer te zijn. "We zien ook steeds meer twee-onder-een-kapwoningen, tussenwoningen en appartementen die meer dan een miljoen waard zijn."

Grens van 2 miljoen?

Bij Calcasa vragen de onderzoekers zich af of er langzaam geen nieuwe standaard ontstaat voor wat traditioneel een woning van de buitencategorie is. "Een aantal jaar geleden hadden we de eerste gemeente waar de prijs van een gemiddelde woning boven een miljoen lag. Maar nu zijn dat er al een stuk meer. Je gaat je langzaam afvragen of de prijs van 2 miljoen euro de nieuwe grens wordt."

Of dat echt zo wordt, dat durft de woordvoerder van Calcasa niet te voorspellen. "Je vraagt je af of dit het niveau is wat mensen nog kunnen betalen voor een woning. Dat zie je bijvoorbeeld in Amsterdam, waar de prijzen afvlakken. Daar blijven de prijzen inmiddels op hetzelfde niveau. Maar hoe het echt verder gaat met de woningprijzen, dat is lastig te voorspellen."

Kledingketen Zeeman sluit zijn winkels in Oostenrijk en Portugal. Ook sluit de keten een aantal vestigingen in Frankrijk, Duitsland en Spanje, staat in het jaarverslag.

Het bedrijf maakte vorig jaar een nettoverlies van 11,7 miljoen euro. De sluitingen zijn een poging om de trend te keren want ook in 2024 draaide Zeeman verlies.

Zeeman koppelt de rode cijfers vooral aan de geopolitieke onrust en slechte economische groei, onder meer in Duitsland en Frankrijk. Het bedrijf is actief in acht Europese landen.

Zeeman had in al die landen vorig jaar bijna 1400 winkels. In de komende jaren zal de keten zo'n 150 winkels sluiten.

Vooral de winkels buiten de voor Zeeman zo belangrijke Benelux-landen doen het slecht. De kledingreus zal zich in Duitsland vooral concentreren op de regio Berlijn en op de grensstreek met Nederland in Noordrijn-Westfalen.

Moeilijk online

Zeeman kampt ook met de concurrentie op het internet. In het jaarverslag constateert het bedrijf dat Chinese webshops Shein en Temu heel populair zijn geworden in Europa. Die bedrijven verkopen goedkope spullen terwijl ze niet altijd alle Europese regels op het vlak van duurzaamheid en veiligheid volgen, volgens Zeeman.

Tegelijkertijd doet het Nederlandse bedrijf het relatief slecht online. De verkoop in de eigen webshop daalde vorig jaar. Slechts 1 procent van de omzet komt uit de online winkel.

Samsung is tienduizenden chipmedewerkers tegemoetgekomen door een definitief akkoord te sluiten over hogere salarissen en bonussen. Na maandenlange onderhandelingen dreigde vorige week nog een staking van achttien dagen, maar die is nu afgewend. Kortgeleden was er al een tijdelijke overeenkomst bereikt.

Het Zuid-Koreaanse techbedrijf belooft nu 10,5 procent van de winst uit te keren aan medewerkers van de chipsafdeling. Werknemers die aan chips werken kunnen bonussen ontvangen van omgerekend 120.000 tot 350.000 euro.

Enorme winsten door AI

Door de wereldwijde AI-boom boekte Samsung de afgelopen tijd enorme winsten. Het bedrijf is de grootste producent van geheugenchips ter wereld en de vraag stijgt enorm.

Volgens Korea-kenner Casper van der Veen vonden medewerkers van de chipdivisie dat zij daar ook meer van moesten profiteren. "Normaal ligt de maximale bonus bij Samsung rond de helft van een jaarsalaris, maar medewerkers vonden dat bij een winstgroei van 750 procent ook meer naar het personeel mocht gaan", zegt Van der Veen tegen de NOS.

Samsung wilde juist een groot deel van de winst opnieuw investeren om het bedrijf verder te laten groeien, in plaats van de lonen fors te verhogen. Daardoor dreigde een staking met mogelijk grote economische gevolgen. "Die staking had niet alleen Samsung maar ook de Zuid-Koreaanse economie miljarden kunnen kosten. Samsung vertegenwoordigt ongeveer een vijfde van de economie van Zuid-Korea."

De regering bemoeide zich rechtstreeks met de onderhandelingen uit angst voor grote economische schade. De chipsector is cruciaal voor de export van het land en volgens critici kunnen langdurige stakingen zelfs gevolgen hebben voor de wereldwijde levering van AI-chips. Een rechtbank had delen van de staking daarom al verboden.

Huizenprijzen

Met het akkoord wordt nu ruim 10 procent van de winst verdeeld onder medewerkers van de chipdivisie. Daarnaast stijgen de salarissen gemiddeld met 6 procent en helpt Samsung werknemers bij het kopen van een woning. Volgens Van der Veen stijgen huizenprijzen rond de fabrieken inmiddels al door het nieuws over de deal.

De royale regeling zorgt ondertussen voor onvrede bij andere afdelingen binnen Samsung. Werknemers die bijvoorbeeld televisies, smartphones of huishoudelijke apparaten maken, krijgen slechts enkele duizenden euro's extra. "Normaal zou je daar blij mee zijn, maar als collega's van een andere afdeling tot honderd keer meer krijgen, zorgt dat natuurlijk voor scheve gezichten", zegt Van der Veen. Sommige medewerkers zouden zelfs een spoedrechtszaak hebben aangespannen om de deal tegen te houden.

De fusie tussen verffabrikant AkzoNobel met de Amerikaanse concurrent Axalta is nog geen gelopen race. Eind april heeft Nippon Paint uit Japan een bod uitgebracht om AkzoNobel over te nemen. AkzoNobel heeft het bod geweigerd, omdat het concern meent dat de fusie met Axalta meer waarde oplevert voor de eigen aandeelhouders.

Door de fusie verdwijnt AkzoNobel van de Amsterdamse beurs, maar houdt het nieuwe bedrijf één van de twee hoofdkantoren in Nederland. Bij een overname door Nippon zouden alle verfmerken voor consumenten en de industrie bij de nieuwe Japanse eigenaar worden ondergebracht. De verf en coating voor auto's en vaartuigen worden vervolgens verkocht aan het Amerikaanse Sherwin-Williams.

Aandeelhouders van AkzoNobel zouden direct geld krijgen voor hun aandelen. Bij de fusie met Axalta worden zij aandeelhouder van het nieuwe concern. Toch zegt AkzoNobel dat het bod van 73 euro per aandeel dat Nippon Paint heeft geboden niet in de buurt komt van de waarde die de fusie met Axalta zal opleveren.

Aandeelhouders

Vanmorgen was het aandeel van AkzoNobel op de Amsterdamse beurs zo'n 52 euro per stuk waard. Toch adviseert het bedrijf aandeelhouders om te kiezen voor de "fusie van gelijken" met Axalta. Aandeelhouders moeten nog instemmen met het bod. Dat staat gepland voor een buitengewone aandeelhoudersvergadering die deze zomer moet plaatsvinden. Een datum hiervoor is nog niet ingepland.

AkzoNobel laat aan de NOS weten dat het bod van Nippon Paint pas nu bekend wordt gemaakt omdat het concern voor de fusie met Axalta alle documenten bij de Amerikaanse toezichthouder moet inleveren. "We zijn proactief in onze communicatie om ervoor te zorgen dat het bod van Nippon en Sherwin-Williams niet ondersneeuwt in een groot document", aldus een woordvoerder.

In de afwijzing aan Nippon Point zegt AkzoNobel alle belangen te hebben meegewogen, ook die van aandeelhouders. De woordvoerder wijst naar grootaandeelhouder Cevian, die een zetel in de raad van commissarissen heeft. Deze activistische aandeelhouder eist juist dat AkzoNobel meer oplevert op de beurs. "De raad van commissarissen en raad van bestuur hebben unaniem geconcludeerd dat het voorstel zich niet kwalificeerde als een superieur voorstel", benadrukt de woordvoerder van AkzoNobel.

Een brandstofauto of een hybride auto leasen wordt vanaf 2027 een stuk duurder voor de baas. Per 1 januari gaat er een soort 'brandstofboete' in voor nieuwe leasecontracten. Daarmee wil de overheid de overstap naar elektrisch rijden verder stimuleren.

Toch staan veel kleine en middelgrote werkgevers het nu nog toe om een auto van de zaak op brandstof te nemen, blijkt uit navraag van de NOS bij leasemaatschappijen.

De werkgever moet in de toekomst per maand 1 procent van de officiële nieuwprijs van een auto aan de Belastingdienst betalen. Voor een brandstofauto van 35.000 euro is dat dus een 'brandstofboete' van 350 euro per maand. Officieel heeft de boete de onnavolgbare naam pseudo-eindheffing. De werkgever moet hem betalen en mag hem niet doorberekenen aan de werknemer.

'Onrust en onzekerheid'

Volgens de Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen (VNA) leidt de komst van de pseudo-eindheffing tot onrust en onzekerheid bij werkgevers. "De heffing kan grote gevolgen hebben voor het mobiliteitsbeleid van organisaties en kan leiden tot forse extra financiële lasten", zegt voorzitter Renate Hemerik.

Bij grote werkgevers mogen werknemers vaak nu al alleen maar elektrische auto's bestellen, blijkt uit onderzoek van de VNA. Maar bij kleinere bedrijven is dat veel minder het geval.

Volgens de VNA wordt het straks ook moeilijk voor sommige werkgevers om een elektrisch wagenpark te faciliteren. "Op steeds meer locaties is het stroomnet overvol", zegt Hemerik. "Bedrijven krijgen geen zwaardere aansluiting en kunnen laadpleinen niet uitbreiden. Tegelijkertijd wordt er vanaf 1 januari 2027 wél een fiscale boete ingevoerd op niet-volledig elektrische mobiliteit. Dat wringt enorm." De brancheorganisatie wil daarom dat de heffing niet doorgaat.

Leasemaatschappij Athlon is positiever. "De aankondiging van de pseudo-eindheffing werkt vooral als versneller van een transitie die wij actief ondersteunen", zegt Willemijne de Wit, verkoop- en marketingdirecteur.

Vaker elektrisch

Athlon ziet dat vooral kleinere bedrijven met minder dan tien lease-auto's nu al relatief vaker voor elektrisch kiezen. Maar nog altijd is er ook een aanzienlijk aandeel benzineauto's die worden besteld. Voor de aankondiging was vorig jaar 41 procent van de bestellingen van kleine bedrijven elektrisch, na de aankondiging was dat 51 procent.

Bij middelgrote bedrijven, met 10 tot 200 lease-auto's, bleven de elektrische bestellingen stabiel rond de 60 procent. En bij grote bedrijven, die al grotendeels overgeschakeld zijn op elektrisch, steeg het van 83 naar 90 procent. "Benzinelease-auto's worden ook in 2026 nog steeds besteld, maar de keuze daarvoor wordt sinds de aankondiging duidelijk kritischer bekeken", aldus De Wit.

De afgelopen jaren was er al een opmars van elektrisch in de leasemarkt. Maar van alle eind 2025 rondrijdende zakelijke lease-auto's was nog altijd een minderheid (43 procent) volledig elektrisch.

Vanaf 17 september 2030 (precies vijf jaar na de aankondiging op Prinsjesdag 2025) geldt de heffing ook voor lease-auto's met een contract van voor 1 januari 2027. Sluit je als werkgever op dit moment dus een leasecontract af voor vijf jaar voor een benzine-auto, dan moet je uiteindelijk dus zo'n acht maanden een boete betalen: tussen september 2030 en het einde van de looptijd in mei 2031.

Als bedrijven nog benzineauto's bestellen, kiezen ze nu vaker voor een kortere looptijd dan 5 jaar, zegt Athlon. "Want wie nu nog een benzineauto bestelt, komt met een contract van 5 jaar al in de periode terecht waarin de pseudo-eindheffing financieel relevant wordt."

Een andere grote leasemaatschappij, Ayvens (voorheen Leaseplan en ALD Automotive), ziet ook dat vooral kleinere organisaties nog voor brandstofauto's kiezen. "Of bedrijven met medewerkers die bovengemiddeld veel onderweg zijn en waarvoor elektrisch rijden nog onbekend is." Ook klanten van Ayvens kijken daarbij wel naar kortere looptijden om de heffing voor bestaande contracten vanaf september 2030 te ontwijken.

Tijdelijk vervoer

Bij klanten die al overgestapt zijn naar elektrisch zijn er wel zorgen over de regels voor tijdelijk vervoer. Want gaat je elektrische auto stuk en krijg je daarom een paar dagen een vervangende benzineauto, dan moet je werkgever ook daarvoor de heffing betalen. "Al bij één dag een vervangende auto moet je de heffing voor een hele maand betalen. Wij pleiten er sterk voor dat er een uitzondering komt voor tijdelijk vervoer, bijvoorbeeld bij reparatie en onderhoud", aldus Ayvens-directeur Sander Pleij.

Ook de Tweede Kamer wil dat er een uitzondering komt voor vervangend vervoer. Een motie daarover werd eind maart aangenomen. Het kabinet kijkt daar nu naar.