De spanning rond de overnamestrijd van film- en tv-producent Warner Bros Discovery is weer opgelaaid door een nieuw bod van Paramount Skydance. Warner Bros schrijft in een verklaring niet langer uit te sluiten dat het bod beter is dan het bod van Paramounts concurrent Netflix.

Er was al een overnamedeal gesloten met streamingdienst Netflix. Tot nu waren Paramounts pogingen om daar nog tussen te komen niet succesvol. Maar nu heeft Paramount het bod dusdanig verhoogd, dat Warner Bros er toch nog eens naar kijkt.

Het Amerikaanse mediabedrijf Warner Bros heeft onder meer filmstudio's en verschillende tv-zenders zoals CNN, Eurosport en Discovery Channel. Ook is het in bezit van de streamingdienst HBO Max met hitseries als Game of Thrones en Succession.

Plicht

In de verklaring gaat het over een "mogelijk beter bod". Paramount is bekend van tv-zenders MTV en Nickelodeon en streamingdienst SkyShowtime. Ook bezit het een aantal grote filmtitels, zoals Titanic en Star Trek. Het bedrijf wil 31 dollar per aandeel betalen voor Warner Bros.

Eerder leek Warner Bros niet geïnteresseerd omdat Paramount geen garanties gaf voor het rondmaken van de overeenkomst. Dat is nu wel het geval, aldus Warner Bros. Paramount belooft een boete te betalen van 7 miljard dollar als de deal alsnog misloopt. Warner Bros moet naar eigen zeggen het bod serieus nemen vanwege de "fiduciaire plicht", de plicht om zo veel mogelijk geld te verdienen voor de aandeelhouders.

Critici maken zich zorgen over de financiers achter het bod van Paramount. Achter een eerder bod zat onder meer een investeringsfonds geleid door Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump. Eerder gaf Trump al aan zich persoonlijk met de deal in het medialandschap te bemoeien.

Netflix

Terwijl Warner Bros kijkt naar het nieuwe bod, blijft de deal met streamingdienst Netflix wel gewoon overeind. Die overeenkomst kwam tot stand in december 2025. "De raad van bestuur heeft nog geen besluit genomen over de vraag of het herziene voorstel van Paramount beter is dan de fusie met Netflix", schrijft Warner Bros.

Netflix, met populaire series als Stranger Things, bood eerder een totaalbedrag van bijna 83 miljard dollar. Dat is niet voor het complete bedrijf, maar voor de studio's van Warner Bros en voor HBO Max. Per aandeel gaat het om 27,75 dollar. Als die deal doorgaat ontstaat er een enorm streamingbedrijf.

Naast het nieuwe bod en een miljardengarantie is Paramount bereid om 2,8 miljard dollar te betalen aan Netflix om de eerder gemaakte deal af te kopen.

Driekwart van de volwassen Nederlanders denkt dat door kunstmatige intelligentie (AI) banen zullen verdwijnen. Dat blijkt uit onderzoek van het CBS. Ook denkt een grote meerderheid dat AI leidt tot het verlies van kennis en vaardigheden van personeel.

Het CBS deed onderzoek naar de mening van Nederlanders over AI en vroeg daarbij onder meer naar de gevolgen voor de arbeidsmarkt. Bijna 50 procent denkt dat bepaalde werkzaamheden minder interessant worden door AI.

Welk werk precies overgenomen kan worden, is nog nog niet helemaal duidelijk. "Je kan denken aan administratieve functies, maar ook sommige zorgtaken die door robots overgenomen worden", vertelt Luuk Hovius van het CBS. "Of denk aan zelfrijdende auto's die pakketbezorgers kunnen helpen. Dat is heel lastig te voorspellen, want we kunnen niet zien hoe de technologie gaat verlopen."

Coderen

Dat AI werkzaamheden kan overnemen, kan ook leiden tot het verlies van kennis en vaardigheden bij werknemers. Zo'n 64 procent van de volwassen Nederlanders denkt dat dat gaat gebeuren. "Je zou kunnen denken aan bepaalde administratieve functies, tik- en schrijfvaardigheden, rekenkracht of coderen. Dat codeerwerk hoef je zelf niet te doen, maar kan je als opdracht geven aan AI", vertelt Hovius.

Meer dan driekwart van de 18-plussers maakt zich zorgen over de impact van AI op de samenleving. Iets minder dan de helft denkt daarentegen dat AI helpt bij het oplossen van problemen, zoals personeelstekorten of gebrek aan productiviteit.

Na bijna twee weken onduidelijkheid is voor de buitenwereld bekend wat er op het spel staat voor telecombedrijf Odido, sinds de gegevens van miljoenen klanten werden buitgemaakt door criminelen. Gisteren eiste hackersgroep ShinyHunters via een verklaring op het darkweb een bedrag "met zeven cijfers" van Odido, oftewel: iets tussen 1 en 10 miljoen euro.

Betaalt het bedrijf niet, dan worden de gegevens vrijgegeven op het internet, waarna andere cybercriminelen die kunnen gebruiken om klanten op te lichten of op een andere manier schade aan te richten.

Tijd kopen

Wat gaat Odido nu doen? Ransomware-onderhandelaar Joey Fennis kan niets zeggen over deze specifieke zaak, maar staat geregeld bedrijven bij die getroffen zijn door een hack als deze.

"Wat er doorgaans gebeurt, is dat je aan de onderhandelingstafel gaat zitten. Daarmee koop je een beetje tijd en kan je kijken: welke data hebben ze eigenlijk? Je probeert een beetje controle te houden als bedrijf."

Dat contact wordt gevoerd via chat-apps, e-mail of een andere manier van digitale communicatie. In de verklaring van ShinyHunters wordt Odido opgeroepen "terug naar de chat te komen." Fennis leidt daaruit af dat Odido en de criminelen in de luwte al in gesprek waren, maar dat het bedrijf uit die onderhandeling is gestapt. Óf naar de smaak van de hackers niet snel genoeg over de brug komt.

Zo'n verklaring is een drukmiddel, zegt Fennis. "Het kan nu ook gaan gebeuren dat ze klanten van Odido gaan opbellen, of medewerkers. Alles om te zorgen dat Odido gaat betalen."

Kosten-baten

Of het bedrijf dat doet, hangt volgens hem af van de 'kosten-batenanalyse' die het loslaat op de gestolen data. "De hackers zeggen in dit geval 21 miljoen regels aan data te hebben van in totaal 8 miljoen klanten. Daaronder zitten volgens hen ook wachtwoorden, waarmee gebruikers kunnen inloggen." In theorie waardevol materiaal.

"Maar we zien ook vaak dat aanvallers een beetje aandikken wat ze hebben, om zo de prijs op te drijven." Volgens Odido hebben de hackers geen wachtwoorden in handen, maar alleen 'verificatiewoorden' waarmee klanten hun identiteit kunnen bevestigen bij contact met de klantenservice. Wie gelijk heeft, is voor de buitenwereld niet bekend.

Voorproefje

In het algemeen geven de criminelen hun slachtoffers een 'voorproefje' van de data die ze in handen hebben, vertelt cybercrime-expert Tom Sturme, die ook regelmatig bedrijven bijstaat die afgeperst worden na een hack. "De criminelen leveren dan een lijst met bestanden die ze in bezit hebben, en op verzoek leveren ze daarna een 'sample' met gestolen data, één procent van het totaal bijvoorbeeld."

Wat deze zaak opvallend maakt, zegt Sturme, is dat het hier niet gaat om typische 'ransomware': hackers die de gegevens van grote bedrijven op slot gooien en geld eisen om die weer vrij te geven.

In dit geval gaat het om een groep die inloggegevens van medewerkers ontfutselde en daarmee op systemen van clouddiensten wist in te loggen die door Odido gebruikt werden, waarna de data gestolen werden. Dat meldden bronnen eerder aan de NOS.

Technisch gezien is dat relatief eenvoudig, aldus Sturme, maar de groep boekt er al jaren succes mee. Eerder werden zo data gestolen bij onder meer Louis Vuitton, Jaguar en Pornhub.

Veel bedrijven gaan overstag

Gaat Odido uiteindelijk betalen? Veel bedrijven gaan uiteindelijk overstag, zegt zowel Sturme als Fennis. Volgens laatstgenoemde betaalde ruim een kwart van de bij soortgelijke hacks getroffen bedrijven in Nederland het afgelopen jaar geld aan de afpersers.

Daarbij is het voor de getroffen bedrijven ook relevant hoe 'betrouwbaar' de hackers zijn, ironisch genoeg: doen ze ook wat ze zeggen als het losgeld is overgemaakt? In dat opzicht is ShinyHunters een groep met een goede reputatie, aldus Fennis: "Ze leveren eigenlijk altijd wat ze beloven als er eenmaal betaald is. Ze gaan later dus niet alsnog data doorverkopen, en leveren vaak ook wel bewijs dat de gegevens zijn verwijderd na betaling."

In veel van de gevallen die Sturme als onderhandelaar tegenkomt gaat het zo: "99 van de 100 keer worden data niet vrijgegeven als er is betaald."

De Volvofabriek op een steenworp afstand van Gothenburg ligt verstopt in dichte mist en een dun laagje sneeuw als we aankomen. Binnen werken honderden robots en 6500 werknemers in drie ploegendiensten aan verschillende modellen. De fabriek produceert zowel volledig elektrische als hybride modellen.

Ook hier bevatten de meeste auto's nog traditioneel staal, gemaakt met kolen en ijzererts. Maar in een tot voor kort geheim hoekje van de fabriek staat het eerste model dat grotendeels gemaakt wordt met groen staal - staal dat dankzij innovatieve technieken wordt geproduceerd met veel minder CO2-uitstoot en waarvoor bijvoorbeeld geen kolen worden gestookt.

Binnenkort start de massaproductie van de volledig elektrische EX60, met groen staal afkomstig van de SSAB-staalfabriek. Dat bedrijf loopt voorop in Europa en maakt ook al groen staal met waterstof in Lulea, in het noorden van Zweden. "We gebruiken tot 90 procent gerecycled staal in sommige onderdelen van de auto waardoor de CO2-voetafdruk hiervan met 70 procent wordt verlaagd", vertelt Vanessa Butani, hoofd verduurzaming bij Volvo.

In Zweden wachten ze niet op een regeling van de Europese Commissie, waarmee autofabrikanten mogelijk verplicht worden om een bepaald percentage groen staal op te nemen in hun auto's. "Wij willen CO2-neutraal en circulair zijn in 2040," zegt Butani. Niet alleen vanwege het klimaat maar ook om zakelijke redenen. "Onze klanten willen dat we vooroplopen als het gaat om duurzaamheid."

Toch heeft ook Volvo zich aangepast aan de werkelijkheid dat de volledige elektrificatie van het wagenpark langer duurt dan verwacht. Ook in Zweden worden voorlopig toch nog hybride benzineauto's gemaakt.

Onze verslaggever nam een kijkje in de Volvo-fabriek in Gothenburg:

Een verplicht percentage Europees groen staal voor de auto-industrie dient volgens de voorstanders twee belangrijke doelen. De auto-industrie verduurzaamt en de staalindustrie krijgt een afnamegarantie als ze overgaan op groen staal.

De hoge kosten en de beperkte beschikbaarheid van waterstof remmen de overgang naar duurzaam staal in veel landen in Europa af. Zelfs in landen waar de overheid al steun heeft toegezegd durven bedrijven het niet aan.

In Nederland heeft het vorige kabinet een principe-overeenkomt gesloten met Tata Steel, maar het nieuwe kabinet moet nog een definitieve klap geven op de twee miljard overheidssubsidie voor de fabriek in IJmuiden.

Twijfel

Waar het eerder zeker leek dat er een Europese groenstaalverplichting voor de auto-industrie zou komen, slaat nu de twijfel toe. Dat komt door een stevige lobby van de Duitse auto-industrie, die bang is dat auto's hierdoor te duur worden.

De plannen zijn uitgesteld en achter de schermen vechten voor- en tegenstanders elkaar de tent uit. Wereldwijd neemt de wil af om klimaatmaatregelen door te zetten en regels op te leggen voor verduurzaming.

In Gothenburg zijn ze niet bang voor hogere kosten. Het prijsverschil in het nieuwe model is marginaal en wordt niet opgelegd aan de klant, zegt Volvo. "Het is belangrijk dat we laten zien dat we deze kant op moeten," zegt Butani. "De Europese Commissie kan duidelijk maken dat we naar CO2-neutraal moeten."

Ondertussen hopen ze in Zweden dat het nieuwe model met groen staal een trend zet. "We stoppen het in deze auto, dus als de industrie het beschikbaar maakt zijn wij klaar om het te gebruiken."

De Panamese staat heeft per direct de controle over de haven en haveninstallaties aan de uiteinden van het Panamakanaal overgenomen. Die werden sinds 1997 geëxploiteerd door een Chinees bedrijf.

Vanmorgen meldden zich Panamese ambtenaren bij dat bedrijf, de Panama Ports Company, met de boodschap dat het onmiddellijk al zijn werkzaamheden in de havens moest staken. Zo niet, dan zou strafrechtelijke vervolging worden ingesteld.

De scheepvaart kan ongestoord doorgaan. Het beheer over de havens is voor een periode van achttien maanden overgedragen aan APM Terminals, het in Nederland gevestigde terminalbedrijf van de Deense containerrederij Maersk. Ondertussen onderzoekt de regering van Panama wie de havens in de toekomst mag exploiteren.

In strijd met de wet

De overname volgt op een uitspraak van het Panamese hooggerechtshof in januari. Dat heeft geoordeeld dat de wet die de exploitatie door het Chinese bedrijf mogelijk maakte in strijd is met de grondwet.

De Panama Ports Company is een dochter van het bedrijf CK Hutchinson uit Hongkong. Het bestuur van Hongkong heeft fel geprotesteerd bij het Panamese consulaat in Hongkong en zal internationale arbitrage inschakelen.

De Hongkongse minister voor Handel en Economische Ontwikkeling wees er in februari op dat CK Hutchinson jarenlang fors in de havens heeft geïnvesteerd en werkgelegenheid heeft geschapen. Voor zover bekend is het bedrijf geen compensatie aangeboden.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat het de "wettige rechten en belangen" van CK Hutchinson zal beschermen.

Amerikaans-Chinese rivaliteit

Het Panamakanaal is van groot economisch en strategisch belang, omdat het de Atlantische met de Stille Oceaan verbindt. De Chinese aanwezigheid op deze belangrijke en veel gebruikte doorvaart is de Amerikaanse president Trump een doorn in het oog. Hij gaf zijn ambassadeur in Panama de opdracht om de Chinese invloed daar terug te dringen.

Onderhandelingen over de verkoop van de Chinese concessie aan een Amerikaans-Italiaans consortium liepen vast, omdat de Chinese regering eiste dat ook een Chinees bedrijf deel van dat consortium zou uitmaken.

De nieuwe importheffing die de Amerikaanse president Trump vrijdag aankondigde, is vandaag ingegaan. Dat betekent dat Amerikanen die goederen uit het buitenland importeren daar 10 procent belasting over moeten betalen.

Zaterdag nog zei Trump dat hij het tarief zou verhogen naar 15 procent, maar daar is vooralsnog van afgezien. Waarom is niet bekend. Anonieme bronnen bij de Amerikaanse regering lieten aan de Financial Times en persbureau Bloomberg News weten dat die verhoging er op een later tijdstip alsnog komt. Over wanneer precies zou nog geen beslissing zijn genomen.

De nieuwe importheffing vervangt de heffingen die Trump in april vorig jaar aankondigde. Die verschilden per land en liepen uiteen van 10 tot 50 procent.

Schoothondjes

Maar het Amerikaanse Hooggerechtshof verklaarde de invoering daarvan vorige week onwettig, omdat die gebaseerd was op een wet waarvan de president alleen in een noodsituatie gebruik kan maken. En daarvan is volgens het hof geen sprake. Trump maakte de zes rechters die hem dwongen de heffingen te schrappen uit voor "gekken" en "schoothondjes van de radicaal-linkse Democraten".

Trump sloeg nog dezelfde dag terug met een beroep op een andere wet. Hij tekende een decreet waarin staat dat over goederen die van elders in de wereld naar de VS worden gehaald een heffing van 10 procent moet worden betaald.

Een belangrijk verschil met heffingen die hij vorig jaar aankondigde, is dat de nieuwe regeling maximaal 150 dagen mag duren. Als Trump de duur van deze regeling wil verlengen, heeft hij toestemming van het Congres nodig. Een ander verschil is dat de heffing onder deze wet maximaal 15 procent mag bedragen.

Waarschuwing

In verband met de uitspraak van het Hooggerechtshof heeft het Europese Parlement gisteren de stemming uitgesteld over het handelsakkoord dat vorig jaar juli met de VS werd gesloten.

Trump waarschuwde gisteren landen die op grond van de oude situatie een handelsakkoord met de VS hadden gesloten. Landen die daaraan tornen krijgen mogelijk met nog hogere heffingen te maken, dreigde hij.

Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen zouden over vijf jaar een stuk minder afhankelijk kunnen zijn van grote Amerikaanse technologiebedrijven.

Daarvoor moeten deze instellingen niet alleen meer investeren, ook zouden zij beter moeten samenwerken en zouden de regels voor bijvoorbeeld aanbestedingen moeten worden aangepast. Dat zegt directielid Steven Maijoor van De Nederlandsche Bank (DNB).

Toezichthouder DNB heeft financiële instellingen wel vaker opgeroepen om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse techniekgiganten. Bijvoorbeeld met computersystemen, het opslaan van data of het beveiligen van hun digitale systemen. Maar dit jaar is die noodzaak alleen maar groter geworden, vindt Maijoor nu.

'Guur klimaat'

Hij ziet dat er sinds de jaarwisseling wereldwijd een "guur politiek en macro-economisch klimaat" is opgestoken. "We hadden een jaar geleden niet gedacht dat een NAVO-lidstaat een ander dreigt binnen te vallen en andere lidstaten met hoge handelstarieven dreigt als ze dit niet steunen", wijst hij naar de Amerikaanse dreiging om Groenland te bezetten.

Trump gebruikte in januari op het WEF in Davos stevige woorden over zijn wens om Groenland in te lijven:

Maijoor erkent dat Europese alternatieven voor digitale diensten die bedrijven als Microsoft, Amazon en IBM bieden niet echt voorhanden zijn. "Je zult op de middellange termijn enige mate van afhankelijkheid houden. Maar het is mogelijk om in vijf jaar belangrijke stappen te maken om met kritieke processen voor banken, verzekeraars en pensioenfondsen een slag te kunnen slaan met die onafhankelijkheid."

Ongewenste bevooroordeling

Europese alternatieven om bijvoorbeeld data op te slaan in de cloud zijn er momenteel niet echt. Dat komt volgens de toezichthouder ook mede door de eigen regels voor bijvoorbeeld het afsluiten van contracten: "Er zit wellicht op ongewenste wijze de neiging in wet- en regelgeving om partijen buiten Europa te bevoordelen. Je ging voor de beste dienstverlening, tegen de beste prijs, tegen de beste kwaliteit."

Het idee dat niet te veel dienstverlening uit het verre buitenland zou moeten komen, is momenteel geen onderdeel bij aanbestedingen: "Soevereiniteit speelt geen rol. Dat maakt het voor Europese aanbieders natuurlijk ook heel erg lastig om zich te ontwikkelen en groter te worden."

Banken al mee bezig

Vorige week zeiden Rabobank, ING en ABN Amro tegen de NOS dat zij met andere grote Europese banken onderzoeken of er Europese alternatieven te ontwikkelen zijn voor Amerikaanse big tech. DNB wil zulke initiatieven ondersteunen door te helpen, met bijvoorbeeld het aanpassen van wetten en regels.

Het kan daarbij gaan om regels die bedrijven verbieden om samen in te kopen. Door flexibele contracten af te sluiten zouden banken en verzekeraars ook sneller bij Amerikaanse IT-reuzen kunnen vertrekken als er een Europees alternatief is.

Ondertussen is DNB zelf ook afhankelijk van buitenlandse technologiebedrijven, erkent Maijoor. Om "het goede voorbeeld te geven" werkt DNB samen met de Europese Centrale Bank en centrale banken uit andere EU-landen om bijvoorbeeld over te stappen naar een Europese cloud. "Die is er wel. Maar die is nog niet zo sterk en kwalitatief goed als die uit de VS. Ik denk dat als we hier de komende jaren op inzetten, we echt slagen kunnen maken."

Vereniging Eigen Huis (VEH) heropent een meldpunt voor klachten over makelaars. Dat loket werd vijf jaar geleden juist gesloten, maar is volgens de belangenvereniging nu opnieuw nodig omdat klachten en signalen over misstanden bij het kopen en verkopen van huizen blijven bestaan.

Aanleiding is onder meer onderzoek van consumentenprogramma Radar, waaruit blijkt dat veel kopers zich tijdens het biedproces onder druk gezet voelen.

Volgens VEH-directeur Cindy Kremer worden prijzen gemanipuleerd door makelaars omdat ze misbruik maken van hun informatievoorziening. Daarvan zouden zowel kopers als verkopers de dupe zijn. "Een verkoper kan worden benadeeld omdat de makelaar de woning gunt aan een koper van een bevriende relatie, waardoor niet iedereen de volle gelegenheid krijgt om de woning te bezichtigen en een bod te doen."

Daarnaast zegt ze dat de koper ook kan worden benadeeld als de makelaar zegt dat iemand het bod moet verhogen, terwijl je niet weet of dat echt zo is.

Makelaarsvereniging NVM laat aan de NOS weten zich maximaal in te spannen om misverstanden te voorkomen en het biedproces zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. Dat gebeurt via een verplichte biedprocedure voor aangesloten makelaars, met een duidelijke uitleg voor consumenten. "Ook hebben we een onafhankelijke klachtenprocedure en tuchtrecht", aldus een woordvoerder.

'Zelfregulering werkt niet'

In de rondgang onder 2500 panelleden van Radar die de afgelopen vijf jaar een bod deden op een woning, gaf 43 procent van hen aan sturende informatie te hebben gekregen van een verkoopmakelaar. Bijna twee derde paste daarna het bod aan, meestal door meer te bieden of voorwaarden te laten vallen.

Ook ontvangt VEH zelf meldingen over onduidelijke regels en een gebrek aan transparantie. De zelfregulering waar de afgelopen jaren op werd ingezet, werkt volgens VEH niet.

Met het meldpunt wil VEH opnieuw actuele ervaringen verzamelen van kopers en verkopers. Zo moet zichtbaar worden dat structurele problemen nog altijd niet zijn opgelost.

Ook politiek wil verandering in biedproces

De NVM heeft een eigen biedprotocol met richtlijnen voor het verzamelen en verwerken van biedingen. Daarin wordt gewerkt met open inschrijving, waarbij biedingen niet openbaar zijn. Volgens Vereniging Eigen Huis blijft daardoor ruimte bestaan voor beïnvloeding en misbruik.

Ook in de politiek groeit de roep om verandering. De Tweede Kamer nam unaniem een motie aan waarin betrokken partijen worden opgeroepen om met een landelijk en transparant biedsysteem te komen. Als dat niet lukt, wil de politiek zelf met wetgeving komen.

Aanbieders van pensioenen voor zzp'ers en andere ondernemers zien de laatste weken het aantal nieuwe klanten stijgen. Dat komt mede door de nieuwe box 3-belasting die in 2028 in moet gaan, zeggen ze.

De Tweede Kamer stemde een paar weken geleden voor invoering, de Eerste Kamer moet dat nog doen.

Beleggen voor het pensioen via zo'n aanbieder is nu vaak belastingtechnisch al een stuk voordeliger dan beleggen in box 3 en jaarlijks belasting betalen. Je betaalt namelijk pas inkomstenbelasting als je het pensioengeld laat uitkeren.

En straks, vanaf 2028, betaal je jaarlijks box 3-belasting over het werkelijke rendement dat je maakt, in plaats van over een fictief (en relatief laag) rendement, zoals nu nog het geval is. Daardoor kan het nog aanlokkelijker worden om via een pensioenaanbieder te beleggen.

40% meer nieuwe klanten

"In de eerste zeven weken van dit jaar kregen we er ruim 40 procent meer ondernemersklanten bij dan vorig jaar", zegt Sjaak Zonneveld, mede-oprichter van BrightPensioen. "Niet alle ondernemers weten dat ze voordeliger kunnen pensioenbeleggen, maar je merkt dat mensen langzaamaan wakker worden."

"Wij merken hier zeker wat van. Door de box 3-aankondigingen zien we toegenomen interesse in pensioenbeleggen", zegt Joost Tieland, directeur van pensioenbank Brand New Day. "Ik heb geen exacte cijfers. Maar vergeleken met vorig jaar openen nu meer mensen een pensioenrekening bij ons."

Ook ABN Amro ziet meer interesse. "Mensen beginnen er nu steeds meer zelf over. En degenen die al geïnteresseerd waren, hebben nu extra motivatie om te gaan pensioenbeleggen", zegt vermogensexpert Peter Beets van ABN Amro. "Er worden nu veel afspraken gemaakt met mensen die voor het pensioen willen overstappen van box 3 sparen en beleggen naar pensioenbeleggen in box 1 met belastingvoordeel."

Pensioen zelf regelen

Op sociale media klagen veel mensen dat ze door de box 3-regels die in 2028 ingaan meer vermogensbelasting gaan betalen. En dat het daardoor ook moeilijker wordt voor bijvoorbeeld ondernemers om nog veel rendement te maken met beleggen voor later. Werknemers zitten bij een pensioenfonds, dat voor hen belegt. Maar ondernemers moeten zelf iets regelen voor hun pensioen.

Hoe werkt pensioenbeleggen?

Via verschillende aanbieders kunnen ondernemers beleggen voor hun pensioen, zonder vermogensbelasting te betalen in box 3. Hun jaarlijkse inleg is tot een bepaald niveau zelfs aftrekbaar van hun inkomstenbelasting.

En ze betalen pas inkomstenbelasting als ze het pensioen maandelijks laten uitkeren na het bereiken van de pensioenleeftijd. Die inkomstenbelasting is nu relatief laag zodra mensen de AOW-leeftijd bereiken: 17,85 procent over de eerste belastingschijf tot 38.883 euro en 37,56 procent over de tweede belastingschijf van 38.883 tot en met 78.426 euro.

Het is ongeveer hetzelfde als werknemers die bij een pensioenfonds zitten. Dat fonds belegt hun geld en over dat pensioenpotje hoeven ze geen vermogensbelasting te betalen. Ze betalen pas inkomstenbelasting als hun pensioen wordt uitgekeerd.

Nadeel van pensioenbeleggen ten opzichte van zelf beleggen is dat het onaantrekkelijk is om het geld te gebruiken voordat je de AOW-leeftijd bereikt. Je kan het opgespaarde pensioengeld wel eerder laten uitkeren, maar dan betaal je extra belasting.

Sjaak Zonneveld van BrightPensioen verbaast zich enigszins over de boosheid rond box 3. "Het wordt steeds gebruikt als argument: de arme ondernemer die belegt voor z'n pensioen wordt geraakt. Maar ik hoor niet zoveel ondernemers zelf klagen, het zijn meer de opiniemakers. Ondernemers die zich een beetje in pensioen verdiepen, weten dat het slimmer is je pensioen te beleggen in box 1. En dan is het geen issue."

Van fictief naar werkelijk rendement.

De boosheid over box 3 gaat over de invoering van de Wet werkelijk rendement. Nu int de Belastingdienst nog op basis van een fictief rendement. Daardoor betaal je bij de belastingaangifte dit jaar maximaal 2,12 procent belasting over je beleggingen boven een vermogen van 57.684 euro.

Maar vanaf 2028 betaal je op basis van je werkelijke rendement, en dat kan veel meer zijn. Over al je rendement boven de 1800 euro betaal je dan 36 procent belasting. Stel, je hebt 100.000 euro aan aandelen. Die stijgen in een jaar 20 procent in waarde, dus zijn dan 120.000 euro waard. Je maakt dus 20.000 euro rendement. Dan moet je over 18.200 (20.000-1800) euro 36 procent belasting betalen; dat is 6552 euro.

Ouders die het geld het meeste kunnen gebruiken, zullen het minste profiteren van de nieuwe kindregeling die het kabinet-Jetten wil opzetten. Het Centraal Planbureau heeft berekend dat alle ouders meer geld per kind krijgen, maar lagere inkomens hebben daar het minst aan.

De regeling is onderdeel van het plan om het toeslagensysteem te versimpelen. De overheid wil voorkomen dat ouders onverwachts geld moeten terugbetalen als blijkt dat ze te veel toeslag ontvangen, zoals bij het toeslagenschandaal.

Als het aan het nieuwe kabinet ligt, komt er snel een nieuwe toelage voor ouders. Vanaf volgend jaar moeten de kinderbijslag en het kindgebonden budget plaatsmaken voor één bijdrage voor kinderen, de kindregeling.

Bijslag en Budget

"We willen gezinnen ondersteunen en meer zekerheid geven", staat in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. "Daarom werken we toe naar het verminderen van de veelheid aan regelingen en het risico op terugvorderingen." Het samenvoegen van kinderbijslag en het kindgebonden budget past bij die ambitie.

Nu krijgen alle ouders nog kinderbijslag. Dat is een bedrag per kwartaal per kind. Voor een kind tot 6 jaar krijgen ouders op dit moment 295 euro per 3 maanden. Dat loopt op tot 422 euro voor middelbare scholieren. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) regelt de kinderbijslag.

Daarnaast kunnen ouders met een lager inkomen een extra bedrag krijgen. Afhankelijk van het inkomen is dat maximaal 2580 euro per jaar per kind. Voor een kind tussen de 12 en 16 jaar kan daar nog maximaal 703 euro bijkomen en voor 16- en 17-jarige maximaal 936 euro. Dit bedrag wordt maandelijks uitbetaald door de Dienst Toeslagen.

Simpeler

Dit kabinet wil van een aantal inkomensafhankelijke toeslagen af omdat deze foutgevoelig zijn: het opgegeven inkomen moet steeds bijgewerkt worden, als het verandert. Gebeurt dat niet, dan kun je al snel te veel toeslag krijgen.

Bij de kinderopvangtoeslag bleek achteraf dat ouders jarenlang te veel toeslag ontvingen omdat hun inkomen te laag werd ingeschat. Nog altijd hebben sommige gezinnen hierdoor te maken met schulden. Daarom moet de inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag verruild worden voor bijna gratis kinderopvang, waarbij de overheid rechtstreeks betaalt aan de opvang in plaats van aan de ouders.

Het samenvoegen van de kinderbijslag en het kindgebonden budget past in diezelfde lijn. De hoogte van kinderbijslag per kind hangt alleen van leeftijd af, niet van inkomen. Het kindgebonden budget hangt wel af van het inkomen. Hoe lager het inkomen (en hoe minder spaargeld), hoe hoger het kan worden.

Lagere inkomen

Ambtenaren van verschillende ministeries en uitvoeringsdiensten pleiten al langer voor het samenvoegen van de twee regelingen. Daar geeft het nieuwe kabinet nu gehoor aan. Vooralsnog bestaat die nieuwe kindregeling uit een vast en een variabel deel.

Het vaste deel vervangt in feite de kinderbijslag, maar dan wordt dit een hoger bedrag voor alle ouders. Volgens het CPB krijgen alle ouders die nu kinderbijslag en geen kindgebonden budget krijgen per 2028 tussen de 238 en 339 euro per jaar meer dan nu als toelage voor een kind.

Ouders met een kindgebonden budget krijgen dat extra geld ook, maar tegelijkertijd wordt in de nieuwe kindregeling het variabele deel, in feite het oude kindgebonden budget, verlaagd met 208 euro per jaar.

Minder profijt

Ouders met kindgebonden budget en een lager inkomen, profiteren dus een stuk minder van de nieuwe regeling dan ouders die nu geen kindgebonden budget hebben. Zij gaan in 2028 per saldo er 30 tot 131 euro op vooruit. Het CPB noemt in de doorberekening van het coalitieakkoord dit verschil als een van de oorzaken dat lagere inkomens er in koopkracht niet of nauwelijks of vooruit gaan.

Door het vaste bedrag te verhogen komen ouders met een lager inkomen niet direct in de problemen, maar de bedragen die armere en rijkere gezinnen krijgen voor hun kind komen met deze ingreep dus dichter bij elkaar te liggen. Als het kabinet na 2028 het variabele deel verder afbouwt, groeien deze bedragen nog verder naar elkaar toe. Of dat gaat gebeuren is nog niet zeker.

Als het aan de coalitie ligt moet de SVB de bedragen van de nieuwe kindregeling gaan uitbetalen, net als bij de kinderbijslag. "De SVB pleit al langere tijd voor een vereenvoudiging van de kindregelingen", laat het SVB weten. De uitvoeringsinstantie verwacht dat de regeling meer duidelijkheid en zekerheid gaat geven aan ouders.

PostNL bezorgde afgelopen jaar weer meer pakketten in Nederland en België. Toch blijft het postbedrijf last houden van het dalende aantal brieven dat wordt verstuurd. De brievenafdeling leed bijna het gehele jaar verlies. Maar dankzij een uitzonderlijk goede decembermaand bleef de schade beperkt.

Volgens topman Pim Berendsen was dit te danken aan een sterke groei van zakelijke post. Daarnaast hielpen de verkiezingspost en andere eenmalige brievenpost van de overheid en pensioenfondsen. Daarmee kwam het jaarresultaat van de postdivisie, dat na elf maanden nog negatief was, uit op 2 miljoen euro.

Het postbedrijf behaalde een omzet van ruim 3,3 miljard euro, iets meer dan in 2024. Maar onder aan de streep maakte het bedrijf een verlies van 17 miljoen euro.

"We zijn elk jaar bezig om zoveel mogelijk van de volumedalingen en kostenstijgingen op te vangen met besparingen en prijsverhogingen", zegt Berendsen. Het bedrijf kampt met hoge arbeidskosten: 70 tot 80 procent. Daarop moet worden bespaard. Het bedrijf wil dat zoveel mogelijk doen met natuurlijk verloop, maar de topman sluit gedwongen ontslagen niet uit.

Kosten postbezorging

Vanaf 1 juli mag PostNL langer doen over de postbezorging. Het postbedrijf is blij met die beslissing, maar het is volgens het bedrijf nog geen oplossing om de kosten voor de uitvoering van de Universele Postdienst (UPD) te dekken. Daarin staan afspraken over de postbezorging waaraan PostNL moet voldoen.

Vorig jaar kwamen die kosten uit op zo'n 30 miljoen euro. PostNL wilde van het kabinet daarvoor volledig gecompenseerd worden, maar de rechter besloot dat de financiële situatie van het bedrijf niet nijpend was. De staat hoefde PostNL dus niet te betalen. Het bedrijf geeft aan de juridische procedures voort te zetten.

Na vijf dagen zit een groots opgezette wereldtop over kunstmatige intelligentie in India erop. Tienduizenden mensen, kopstukken van techbedrijven en leiders uit meer dan honderd landen waren erbij, maar veel heeft de top niet opgeleverd. Verder dan een gezamenlijke oproep tot een "veilige, betrouwbare en robuuste" AI kwamen de deelnemers niet.

Terwijl rond de top in de hoofdstad New Delhi werd geklaagd over verkeersproblemen, lange rijen, urenlang wachten en de enorme drukte, bogen wereldleiders en techmiljardairs zich binnen over de grote thema's en risico's rond kunstmatige intelligentie. De inzet: wereldwijde samenwerking, een internationale strategie voor inclusieve, veilige, betrouwbare en verantwoordelijke AI en een belangrijke rol voor India daarin.

India wil graag uitgroeien tot een centrum van AI-ontwikkeling. Het beschikt over een sterke IT-sector en meer dan een miljard internetgebruikers. Het land wil inzetten op de bouw van datacenters, maar daar is veel energie voor nodig, die het land onder meer met nieuwe kerncentrales wil genereren.

Het ambitieuze AI-beleid past in de steeds belangrijkere rol van India op het wereldtoneel:

De nieuwe infrastructuur vergt enorme investeringen, en ook daar ging het over op de top in New Delhi. Meer dan 250 miljard dollar (212 miljard euro) is er toegezegd door externe partijen om te investeren in AI in India, maakte IT-minister Ashwini Vaishnaw bekend. De Indiase Tata Group heeft daarnaast een samenwerkingsovereenkomst getekend met OpenAI (bekend van ChatGPT).

India ziet de top dan ook als een groot succes, ook omdat 86 landen een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend. "Het bevorderen van veilige, betrouwbare en robuuste AI is essentieel voor het opbouwen van vertrouwen en het maximaliseren van maatschappelijke en economische voordelen", staat daarin.

De landen hebben echter geen concrete toezeggingen gedaan over internationale regels die dat mogelijk kunnen maken. Er waren wel beloftes over het bundelen van AI-onderzoekscapaciteiten, maar die zijn volledig vrijblijvend.

Vooral de Amerikaanse delegatie ziet niets in regulering. Vorig jaar in Parijs weigerde de VS om die reden zelfs de slotverklaring van die AI-top te tekenen. Volgens de Amerikanen zitten internationale regels de innovatie van kunstmatige intelligentie in de weg. Dat standpunt is niet veranderd. "Wij wijzen mondiale controle over AI volledig van de hand", liet de Amerikaanse delegatie in New Delhi weten.

De EU probeert kunstmatige intelligentie intussen juist wel te reguleren. De Franse president Macron en VN-secretaris-generaal Guterres waarschuwden in New Delhi voor AI-monopolies. "De toekomst van AI kan niet worden bepaald door een paar landen of worden overgelaten aan de grillen van een paar miljardairs", aldus Guterres. "AI moet van iedereen zijn."

Robothond

De top kwam verder vooral in het nieuws met een paar pijnlijke incidenten. Zo werd er een 'made in India'-robothond gepresenteerd die uit China bleek te komen. De Indiase universiteit achter de robothond probeerde de imagoschade te beperken: de universiteit was niet verantwoordelijk voor de robot zelf, maar wel voor zijn programmering.

Donderdag werd het ook even ongemakkelijk toen premier Modi de CEO's van techbedrijven het podium op riep. Zijn idee was de dertien CEO's gezamenlijk elkaars hand laten vastpakken en in de lucht te steken, als acteurs aan het einde van een toneelstuk. Iedereen deed mee en de beelden gingen de wereld over. Alleen Sam Altman (OpenAI) en Dario Amodei van concurrent Anthropic vermeden elkaars hand vast te pakken. Dat benadrukte volgens experts die de top volgden juist de rivaliteit tussen de AI-bedrijven.

Zo zag dat ongemakkelijke moment eruit:

Altman zei later over het incident dat hij verward was toen premier Modi zijn hand pakte. "Ik wist niet zeker wat er van ons verwacht werd."

Een van de techmiljardairs was er helemaal niet bij: Bill Gates zou donderdag een van de speeches geven tijdens de top, maar enkele uren van tevoren trok hij zich terug. Er werd geen reden gegeven voor zijn afwezigheid, maar vermoed wordt dat die te maken heeft met de commotie rond de contacten van Gates met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

De Gates Foundation zei dat de miljardair zijn toespraak niet zou houden "om ervoor te zorgen dat de aandacht gericht blijft op de belangrijkste prioriteiten van de AI Summit".

De wereldwijde AI-top wordt sinds 2021 jaarlijks gehouden. In New Delhi werd bekendgemaakt dat Zwitserland de volgende in 2027 zal organiseren, in Genève.

De uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof over importheffingen heeft een nieuwe discussie over de kwestie ontketend. Vrijwel meteen nadat het hof een streep had gezet door de juridische basis voor de oude heffingen, greep president Trump naar een nieuw middel in zijn gereedschapskist: heffingen op basis van een andere wet. Het maakt de economische chaos alleen maar groter.

Bedrijven die veel met de VS handelen, sprongen een gat in de lucht toen ze hoorden dat het Hooggerechtshof de heffingen had verboden. "Voor ons is dat fantastisch", zei Harm-Jan van Dijk van Fishtales, een bedrijf dat duurzaam geconserveerde vis verkoopt, waarvan veel in Amerika.

Ook bij FineField, een landbouwmachineverkoper, waren ze "op zich positief" over het nieuws, vertelt directeur Marcel Beelen. "Elk tarief minder is beter."

Maar Trump heeft alweer een einde gemaakt aan die opluchting. "Buitenlandse landen die ons al jaren oplichten, zijn dolblij. Ze zijn zo gelukkig. Ze dansen op straat, maar dat zal niet lang duren, dat kan ik je verzekeren", zei hij boos.

Op een persconferentie kondigde hij aan dat hij nu een andere wet uit de kast trekt, waarmee hij alle landen een heffing van 10 procent oplegt. Die maatregel geldt maximaal 150 dagen en kan met toestemming van het Congres worden verlengd.

Stoppen met auto-deal?

Die heffing van 10 procent is een stuk lager dan waar het ooit mee begon. Op 2 april vorig jaar was het 'Liberation Day', zoals de president het noemde: in de tuin van het Witte Huis kondigde Trump een reeks aan importheffingen aan. Zo kreeg de Europese Unie een heffing van 20 procent in het vooruitzicht gesteld.

In juli sloten de VS en de EU een handelsdeal en werd de heffing verlaagd naar 15 procent. De EU voerde geen extra tegenheffingen in. Volgens die deal werd ook een ander soort heffing verminderd: de sectorheffingen. Die blijven nu, ondanks de uitspraak van het Hooggerechtshof, gewoon van kracht.

Zo heeft Trump op bijvoorbeeld aluminium, staal en auto's een extra heffing ingesteld. Voor auto's was een heffing van 25 procent van kracht, ook in de EU. Nadat de deal was gesloten werd de heffing voor Europa verlaagd naar 15 procent.

Dat maakt de reactie van de EU op deze uitspraak interessant, zegt Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars. De handelsdeal tussen de EU en de VS is nog niet rond, want het Europees Parlement moet er nog over beslissen. "Europa kan zeggen: we stoppen nu met de deal. Dat kan, maar wat gebeurt er dan met die auto-tarieven? Als Europa zich niet aan de afspraak houdt, wat gaat de VS dan doen?"

150 dagen zekerheid

Voor de komende 150 dagen heeft Trump dus een oplossing gevonden met een andere wet, een handelswet uit 1974, artikel 122. Met die wet, die nooit eerder is ingezet, mag hij een heffing van maximaal 15 procent invoeren, maar Trump kiest niet voor het maximum en voert 10 procent in.

Daarnaast grijpt de Amerikaanse president naar twee andere wetten. Met artikel 301 uit dezelfde handelswet kan hij heffingen invoeren vanwege oneerlijke handelspraktijken, maar die kunnen alleen worden ingevoerd na een onderzoek naar die praktijken.

"Er lopen al allerlei onderzoeken, naar bijvoorbeeld chips en farmaceutische producten", vertelt Wijffelaars. Voordat er zekerheid is of Trump daarvoor heffingen gaat invoeren, moeten de onderzoeken door een regeringsorganisatie zijn afgerond en dat kan nog maanden duren.

Voor de komende 150 dagen is er voor ondernemers zekerheid, want dan geldt er een heffing van 10 procent. Voor de periode daarna is het nog alles behalve zeker. "Er zijn nog heel veel onduidelijkheden. De kans dat die helemaal verdwijnen en dat daar niks voor in de plaats komt, is klein", denkt Wijffelaars.

Een netbeheerder kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het lange wachten op een stroomaansluiting. Dat heeft de rechter geoordeeld in een kort geding tussen netbeheerder Liander en een huiseigenaar zonder stroomaansluiting.

De huiseigenaar in Hillegom moet daardoor waarschijnlijk nog tot 2027 wachten voordat zijn huis wordt aangesloten. In dat jaar wil Liander het hoofdnet uitbreiden. Dan kan ook de aansluiting voor het gezin in Hillegom worden geregeld.

De huiseigenaar wilde dat er al eerder een aansluiting zou komen, maar de rechter zet daar een streep door.

Ook wilde de huiseigenaar dat Liander zou betalen voor de kosten van een dieselaggregaat, waarmee het huis nu van stroom wordt voorzien. Ook in die tussenoplossing gaat de rechter niet mee. De kosten van het aggregaat blijven voor rekening van de huiseigenaar.

Niet doorslaggevend

In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA afgesproken dat de nieuwe regering het volle stroomnet de "hoogste prioriteit" geeft. Het is de bedoeling dat het elektriciteitsnet sneller wordt uitgebreid en dat er een crisiswet komt rondom netcongestie.

Op 1 januari is de Energiewet vernieuwd; netbeheerders zijn niet langer verplicht om direct een aansluiting te regelen als er geen plek is op het stroomnet. De huiseigenaar betoogde dat de discussie met Liander al vóór de wetswijziging speelde. Onder de oude wet gold er wel een leveringsplicht.

De rechter zegt dat de wetswijziging "niet van doorslaggevend belang" is, oftewel de huiseigenaar heeft onder beide wetten geen gelijk. Hij kan nog wel in hoger beroep. Zijn advocaat laat weten dat ze daar nog over nadenken.

Zorgvuldig communiceren

Liander vindt dat de zaak "pijnlijk" laat zien wat de gevolgen zijn van de problemen op het stroomnet. "Juist in een periode van grote krapte is het extra belangrijk dat we duidelijk en zorgvuldig communiceren over wat er wel en niet kan. Die verantwoordelijkheid voelen wij en daar werken we hard aan", laat de netbeheerder weten.

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door de importheffingen die president Trump heeft opgelegd aan tientallen landen. Ook de Europese Unie wordt erdoor getroffen.

De beslissing van het Hooggerechtshof draait om heffingen die zijn opgelegd op grond van een noodwet uit 1977.

Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door de noodwet in te zetten als onderbouwing voor de heffingen.

Het is het eerste belangrijke onderdeel van Trumps beleid dat rechtstreeks door het hoogste gerechtshof van het land is beoordeeld. De regering-Trump ziet de heffingen als cruciaal voor zijn economische agenda.

Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd. Democraten en verschillende brancheorganisaties hebben de uitspraak al toegejuicht.

'Economische noodtoestand'

Het gaat om de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Die gaf Trump naar eigen zeggen de bevoegdheid om andere landen importheffingen op te leggen. De president redeneerde dat de heffingen nodig waren vanwege het handelstekort dat de VS met veel landen heeft.

Dat leidt tot een economische noodtoestand, zei Trump. Die riep hij kort na zijn aantreden uit en vervolgens haalde hij de oude noodwet uit de kast om de heffingen te kunnen invoeren. De president hoopt dat daardoor ook meer bedrijven en fabrieken hun productie naar de VS verplaatsen.

Volgens het Hooggerechtshof geeft de economische noodtoestand de president niet het recht om importheffingen op te leggen. Zijn methode om de IEEPA in te zetten is daarmee niet toelaatbaar.

Andere wet

Wat dat betekent voor de deals die de VS al met een aantal landen heeft gesloten, met de heffingen als stok achter de deur, is niet duidelijk. Ook heeft het Hooggerechtshof zich niet uitgesproken over wat er moet gebeuren met de ruim 130 miljard dollar aan heffingen die al zijn geïnd.

Het is ook lang niet zeker dat de heffingen nu van tafel zijn. Er zijn nog andere manieren om hogere importtarieven voor specifieke landen in te voeren. Trump heeft al gezegd dat hij een plan B achter de hand heeft.

Mogelijk doelt hij op een andere wet uit de jaren 70: de Trade Act uit 1974 (sectie 122). Die geeft het Witte Huis de mogelijkheid om landen 150 dagen lang een heffing van maximaal 15 procent op te leggen om handelstekorten tegen te gaan. Voor verlenging is de goedkeuring van het Congres nodig.

Correspondent VS Ryan Hermelijn:

"Het moet even slikken zijn voor president Trump, die nu door een paar rechters die hij zelf heeft benoemd flink op zijn vingers is getikt. Hij noemt de uitspraak dan ook 'schandalig'.

Keer op keer ging het in meerderheid conservatieve hof mee met de regering-Trump, bijvoorbeeld bij zijn immigratiebeleid. Maar dit chaotische en ad-hoc beleid om importheffingen op te leggen, is kennelijk een stap te ver.

Trump probeert nu terug te grijpen op andere wetten om heffingen te blijven opleggen, maar zijn bevoegdheden zijn drastisch ingeperkt. De uitspraak bevestigt dat de bevoegdheid vooral bij het Congres ligt.

De gevolgen zijn groot voor Trumps agenda. Politiek gezien is het een afgang in binnen- en buitenland, zeker omdat hij de dreiging van importheffingen te pas en te onpas inzet om handelspartners zijn wil op te leggen. En economisch gezien staat de deur nu wagenwijd open voor consumenten, bedrijven en zelfs landen om hun geld terug te vragen.

Rechter Kavanaugh, die het eens was met de president, voorziet een 'puinhoop' als die miljarden moeten worden terugbetaald. Een puinhoop die Trump zelf heeft veroorzaakt, en nu is hij verantwoordelijk voor het opruimen ervan."

De nieuwe plannen van het aanstaand kabinet pakken slechter uit voor mensen met een laag inkomen. Terwijl de meeste mensen er nog wel iets op vooruitgaan, blijft hun koopkracht achter. Het leger en het onderwijs kunnen juist meer geld verwachten. En op het vlak van klimaat en stikstof worden wel kleine stappen gezet, maar niet genoeg om de doelen te halen.

Dat blijkt uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Goed om hierbij in het oog te houden is dat het nog om plannen gaat, van een minderheidskabinet. Dat die plannen een-op-een doorgevoerd worden, is hoogst onzeker.

Lagere inkomens minder op vooruit

Mocht dat toch wel gebeuren, dan stijgt de koopkracht weliswaar, maar minder hard dan zonder de plannen. Vooral mensen met een lager inkomen gaan dat voelen. Hun koopkracht gaat er dan minder op vooruit dan die van hogere inkomens. Daarnaast neemt de zekerheid op een uitkering bij het verlies van een baan ook af.

Een van de plannen die mensen met een lager inkomen meer zullen raken dan hogere inkomens, is de verhoging van het eigen risico voor de zorg. Nu is dat nog 385 euro per jaar, het vorige kabinet was van plan om te halveren, maar dat is er nooit van gekomen. Nu wil het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA dat het vanaf volgend jaar verhoogd wordt naar 460 euro.

Daarnaast profiteren mensen met een lager inkomen minder van de nieuwe kindregeling, waarbij het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd. De zekerheid van een inkomen neemt ook af, als de coalitieplannen doorgaan. Met name door de voorgenomen versoberingen in de WW- en WIA-uitkeringen.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Uit de eerste reacties van de linkse oppositiepartijen blijkt dat ze vooral heel kritisch zijn over de gevolgen voor mensen met een laag- en middeninkomen. Vooral het feit dat de laagste inkomens er helemaal niets op vooruitgaan en de armoede toeneemt, is munitie voor het komende debat.

Maar voor de drie coalitiepartijen zullen de cijfers misschien wel meevallen. Ze hebben steeds gezegd dat ze pijnlijke maatregelen moeten nemen om de defensie-uitgaven te betalen en de kosten van de vergrijzing te dempen. Zij zullen tevreden zijn dat de koopkracht gemiddeld toch nog een beetje stijgt. Dat is precies wat ze hadden gehoopt. Met deze uitkomst hopen ze een goede basis te hebben om met de oppositie te gaan onderhandelen en plannen waar nodig aan te passen."

"Hoe lager je inkomen, hoe hoger de rekening", vat vakbond FNV de cijfers samen. Met name de koopkrachtbevriezing voor de lage inkomens, de hogere pensioenleeftijd en de afbouw van het vangnet voor mensen die hun baan verliezen of arbeidsongeschikt raken, vallen slecht.

Vakbond CNV richt zich vooral op het laatste punt: de versobering van de steun voor mensen die arbeidsongeschikt zijn geraakt. "Er dreigt een rampscenario voor alle werknemers", zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin. "Want iedereen kan zomaar arbeidsongeschikt raken en daarmee grotendeels zijn inkomen verliezen. De bescherming van werknemers is straks passé."

Meer geld naar Defensie

De uitgaven aan defensie nemen toe. Daardoor haalt Nederland naar verwachting de nieuwe NAVO-norm. Die schrijft voor dat lidstaten van het verbond 5 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie en bepaalde soorten infrastructuur moeten uitgeven.

Ook het onderwijs krijgt er geld bij. Dat zorgt volgens de planbureaus voor een hogere kwaliteit van het onderwijs.

Alle plannen samen leiden ertoe dat de overheidsschuld toeneemt, vooral op de langere termijn. Dat komt met name doordat de defensie-uitgaven tot 2035 zullen groeien en dat er komend decennium ook veel geld vrijgemaakt wordt voor de woningbouw, klimaat en stikstof.

Klimaat en stikstof

Op die laatste terreinen worden wel wat stappen gezet, bijvoorbeeld door de verdere ontwikkeling van windenergie op zee. Door een subsidie voor veehouders die vrijwillig willen stoppen, komen ook de stikstofdoelen iets dichterbij.

Maar de planbureaus waarschuwen nog wel dat de plannen niet genoeg zijn om de klimaatdoelen en de stikstofdoelen daadwerkelijk te halen. Het levert kritische geluiden op van actiegroep Milieudefensie: "Nu wordt grote vervuilers de hand boven het hoofd gehouden, terwijl lage inkomens door het kabinet de meeste koopkracht verliezen."

Het nieuwe kabinet wordt maandag beëdigd.

De Tweede Kamer heeft al voor gestemd, de Eerste Kamer nog niet: Het nieuwe systeem van vermogensbelasting dat in 2028 moet ingaan. Op sociale media regent het klachten. Sommige vermogenden vrezen meer belasting te gaan betalen. Vooral beleggers, in bijvoorbeeld aandelen, roeren zich. Hoe zit het?

Nu nog fictief rendement

Nu int de Belastingdienst nog op basis van een zogeheten fictief rendement dat je maakt op je spaargeld en beleggingen. Bij de belastingaangifte dit jaar gaan ze voor spaargeld ervan uit dat je 1,37 procent rente krijgt. Voor beleggingen is dat hoger, ze gaan uit van 5,88 procent rendement.

Over je rendement moet je 36 procent belasting betalen. Maar alleen over vermogen boven 57.684 euro voor een alleenstaande of het dubbele, 115.368, voor een koppel.

En als je in werkelijkheid minder rendement maakt dan dat fictieve rendement, dan kun je dat doorgeven en hoef je minder belasting te betalen.

Maar als je nu meer rendement maakt, dan heb je nu nog geluk. Dan hoef je niet meer belasting te betalen. En dat gaat veranderen.

Straks werkelijk rendement

Vanaf 2028 betaal je namelijk op basis van het werkelijke rendement. Er is dan geen minimumvermogen meer waarboven je pas belasting gaat betalen.

Je gaat dan belasting betalen als je jaarrendement meer dan 1800 euro is voor een alleenstaande of 3600 euro voor een koppel. Over het rendement daarboven betaal je 36 procent belasting.

Rekenvoorbeeld Spaargeld

Stel iemand heeft 100.000 euro aan spaargeld en ontvangt daar 2 procent rente over. Dat is 2000 euro rente in een jaar. Over 1800 daarvan betaal je geen belasting. Blijft dus 200 euro over waarover je 36 procent belasting moet betalen. Dat is dan 72 euro belasting.

Aandelen

Maar voor beleggers in aandelen kan deze rekensom heel anders uitpakken. Aandelen schommelen namelijk vaak flink in waarde.

Stel, iemand heeft voor 100.000 euro aan aandelen in één bedrijf. Het was een goed jaar voor dat bedrijf en de aandelen stegen in een jaar tijd 20 procent in waarde. Dan zijn die aandelen dus 120.000 euro waard. Dus 20.000 euro rendement. Dan moet je over 18.200 euro 36 procent belasting betalen. Dat is dan 6552 euro belasting.

Sommige beleggers vinden het oneerlijk dat je over die waardestijging zoveel belasting moet betalen. Ook omdat je ook moet betalen als je ze nog bezit. In andere landen betaal je pas belasting over de waardestijging van aandelen op het moment dat je ze verkoopt.

Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Beleggers vinden dat problematisch.

Makkelijk verhandelbaar

Maar universitair hoofddocent Aart Gerritsen aan de Erasmus School of Economics is dat niet met ze eens. "Je hebt zelf de keuze hoe de belasting te betalen. Veel vermogenden zullen ook spaargeld hebben waaruit ze dit kunnen betalen. En het is ook geen enkel probleem om aandelen te verkopen, zolang het beursgenoteerde aandelen zijn die makkelijk verhandelbaar zijn."

Volgens hem kan er wel een klein aantal gevallen zijn waarbij het moeilijk wordt om de belasting te betalen. Bijvoorbeeld als iemand al zijn vermogen heeft zitten in aandelen in een bedrijf dat niet beursgenoteerd is.

"Die aandelen zijn moeilijker te verkopen. Mogelijk moet iemand dan een koper zoeken die ze alleen met korting wil kopen. In de praktijk zal dit maar voor een handjevol mensen een probleem zijn. En dan zal je ook een betalingsregeling met de Belastingdienst kunnen afspreken."

Overgangsjaren

Een ander kritiekpunt gaat om de jaren rond de invoering van dit nieuwe stelsel. Als in 2027, het jaar voor invoering, beleggingen in waarde dalen en ze daarna in 2028 in waarde herstellen, dan moet je over dat waardeherstel belasting betalen.

"Dat roept problemen op", schrijven Peter Beets en Tjarko Denekamp, vermogensexperts van ABN Amro MeesPierson. "Hierdoor wordt belasting geheven over rendement dat feitelijk nooit is gerealiseerd."

In het nieuwe systeem kun je als je aandelen in een jaar in waarde dalen, in de jaren daarna waardewinsten wegstrepen tegen dat verlies. Waardoor je dus minder of geen belasting betaalt. Maar dit geldt niet voor verlies uit jaren vóór invoering.

Rekenvoorbeeld 2027

Een slecht beursjaar. Begin van het jaar waren je aandelen 100.000 euro waard. Eind van het jaar 80.000 euro. Een waardeverlies van 20.000 euro dus. Je hoeft dan geen belasting te betalen.

2028

Een goed beursjaar. Dezelfde aandelen stijgen terug in waarde, van 80.000 naar 100.000 euro. Je moet 6552 euro belasting betalen.

"Je moet nou eenmaal een startdatum instellen", zegt belastingeconoom Gerritsen daarover. "Je kan dan inderdaad pech, maar ook geluk hebben. Bijvoorbeeld als 2027 juist je aandelen hard stijgen en ze in 2028 dalen."

Hij zegt dat het in principe mogelijk was geweest om bij de invoering 'cadeautjes' aan belastingbetalers te geven. Bijvoorbeeld door beleggers zelf te laten kiezen of ze betalen op basis van de koersontwikkeling vanaf 2027 of 2028.

'Weinig animo'

"Maar ik denk dat er in de politiek weinig animo is om daar geld voor vrij te maken. Box 3-belastingbetalers hebben al veel meevallers gehad. Nu hoeven ze bijvoorbeeld minder belasting te betalen als hun werkelijk rendement onder het fictief rendement ligt. Maar hoeven ze niet meer te betalen als hun rendement er juist boven ligt. Dat is nooit de bedoeling geweest achter box 3. Het lijkt dan ook niet redelijk om aan de box 3-belegger nog meer cadeautjes uit te delen."

Dit nieuwe stelsel wordt mede ingevoerd omdat de schatkist jaarlijks 2,4 miljard misloopt door hoe er nu box 3-belasting wordt geïnd. De nieuwe coalitie is van plan het uiteindelijk 'door te ontwikkelen', naar een systeem waarbij je pas belasting betaalt als je aandelen met winst verkoopt.

Een betaalde baan combineren met de zorg voor een familielid, vriend of naaste. Ruim twee miljoen Nederlanders doen dit en steeds vaker komen ze in de knel. Het leidt tot veel druk en soms tot uitval op werk.

Bianca Vos-Monster en Marcel Kolder kunnen erover meepraten. Ze hopen dat er werk wordt gemaakt van de adviezen die de Sociaal-Economische Raad (SER) vandaag geeft om het leven van mantelzorgers wat draaglijker te maken.

Vos-Monster zorgt naast haar baan in de gehandicaptenzorg voor haar man Benno en vader Bouk. Haar man heeft niet-aangeboren hersenletsel, haar vader heeft prostaatkanker. Kolder zorgt voor zijn 27-jarige dochter Mayim die permanent in een rolstoel zit.

Gewisseld van baan

Vos-Monster stapte een tijd geleden over naar een andere baan, omdat de combinatie met het mantelzorgen te veel werd. "Ik kreeg van mijn werkgever destijds te horen dat ik een burn-out had. Ik heb toen gekozen voor een baan die beter bij mij, en mijn werk thuis paste."

Een baan in de gehandicaptenzorg gaf haar onder andere meer flexibiliteit. "De werkgever die ik nu heb, houdt meer rekening met mijn zorg thuis, en dat geeft meer rust."

Zo krijgt ze nu haar rooster een aantal weken van tevoren, en daar kan ze haar zorg thuis vooraf op plannen. Als dat niet kan, ruilt ze met collega's. "Ik krijg vanuit mijn werkgever nu gelukkig genoeg steun. Mijn man kan nog veel zelf, maar mijn vader heeft steeds meer hulp nodig."

De dochter van Kolder ontwikkelde zware epilepsie en bleek later verstandelijk gehandicapt. Ze woont samen bij hem thuis. Kolder werkt als ondernemer en verloor zijn vrouw, de moeder van Mayim, een paar jaar geleden aan kanker. Zijn zoon helpt af en toe mee bij de zorg, maar het grootste deel doet hij zelf.

Na Mayims geboorte wisselden hij en zijn vrouw al snel van een baan onder een werkgever naar een baan als ondernemer. "Met werkgevers ging het gewoon niet meer, we konden het niet combineren met de zorg. Dus dan ga je zo flexibel mogelijk werken."

Toch is ook het flexibele werk voor Kolder een uitdaging, omdat hij de intensieve zorg voor Mayim vaak niet kan plannen. "Mijn inkomen is minimaal, niet omdat ik niet werk, maar omdat de zorg altijd voorgaat. Ik werk 's nachts en in de uren dat mijn dochter op dagbesteding is, maar als begeleiding uitvalt of ze naar het ziekenhuis moet, valt alles stil."

Het werk als ondernemer brengt ook stress met zich mee vanwege een onzeker inkomen. "Als ondernemer kan ik mijn bedrijf niet normaal laten groeien. Mijn beschikbaarheid hangt volledig af van de zorg", zegt Kolder.

Bovendien loopt hij vaak tegen regels aan die hij rondom de zorg van zijn dochter moet doen. Daar zegt hij veel uren aan kwijt te zijn. "Het gaat van het aanvragen van een parkeervergunning en het repareren van de rolstoel, tot het aanvragen van een persoonsgebonden budget, waarmee ik de zorg zelf inkoop." Hij is kritisch op het beleid van nu. Het gaat volgens hem namelijk uit van planbare zorg, terwijl de intensieve zorg die hij geeft juist niet planbaar is.

Net zoals de SER in het adviesrapport schrijft, is voor Monster-Vos de erkenning van de mantelzorger belangrijk. Daarbij is hulp van buiten van grote betekenis. "Ik vind dat er wel meer mag komen voor mantelzorgers, omdat je soms niet meer weet waar je terechtkunt. In mijn moeilijkste periode lukte mij dat niet, omdat je echt wordt geleefd."

Het is volgens haar belangrijk dat mantelzorgers makkelijk de wegen kunnen vinden, om zo de lasten te verlichten. "Bovendien moet je positief blijven, zo hou je het vol."

Het moet makkelijker worden om betaald werk en mantelzorg te combineren. Dat zegt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies over de toenemende druk op mantelzorgers. Volgens de raad kunnen werkgevers, gemeenten en de Rijksoverheid meer doen om de lasten voor hen te verlichten.

Er zijn in Nederland zo'n 5 miljoen mensen die een vorm van onbetaalde zorg verlenen aan een naaste. Vaak is die mantelzorg van langdurige aard. Bijna de helft van de mantelzorgers heeft ook betaald werk en die combinatie leidt volgens de SER voor steeds meer mensen tot een druk die fysiek of mentaal moeilijk vol te houden is.

"Mantelzorg laat zich niet goed plannen. Soms moet je plots naar een huisarts en dat maakt het vaak stressvol als je daarnaast nog een baan hebt", zegt Ruben Houweling, voorzitter van de adviescommissie bij de SER. Hij schreef zijn advies op verzoek van het ministerie van VWS.

Minder regels en fiscale voordelen

Om tegen te gaan dat mantelzorgers uitvallen, of minder kunnen werken, komt de raad met diverse adviezen. Zo moeten de mogelijkheden om te werken en tegelijk te zorgen voor anderen worden uitgebreid.

Werkgevers kunnen zich bijvoorbeeld flexibeler opstellen richting werknemers die ook mantelzorg verlenen, stelt de SER. Een meer vriendelijk beleid voor mantelzorgers zou moeten worden opgenomen in cao's. Ook wil de raad dat werkgevers regelen dat er een betaald mantelzorgverlof komt van acht weken, in plaats van de huidige praktijk van twee weken betaald en zes weken onbetaald verlof.

Voor gemeenten en het Rijk is het vooral zaak om ervoor te zorgen dat de regels voor mantelzorgers versimpeld worden, zegt de SER. Zo moet de combinatie tussen werk en mantelzorg fiscaal worden gesteund. Dat kan volgens de SER bijvoorbeeld door de kostendelersnorm af te schaffen. Die houdt in dat mensen in de bijstand minder uitkering ontvangen als ze met meerdere volwassenen samenwonen.

Gemeenten kunnen bijspringen door bijvoorbeeld toegang tot onafhankelijke mantelzorgondersteuning aan te bieden. Met het oog op de vergrijzing wijst de SER erop dat de vraag naar mantelzorg de komende jaren waarschijnlijk zal blijven toenemen.

Coalitieakkoord

Ook in het coalitieakkoord staat dat "een zorgzame samenleving niet kan zonder de onbetaalbare inzet van vrijwilligers en mantelzorgers". Daarvoor wil het kabinet-Jetten blijven inzetten op de respijtzorg, waarin mantelzorgtaken tijdelijk worden overgenomen door vrijwilligers.

SER-adviseur Houweling is hoopvol dat de mantelzorger aandacht krijgt in het akkoord, maar vindt het niet genoeg. "De ambities van het komende kabinet om zo veel mensen te laten werken zijn goed, maar als je beknibbelt op de zorgsector komen degenen die juist graag willen werken als mantelzorger in de knel."

De sneeuwproblemen in januari op de luchthavens van Amsterdam en Parijs hebben Air France-KLM liefst 90 miljoen euro gekost. Dat schrijft de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij in de jaarcijfers over 2025.

Op Schiphol lag het vliegverkeer dagenlang plat, waardoor talloze passagiers strandden. Luchtvaartmaatschappijen moesten toen veel vluchten omboeken en onderdak regelen.

Air France-KLM vervoerde vorig jaar meer passagiers en vloog meer kilometers. Daardoor boekte het vliegconcern voor het eerst een operationeel resultaat, de winst uit de belangrijkste activiteiten, boven de 2 miljard euro. De nettowinst lag met 1,75 miljard euro net iets boven de winst van een jaar eerder.

Ook bij dochter KLM groeide het aantal passagiers en het aantal vluchten. Hier bleef de nettowinst met 416 miljoen euro ook zo ongeveer stabiel.

Nieuwe vliegtuigen

Bestuursvoorzitter Marjan Rintel is blij dat de kosten bij KLM het afgelopen jaar zijn gedaald, maar zegt dat er nog meer gedaan moet worden: "Het laat zien dat we heel hard werken. En verder moeten werken om onze kosten nog scherper te beheersen."

De kosten bij KLM moeten volgens Rintel omlaag omdat de luchtvaartmaatschappij de winst nodig heeft om investeringen te doen. "In een nieuwe vloot voor onze klanten: schoner, stiller, zuiniger. Ook voor de leefomgeving. Maar die moeten we dan wel kunnen betalen."

KLM zegt daarom een marge van 8 procent winst op de omzet na te streven. Afgelopen jaar kwam deze zogenoemde winstmarge uit op iets meer dan 3 procent. "Daarom moeten we onze kostenreductie gaan versnellen", benadrukt Rintel.