"Het is een grote eer, maar misschien zie ik er toch vanaf", zegt een beoogd wethouder van een gemeente in het oosten van het land. Omdat de onderhandelingen over het nieuwe bestuur in zijn gemeente nog lopen, mag zijn naam nog niet naar buiten.

Na 30 jaar ambtenarij kan hij nu wethouder worden, maar hij vreest dat die stap leidt tot een pensioengat van zo'n 40.000 euro. Dat komt uit op ongeveer 170 euro per maand minder. Hij is niet de enige ambtenaar die wethouder kan worden en sterk twijfelt vanwege de financiële gevolgen.

Langzamerhand worden de eerste wethouders in verschillende Nederlandse gemeenten geïnstalleerd, na de verkiezingen van maart. Maar bij de Wethoudersvereniging kloppen tientallen bezorgde ambtenaren aan.

Nu overstappen naar het beroep van wethouder kan duizenden of tienduizenden euro's schelen. Dat heeft te maken met de onzekerheid over de pensioenen van politieke ambtsdragers. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen over zijn naar het nieuwe stelsel, maar de regeling voor politici is daar nog niet klaar voor.

Politieke pensioenen

Bij de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel hoort financiële compensatie voor sommige leeftijdsgroepen. Maar die geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag.

Politici zoals ministers, raadsleden en wethouders bouwen pensioen op via de Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke Ambtsdragers (APPA). Bij het fonds van hun vorige werkgever worden zij een slaper. Als dat fonds de compensatie nog moet uitdelen, lopen zij die als slapende deelnemer dus mis. Bij de APPA is voor die compensatie nog niets geregeld.

Pensioencompensatie

In het oude pensioensysteem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.

Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.

Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Om die compensatie te kunnen betalen, moet een fonds voldoende geld in kas hebben op het moment van overstappen.

Het ministerie van Sociale Zaken gaat ervan uit dat "enkele tienduizenden" Nederlanders compensatie zullen mislopen. Daarbij wordt vooral naar ambtenarenpensioenfonds ABP gekeken dat per 2027 overstapt. Met 1,3 miljoen actieve deelnemers is de kans reëel dat daar ambtenaren tussen zitten die dit jaar van baan wisselen.

Wethouders komen nogal eens uit de ambtenarij, zegt de Nederlandse Wethoudersvereniging, die vreest dat kandidaten hierdoor afzien van het wethouderschap. "De vraag over het pensioengat is dé vraag aan onze vereniging, al maanden", zegt directeur Hatte van der Woude. "Sinds februari klopten al zeker veertig beoogd wethouders aan met hun zorgen. Het gaat om serieuze bedragen."

Door zijn leeftijd (50-plus) en ruime ambtenarensalaris zou de beoogd wethouder voor de gemeente in het Oosten van het land mogelijk zo'n 40.000 euro aan compensatie bij ambtenarenpensioenfonds ABP mislopen - zo'n 170 euro per maand. "Ik klaag niet over mijn inkomen, en wethouder worden is een fantastische uitdaging, maar zo'n bedrag is ook voor mij een grote opoffering."

De NOS sprak nog een andere kandidaat-wethouder. De schooldirecteur bouwt nu pensioen op bij het ABP. Door het wethouderschap zou hij zo'n 36.000 euro aan compensatie mislopen.

"We herkennen de signalen", laat het ABP weten. Het pensioenfonds laat weten veel vragen te krijgen van deelnemers over compensatie.

Vrijwillig voortzetten

Door vrijwillig geld in te blijven leggen in een pensioenfonds, kan iemand actief blijven en vervalt de compensatie niet. Maar een ambtenaar die wethouder wordt, kan niet kiezen voor vrijwillige voortzetting bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Fiscaal is dat niet mogelijk, zeggen zowel het ministerie van Binnenlandse Zaken als het ABP.

Wel is het idee dat het ABP per 1 januari 2028, een jaar na zijn eigen overstapdatum, ook de APPA-regelingen voor politieke ambtsdragers gaat overnemen. Dan moeten min of meer dezelfde compensatieregels van ABP ook gaan gelden voor politici zoals ministers, raadsleden en wethouders.

Maar dat moet nog wel geregeld worden. Het ministerie verwacht dat dat nog op tijd lukt. De Tweede en Eerste Kamer moeten het nog goedkeuren.

Dat maakt het onzeker voor de beoogde wethouders. Daarnaast is het voor een wethouder onzeker of hij er op 1 januari 2028 nog wel zit. "Een raadslid zit er meestal wel vier jaar, maar een wethouder soms veel korter", zegt Van der Woude van de Wethoudersvereniging. Volgens het ministerie krijgt een wethouder de helft van de compensatie als hij of zij voor 2028 moet aftreden.

Shell boekte in het eerste kwartaal een winst van ruim 5,7 miljard dollar, omgerekend 4,8 miljard euro. De oorlog in het Midden-Oosten levert bijna een miljard extra winst op.

Shell verhandelt de olie en gas die het produceert op de wereldmarkt. Omdat de prijzen van met name olie afgelopen weken flink stegen, boekte het bedrijf een aanzienlijk hoger resultaat.

Het olieconcern zag de marges voor raffinage van olie per vat stijgen tot 17 dollar per vat. Vorig kwartaal was dat nog 14 dollar per vat.

De oliegigant sloot vorig jaar nog af met een slecht kwartaal. De nettowinst kwam in de laatste drie maanden van 2025 uit op 4,1 miljard euro, een daling van 22 procent vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het bedrijf kampte met lagere olieprijzen, hogere kosten en hogere belastingen.

Ondanks de schade aan havens, raffinaderijen, olievelden en gasinstallaties door aanvallen over en weer in de Perzische Golf, heeft het bedrijf ongeveer 20 procent meer winst gemaakt in ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.

De prijs van een vat Brent-olie lag gemiddeld in de eerste twee maanden van dit jaar rond de 70 dollar per vat. De laatste maand van afgelopen kwartaal was dat bijna 100 dollar per vat. En deze verkoopprijzen leiden ook bij andere oliemaatschappijen tot hogere winsten.

Oliemaatschappijen

Olie- en gasbedrijven die eerder al hun cijfers bekendmaakten boekten ook hogere winsten dan verwacht. Aardoliebedrijf BP sprong daaruit met een verdubbeling van de kwartaalwinst. Omdat het minder actief is in de Golfregio heeft het ook minder last van de sluiting van de Straat van Hormuz.

ExxonMobil is dat - net als Shell - wel. Het eerste kwartaal heeft het te maken gehad met ongekende verstoringen in het Midden-Oosten. Naast de sluiting van de zeestraat zijn ook LNG-faciliteiten in Qatar getroffen door Iraanse aanvallen.

Het liep 400 miljoen dollar mis door het moeten stilzetten van productielocaties, maar daar stond wel 1,7 miljard extra winst tegenover als gevolg van de hogere olie- en gasprijzen.

De aanval op het Ras Laffan energiecomplex vorige maand raakte ook een faciliteit van Shell. Het bedrijf zei dat een volledig herstel hiervan ongeveer een jaar zal duren.

Belasten

De hoge winsten roepen voornamelijk in Den Haag de vraag op of er sprake is van overwinsten bij oliemaatschappijen. Bij de vorige energiecrisis in 2022 na de Russische inval in Oekraïne zijn maatregelen tegen deze mogelijke overwinsten genomen, maar energiebedrijven hebben hier massaal bezwaar tegen gemaakt. Dat bleek uit een brief die het Nederlandse kabinet onlangs naar de Tweede Kamer stuurde.

Begin vorige maand stuurden verschillende EU-landen, waaronder Duitsland, Italië, Spanje, Oostenrijk en Portugal een brief naar Eurocommissaris Wopke Hoekstra om te vragen een Europese heffing om deze winsten af te romen.

Onlangs verzochten Jesse Klaver (Pro) en Jan Patternotte (D66) via een motie het kabinet in Europa actief te pleiten voor het aanpakken van eventuele overwinsten en het juridisch mogelijk maken hiervan. De motie is door een meerderheid van de Kamer aangenomen.

Wereldmarkt

Of de Straat van Hormuz open of dicht is verschilt van dag tot dag. Er varen soms enkele olie- en gastankers doorheen, maar dat is maar een fractie ten opzichte van het totaal aantal schepen dat vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten de straat passeerden.

Doordat het verschepen van olie al weken stokt, zijn de olieprijzen afgelopen weken enorm gestegen. Omdat de olie die wordt verhandeld op de wereldmarkt nu schaarser is geworden, gaat een vat olie naar de hoogste bieder en dat stuwt de prijs. Een week geleden steeg die prijs voor een vat Brent-olie naar het hoogste niveau in vier jaar, tot 119,50 dollar.

De AEX-index op de Amsterdamse beurs heeft de hoogste slotstand ooit bereikt. Door optimisme over een snel einde aan de oorlog in het Midden-Oosten werd de dag afgesloten met een stand van 1031,44 punten. Eerder vandaag stond de AEX zelfs nog wat hoger met 1036,02 punten.

Het goede gevoel bij beleggers wordt veroorzaakt door berichten dat de VS en Iran het vrijwel eens zijn over een voorstel waarmee er een einde moet komen aan de oorlog. Volgens nieuwssite Axios is Iran bereid een stop te zetten op het verrijken van uranium. Die verrijking is nodig om een kernwapen te ontwikkelen. In ruil daarvoor zou de VS bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties opheffen.

Beide landen zouden, als dit plan doorgaat, stoppen met blokkades van de Straat van Hormuz. Hierdoor zou transport van olie en gas uit de Golfregio weer op gang komen.

Olieprijs

Het nieuws had ook een gunstig effect op de olieprijs, die even onder de 98 dollar per vat uitkwam. Dat was de laagste stand sinds 22 april. Aan het begin van de avond was de olieprijs weer wat gestegen, naar 102 dollar.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi heeft in Peking gesproken met zijn Chinese ambtgenoot. Tegen Iraanse staatsmedia zegt hij dat ze het hebben gehad over de Straat van Hormuz, Irans nucleaire programma en sancties die voor Iran gelden.

Iran en China zijn bondgenoten. Eerder heeft de Amerikaanse president Trump China gevraagd om zich meer in te spannen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

De Nederlandse overheid heeft het contract met IT-bedrijf Solvinity met twee jaar verlengd. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken tegen de NOS. Daardoor verzorgt het bedrijf definitief tot augustus 2028 de IT voor de overheidsdienst Logius. Daaronder vallen onder meer inlogdienst DigiD en MijnOverheid, de website waarmee je zaken met de overheid kan regelen.

Drie mensen probeerden de contractverlenging vandaag - zonder succes - nog tegen te houden met een spoedprocedure bij de rechtbank. Ze deden dat omdat ze bang zijn dat de Amerikaanse overheid na de overname bij gegevens in MijnOverheid kan of de toegang tot DigiD kan blokkeren. Als dat gebeurt kan iemand bijvoorbeeld niet meer inloggen bij de gemeente of het ziekenhuis.

In de Tweede Kamer is ook al maanden onrust over de overname. Dat komt omdat het nu nog Nederlandse Solvinity op het punt staat om te worden overgenomen door een Amerikaans bedrijf. In de VS gelden wetten waarmee de Amerikaanse overheid inderdaad de toegang kan blokkeren of gegevens kan opvragen.

Verlenging van het contract

Het contract met Solvinity loopt tot augustus van dit jaar, maar kan nog met twee jaar worden verlengd tot augustus 2028. De overheid moest dan wel vandaag aan Solvinity laten weten dat ze wil dat het bedrijf nog twee jaar de IT-dienstverlening voor Logius verzorgt.

Het kabinet liet twee weken geleden al weten dat het contract mag worden verlengd. Staatssecretaris Van der Burg (Slagvaardige Overheid) zegt dat er te weinig tijd is om uiterlijk augustus over te stappen naar een ander IT-bedrijf. Normaal gesproken zou dat zes tot twaalf maanden duren, liet hij aan de Tweede Kamer weten.

Spoedprocedure bij de rechtbank

Om te proberen de contractverlening tegen te houden, stapten drie mensen zonder succes naar de rechter. Een van hen is Karin Ramaker. Zij begon online een handtekeningenactie waarin zij ervoor pleit de overname van Solvinity tegen te houden. Die is op dit moment door ruim 190.000 mensen ondertekend. "Die zorgen zijn er dus onder heel veel burgers", zegt ze tegen de NOS.

Zodra Solvinity is overgenomen door het Amerikaanse bedrijf, valt het onder Amerikaanse wetgeving, zegt mede-initiatiefnemer van de rechtszaak Jacqueline Roig. "Dat wil niet zeggen dat ik denk dat er direct een database wordt verstuurd", zegt ze. "Helemaal niet. Maar waar ik bang voor ben: wanneer de overheid in Amerika data wil inzien of blokkeren van een Nederlander, dan kán ze dit doen."

Maar de rechter heeft nu dus beslist dat het contract toch mag worden verlengd. Omdat het om een spoedprocedure ging is er alleen een korte uitspraak gepubliceerd, nog zonder de motivering van de rechtbank. Die volgt binnen twee weken. De advocaat van de initiatiefnemers laat aan de NOS weten teleurgesteld te zijn in de uitspraak.

Overname nog niet definitief

De overname van Solvinity door het Amerikaanse bedrijf is nog niet definitief. Op dit moment loopt er nog een onderzoek van Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Deze toezichthouder onderzoekt of de overname een risico is voor de nationale veiligheid.

Het is onduidelijk wanneer het onderzoek van het BTI klaar is. De toezichthouder kan de overname niet zelf tegenhouden, maar wel een advies uitbrengen aan de minister van Economische Zaken. Die beslist of de overname uiteindelijk wel of niet mag doorgaan.

De beursgraadmeter AEX is aan het begin van de middag naar een record gestegen. Oorzaak is nieuw optimisme over een snel einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Door dat hernieuwd optimisme is de olieprijs gedaald tot 98 dollar per vat.

Dat is de laagste prijs sinds 22 april. De dalende olieprijs stuwde de aandelenkoersen in Europa, waaronder dus ook op de Amsterdamse beurs AEX. Die noteerde rond 13.30 uur een stand van 1036,02 punten, een dagwinst van 2 procent.

Verrijken van uranium

De hevige bewegingen in aandelenkoersen en de olieprijs volgen op berichten dat er een akkoord tussen de VS en Iran in de maak is. Volgens nieuwssite Axios is Iran bereid een stop te zetten op het verrijken van uranium. Die verrijking is nodig om een kernwapen te ontwikkelen. In ruil daarvoor zou de VS bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties opheffen.

Beide landen zouden, als dit plan doorgaat, stoppen met blokkades van de Straat van Hormuz. Hierdoor zou transport van olie en gas uit de Golfregio weer op gang komen.

Araghchi, Irans minister van Buitenlandse Zaken, heeft in Peking gesproken met zijn Chinese ambtgenoot Wang. Iran en China zijn bondgenoten. Eerder heeft de Amerikaanse president Trump China gevraagd om zich meer in te spannen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Ondanks de wereldwijde geopolitieke onrust heeft Philips in het eerste kwartaal van dit jaar meer winst geboekt dan een jaar eerder.

Het gezondheidstechnologiebedrijf kreeg 6 procent meer orders binnen dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral in Noord-Amerika en Europa was er meer vraag van consumenten en ziekenhuizen.

Philips draaide in de eerste drie maanden van dit jaar 3,9 miljard euro omzet. Dat is minder dan in het eerste kwartaal van vorig jaar, toen de omzet 4,1 miljard euro bedroeg. Door efficiënter te werken wist Philips wel de kosten te verlagen, waardoor de winst meer dan verdubbelde naar 146 miljoen euro. Begin vorig jaar was de winst nog 72 miljoen euro.

Hogere productiekosten

Vooral op het gebied van persoonlijke hygiëne gaat het goed met Philips. Net als vorig jaar werden ook dit jaar veel tandenborstels en scheerapparaten verkocht.

Philips verkoopt ook apparatuur voor het monitoren van patiënten in ziekenhuizen. Dat bracht begin dit jaar minder op doordat de productiekosten stegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Ook de hogere invoerheffingen in de VS speelden mee.

Philips waarschuwde begin vorig jaar al dat de Amerikaanse importheffingen het bedrijf veel geld kosten. Het concern kan die heffingen lastig doorberekenen aan klanten, door langlopende contracten met ziekenhuizen.

Concurrent Siemens waarschuwde recentelijk dat het conflict in het Midden-Oosten op de lange termijn mogelijk een negatieve invloed heeft op de winst van het bedrijf.

De verschillen tussen rijke en minder rijke mensen in Nederland blijven steeds groter worden en het belastingstelsel vermindert deze ontwikkeling niet. Soms leidt het er zelfs toe dat de verschillen groter worden. Die waarschuwing geeft het Centraal Planbureau (CPB) aan de regering.

"Op papier zijn de belastingen in Nederland progressief, maar in de praktijk betalen de hoogste inkomens relatief minder belasting dan de groep daaronder", schrijft het onafhankelijke onderzoeksinstituut. Het planbureau bekijkt onder meer hoe het beleid in ons land beter kan.

Vandaag verscheen een rapport hierover, waarvan de titel luidt: 'De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens'.

Volgens het CPB worden de verschillen tussen huishoudens op meerdere manieren groter. Een steeds groter deel van het totale inkomen gaat naar de rijkste 1 procent. Ook worden de verschillen in vermogen groter tussen specifieke groepen, bijvoorbeeld tussen huiseigenaren en huurders, en tussen directeuren-grootaandeelhouders en andere werkenden.

"Inkomsten uit bedrijfswinsten en beleggingen ontwikkelden zich de afgelopen decennia veel gunstiger dan salarissen van werknemers en ambtenaren", zegt medeauteur van het rapport Arjan Lejour in een toelichting.

0,01 procent hoogste inkomens

Mensen die het meest verdienen gingen er tussen 2011 en 2019 meer op vooruit dan mensen met lage of middeninkomens, is te lezen in het rapport. Hoe hoger het inkomen, hoe meer het steeg tussen 2011 en 2019.

Voor de 0,01 procent hoogste inkomens ging het om een toename van 70 procent voor hun zogenoemde reële inkomen. Dat houdt in: hoeveel iemand daadwerkelijk kan kopen met het inkomen, gecorrigeerd voor inflatie. In dezelfde periode stegen de reëel inkomens van de laagste 99 procent gemiddeld tussen de 4 en 8 procent.

In 2019 was het gemiddelde inkomen van de hoogste 1 procent ongeveer 600.000 euro. Van de top 0,01 procent was dat ruim 13 miljoen euro.

Gelijke kansen

Het CPB waarschuwt dat dit invloed kan hebben op het hebben van gelijke kansen. Wie je ouders zijn en in welke omstandigheden je opgroeit, bepalen dan in toenemende mate je kansen in het leven.

"Als je snel moet gaan werken omdat het huishouden inkomsten nodig heeft, en niet gaat studeren, is de kans groot dat je later minder kunt bijdragen aan de economie", zegt Lejour.

Het leidt er uiteindelijk toe dat talent minder goed wordt benut en dat is slecht voor de samenleving, waarschuwt het planbureau.

Belastingstelsel

Volgens het CPB kunnen veranderingen in het belastingstelsel helpen om de verschillen kleiner te maken en de samenleving eerlijker te maken.

"Nu is het belastingstelsel zo ingericht dat verschillen makkelijk groter kunnen worden", zegt Lejour. "Allerlei vermogens en inkomens worden beperkt of ongelijk belast. Of er zijn uitzonderingen."

Volgens het CPB kunnen verschillen worden verkleind door bijvoorbeeld de erf- en schenkbelasting te verhogen. Ook zouden vrijstellingen voor deze belastingen kunnen worden verminderd.

Daarnaast kunnen tarieven worden aangepast. "Dit zijn relatief eenvoudige aanpassingen die niet voor al te grote problemen zullen zorgen bij de Belastingdienst", zegt Lejour.

Woningbezitters en gepensioneerden

Het CPB merkt ook op dat delen van de middenklasse relatief weinig belasting betalen door allerlei regelingen die gunstig uitpakken voor woningbezitters en gepensioneerden.

Hoewel de bruto-inkomens ongeveer hetzelfde zijn, betaalt de ene groep meer belasting dan de andere. "Terwijl de economische onderbouwing daarvoor vaak ontbreekt", staat in het rapport.

Vanaf volgende week is de eerste winactie bij het inleveren van blikjes en flesjes via statiegeldautomaten die via Tikkie uitbetalen, meldt producentenorganisatie Verpact. Die hoopt dat op die manier meer statiegeldverpakkingen worden ingeleverd.

Het is onderdeel van een pakket aan maatregelen om de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent te halen. Dat is de producenten sinds de invoering in 2021 nog geen enkel jaar gelukt.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had aanvankelijk andere maatregelen in gedachten om het inleveren van plastic flesjes en blikjes aantrekkelijker te maken. In september vorig jaar eiste de toezichthouder dat de producentenorganisatie ofwel het statiegeld fors zou verhogen, of een bonus zou uitkeren bij het inleveren. Anders dreigden miljoenen aan dwangsommen.

Geldprijs

Na juridisch getouwtrek nam de inspectie uiteindelijk genoegen met een pakket aan maatregelen, waaronder meer inleverpunten, snellere reparatie van kapotte statiegeldautomaten, het accepteren van meer beschadigde verpakkingen en dus ook het introduceren van winacties. Ook geeft Verpact meer inzicht in de financiën en de besteding van het niet geïnde statiegeld, na veel kritiek op het gebrek aan transparantie daarover.

De komende tijd start Verpact verschillende winacties. Bij de eerste, die op 11 mei begint, krijgen deelnemers per 15 cent één ticket waarmee ze kans maken op een geldprijs. De actie duurt 10 weken en er is volgens Verpact geen vergunning nodig bij de kansspelautoriteit, onder meer omdat deelname geen geld kost.

Uiteindelijk moet er begin volgend jaar een kansspel komen bij alle inleverpunten. Daar heeft Verpact wel een vergunning voor nodig. Dat moet tot 1 tot 2 procent extra inzameling leiden.

Sap en zuivel

Afgelopen maart meldde de organisatie dat het ook vorig jaar niet gelukt is om het wettelijke inzameldoel te halen.

Ondertussen is het ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan het kijken naar andere manieren om meer statiegeldverpakkingen in te zamelen, zodat minder flesjes en blikjes in het milieu belanden.

Zo komt er een verbod op de verkoop van plastic flesjes en blikjes zonder statiegeld. Ook wordt er onderzoek gedaan naar een innameplicht van statiegeldverpakkingen bij verkopers, verplicht statiegeld op plastic sapflessen en verbetering van inzameling van zuiveldrankjes in plastic verpakkingen.

Donald Pols vertrekt als directeur bij Milieudefensie om per 1 juni aan de slag te gaan als directeur duurzaamheid bij staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden. De actiegroep zegt "geen begrip voor deze keuze" te hebben, en heeft daarom per direct afscheid genomen van zijn directeur.

Pols was sinds 2015 algemeen directeur bij Milieudefensie. Hij werd het gezicht van de beweging bij de klimaatzaak tegen olieconcern Shell, waarbij Milieudefensie aanvankelijk in het gelijk werd gesteld. In hoger beroep werd dat later tenietgedaan.

Twee weken geleden kondigde Pols nog een nieuwe zaak tegen Shell aan. Ondertussen wil Milieudefensie via de rechter grootbank ING dwingen zo snel mogelijk klimaatneutraal te worden.

Een week geleden zou Pols bij Milieudefensie zijn nieuwe baan hebben aangekondigd. "Wij zijn verrast en zeer teleurgesteld in zijn keuze om naar Tata Steel te gaan, een van de grootste vervuilers van Nederland", zegt voorzitter Marty Smits van de raad van toezicht in een persverklaring. "We zijn pas tevreden wanneer alle grote vervuilers 'Paris Proof' zijn. Daarbij zoeken we actief de dialoog, maar behouden we altijd onze onafhankelijkheid. Wij hebben dan ook geen begrip voor deze keuze van Donald Pols."

Logische volgende stap

Om die reden is per direct "afscheid van hem als algemeen directeur" genomen. Terwijl naar een opvolger wordt gezocht neemt zakelijk directeur Jessica Mahn het werk van Pols grotendeels waar.

Tata Steel bevestigt de komst van Pols naar het staalbedrijf. Hij wordt niet alleen directeur duurzaamheid, maar krijgt ook de leiding over de afdeling communicatie. In een persverklaring spreekt Pols van "een logische volgende stap": "Ik heb jarenlang van buiten de druk opgevoerd op bedrijven om klimaatambities om te zetten in concrete actie - ook via de rechter. Die ervaring neem ik mee naar binnen. Bij Tata Steel heb ik de kans om te laten zien dat industriële verduurzaming niet alleen afdwingbaar is, maar ook van binnenuit kan worden aangedreven."

Scherp gehouden

Directievoorzitter Hans van den Berg zegt dat Pols Tata Steel "jarenlang scherp heeft gehouden": "Zijn kritiek heeft ons geholpen om onze ambities aan te scherpen en onze plannen te versterken." Hij stelt dat Tata Steel mensen nodig heeft die het bedrijf blijven uitdagen, "ook als dat ongemakkelijk is. Donald is zo iemand."

Containerrederij MSC begint met een nieuwe vrachtdienst richting de Perzische Golf, waarbij de Straat van Hormuz wordt vermeden. Dat heeft de rederij aangekondigd op zijn website. Het eerste schip vertrekt op zondag 10 mei.

Door de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten en Israël wordt de belangrijke zeestraat geblokkeerd. Daardoor is de scheepvaart van en naar landen aan de Perzische Golf ernstig verstoord.

Daarom heeft MSC dus vanaf zondag een nieuwe vervoersdienst, waarbij schepen via Europese havens naar de Rode Zee varen. De vaarroute loopt naar onder meer de Saudische havensteden Jeddah en Koning Abdullahstad aan de kust van de Rode Zee.

Vandaaruit kunnen per vrachtwagen goederen worden vervoerd naar de eveneens Saudische haven Dammam aan de Perzische Golf.

Alternatieve vaarroutes

"Wat MSC doet is niet nieuw", zegt Casper Roerarde van Evofenedex, de ondernemersvereniging voor handel & logistiek. Sinds het uitbreken van de oorlog ziet hij dat meer bedrijven kijken naar alternatieve vaarroutes.

"Dat toont aan dat rederijen niet verwachten dat de blokkade van de Straat van Hormuz op korte termijn wordt opgelost." Zelfs als die blokkade wordt opgeheven, denkt de branchevereniging dat de situatie niet hetzelfde zal zijn als voorheen. Alternatieven zullen daarom langer nodig zijn. Dat kost meer tijd en dus ook geld.

"Vervoer via vrachtwagens is krap, ze leggen routes af van minstens 1000 kilometer, dat betekent dat ze 4 á 5 dagen onderweg kunnen zijn" zegt Roerade.

Meer vrachtwagens

Voor de oorlog reden er vanuit Khorfakkan, een haven in de Emiraten, zo'n 100 vrachtwagens per dag om goederen aan te voeren naar de Golfregio. Maar nu ziet hij dat het er 6000 zijn. "Dat leidt tot files, systemen die vastlopen, maar die opschaling getuigt ook van de weerbaarheid en de schakeling voor de landen in de regio."

Ook rederij Maersk kijkt naar manieren om vracht naar de eindbestemming te brengen. De Alliance Fairfax, een schip van het bedrijf, zat sinds het uitbreken van de oorlog vast in de Perzische Golf.

Dat schip is gisteren onder begeleiding van het Amerikaanse leger door de zeestraat gevaren. De VS heeft aangekondigd meer schepen die daar vastzitten weg te leiden. Ze doen dat met de operatie Project Freedom. Schepen die niets met het conflict te maken hebben, worden op die manier dus toch verplaatst.

ING treft in de Belgische witwaszaak rond oud-politicus Didier Reynders een schikking voor 1,6 miljoen euro. Dat meldt het Brusselse parket. De bank hoopt "dit hoofdstuk uit het verleden" nu af te sluiten.

Het Belgische parket begon een onderzoek naar ING in april vorig jaar, naar aanleiding van een witwaszaak tegen oud-Eurocommissaris Reynders. Die zou jarenlang met contant geld loten van de Nationale Loterij hebben gekocht, waarna hij de winst op zijn rekening stortte. Ook zou hij jarenlang grote sommen cash hebben gestort op zijn ING-rekening.

De bank werd ervan beticht geen melding hebben gedaan van de 245 contante stortingen en 779 e-Lotto-overschrijvingen van Reynders - in totaal meer dan 1 miljoen euro. Ook de Belgische centrale bank deed vorig jaar aangifte tegen ING België vanwege mogelijke medeplichtigheid aan het witwassen.

Juridische bescherming

In december 2024 kwam naar buiten dat de Belgische politie een onderzoek deed naar Reynders. Het OM had een tip gekregen van de Nationale Loterij en een meldpunt voor verdachte transacties.

Maar justitie zou met het onderzoek gewacht hebben tot het mandaat van de oud-politicus op 1 december 2024 afliep en Reynders zijn juridische bescherming als Europees Commissaris verloor. Hij was sinds 2019 Eurocommissaris voor Justitie. Daarvoor was hij twintig jaar lang minister in België, onder meer van Financiën. Het onderzoek naar hem loopt nog.

Niet eerste schikking ING

Er zijn ook twee voormalig medewerkers van de ING verhoord, over wie het parket nog met een uitspraak moet komen. Met de schikking is de zaak voor de bank afgerond.

In 2018 schikte ING ook met het Nederlandse OM in verband met witwassen Volgens het OM was ING nalatig geweest bij het controleren op en bestrijden van witwassen en het financieren voor terrorisme. ING betaalde toen een recordboete van 775 miljoen euro.

Steeds meer mensen zijn elk jaar betaald vrij op Bevrijdingsdag. Dit wordt steeds vaker vastgelegd in cao's. Het Financieele Dagblad vroeg werkgeversorganisatie AWVN hoe vaak dit nu wordt afgesproken.

In 2022 stond dit nog in 8 procent van de cao's. Vorig jaar is het percentage gestegen naar 13 procent. Rijks- en gemeenteambtenaren maar ook leraren werken bijvoorbeeld niet vandaag. Hoewel het om een beperkt aantal cao's gaat, vallen er wel veel werknemers onder.

Sinds dit jaar zijn bovendien ook de meeste kinderdagopvanglocaties gesloten. Het is niet uitgesloten dat de druk op werkgevers toeneemt om van 5 mei een betaalde vrije dag te maken nu veel opvang voor kinderen niet meer mogelijk is.

Officiële feestdag

In de jaren 50 is afgesproken dat de meeste werknemers betaald vrij zijn op 5 mei in lustrumjaren, dus eens in de vijf jaar. Maar sinds Bevrijdingsdag in 1990 een officiële feestdag werd, laait de discussie elk jaar weer op om hier ook een betaalde feestdag van te maken.

Dit stuit op weerstand bij werkgevers omdat dit veel geld zou kosten. De AWVN pleit wel voor flexibelere vrije feestdagen. Zo kunnen mensen zelf bepalen wanneer ze vrij zijn, bijvoorbeeld met Pinksteren of met het Eid al-Fitr, ook wel het Suikerfeest.

Minder vrije dagen in Nederland

In Nederland hebben we acht vrije feestdagen, buiten de feestdagen die op zondag vallen. Dat is minder dan in landen om ons heen. Zo hebben de Belgen tien vrije feestdagen. Bovendien moeten werknemers daar gecompenseerd worden met een extra vrije dag als een van die feestdagen in een weekend valt.

Even was het rustig rond de importheffingen, maar vorige week zette president Trump zijn favoriete economische drukmiddel weer in. Hij dreigde vanaf deze week de invoerheffingen op auto's uit de Europese Unie te verhogen naar 25 procent. Dat is 10 procentpunt meer dan de VS en de EU vorig jaar juli afspraken. Welke gevolgen heeft dat?

Als Trump de importheffingen daadwerkelijk verhoogt, heeft dat gevolgen voor de auto-industrie in Europa, waarschuwt de ondernemersorganisatie voor bedrijven in de technologische industrie FME. "De impact is Europees en ketenbreed."

'Iedere uitspraak heeft impact'

Hoewel Nederland geen auto's produceert, leveren Nederlandse bedrijven wel tal van onderdelen aan autobouwers.

"Iedere uitspraak over handelstarieven heeft effect op de markt", zegt Theo Pillen van metaalbewerkingsbedrijf Pillen Group. "Bij elke nieuwe tariefverhoging nemen onze klanten het zekere voor het onzekere. Ze wachten met investeren en stellen orders sneller uit."

Eerdere importheffingen hadden direct effect op het aantal auto's dat de EU naar Amerika exporteerde, ziet ING sectoreconoom Rico Luman. "Vorig jaar exporteerde de EU bijna 100.000 auto's minder naar de VS dan het jaar ervoor."

Duitslandcorrespondent Charlotte Waaijers

"Volgens bondskanselier Merz zijn de tariefverhogingen niet in het bijzonder op Duitsland gericht, maar het gevolg van langzaam optreden van de EU in de onderhandelingen over handelsafspraken. Daarmee lijkt hij het verwijt van zich af te willen schudden dat de nieuwe tarieven een persoonlijke wraakactie zijn van Trump na kritiek van Merz op het Amerikaanse optreden in Iran. Ook al is die kritiek in Duitsland breed gedeeld, niet iedereen vindt dat de bondskanselier het op een slimme manier heeft geuit.

Hoe dan ook zal een nieuwe verhoging van de tarieven juist Duitsland hard raken. Van alle EU-landen exporteert Duitsland duidelijk de meeste auto's naar de VS. Daarbij komt dat de auto-industrie nog altijd heel belangrijk is voor de Duitse economie.

Schattingen van economen over hoezeer de verhoogde tarieven Duitsland kunnen schaden, lopen uiteen van jaarlijks enkele miljarden tot 30 miljard euro op de lange termijn.

Mocht de EU met tarieven terugslaan, dan zijn er zorgen dat een escalerende handelsoorlog de toch al zwakke Duitse economie nog verder kan schaden."

Op zijn socialmediakanaal Truth Social zei Trump vorige week dat de EU zich niet aan de afgesproken handelsovereenkomst houdt. Dat is merkwaardig want die handelsovereenkomst is nog helemaal niet van kracht. De Europese Unie rondt de aangepaste wetgeving waarschijnlijk de komende maanden af. Dat lijkt Trump te lang te duren.

De Europese autobrancheorganisatie ACEA laat de NOS weten bezorgd te zijn over "de vertraging van de inwerkingtreding van de overeenkomst." Zij roepen de EU op de onderhandelingen zo snel mogelijk af te ronden.

Volgens Steven Brakman, internationaal econoom aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaat de inwerkingtreding van de handelsovereenkomst juist veel sneller dan gebruikelijk. "Trump is te ongeduldig. Meestal duurt het jaren voor een handelsverdrag wordt gesloten. Eigenlijk zijn deze onderhandelingen in een recordtempo gegaan. Al is het de vraag of je met iemand als Trump überhaupt afspraken kunt maken."

EU-correspondent Kysia Hekster

"Het blijft voor de EU worstelen met de vraag wat de beste strategie is in de omgang met Trump: meebewegen of terugbijten?

Volgens Trump houdt de EU zich niet aan de afspraken die vorige zomer gemaakt zijn, de Europese Commissie bestrijdt dat. Ze wil het liefst doorgaan op de ingeslagen weg in de hoop te voorkomen dat de Amerikaanse president met nog meer onvoorspelbaars komt.

In het Europees Parlement klinken ook andere geluiden: de voorzitter van de commissie voor handel noemt Trumps verhoogde heffingen op auto's onaanvaardbaar. Hij beschuldigt Washington van het breken van de eigen beloftes over de importheffingen.

Hij wil dat er extra garanties komen voor als Trump zich niet aan de afspraken houdt. Sommigen willen nog verder gaan en praten zelfs over het instellen van handelssancties tegen de Amerikanen.

Het is nog maar de vraag of de hogere importheffingen er ook echt komen.

Begin dit jaar haalde het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door de importheffingen die Trump aan tientallen landen had opgelegd. Het hof oordeelde dat de noodwet die Trump gebruikte als onderbouwing voor de heffingen niet rechtsgeldig was.

Dat wil niet zeggen dat ook de verhoging van de importtarieven op voertuigen uit de EU juridisch onhoudbaar is. "Trump mag nog altijd sectorspecifieke heffingen rekenen, bijvoorbeeld op aluminium en staal", zegt Brakman. "Die grondstoffen hebben een strategisch belang. Heffingen op voertuigen zijn weliswaar ook sectorspecifiek, maar het strategische belang is een stuk lastiger te verdedigen."

De Amerikaanse videogamewinkel GameStop wil veilingsite eBay opkopen voor 55,5 miljard dollar. Het bod is opvallend omdat de videogamewinkel een veel lagere beurswaarde heeft dan eBay. Op dit moment heeft GameStop een beurswaarde van bijna 12 miljard dollar, terwijl eBay ongeveer 46 miljard dollar waard is.

Om de koop van eBay te kunnen betalen moet GameStop 20 miljard dollar lenen. De vraag is of eBay blij zal zijn met dit bod. Bij een overname wordt het bedrijf namelijk direct opgezadeld met de schuld waarmee GameStop de overname heeft betaald.

Bovendien ging het lange tijd niet goed met GameStop. Het heeft de afgelopen jaren veel winkels in de VS moeten sluiten en heeft sinds anderhalf jaar weer betere resultaten. Op dit moment telt het bedrijf nog zo'n 1600 winkels. Topman Ryan Cohen wil dat de videogamewinkel zich meer gaat richten op online verkopen.

GameStop kwam in 2021 opvallend in het nieuws omdat er een hype werd gecreëerd om aandelen van het bedrijf op te kopen. Daardoor steeg het aandeel in korte tijd heel hard in prijs. Toen kopers hun aandelen massaal weer verkochten, stortte de prijs weer in.

eBay werd in 1995 opgericht en is een van de eerste bedrijven die het online winkelen groot hebben gemaakt. Op de site kunnen bedrijven hun spullen verkopen en kunnen mensen ook onderling dingen kopen en verkopen. Het bedrijf was van 2004 tot en met 2020 ook eigenaar van Marktplaats.

Terwijl de benzineprijs in Nederland recordhoogtes aantikt, is er voor benzinerijders aan de oostgrens beter nieuws: in Duitsland kun je weer een liter benzine tanken voor minder dan 2 euro.

Dat komt door de tijdelijke accijnsverlaging die de Duitse regering heeft ingevoerd. Daarmee wil de overheid de pijn van de gestegen brandstofprijzen vanwege de blokkade van de Straat van Hormuz verzachten. Het zou ondernemers en automobilisten een voordeel van in totaal 1,6 miljard euro moeten opleveren.

In de vroege ochtend van 1 mei ging de prijsverlaging in en zakten de prijzen met zo'n 10 cent. Het prijsverschil tussen een liter benzine in Duitsland en Nederland is daarmee opgelopen naar zo'n 30 cent, blijkt uit gegevens van Border Tanker, een site die de prijzen in Nederland, België en Duitsland in de gaten houdt. Op een volle tank kan tanken in Duitsland meer dan 10 euro schelen.

De accijnsverlaging duurt twee maanden, en zou op zo'n 17 cent verlaging per liter moeten uitkomen. ADAC, de Duitse tegenhanger van de ANWB, verwacht daarom dat de prijzen de komende dagen verder gaan dalen. Nu zit er voor een deel nog oude brandstof in de tanks van vulstations, en over die oude voorraden geldt nog het oude belastingtarief.

Overigens maakt het verschil op welk moment van de dag je in Duitsland tankt. Ondernemers mogen één keer per dag, rond 12.00 uur, hun prijzen verhogen. Vervolgens gaan in de uren daarna de prijzen weer wat omlaag, waardoor je doorgaans in de ochtend goedkoper uit bent.

"Het is natuurlijk beter dan hiervoor, maar goedkoop is het nog lang niet. Ik vind het nog steeds te duur", zegt een Duitse automobiliste tijdens het tanken. Er is enig wantrouwen bij automobilisten of de tankstations wel de gehele verlaging in hun prijzen zullen meenemen.

Duitse tankstations beloven dat wel te doen en zeggen dat het nog een zware logistieke operatie wordt om de tanks dit weekend gevuld te houden. Veel Duitsers zijn een lang weekend vrij vanwege 1 mei, Dag van de Arbeid, en pakken massaal de auto. Daar komt bij dat veel automobilisten bewust hebben gewacht met tanken totdat de prijsverlaging inging.

Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers:

"De druk op de Duitse regering om iets tegen de stijgende pompprijzen te doen was groot, maar economen in Duitsland zijn niet erg enthousiast over de keuze voor een tankkorting. Die vermindert juist de noodzaak om energie te sparen, wat ook het klimaat niet helpt.

Daarnaast wijzen ze op ervaringen met een korting vier jaar geleden, toen de energieprijzen stegen door de Russische invasie van Oekraïne. Uiteindelijk bleek die maatregel relatief duur, en profiteerden mensen met een hoger inkomen er meer van omdat zij vaak meer energie verbruiken, terwijl ze het minder hard nodig hebben. In plaats daarvan pleiten de economen voor gerichte steun aan mensen met een lager inkomen, wat uiteindelijk ook goedkoper zou zijn."

Vanwege dat grotere verschil tussen Nederland en Duitsland gaan meer mensen die wat verder van de grens wonen in Duitsland tanken, verwacht Jeannine van Reeken-van Wee. Zij deed namens ABN Amro onderzoek naar tanktoerisme in België.

"Mensen zijn er gevoelig voor als prijsverschillen oplopen. Automobilisten maakten ook sneller een ritje naar België toen de verschillen groter werden." Uit haar berekeningen blijk dat ongeveer 15 procent van de benzine-consumptie in de zuidelijke grensregio naar België is verschoven.

Twee rustige maanden

De Nederlandse tankstationhouder Gerrit Heinen nabij de grens met Duitsland ziet nu al dat er minder mensen bij hem langskomen. "Ik verwacht twee wat rustigere maanden."

Afgelopen donderdag, een dag voordat de Duitse accijnsverlaging van mei en juni inging, was het ook minder druk, vertelt hij. Volgens hem omdat autorijders op de accijnsverlaging wachtten. "Het is wat het is. We hebben het al vaker mee gemaakt."

In Nederland heeft het kabinet ervoor gekozen om de brandstofaccijns niet te verlagen. Wel is er een pakket aangenomen met onder meer een hogere reiskostenvergoeding voor werknemers, goedkopere treintickets en is er steun voor de armste huishoudens om de energiekosten te kunnen opbrengen.

"Een tegenvaller. Maar nog niet heel erg pijnlijk." Bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen wat voorzichtig. In een week tijd zijn alle belangrijke aanwijzers van de economie omgeslagen. Maar is dat nu even tegenwind, of de opmaat voor een economische optater?

Het eerste sombere cijfer kwam vorige week, over het vertrouwen van consumenten in hun eigen financiële positie voor het komende jaar. Dat is nog niet zo laag als het dieptepunt bij het uitbreken van de covid 19-pandemie, al weer zes jaar geleden. Maar de daling naar het op één na laagste punt sinds april 1986 noemt het CBS "uitzonderlijk".

Donderdag kwamen daar nog twee tegenvallers bij. Eerst de prijsstijgingen. Waar begin dit jaar werd verwacht dat de lang aanhoudende inflatie dit jaar eindelijk op een normaal niveau van 2 procent uitkomt, koerste die in april weer richting de 3 procent van vorig jaar. Vorige maand werd het leven vergeleken met een jaar geleden 2,8 procent duurder.

Drie belangrijke economische indicatoren zijn negatief:

En hoe mooi de bollenvelden rond Den Haag van de week ook in de lentezon schitterden: "Zo mooi bloeit de economie niet", oordeelt Van Mulligen als hij ook de cijfers van de economische groei uit de eerste drie maanden van dit jaar in handen heeft. Die was nog maar minimaal: 0,1 procent. Een kwartaal eerder kwam die groei nog uit op bijna 0,5 procent.

Vier zware en milde recessies

Van Mulligen is al een kwart eeuw hoofdeconoom bij het CBS. In die tijd zag hij vier zware en milde recessies komen en gaan. Normaal vormen stijgende prijzen, een kelderend consumentenvertrouwen en een minimale groei de opmaat voor economische stilstand of krimp. Twee of meer kwartalen van krimp op rij betekent een recessie.

Toch is niet te zeggen of de eerste cijfers van dit jaar voorspellen dat we aan de vooravond van een recessie staan. Van Mulligen erkent dat het "zeker niet uit te sluiten is" dat het economische stoplicht straks van oranje op rood springt. Maar de minimale groei uit de eerste drie maanden wijst daar niet automatisch op, vervolgt hij: "De Nederlandse economie is nog steeds gegroeid. Een recessie is dit jaar niet uit te sluiten. Maar dit is er geen aanzet voor."

En dat komt doordat de economische cijfers momenteel bijna "scorebord-journalistiek" aan het worden zijn. De Amerikaanse president Trump is zó grillig met zijn wereldwijde handelsruzies, de oorlog tegen Iran en wel of geen steun aan de NAVO en Oekraïne, dat alles de volgende dag weer kan omslaan. "Wat dat betreft is het een beetje per dag blijven kijken waar het heen gaat", concludeert Van Mulligen.

Met een vredesakkoord in het Midden-Oosten zal het vertrouwen onder consumenten om weer flink geld uit te geven niet meteen terug zijn: "Maar goed, het zou weer kunnen meevallen als er ineens toch een redelijk snel herstel komt, besprekingen tussen Iran en de Verenigde Staten, en dat op termijn ook de productie van olie en gas vanuit de Perzische Golf weer op gang kan komen. Dan kan het meevallen."

Geen heel mooi cijfer

Zorgelijk is wel dat de financiële pijn van het 'olieconflict' in slechts één van de drie maanden uit het eerste kwartaal meetelt. "In januari en februari was er nog niks aan de hand", benadrukt Van Mulligen. Pas sinds maart betalen automobilisten de hoofdprijs aan de pomp door de blokkade van de Straat van Hormuz. Consumenten worden huiverig omdat zij vrezen dat die hoge prijzen straks ook in de supermarkt te zien zijn.

Sinds de uitbraak van de pandemie in 2020 blijven consumenten huiverig, valt Van Mulligen op: "Dat is niet omdat ze geen geld hebben, want met de inkomens gaat het juist heel goed. Maar het is vooral het sentiment dat heel erg slecht is. Ook dit is weer voor heel veel mensen een reden om toch de hand op de knip te houden. Ook al hebben ze dat geld, ze geven het liever even niet uit."

Ondertussen zit het nieuwe kwartaal al weer in maand twee, terwijl de Hormuz-blokkade voortduurt: "Het zou heel goed kunnen dat de effecten in dit kwartaal en later nog meer zichtbaar zijn. Wat dat gaat betekenen voor de groei, dat is op dit moment koffiedik kijken. Maar de meeste analisten zijn het er toch wel over eens dat dat geen heel mooi cijfer kan worden."

Een Europa dat militair en economisch meer op eigen benen moet staan, onafhankelijker van de Verenigde Staten, daar gaat het de laatste tijd veel over. Daarom kan het onlangs afgesloten vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen nieuwe perspectieven bieden. In Latijns-Amerika gaat het om Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay en Bolivia.

Het akkoord omvat een markt van meer dan zevenhonderd miljoen consumenten, waar ruim 25 jaar over is onderhandeld en waarbij de landen in de twee regio's nu handel kunnen drijven zonder dat er heffingen opgelegd worden. Alle Mercosur-landen hebben het verdrag al geratificeerd (deze week tekende Paraguay als laatste), maar in Europa is er vertraging opgetreden. Het Europees Parlement wil de stemming eerst voorleggen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Toch wordt het akkoord van kracht, zo heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie bepaald, want een definitieve toetsing kan nog wel twee jaar duren. In Brazilië, het grootste land binnen de Mercosur, heerst enthousiasme onder bijvoorbeeld producenten van rundvlees en kip: die zien grote kansen.

Groeien

In de heuvels van São José do Vale do Rio Preto waar een grote pluimveeproductie is, bereiden kippenboeren zich al voor op het akkoord. Otavio Piccoli produceert er 60.000 kippen voor de slacht. Zijn afnemers zijn nationale opkopers, vooral in Rio de Janeiro, dat zo'n twee uren rijden hiervandaan ligt.

Maar meer export betekent ook groei voor hem. "Als het akkoord echt van start gaat zal de druk op de binnenlandse markt ook enorm toenemen, want er is meer kip nodig voor de export naar Europa. Mijn bedrijf zal hoe dan ook groeien, en dus zal ik gaan uitbreiden'', zegt hij.

Ook voor het Braziliaanse rundvlees zal er een grotere markt komen in Europa en juist daar zijn de Europese boeren, ook in Nederland, bang voor.

Meer ontbossing

Er bestaan grote zorgen in Europa over oneerlijke concurrentie met Zuid-Amerikaanse boeren die op grotere schaal en goedkoper vlees en kip kunnen produceren. In Brazilië is veel meer ruimte, de lonen zijn lager en regels zijn soepeler dan binnen de EU.

Daarover zijn ook zorgen bij milieuorganisaties. Die vrezen dat er door het vrijhandelsakkoord meer ontbossing komt in Zuid-Amerika, en de regels uit het akkoord niet worden nageleefd.

Boer Otavio Picolli begrijpt de zorgen van de Europese boeren, maar die hebben weer andere voordelen, denkt hij. "Zij maken veel minder transportkosten voor de export naar de eigen Europese markt, en hebben daardoor ook weer lagere kosten", zegt hij.

Wijn steeds populairder

Er zijn bovendien ook nogal wat voordelen straks voor Europa, want de export naar Zuid-Amerika van bijvoorbeeld auto's, auto-onderdelen, landbouwmachines, farmaceutische producten, maar ook van de betere wijnen en kazen wordt een stuk goedkoper. Nu nog zitten daar nog hoge accijnzen op en is wijn uit Europa echt een luxeartikel in Brazilië.

In wat beter gesorteerde wijnzaken kost een fles Rioja omgerekend al gauw zo'n dertig euro. Wijnhandelaar Carlos Henrique is blij met het vrijhandelsakkoord, want hij ziet dat wijn steeds populairder wordt in Brazilië.

"Vooral onder jonge Brazilianen is wijn steeds populairder geworden. Er komen ook steeds meer Braziliaanse wijnen op de markt, en we hebben natuurlijk goede wijnen in Chili en Argentinië. Maar Europese wijnen zijn nu nog heel duur, dus als ze straks goedkoper worden door dit akkoord worden ze ook toegankelijker voor een groter publiek en dat is goed."

Maar Braziliaanse wijnboeren maken zich juist weer zorgen over de concurrentie met hun Europese tegenhangers. Door de vraag naar wijn is de familie Tassinari een paar jaar geleden begonnen met de productie van wijn in de heuvels rondom Rio. Er wordt nog niet op grote schaal geproduceerd, daar is meer tijd en geld voor nodig.

Manager Jorge Tassinari is bang dat ze straks worden weggeconcurreerd als de Europese wijnen in de Braziliaanse supermarkt voor lagere prijzen te koop zijn. "De kwaliteit van de wijnen uit Europa is heel goed. Alleen wij zullen het niet overleven. Onze productie staat nog in de kinderschoenen en we maken hoge kosten. Pas over een jaar of tien zijn we in staat concurrentie met de Europese wijnen aan te gaan."

Ondanks de kritiek en zorgen die in Europa tijdens de vele protesten van boeren zichtbaar werden, is het vrijhandelsakkoord in januari officieel getekend door Europa en de Zuid-Amerikaanse landen. Hoewel het juridisch dus nog moet worden voorgelegd aan het Europese Hof kan er binnenkort wel al handel gedreven worden zonder heffingen.

Pluimveehouder Otavio Piccoli is optimistisch. "We hebben het over een van de grootste vrijhandelszones ter wereld. Er is genoeg voor iedereen, voor ons en voor de Europese boeren, we hoeven elkaar niet in de weg te zitten."

Vakbond FNV dreigt half juni te gaan staken in het openbaar vervoer. Wanneer die staking precies is en hoelang die zou duren is nog onduidelijk.

De grootste vakbond van Nederland is ontevreden over de kabinetsplannen rond sociale zekerheid en voert in de discussie daarover nu de druk op. "Het kabinet is van plan mensen langer te laten doorwerken en breekt afspraken over de AOW", zegt vakbondbestuurder Henri Janssen. "Op deze manier verdwijnen alle sociale vangnetten."

Volgens hem gaan de plannen om te staken alleen van tafel als het kabinet alle bezuinigingsplannen rondom sociale zekerheid schrapt. "Als dat niet gebeurt gaan wij in juni staken en vallen zowel landelijk als regionaal de treinen, bussen, trams en metro stil."

Spel tussen bonden en kabinet

De vakbond bereidt ook stakingen in andere sectoren voor. Zo kondigde de havensector eerder al aan na mei te gaan staken. "De actiebereidheid is zowel bij de havens als het ov groot", zegt Janssen, niet toevallig op de internationale Dag van de Arbeid.

"De plannen van het kabinet raken alle werkenden, niet alleen de mensen die in het ov of bij de havens werken", zegt Janssen. "Door te staken hopen we de sociale zekerheid voor al die mensen te behouden."

De aankondiging van een mogelijke ov-staking is onderdeel van het spel tussen bonden en kabinet. De vakbond is al langer kritisch op de kabinetsplannen om te besparen op de sociale zekerheid.

Vooral het voornemen van het kabinet om de AOW-leeftijd te verhogen en de WW te verkorten is slecht gevallen bij de vakbonden.

Op zoek naar alternatieven

Een deel van die plannen is inmiddels teruggedraaid. Vorige week trok het kabinet een bezuiniging op hulp bij de bijstandsuitkering in. In plaats daarvan stelde minister Aartsen (Werk en Participatie) voor om het kindgebonden budget vanaf volgend jaar voor meer gezinnen te versoberen.

Ook de verhoging van de AOW-leeftijd is nog niet definitief. Eind februari besloot het kabinet om die voorgenomen verhoging nog niet vast te leggen in de wet en eerst in overleg met onder meer de vakbonden op zoek te gaan naar alternatieven.

Maar het is nog maar de vraag of en wanneer dat overleg er komt. In maart liepen de vakbonden FNV, CNV en VCP weg uit het kennismakingsgesprek met het kabinet-Jetten. Toen klonk het al dat de bonden het "hele land platleggen" als het kabinet de bezuinigingsplannen doorzet. Het dreigement van vandaag past dus in dat patroon.

De Amerikaanse president Trump zegt volgende week de invoertarieven op auto's en voertuigen uit de Europese Unie te verhogen naar 25 procent. In juli vorig jaar spraken de VS en de EU nog af dat een tarief van 15 procent zou gelden voor de import van Europese auto's.

Trump voert op zijn socialemediakanaal Truth Social als reden aan "dat de EU zich niet houdt aan onze volledig overeengekomen handelsovereenkomst". Hij licht dat argument verder niet toe.

De president zegt in zijn bericht ook dat er al veel nieuwe fabrieken in de VS gebouwd worden door buitenlandse autoproducenten. Hij benadrukt dat het tarief niet geldt voor Europese auto's die in de Verenigde Staten worden gemaakt. Trump probeert al langer met importtarieven buitenlandse producenten ervan te overtuigen om fabrieken in de VS te bouwen.

De EU stemde er afgelopen zomer mee in om de importheffingen op Amerikaanse goederen, waaronder die op auto's, te schrappen. In ruil daarvoor gingen de Amerikaanse heffingen op Europese producten naar maximaal 15 procent. De Amerikanen lijken nu boos te zijn dat de aangepaste wetgeving aan Europese zijde waarschijnlijk pas de komende maanden wordt afgerond.

"Het gedrag van president Trump is onacceptabel", zegt voorzitter Bernd Lange van de Commissie internationale handel (INTA) van het Europees Parlement. "Deze actie laat weer zien hoe onbetrouwbaar de VS is. We hebben deze willekeurige aanvallen van de VS al gezien in de casus-Groenland; dit is niet de manier om met trouwe bondgenoten om te gaan."

"We kunnen nu alleen maar duidelijk en vastberaden reageren, op basis van onze krachtige positie", aldus Lange.

Hij krijgt bijval van een woordvoerder van de Europese Commissie, die stelt dat de handelsdeal het reguliere wetgevende proces doorloopt en dat de Amerikanen daarvan volledig op de hoogte worden gehouden. "Als de VS maatregelen neemt die niet stroken met de handelsovereenkomst, dan behouden we ons het recht voor om de Europese belangen te beschermen."

'Kosten gigantisch'

Vanuit de auto-industrie komen bezorgde reacties. De voorzitter van de Duitse branchevereniging van autobouwers VDA roept de VS en EU op snel om tafel te gaan en de eerder gemaakte afspraken te respecteren.

Volgens VDA zijn de kosten van extra importheffingen gigantisch en komen die waarschijnlijk ook voor rekening van Amerikaanse consumenten.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) adviseert mensen die voldoende spaargeld hebben om te gaan beleggen. Volgens de AFM heeft een op de drie Nederlandse huishoudens wel de financiële ruimte om te beleggen, maar blijft het geld op een spaarrekening staan.

De AFM baseert dit advies op een onderzoek uit 2024, dat vandaag is gepubliceerd. Veel van de mensen die de financiële ruimte hebben zijn gepensioneerd, maar ook veel mensen die nog niet met pensioen zijn zouden hun spaargeld beter kunnen gebruiken.

Zo'n 800.000 huishoudens (ongeveer een op tien) bouwen mogelijk te weinig pensioen op om hun huidige levensstijl voort te zetten nadat ze gestopt zijn met werken, blijkt uit het onderzoek. Voor deze mensen geldt dat ze het beleggen van hun 'extra' financiële middelen goed zouden kunnen gebruiken voor financiële zekerheid in de toekomst, meent de AFM.

Hoewel het eventuele tekorten niet automatisch oplost, kan het wel hun financiële positie versterken. De helft van deze groep heeft minstens 30.000 euro over om te beleggen, boven op de financiële buffer die huishoudens volgens voorlichtingsinstantie Nibud nodig hebben.

Wat is beleggen?

Beleggen is het investeren van geld in activa, zoals aandelen, obligaties of vastgoed. Het doel is om op langere termijn financieel voordeel te behalen. Beleggen kent risico's: het kan zijn dat je de inleg (deels) verliest. Het is dus belangrijk om alleen geld te beleggen dat je niet nodig hebt.

Voor dit onderzoek gebruikte de toezichthouder de Nibud-referentiebuffer, een berekening op basis waarvan bepaald wordt hoeveel geld een huishouden achter de hand moet houden voor onvoorziene kosten, zoals voor de reparatie van een kapotte auto. Deze informatie is vervolgens gekoppeld aan de vraag of het huishouden wel of niet belegt.

Te weinig kennis en een te hoog risico om geld kwijt te raken worden veel genoemd als redenen om niet te beleggen, blijkt uit een ander onderzoek van de AFM uit 2024. Ook is er een groep die denkt niet genoeg geld te hebben, terwijl dit in werkelijkheid wel zo is. Andere mensen zijn er simpelweg niet in geïnteresseerd.

De AFM wil beleggen stimuleren en de drempel hiervoor verlagen, maar waarschuwt ervoor dat mensen alleen moeten beleggen met geld dat ze op de lange termijn kunnen missen. "Het is belangrijk dat mensen hun geld spreiden over tijd en verschillende producten, en doe goed je huiswerk", zegt een woordvoerder.

Hoewel de AFM officieel toezichthouder is van de financiële markten, gebeurt het volgens een woordvoerder vaker dat ze mensen adviseren. "We kijken over het algemeen naar het financiële welzijn in Nederland."