Demissionair staatssecretaris Heijnen (Belastingdienst) beantwoordt vandaag de allerlaatste vragen rond de nieuwe manier van belasting heffen op spaargeld, aandelen, cryptomunten en een tweede huis (box 3). Daarna is het zover: na jarenlange discussie en vertraging stemt de Tweede Kamer volgende week in met de nieuwe vermogensrendementsheffing.

Zo'n 3,4 miljoen Nederlanders die sparen en beleggen zullen daar vanaf 2028 wat van gaan merken: zij moeten meer papierwerk bijhouden en anders gaan afrekenen met de Belastingdienst.

Wat gaat er precies veranderen en waarom? De belangrijkste vragen op een rijtje.

Waarom ging box 3 ook alweer op de schop?

Om de belastingheffing op rendement simpel te houden, heeft de Belastingdienst sinds 2001 jarenlang één geschat, fictief rendement voor iedereen gebruikt. Maar de Hoge Raad zette in 2021 een streep door die methode, omdat het voor sommige mensen (vooral spaarders) nadelig uitpakte: ze maakten minder rendement dan waarmee de Belastingdienst rekende.

Sindsdien is de politiek op zoek naar een nieuwe manier om belasting te heffen op vermogen. Dat is alleen ingewikkeld gebleken, in de eerste plaats omdat politieke partijen er heel anders over denken.

Hoe denken partijen er dan over?

Dát het daadwerkelijk rendement moet worden berekend, daar is de politiek het wel over eens. Maar over de vraag hoe precies moet worden afgerekend en wat rechtvaardig is, verschillen partijen van mening.

Partijen als D66 en vooral GroenLinks-PvdA voelen meer voor een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je elk jaar betaalt over de winst die je hebt gemaakt, ook als die winst nog 'vastzit' in bijvoorbeeld aandelen. Het nadeel is dat mensen jaarlijks belasting moeten betalen over geld dat ze nog niet in handen hebben.

Om die reden zijn partijen als VVD, CDA, PVV, JA21 en BBB voor een volledige vermogenswinstbelasting, waarbij je alleen belasting betaalt op het moment dat je bijvoorbeeld je aandelen of cryptomunten verkoopt. Nadeel van die methode is dat belastingbetalers de verkoop eindeloos kunnen uitstellen om belasting te ontwijken.

Waar is de politiek uiteindelijk op uitgekomen?

Zoals wel vaker heeft de Tweede Kamer ingestemd met een compromis: over het rendement op spaargeld en beleggingen betaal je elk jaar belasting (vermogensaanwasbelasting). Over een tweede woning of aandelen in startende ondernemingen reken je pas bij verkoop af met de Belastingdienst (vermogenswinstbelasting).

Het nieuwe systeem maakt de belastingaangifte straks wel een stuk complexer. Vanaf 2028 moeten mensen voor meerdere categorieën, zoals aandelen, crypto en tweede woningen, gaan bijhouden wat het rendement is.

Is hiermee de kous af?

Nee, want in de Tweede Kamer is eigenlijk niemand echt tevreden met het nieuwe stelsel. Politieke partijen noemen het wetsvoorstel "bizar slecht" (PVV) en "nodeloos complex" (ChristenUnie), maar zeggen tegelijkertijd geen andere opties te hebben dan ermee in te stemmen.

Dat komt doordat de schatkist op dit moment elk jaar 2,4 miljard euro misloopt door de houtje-touwtje-manier waarop er nu belastingen over box 3 worden geïnd. Als het nieuwe systeem opnieuw wordt uitgesteld, loopt de staat die inkomsten nog langer mis.

Naast de zorgen over de complexiteit van het stelsel, zijn Tweede Kamerleden ook bang dat er na 2028 nieuwe vraagstukken zullen ontstaan. Zo kunnen mensen in financiële problemen komen als ze belasting moeten betalen over aandelen die ze niet makkelijk kunnen verkopen.

Hoe nu verder?

De nieuwe manier van belasting heffen op box 3 wordt door vrijwel alle partijen een "tussenstap" genoemd. De kersverse coalitie D66, VVD en CDA wil naar een systeem van volledige vermogenswinstbelasting, zo is in het coalitieakkoord te lezen.

De uitvoering hiervan zal nog wel wat voeten in de aarde hebben. Om belasting pas bij de verkoop van aandelen en cryptomunten te innen moet de Belastingdienst de eigen systemen aanpassen. Dat is lastig, omdat de dienst nog tot over de oren in allerlei ICT-moderniseringsprojecten zit.

Intussen zal het nieuwe kabinet ook nog de handen vol hebben aan het afwikkelen van alle problemen rond box 3 van de afgelopen jaren. Zo moeten naar schatting ruim twee miljoen mensen die te veel belasting hebben betaald nog compensatie krijgen.

De alledaagse kosten zijn afgelopen maand met zo'n 2,4 procent gestegen ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee stegen de prijzen flink minder hard dan de maand december. Toen was de inflatie nog 2,8 procent.

De prijzen daalden in januari met 0,7 procent ten opzichte van de maand december, volgens een snelle raming van het CBS. Dit hoewel de prijzen voor energie en brandstof stegen in januari. In december namen deze kosten nog af.

De dalende inflatie is vooral te danken aan de prijzen voor eten, drinken en tabak. Deze kosten stegen de afgelopen maand minder hard. Het CBS plaatst wel een kanttekening: kleding was in januari vaak goedkoper door aanbiedingen. Hierdoor waren de prijzen tijdelijk lager.

Dichter bij Europees gemiddelde

Volgens de Europese rekenmethode ligt de Nederlandse inflatie in januari zelfs nog lager. Die was 2,2 procent in januari, terwijl de inflatie in december nog 2,7 procent was.

Nederland komt met deze nieuwe inflatiecijfers dus veel dichter bij het Europese doel van een inflatie van 2 procent. De afgelopen jaren stegen de Nederlandse prijzen gemiddeld harder dan in de meeste andere Europese landen, maar Nederland kruipt nu toch meer richting het Europees streven.

Een groot deel van de 14.000 bedrijven en instellingen die op de wachtlijst staan voor een elektriciteitsaansluiting kan daar de komende jaren vanaf. Overheid, netbeheerders en bedrijven komen met een plan om de ruimte op het stroomnet beter te benutten. Dat kan volgens de betrokken partijen door meer risico te nemen en meer flexibiliteit te organiseren.

Het initiatief sluit aan bij de plannen van het aankomende kabinet, dat komt met een 'crisiswet netcongestie' om de uitbreiding van het stroomnet te versnellen.

Meer risico

De leveringszekerheid van elektriciteit in Nederland is nu 99,99988 procent. Hierdoor zijn stroomstoringen relatief zeldzaam, maar deze zekerheid heeft een prijs. Een groot deel van de capaciteit van het elektriciteitsnet blijft hierdoor ongebruikt. Nu er zoveel economische schade ontstaat door de wachtlijst voor bedrijven moet dit veranderen.

"Netcongestie is een van de grootste obstakels in ons investeringsklimaat", zegt werkgeversvoorzitter Ingrid Thijssen van VNO-NCW. Door een beetje meer risico te nemen, ontstaat er meer ruimte op het elektriciteitsnet. Hierdoor neemt het risico op stroomstoringen wel toe.

De vandaag gepresenteerde plannen kunnen voor 2030 5 tot 10 gigawatt ruimte vrijmaken op het stroomnet. De komende jaren kan de wachtlijst hierdoor met "tientallen procenten afnemen", denkt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. De NVDE vertegenwoordigt 1600 bedrijven die een belangrijke rol spelen in de energietransitie.

Er wordt in Nederland meer dan genoeg elektriciteit opgewekt, het probleem zit in het aantal (dikke) kabels en transformatorhuizen. De komende tientallen jaren wordt er bijna 200 miljard euro geïnvesteerd in de uitbreiding van het elektriciteitsnet.

Een op de drie straten moet worden opengebroken, er moet 80.000 kilometer kabel bij en er moeten 50.000 transformatorhuisjes worden gebouwd. En dat duurt even. "Ondernemers die wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting kunnen niet wachten tot het stroomnet is uitgebreid", zegt demissionair minister Hermans van Klimaat en Groene Groei.

Noodstroom om woonwijken te kunnen bouwen

Naast bedrijven dreigen ook nieuwbouwhuizen geen aansluiting op het elektriciteitsnet te kunnen krijgen. Daarom komen er regionale aanbestedingen voor noodstroom. Bedrijven kunnen intekenen om capaciteitsproblemen op het stroomnet op te lossen.

In de provincie Utrecht worden al gasgeneratoren gepland die moeten gaan bijspringen bij een tekort aan elektriciteit in nieuwe woonwijken. Dat zou ook op veel andere plaatsen in Nederland moeten gebeuren. Naast gasgeneratoren wordt er ook gekeken naar batterijen om de problemen op piekuren op te lossen.

Spitsmijden op het stroomnet

Overheid, netbeheerders en bedrijven zetten in op meer flexibiliteit. De problemen op het elektriciteitsnet zijn vergelijkbaar met snelwegen: het grootste deel van de dag kan iedereen prima doorrijden, de problemen beperken zich tot de spits. Door het verkeer beter te spreiden, nemen de files af. Hetzelfde geldt voor het stroomnet. Netbeheerders proberen bedrijven daarom te verleiden om hun elektriciteitsgebruik flexibeler te maken en de spits te vermijden.

De afgelopen tijd reageerden bedrijven daar nog niet erg enthousiast op. Netbeheerders zoals Tennet, Liander, Stedin en Enexis gaan bedrijven daarom beter informeren over de mogelijkheden en gevolgen van spitsmijden. Ook mogen netbeheerders van toezichthouder ACM een hogere financiële vergoeding geven aan bedrijven die hieraan willen meewerken.

Met de vijftig grootste stroomverbruikers moeten maatwerkafspraken gemaakt worden. In Zeeland heeft chemiebedrijf Air Liquide in Vlissingen al zo'n flexibelcontract afgesloten. Hierdoor kunnen de kunstmestfabriek van Yara in Sluiskil en een aantal andere bedrijven van de wachtlijst, en verduurzamen met een zwaardere elektriciteitsaansluiting.

Geen auto's opladen tussen 16.00 en 21.00 uur

Het opladen van elektrische auto's moet in principe niet langer tussen 16.00 en 21.00 uur gebeuren. Tijdens deze avondspits op het elektriciteitsnet gaan al heel veel huishoudelijke apparaten aan. Het stroomnet kan op dat moment niet ook nog ruim 600.000 elektrische auto's opladen.

De overheid roept op dit moment particulieren in een campagne al op het elektriciteitsgebruik in het begin van de avond te beperken.

Het volle stroomnet is op veel plekken in ons land een knelpunt, niet alleen voor bedrijven, maar ook voor huishoudens. In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA afgesproken dat het volle net de "hoogste prioriteit heeft". Het elektriciteitsnet wordt sneller uitgebreid en er komt een crisiswet rondom netcongestie.

Hoe die wet wordt ingevuld, is nog niet duidelijk en ondertussen ontstaan er praktische problemen. Soms eindigen die in de rechtszaal, zoals bij een gezin uit het Zuid-Hollandse Hillegom.

In juli 2024 vraagt dat gezin een aansluiting aan bij netbeheerder Liander voor een nieuw te bouwen huis. Maanden later, in het voorjaar van 2025, heeft de huiseigenaar mailcontact met de netbeheerder over de planning van de uitbreiding van het elektriciteitsnet.

Nog weer later, in december van dat jaar, voert Liander een toets uit om te zien of de nieuwe aansluiting mogelijk is. Het antwoord is nee, voorlopig niet.

Zorgplicht?

De huiseigenaar uit Hillegom brengt de zaak voor de rechter, om zo snel mogelijk een aansluiting af te dwingen. Volgens zijn advocaat heeft Liander een zorgplicht, ook voor de aansluiting van de nieuwbouwwoning. Die aansluiting is ook al gepland, voor september 2027. Alleen, het huis staat er al, zonder stroomaansluiting.

De rechter begint de zitting met een korte samenvatting: een netbeheerder als Liander is verantwoordelijk voor het maken van elektriciteitsaansluitingen, zowel nieuwe als bestaande, maar dat moet wel veilig kunnen en binnen de ruimte die er op het net is.

Volgens de huiseigenaar en zijn advocaat moet de netbeheerder zich houden aan de energiewet uit 1998. Daarin staat dat er een leveringsplicht is vanuit de producenten. Mensen moeten dus kunnen rekenen op een aansluiting.

Wet veranderd

De advocaten van Liander zijn het daar niet mee eens, want sinds 1 januari is de energiewet vernieuwd. Netbeheerders zijn niet langer verplicht om direct een aansluiting te maken als er geen plek is op het stroomnet. Wel moet een beheerder duidelijk zijn over wanneer een aansluiting wel mogelijk is.

De woningeigenaar komt in de rechtszaak zelf ook aan het woord. Hij zegt dat hij in 2024 via een site controleerde of een nieuwe elektriciteitsaansluiting op zijn postcode mogelijk was. Er kwam toen geen knelpunt naar boven.

Volgens de advocaten van de netbeheerder staat er op de website van Liander juist een extra waarschuwing dat een aansluiting niet altijd mogelijk is. Ook zij vinden dat er netuitbreiding moet komen en zien de problemen. "Dat gaat nou eenmaal hemeltergend langzaam en heel Nederland heeft ermee te maken", zegt een van de advocaten op de zitting.

Ook Liander is niet blij met de huidige situatie: "Het is ontzettend vervelend dat particulieren hiermee te maken hebben, maar het is wel de werkelijkheid. We hebben begrip voor de situatie waarin deze mensen zitten."

Dieselaggregaat

De advocaat van de huiseigenaar vindt dat Liander zich niet kan beroepen op overmacht. Hij eist dat er zo snel mogelijk een aansluiting komt: "We hebben het hier over een gezin met twee jonge kinderen."

Inmiddels staat de woning er en woont het gezin er. De eigenaar vertelt de rechter dat als hij had geweten dat de stroomaansluiting langer zou duren, hij bijvoorbeeld zijn oude koophuis later had kunnen verkopen.

Als er geen aansluiting komt, wil hij een dieselaggregaat neerzetten, als tijdelijke oplossing. Dat is niet ruim anderhalf jaar houdbaar, niet fijn voor de buren en de kosten zijn voor Liander, vindt hij. Op 20 februari volgt de uitspraak.

The Walt Disney Company heeft Josh D'Amaro aangewezen als nieuwe CEO van het entertainmentbedrijf. Hij leidt nu nog de belangrijkste geldmachine van het bedrijf: Disney Experiences, waartoe de themaparken behoren en de cruises en resorts.

De 54-jarige D'Amaro neemt op 18 maart het stokje over van de 74-jarige Bob Iger, de architect van het moderne Disney, door overnames van onder meer Pixar, Marvel en 21st Century Fox. Hij blijft tot eind 2026 aan om de overname te begeleiden en zijn opvolger in te werken.

D'Amaro is sinds 1998 in dienst bij Disney en werd al langer gezien als een logische opvolger. Met Experiences boekte hij het afgelopen jaar een winst van bijna 10 miljard dollar, omgerekend zo'n 8,5 miljard euro, goed voor bijna 60 procent van de totale winst van Disney.

Het bedrijf heeft ook een nieuwe chief content officer aangewezen: Dana Walden. Zij gaat daarmee over alle films, series en andere content. Walden ging ook op voor het CEO-schap, maar uiteindelijk koos Disney voor D'Amaro.

Mislukte opvolging

De benoeming volgt bijna vier jaar na een mislukte opvolgingsregeling. Iger gaf in 2020 het stokje over aan Bob Chapek, maar die vertrok twee jaar later vanwege interne spanningen en tegenvallende financiële resultaten. Iger kwam daardoor in 2022 opnieuw aan het roer te staan.

Chapek werd door critici gezien als stug en te sterk gericht op de zakelijke kant van het bedrijf, met te weinig aandacht voor creativiteit. Igers succes kwam juist grotendeels voort uit zijn focus op die creatieve kant. Tegelijkertijd werd hij gewaardeerd omdat hij benaderbaar was.

Om een nieuwe misstap te voorkomen, schakelde Disney een opvolgingscommissie in, met aan het hoofd James Gorman, topman van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley.

Topsalaris van miljoenen

Iger stemde in om tot 2026 aan te blijven, om de commissie de tijd te geven nieuwe kandidaten te screenen. "Josh heeft een sterke visie op de toekomst van het bedrijf laten zien en beschikt over een diep begrip van de creatieve geest die Disney uniek maakt," schrijft Gorman in een verklaring.

Disney heeft het basissalaris van D'Amaro vastgesteld op 2,5 miljoen dollar per jaar, omgerekend zo'n 2,1 miljoen euro. Daarnaast kan hij per boekjaar aanspraak maken op bonussen die kunnen oplopen tot ruim 22 miljoen euro.

Duitsland neemt zoals verwacht een belang in hoogspanningsnetbeheerder Tennet. De Duitse overheid wordt voor 25,1 procent eigenaar van Tennet Duitsland en betaalt daar 3,3 miljard euro voor. Minister Heinen van Financiën heeft dat bekendgemaakt. Zijn ministerie is eigenaar van Tennet.

Nederland probeert al een tijd om de Duitse Tennet-tak gedeeltelijk af te stoten. Voor uitbreiding en vernieuwing van het Duitse net zijn de komende jaren tientallen miljarden nodig. Tennet Duitsland is met een netwerk van 14.000 kilometer de grootste beheerder van Duitse hoogspanningsnetten.

Vorig jaar betaalden drie institutionele beleggers 9,5 miljard euro voor een belang van 46 procent in de Duitse tak. De Tennet Holding, die onder het ministerie valt, blijft voor maximaal 28,9 procent eigenaar.

Minder financiële risico's

De opbrengst van de verkoop kan voor Nederland op termijn oplopen tot boven de 5 miljard euro, schrijft Heinen aan de Tweede Kamer. Bovendien loopt Nederland minder financiële risico's nu de Duitse overheid mede-eigenaar wordt.

Vorige maand hadden Duitse media al bericht over het voornemen van Berlijn om een belang van ruim 25 procent in de Duitse tak te nemen. Daardoor krijgt Duitsland vetorechten bij onder meer de vaststelling van het businessplan en bij benoemingen. Nederland houdt die rechten ook.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Het is de eerste miljardenmeevaller voor het nieuwe minderheidskabinet, maar wel een meevaller waar de formerende partijen op gerekend hadden en waar ze ook al een bestemming voor hebben.

In het regeerakkoord schrijven D66, VVD en CDA dat ze de opbrengst van de verkoop van staatsdeelnemingen willen gebruiken als startkapitaal voor een nieuw investeringsfonds. Met dat geld kunnen ze op de kapitaalmarkt meer geld lenen voor innovatieve bedrijven. Volgens de partijen is dat nodig om de Nederlandse economie sterker te maken."

Verffabrikant AkzoNobel heeft in het laatste kwartaal van vorig jaar minder verf verkocht. Onder meer in Latijns-Amerika en Azië ging minder huis-tuin-en-keukenverf van de hand. Ook de tak voor speciale verf en coatings voor de industrie stond onder druk.

De afgenomen verkoop kwam door de economische onzekerheid in Noord-Amerika, is te lezen in het jaarverslag van AkzoNobel. Door die macro-economische onzekerheid zijn klanten voorzichtiger geworden met het kopen van verf.

De omzet van het bedrijf daalde in 2025 met zo'n 5 procent op jaarbasis. Dat is deels te wijten aan de sterke euro, die in waarde toenam ten opzichte van andere valuta in landen waar AkzoNobel verf verkoopt.

Het bedrijf achter verfmerken als Sikkens en Flexa sloot het jaar af met winst: 635 miljoen euro in 2025. Het jaar ervoor werd het jaar afgesloten met een winst van 542 miljoen euro. Een stijging van ruim 17 procent dus in een jaar tijd.

Fusie

Dat er, ondanks de tegenvallende verkoop, hogere winst werd behaald, komt door de toegenomen verkoopprijzen en kostenbesparingen.

Kostenbesparing was ook het doel van de eind vorig jaar aangekondigde fusie tussen AkzoNobel en het Amerikaanse Axalta. Met de fusie moet een wereldwijde speler ontstaan in de markt van verf. Behalve huis-tuin-en-keukenverf maken de twee bedrijven ook verf voor industrie, vliegtuigen en defensiematerieel. Door het samenvoegen kan die verf op 173 plekken wereldwijd gemaakt worden.

De fusie is naar verwachting eind dit jaar of begin volgend jaar rond.

De AOW-leeftijd gaat sneller omhoog, als het aan D66, VVD en CDA ligt. Wat dit voor jou betekent, staat in dit artikel.

Als het plan doorgaat, heeft het gevolgen voor de mensen jonger dan 60. Dat heeft ermee te maken dat zij volgens de verwachtingen ouder zullen worden dan de oudere generatie.

De AOW-leeftijd zal vanaf 2033 stapsgewijs omhooggaan. Voor de twintigers van nu loopt de AOW-leeftijd richting 72 jaar.

Kijk hieronder wat het plan voor jou betekent:

Noot van de redactie

Op aangeven van de Sociale Verzekeringsbank is op 6 februari bovenstaande tabel aangepast. Het gaat om een aanpassing van de leeftijdscategorieën. Deze zijn met drie maanden verschoven ten opzichte van de eerste publicatie.

In de oude tabel werd bij de huidige AOW-leeftijden al een bandbreedte aangegeven van drie maanden. Dat ondervangt veel foute uitkomsten, maar mogelijkerwijs zijn er mensen die in de nieuwe tabel zien dat hun AOW-leeftijd drie maanden eerder ligt dan ze eerder zagen.

Het Centraal Planbureau geeft aan deze berekening van de NOS te herkennen. In de aanloop van de verkiezingen berekende het planbureau de effecten van een dergelijke maatregel. Die stond in het verkiezingsprogramma van VVD en JA21.

Het CPB heeft het huidige coalitieakkoord nog niet doorgerekend.

Wanneer AOW?

D66, VVD en CDA willen per 2033 een één-op-één-koppeling van de AOW-leeftijd met de levensverwachting. Dat betekent dat als de levensverwachting met een jaar omhooggaat, de AOW-leeftijd ook met een jaar meegroeit.

De AOW-leeftijd gaat nu nog minder snel omhoog dan de levensverwachting, namelijk met acht maanden per jaar hogere levensverwachting.

Door de snellere stijging zou het aanstaande kabinet-Jetten een besparing kunnen inboeken van 2,7 miljard euro per jaar. Vandaag bespreekt de Tweede Kamer de coalitieplannen.

Levensverwachting

Marike Knoef, hoogleraar Economie en verbonden aan pensioendenktank Netspar, komt desgevraagd tot dezelfde berekeningen als die van de NOS.

Wel benadrukt ze dat ze zijn gebaseerd op de huidige levensverwachting. Die verwachting kan nog veranderen, bijvoorbeeld door een ziektegolf.

Zo daalde door corona in 2020 de levensverwachting iets. Inmiddels is die weer op het niveau van voor die periode.

Maar een medische doorbraak zou de levensverwachting sneller kunnen laten stijgen dan nu wordt aangenomen.

Volgens het nationale statistiekbureau CBS wordt een persoon die nu 65 is gemiddeld 85 jaar oud. En we worden steeds iets ouder. In 2068 zou de gemiddelde verwachte leeftijd van 65-jarigen bij overlijden boven de 90 jaar uitkomen.

AOW

In 1956 kregen Nederlanders die 65 werden voor het eerst een basispensioen van de Rijksoverheid. Inmiddels ligt deze leeftijd op 67 jaar. In 2028 wordt dat 3 maanden later, dat ligt al vast.

Momenteel krijgt een alleenstaande maandelijks 1558 euro. Woon je samen, dan krijg je 1068 euro per persoon.

Aan het begin van deze eeuw werd de AOW nog volledig betaald uit premie die Nederlanders afdragen via hun werk. Sinds 2001 moet de overheid belastinggeld bijleggen om de AOW te financieren. Dat komt doordat er in verhouding steeds meer gepensioneerden zijn en steeds minder werkenden.

Amerika en India hebben een handelsverdrag gesloten, waardoor de VS de importheffingen voor het land verlaagt van 25 procent naar 18 procent. Dat meldt zowel de Amerikaanse president Trump als de Indiase premier Modi. Ook de extra heffingsboete van 25 procent die sinds augustus gold, trekt Trump in.

Volgens Trump heeft India ermee ingestemd om geen Russische olie meer te kopen, maar daar zegt Modi zelf niets over. "Hij heeft er ook mee ingestemd meer te gaan kopen van de VS en mogelijk ook Venezuela", stelt Trump op Truth Social. Volgens hem gaat India voor meer dan 500 miljard dollar (ruim 424 miljard euro) aan onder meer Amerikaanse olie, steenkool en technologie kopen.

50 procent

Sinds juli vorig jaar heeft de VS een importheffing van 25 procent ingesteld op alle Indiase producten. Washington waarschuwde voor een verdubbeling als India zou doorgaan met het kopen van Russische olie. In augustus gingen de heffingen inderdaad omhoog naar 50 procent. De ambassadeur van de VS in India stelt dat de verlaging naar 18 procent per direct ingaat, meldt The Times of India.

Als India inderdaad stopt met Russische olie, dan is dat een grote tegenslag voor Rusland. India is een van de grootste afnemers van Russische olie. Hoeveel het land precies uit Rusland importeert, is onbekend. Maar The Times of India stelde begin vorige maand dat volgens een schatting voor ongeveer 144 miljard euro aan ruwe Russische olie sinds het begin van de oorlog in Oekraïne werd ingevoerd.

"Hiermee komt een einde aan de oorlog in Oekraïne dichterbij", stelt Trump. Hij noemt Modi "een van mijn beste vrienden" en bedankt hem voor "hun geweldige relatie". Ook Modi is op X vol lof en spreekt over een geweldig gesprek met "mijn geliefde vriend Donald Trump".

Last

India had veel last van de hoge importheffingen. De eerste maand na de invoer van de heffing van 50 procent, zakte de export naar de VS met 20 procent en de maanden erna met 40 procent, meldde BBC.

Vorige week sloot het land al een vrijhandelsakkoord met de Europese Unie. Door dat handelsverdrag moet zo'n 90 procent van de huidige heffingen tussen India en Europa gaan verdwijnen.

De EU gaat zijn doelen voor het opgraven en produceren van kritieke grondstoffen niet halen. Dat concludeert de Europese Rekenkamer in een nieuw rapport. Kritieke grondstoffen zoals kobalt, magnesium en zeldzame aardmetalen zijn nodig voor de energietransitie.

Het gaat om 34 grondstoffen die onder meer gebruikt worden voor batterijen, windturbines en zonnepanelen. Ook in de zorg en bij defensie zijn deze grondstoffen hard nodig.

Tegenwoordig importeren de EU-landen dit uit een klein aantal landen - vaak China, de VS en Turkije. Dat maakt de EU geopolitiek en economisch kwetsbaar.

"De EU kan drie dingen doen om dit tegen te gaan: de import verspreiden, meer zelf gaan produceren en al gedolven mineralen beter recyclen", zegt Keit Pentus-Rosimannus van de Europese Rekenkamer. "We kunnen nu concluderen dat het lastig blijft op alle drie terreinen."

Weinig opgeleverd

Zo moeten bedrijven die mineralen willen delven en raffineren nog steeds "heel lang" wachten in Europa. "Het kan soms wel dertig jaar duren om een nieuwe mijn te openen", geeft Pentus-Rosimannus als voorbeeld.

Volgens de Europese doelen moet over vier jaar 10 procent van alle kritieke grondstoffen uit eigen bodem worden gehaald. Dat doel haalt Europa niet, concludeert de Rekenkamer.

EU-redacteur Roemer Ockhuijsen:

"De conclusies van de Europese Rekenkamer zijn geen fijne boodschap voor de EU. De Unie probeert door alle geopolitieke spanningen minder afhankelijk te worden van grootmachten als China en de VS. Maar de Rekenkamer tempert alvast de verwachtingen: op de korte termijn moeten we daar op het gebied van grondstoffen niet te veel van verwachten.

De Europese Commissie heeft afgelopen jaren al flink ingezet op meer autonomie door te investeren in meer winning en verwerking in de EU zelf en door nieuwe partnerschappen te sluiten met landen die over belangrijke grondstoffen beschikken. Zo hoopt de EU minder kwetsbaar te zijn, wanneer bijvoorbeeld China besluit de grondstoffenkraan dicht te draaien.

Maar de Commissie moet nog echt aan de bak, zegt de Rekenkamer nu. Want die maatregelen leveren nog veel te weinig op."

De EU heeft een aantal strategische partnerschappen gesloten met landen om de import van kritieke grondstoffen te verspreiden over meer landen. Bijvoorbeeld Australië, Oekraïne en Canada. Ook die partnerschappen hebben weinig opgeleverd. "Dat komt deels door politieke ontwikkelingen. Toen Rusland besloot om een oorlog te starten tegen Oekraïne, viel de import van mineralen naar de EU in principe stil", zegt een onderzoeker van de Rekenkamer.

Nederland kan bijdragen met afval

Het is al lang bekend dat er weinig tot geen kritieke materialen in de Nederlandse grond zitten. Maar doordat Nederland een relatief rijk land is, hebben we wel geopolitiek interessant afval: smartphones, computers, zonnepanelen en batterijen zijn vol kritieke grondstoffen. Daar zitten kansen, volgens de Rekenkamer.

Elektronisch schroot is volgens de onderzoekers "het laaghangende fruit". Het doel is dat 25 procent van alle kritieke materialen die worden gebruikt in Europa afkomstig zijn uit recycling. "De vooruitzichten zijn echter niet rooskleurig", schrijft de Rekenkamer. Dit zou deels komen doordat veel Europees afval wordt geëxporteerd en verwerkt in andere landen.

"De recycling-industrie buiten Europa is vaak goedkoper", zegt Stef Blok, voormalig minister en nu lid van de Rekenkamer. "Minder milieuregels en lagere energiekosten in andere landen zorgen ervoor dat ons afval wordt geëxporteerd. En met minder afval heb je ook minder mogelijkheden om materiaal te recyclen."

Politiek vraagstuk

Nu is de Europese Commissie aan zet om strenger beleid te ontwerpen, wil Europa minder afhankelijk worden van andere werelddelen. "Op het vlak van recycling kan je je bijvoorbeeld voorstellen dat je de export van geopolitiek interessant afval verbiedt", zegt Stef Blok. "Het is aan beleidsmakers om te bepalen hoe ze hiermee verder willen", zegt hij, doelend op het Europees Parlement en de lidstaten.

Op het vlak van mijnbouw moeten de vergunningsprocedures echt sneller, zegt de Rekenkamer. Maar hoe precies, dat laten ze aan de lidstaten. "En we zijn helder: vergunningsprocessen moeten korter - maar niet makkelijker - worden", onderstreept Keit Pentus-Rosimannus.

Volgens haar betekenen kortere vergunningsprocessen voor mijnbouw niet dat de natuur en lokale gemeenschappen in gevaar komen. "Mensen vergeten het soms: mijnbouw betekent tegenwoordig iets anders dan in de negentiende eeuw. In Europa moet dit kunnen met oog voor bescherming van natuur en mensen in de omgeving."

Jongerius, de grootste biologische plantenkwekerij van Nederland, is gered. Het bedrijf in Houten ging eind vorig jaar failliet, maar ondernemer Wim Beelen meldt nu een akkoord te hebben gesloten met de curator voor een doorstart.

Larendael, de investeringsmaatschappij van Beelen, koopt zowel de plantenkwekerij als machines, productielijnen en installaties op. Jongerius kweekt hier planten, die na de eerste groeifase worden verkocht aan tuinders. Het gaat met name om biologische groenten.

De oorzaak van het faillissement is nog steeds niet bekend. De directie reageerde nooit op vragen van de NOS.

30 personeelsleden

Toen de kweker failliet ging werkten er nog zo'n dertig mensen. In een persbericht zegt Larendael in gesprek te gaan met het personeel, om "gezamenlijk te verkennen hoe in de toekomst kan worden gewerkt aan de opbouw van een duurzaam en vooruitstrevend bedrijf".

Ondernemer Beelen bouwde zijn vermogen op met het sloop- en recyclingbedrijf Beelen Groep, dat hij in 2020 verkocht. Sindsdien koopt en saneert hij bedrijventerreinen.

Zo kocht hij in 2020 het ADM-terrein in het Westelijk Havengebied in Amsterdam, om dat te verbouwen tot scheepswerf voor superjachten. Daarover ontstond een jarenlange juridische strijd met de gemeente Amsterdam, die op de voormalige werf woningen wilde laten bouwen. In september kocht de gemeente het voor 165 miljoen euro terug.

2026 moet het jaar worden van de digitale euro, als het aan Europa ligt. De Europese Centrale Bank is er al jaren mee bezig en dit jaar moeten de benodigde wetten door Brussel geloodst worden. Naast de fysieke euro moet de digitale variant het groeiende aantal digitale betalingen ook onder de publieke paraplu brengen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Op dit moment staat vrijwel al ons geld namelijk bij commerciële banken, vertelt financieel journalist bij Follow The Money Thomas Bollen in podcast De Dag. Hij schreef het boek Geld genoeg, maar niet voor jou en schetst hoe het feit dat we minder contant betalen grote gevolgen heeft voor het hele financiële systeem. Maar een digitale euro is geen oplossing voor banken. Er dreigt een waterig compromis als oplossing.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

KLM zegt dat het bedrijf weer veilig kan vliegen op Dubai en Tel Aviv. Vandaag worden de vluchten van en naar Dubai hervat, Tel Aviv wordt maandag en dinsdag weer aangedaan.

Op 23 januari besloot de luchtvaartmaatschappij helemaal niet meer naar het Midden-Oosten te vliegen, vanwege de "geopolitieke situatie". Wat daarvoor de exacte aanleiding was is niet bekendgemaakt, maar het besluit heeft vermoedelijk te maken met het geweld in Iran en het mogelijk militair ingrijpen van de VS in de regio.

Een paar dagen later hervatte KLM de vluchten op Dammam en Riyad, in Saudi-Arabië.

Hoe het vluchtschema van KLM er na komende week uit gaat zien, is nog niet bekend. "Wij blijven de situatie nauwlettend volgen en zullen onze vluchtschema's op basis daarvan vaststellen", zegt het bedrijf.

Deze week bereikte de prijs van goud weer een nieuw record: 5000 dollar voor een zogenoemde troy ounce, ofwel 31,1 gram. De afgelopen dagen is de prijs aardig gezakt, maar die blijft historisch hoog.

Wie koopt al dat goud en is het wel echt? Vijf vragen en antwoorden.

Wie drijven de goudprijs op?

Vooral de centrale banken. Hun bezit van het edelmetaal is meer dan verdubbeld sinds 2021, volgens de World Gold Council, een dataverzamelaar van de goudbranche. De afgelopen maanden hebben veel investeerders hun Amerikaanse dollars en staatsobligaties verkocht vanwege de economische instabiliteit in de VS. Velen hebben goud gekocht, vooral de centrale banken van Polen, Turkije, India en China.

"Centrale banken kopen meer goud in tijden van stress", zegt Ewa Manthey, goudexpert bij ING. "Door de jaren heen hebben we gezien dat goud relatief waardevast blijft bij geopolitieke onrust." Goud wordt dan gezien als een veiligere investering dan staatsobligaties en valuta's. Het aanbod is redelijk stabiel, omdat er relatief weinig goud wordt gedolven, en vrijwel ieder land is bereid om ermee te handelen.

Het vertrouwen in de waardevastheid van goud maakt het natuurlijk ook aantrekkelijk voor andere investeerders, zoals particulieren. Daarnaast kocht ook cryptobedrijf Tether grote hoeveelheden goud aan en blijft dit komende tijd ook doen, zei de bestuursvoorzitter tegen persbureau Bloomberg. Het heeft daardoor al meer goud in bezit dan de meeste centrale banken.

Hoeveel goud heeft ons land in bezit?

Nederland, in de vorm van De Nederlandsche Bank (DNB), bezit 612.000 kilo goud. En dat is niet veranderd in de afgelopen jaren.

Per inwoner gaat het om 34 gram goud. Dat maakt Nederland de tiende grootste goudbezitter wereldwijd per inwoner. "We hebben daarmee al een stevig vertrouwensanker", aldus een woordvoerder van DNB.

Hieronder laten we de verdeling van al het goud in de wereld zien per eind 2024:

Koop je daadwerkelijk goud als je erin investeert?

Soms wel. Er zijn in principe drie manieren om in goud te investeren.

Fysiek goud: dan heb je zelf echt een stuk goud gekocht. Dat kan alles zijn van een muntje tot een goudstaaf. Vooral centrale banken kopen de staven. Dat doen ze op de goudbeurs in Londen, het wereldwijde centrum voor goudhandel.

Goud-ETF's (exchange-traded funds): dat zijn fondsen die met geld van investeerders goud kopen. "Voor de meeste fondsen geldt dat er dan daadwerkelijk goud wordt aangekocht", zegt Teeuwe Mevissen, macrostrateeg bij Rabobank. "De waarde van de deelname in het fonds is direct gelinkt aan de waarde van het goud."

Syntheten: nog een stap verder verwijderd van de goudstaven is het beleggen in synthetische goud-ETF's. Die fondsen bezitten geen goud; de waarde van de fondsaandelen is wel gekoppeld aan de prijs van echt goud. Dit zijn abstracte beleggingsproducten die de echte prijs van goud proberen na te bootsen.

Waar ligt het goud?

Particulieren bewaren hun investeringen vaak simpelweg in een kluis bij de bank of thuis. Centrale banken stallen hun goudstaven in kluizen verspreid over de wereld. Een derde van het Nederlandse goud ligt in een kluis in Zeist. De rest ligt in de kluizen van buitenlandse centrale banken in de VS, Canada en Londen.

"Bij een fysieke goud-ETF heeft het fonds het goud in een eigen kluis of bij een bank liggen", zegt Jan Wirken, aandelenexpert bij ABN Amro. Als belegger ben je dan indirect eigenaar van het goud, ook al zal het moeilijk zijn om een deel van dat goud los te krijgen. "En bij het beleggen in synthetische producten is het niet mogelijk om aan het goud te komen; dan beleg je in feite niet in echt goud."

Maar bijna de helft (45 procent) van al het gedolven goud wordt niet ingezet om rijk te worden. Je vindt het terug in kettingen, oorbellen en andere sieraden.

Gaan we ons goud verplaatsen?

Sommige mensen vragen zich af of het wel verstandig is dat Nederland het goud deels stalt in de kluizen van de Amerikaanse centrale bank. In Duitsland eisen vooraanstaande economen en politici dat hun goudreserve wordt "gerepatrieerd" uit de VS.

Nederland heeft 190.000 kilo goud liggen in de kluis van de Amerikaanse centrale bank in New York. En daar blijft het voorlopig. "We twijfelen niet aan de bestaande afspraken met de VS", zegt de DNB-woordvoerder. Ze wil niet kwijt wat er nodig zou zijn voor de bank om de opslaglocaties van het goud te heroverwegen.

Zo hard als de prijs van goud en zilver de afgelopen weken steeg, zo hard zakte die vandaag opeens. Aan de daling van de waarde van de dollar kwam juist een einde. Heel voorzichtig krabbelde de Amerikaanse munt weer wat op na een wekenlange daling.

Goud verloor vandaag zo'n 500 dollar in waarde, waarmee de prijs zo'n 10 procent daalde. Zilver kelderde met een daling van 30 procent nog harder.

De reden voor de trendbreuk lijkt Kevin Warsh. De Amerikaanse president Trump schoof hem vanmorgen naar voren als nieuwe baas van de Federal Reserve (Fed), het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Wekenlang werd op de financiële markten gevreesd dat Trump Fed-voorzitter Jerome Powell, die in mei afzwaait, ging vervangen door een marionet.

Wantrouwen

Trump ligt al maanden in de clinch met de Fed, omdat hij wil dat de beleidsrente flink wordt verlaagd. Hij probeerde in augustus bestuurder Lisa Cook te ontslaan vanwege vermeende hypotheekfraude en twee weken geleden kreeg Powell opeens een dagvaarding over uit de hand gelopen verbouwingskosten bij de Fed.

Met name dat laatste deed de vrees toenemen dat het binnenkort uit kon zijn met de politieke onafhankelijkheid van de Fed. Daarmee nam het vertrouwen in de dollar als veilige haven verder af. Ook werd gevreesd voor een Amerikaanse oorlog met Iran, maar daarover zei Trump vandaag dat er mogelijk een deal met Iran wordt gesloten.

Lagere rente

Door de nominatie van Warsh lijkt het vertrouwen in de Fed en de dollar terug te keren. Weliswaar is hij voorstander van een verdere renteverlaging, maar niet met de helft zoals Trump wil. In het verleden gold Warsh juist als iemand die fel tegenstander was van lage rentes.

Dat Powell in mei niet direct zou vertrekken, lijkt voor de financiële markten ook een geruststelling. Zijn voorzitterschap loopt in mei af, maar zijn lidmaatschap van het bestuur van de Fed loopt nog ruim een jaar door.

Als het aan D66, VVD en CDA ligt gaat de leeftijd waarop je een AOW-uitkering krijgt sneller oplopen. Dat staat in het coalitieakkoord dat de drie partijen vandaag hebben gepresenteerd.

Per 2033 zou de AOW-leeftijd, anders dan nu, direct moeten meestijgen met de levensverwachting. Volgens de partijen is dat nodig om de AOW ook in de toekomst betaalbaar te houden.

Volgens eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zou de AOW-leeftijd in 2060 daardoor uitkomen op 70 jaar en negen maanden. Iemand die nu in de dertig is, zou dan bijna vier jaar langer door moeten werken dan mensen die nu met pensioen gaan.

AOW duurder

Door de vergrijzing lopen de kosten voor de AOW op. In 2025 telde Nederland ruim 18 miljoen inwoners. Daarvan is ruim 20 procent 65 jaar of ouder, bijna 3,8 miljoen mensen, blijkt uit CBS-cijfers.

Aan het begin van de eeuw kostte de AOW nog zo'n 20 miljard euro en dat werd volledig betaald uit premies van werkenden. Inmiddels is het aantal ouderen ten opzichte van werkenden hard gegroeid. In 2024 kostte de AOW 52 miljard euro.

Oorspronkelijk werd de AOW uit premies van werkenden betaald, maar er is steeds meer belastinggeld nodig om de AOW-uitkeringen op te hoesten. Zo moest in 2024 de helft worden betaald uit algemene middelen.

VVD-plan

Daarom willen de coalitiepartijen ingrijpen. Dat doen ze met een plan uit het VVD-verkiezingsprogramma: de zogeheten een-op-eenkoppeling. Dat moet per 2033 jaarlijks 2,7 miljard euro besparen.

Nu komt het erop neer dat als de levensverwachting met een jaar stijgt, de AOW-gerechtigde leeftijd met twee derde jaar stijgt, acht maanden dus. Dat is in 2019 zo afgesproken in het pensioenakkoord omdat men er vanuit gaat dat mensen tot zo'n beetje twee derde van hun leven werken.

Maar de levensverwachting schommelt al jaren rond de 85 jaar en daalde zelfs tijdens en na corona licht. Daardoor loopt de AOW-leeftijd al een aantal jaar niet zo hard op. Die ligt nu op 67 jaar en wie in 2028 met pensioen gaat moet drie maanden langer doorwerken.

D66, VVD en CDA hebben nu afgesproken dat er een een-op-eenkoppeling wordt ingevoerd, die eerder ook al bestond. Kortweg gaat de AOW dan één jaar omhoog als de levensverwachting ook een jaar stijgt.

70 jaar

De vakbonden reageren afwijzend. "Onacceptabel, onnodig en oneerlijk", aldus vakbond FNV. "Op deze wijze kunnen we het Malieveld vast reserveren", reageert vakbond CNV.

Piet Fortuin, voorzitter van vakbond CNV, zegt dat de coalitie met deze maatregelen "een bom onder het pensioenakkoord" legt. "Zorgvuldig gemaakte afspraken met de polder worden met één pennenstreek teniet gedaan", stelt Fortuin.

De vakbonden vrezen dat mensen met een zwaar beroep hierdoor langer moeten werken. De coalitiepartijen zeggen dat ze nog in gesprek willen met werkgevers en werknemers, met name over de zware beroepen.

Voor het derde jaar op rij zijn er minder woningen bij gekomen. Daarmee lukt het moeilijk om het woningtekort in te lopen en blijft het aantal nieuwe huizen achterlopen bij de plannen van het demissionaire kabinet. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2025 zijn er bijna 80.000 nieuwe woningen opgeleverd. In 2022 waren dit er nog ruim 90.000. Het kabinet had eerder als doel om per jaar 100.000 nieuwe woningen toe te voegen.

De krapte op de huizenmarkt leidt al langer tot problemen bij het vinden van een huis. Ook afgelopen verkiezingen was het daarom een belangrijk thema. Huizenprijzen zijn gestegen en belangstellenden moeten vaker boven de vraagprijs bieden.

Woningvoorraad

Van de woningen die zijn toegevoegd, is het aantal nieuwbouw 69.000. Dan zijn er nog 11.000 woningen bij gekomen doordat deze gesplitst worden of doordat een kantoorpand omgebouwd wordt tot wooncomplex.

Naast de bouw van woningen worden er ook huizen gesloopt. Dit waren er in 2025 rond de 10.000. De totale 'woningvoorraad' nam met 70.000 toe. Het totaal staat daarmee op bijna 8,3 miljoen woningen.

Niet direct effect

Vorig jaar is er voor bijna 86.000 nieuwbouwwoningen een vergunning afgegeven. De afgelopen twee jaar is het aantal verleende vergunningen hoger dan de jaren ervoor, maar dit leidt er niet direct toe dat er ook meer nieuwbouw bij komt.

Het CBS meldt namelijk dat het steeds langer duurt om deze nieuwe huizen te bouwen als er eenmaal een vergunning is. Daarnaast worden sommige vergunningen later weer ingetrokken. Sinds 2019 beweegt dit tussen de 3 en 5 procent.

Kapelle

In Noord-Holland zijn vorig jaar de meeste nieuwbouwwoningen gebouwd: 14.000 in totaal. De provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant volgen dicht daarop. Drenthe en Friesland staan onderaan in de lijst met beide 1300 nieuwbouwwoningen.

Op gemeenteniveau steeg het aantal woningen naar verhouding in Kapelle het meest. Afgelopen jaar werden er 260 woningen gebouwd waardoor het totaal aantal beschikbare huizen in de Zeeuwse gemeente met een krappe 5 procent is gestegen.

Consumentenorganisatie Foodwatch heeft in Frankrijk een zaak aangespannen tegen Nestlé en twee andere fabrikanten van babyvoeding. Volgens Foodwatch hebben de bedrijven en autoriteiten het publiek "veel te laat" gewaarschuwd over besmet melkpoeder. Nestlé spreekt dat tegen.

Nestlé ontdekte eind november in een Nederlandse fabriek de giftige stof cereulide in babymelkpoeder, erkent het bedrijf. Dat gebeurde in een productielijn waar net nieuwe machines waren neergezet. De productie werd stilgelegd en de nieuwe machines werden ontmanteld en verder onderzocht.

Nieuw onderzoek bevestigde begin december de aanwezigheid van sporen van cereulide. Daarna werden volgens Nestlé alle producten teruggeroepen die van de nieuwe lijn waren gerold. De voedingsgigant meldde de besmetting op 10 december aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Ook andere landen, waaronder Frankrijk, werden toen op de hoogte gebracht van de besmetting. Nestlé zegt dat het bedrijf eerst de risico's van de gevonden stof in kaart wilde brengen voordat het de autoriteiten op de hoogte stelde.

Vervuild ingrediënt

De bron van de besmetting van de babymelk werd volgens Nestlé op 23 december officieel vastgesteld. De fabrikant zegt dat pas op die datum duidelijk werd waar de cereulide vandaan kwam. Maar volgens een hooggeplaatste bron van Le Monde wist het voedingsconcern dat al op 10 december.

De oorzaak van de besmetting bleek na onderzoek niet in de Nederlandse fabriek te liggen: er was een vervuild ingrediënt binnengekomen. Volgens Nestlé is dat ingrediënt geleverd door een externe toeleverancier, later geïdentificeerd als het Chinese bedrijf Cabio Biotech.

Op 5 januari begon een grotere terugroepactie. De vertraging in het informeren van de autoriteiten roept vragen op, schrijven Franse media, waaronder Le Monde. Vooral omdat de gezondheidsrisico's van cereulide al goed bekend zijn. De toxine, geproduceerd door de bacterie Bacillus cereus, kan maagklachten, misselijkheid, braken en buikpijn veroorzaken.

Klacht ingediend

Bij jonge kinderen, vooral bij baby's onder de zes maanden, kan het leiden tot uitdroging. Hoewel er geen wettelijke grenswaarde voor cereulide bestaat, benadrukken gezondheidsautoriteiten zoals de EFSA dat het verboden is om producten op de markt te brengen die de gezondheid van kinderen in gevaar brengen.

Foodwatch heeft niet alleen een zaak aangespannen tegen Nestlé, maar ook tegen de Franse babyvoedingproducenten Lactalis en Vitagermine. Ook die bedrijven hebben babymelkpoeder op de markt gebracht dat mogelijk besmet was met cereulide.

Bij de klacht zijn acht gezinnen betrokken van wie kinderen ziek werden na het consumeren van besmet babymelkpoeder. De bedrijven zijn aangeklaagd voor onder meer het in gevaar brengen van de gezondheid van baby's en misleiding van consumenten.

Nestlé Nederland zegt in een reactie dat Foodwatch "flagrante leugens" verspreid heeft over de terugroepactie en de tijdlijn van de gebeurtenissen. Volgens het bedrijf is er "snel, proactief en adequaat gehandeld".

Er loopt ook een onderzoek naar de dood van twee baby's die de besmette babymelk hadden gedronken.

Het afgelopen jaar is de Nederlandse economie harder gegroeid dan het jaar daarvoor. Het bruto binnenlands product (bbp) groeide met 1,9 procent, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Daarmee is de groei sterker dan in 2024. Toen groeide het bbp 1,1 procent. Het bbp geeft de omvang van de economie aan, het is de som van wat bedrijven, huishoudens en de overheid toevoegen aan de economie.

Olie en machines

De groei van de economie wordt voor een belangrijk deel verklaard door een sterke export vanuit Nederland naar het buitenland. Vooral olieproducten, machines en voertuigen werden aan het buitenland verkocht.

Onlangs liet het CBS zien dat de export naar de VS in de eerste 10 maanden van 2025 daalde. "Blijkbaar hebben we dat gecompenseerd met export naar landen binnen de Europese Unie", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. "Die export is een belangrijke bron van onze welvaart."

Overheid en consument

Ook de overheid jaagde in 2025 de economie wat aan. Door vergrijzing lopen de uitgaven aan de zorg op. Verder werd er in 2025 meer uitgegeven aan salarissen van ambtenaren. Die hogere overheidsbesteding zorgt voor meer economische groei.

Nederlanders zelf blijven ook uitgeven. "Dat is wel opvallend, want het consumentenvertrouwen is al een tijd laag", zegt Van Mulligen. "Mensen voelen zich niet helemaal happy over hun portemonnee. Aan de andere kant geven mensen dat geld wel uit."

De stijging van het loon was voor de meeste Nederlanders ruim voldoende om het duurder wordende leven te compenseren. Daardoor gaven huishoudens 1,4 procent meer uit dan in 2024.

Signify ontslaat 900 mensen. Dat maakte de lichtproducent, voorheen Philips Lighting, vandaag bekend bij de presentatie van de jaarcijfers. Het bedrijf uit Eindhoven zegt er niet bij waar de ontslagen vallen. Signify is wereldwijd actief in meer dan zeventig landen.

Volgens het bedrijf is de ontslagronde nodig om uiteindelijk 180 miljoen euro te besparen. Signify verkoopt vooral led-verlichting voor huishoudelijk gebruik en voor bedrijven. Het bedrijf is in Nederland beursgenoteerd aan de Midkap-index, de beurs voor middelgrote bedrijven.

Veel minder winst

2025 was geen best jaar voor het bedrijf. Er werd weliswaar voor bijna 6 miljard euro aan licht verkocht, maar daarvan bleef slechts 259 miljoen euro aan winst over. Dat is ruim 22 procent minder dan een jaar eerder.

Zowel de verkoop aan consumenten als aan bedrijven stokte. Zo kochten Europese consumenten minder licht en bleef de verkoop aan Chinese bedrijven achter.

Daarnaast verkocht Signify een stuk minder onderdelen waarmee andere bedrijven weer verlichting kunnen maken.

Heffingen en dollar

Ook heeft Signify last van de Trumps importtarieven. Volgens het bedrijf raken de heffingen de verkopen indirect. De extra kosten die Europese bedrijven moeten maken voor de export naar Amerika, worden deels doorberekend aan Amerikaanse bedrijven. Die berekenen dat weer door aan de consument.

Daarnaast daalde in 2025 de dollar in waarde, waardoor de verkoop in Amerika minder waard werd. Dat drukt de inkomsten van het bedrijf.

In 2025 nam Signify ook al afscheid van personeel, blijkt uit de cijfers. Afgelopen jaar waren er 26.629 voltijdsbanen, bijna 3000 minder dan in 2024.