Het sociale medium X verzamelt binnenkort ook biometrische data. Dat staat in een update van het privacy-beleid die 29 september van kracht wordt. Ook wil het informatie over het beroep van gebruikers verzamelen om gerichte advertenties te kunnen plaatsen.

Het is onduidelijk of het om biometrische gegevens van alle gebruikers gaat. De Amerikaanse nieuwssite Bloomberg hoorde van X dat deze aanpassing bedoeld is voor gebruikers van een premium-abonnement, maar dat is in de update niet terug te vinden.

Het is eveneens onduidelijk om welke biometrische data het gaat. Dat gezichtskenmerken eronder vallen ligt voor de hand. Bloomberg hoorde van X dat gebruikers van een premium-abonnement de mogelijkheid krijgen om hun ID en een foto te uploaden. "Dit helpt X ook om identiteitsvervalsing te bestrijden en het platform veiliger te maken", aldus X tegen Bloomberg.

Het bedrijf wil ook informatie over opleidingen, arbeidsgeschiedenis en het zoekgedrag naar een nieuwe baan van gebruikers binnenhalen. Het kan hen dan op de hoogte houden van vacatures en werkgevers in contact brengen met kandidaten.

De schulden van koopjesketen Big Bazar zijn opgelopen tot richting de 30 miljoen euro, bevestigen twee belangenbehartigers van schuldeisers aan de NOS. Een afkoelingsperiode zou de geldproblemen alleen maar verergeren, verwachten zij.

Tegenover de NOS wil de winkelketen niet inhoudelijk reageren op het verschuldigde bedrag. Vanmiddag bepaalt de rechter of Big Bazar vier maanden de tijd krijgt om de betalingsproblemen op te lossen.

De betalingsachterstanden bestaan uit niet-betaalde huren van winkelpanden, leveranties van producten en onderhoudsdiensten. Ook moest een deel van het personeel wachten op salaris. Er werken zo'n 1400 mensen bij de keten.

Tot nu toe hoopte Big Bazar-directeur Jerke Kooistra nog tot een oplossing te komen. Door twintig winkels te sluiten en huurverlaging af te dwingen voor nog eens twintig panden wilde de Friese ondernemer in de kosten snijden. Inmiddels zijn verschillende winkelpanden ontruimd, zoals in Goes en Harderwijk.

Eerder deze maand zei Kooistra nog tegen persbureau ANP dat het zijn doel is dit jaar veel nieuwe winkels te openen: in totaal 190 voor het einde van het jaar. Op dat moment waren er zo'n 120 winkels.

Vorige week vroeg Big Bazar de rechter om een zogeheten Whoa-procedure. Als de rechter zo'n procedure toekent, krijgt een bedrijf vier maanden de tijd om afspraken te maken met schuldeisers. In die periode worden schuldeisen en faillissementsaanvragen niet in behandeling genomen. Ook leveranciers moeten gewoon hun spullen blijven leveren.

Eerder zou de rechter in Leeuwarden op 7 september beslissen of Big Bazar in aanmerking komt voor die extra tijd, maar die zitting werd naar vandaag gehaald. "Het aantal ontwikkelingen was dermate groot dat de rechtbank vond dat het te lang duurde voordat er een inhoudelijke zitting kwam", lichtte de rechtbankvoorzitter toe.

Big Bazar moet kunnen aantonen dat een afkoelingsperiode in het belang van de schuldeisers is. Verschillende faillissementsaanvragers zullen in de rechtszaal laten weten geen enkel vertrouwen te hebben in een herstel van Big Bazar. De schuldeisers geven aan dat Big Bazar al jarenlang betalingsverplichtingen slecht nakomt, onterecht beterschap belooft en amper communiceert.

Er is onder de schuldeisers geen vertrouwen dat in vier maanden voldoende geld vrijgemaakt kan worden om de schuldeisers tevreden te houden. Incasso-jurist Joost Konings staat meerdere schuldeisers bij. Zijn klant uit Goes, een verhuurder, is "met een faillissement beter af", aldus Konings aan de NOS.

Gedurende die afkoelingsperiode moet een bedrijf wel voldoen aan betalingsverplichtingen die doorlopen. Huren van september en nieuwe leveranties moeten dus gewoon betaald worden.

Als de afkoelingsperiode er niet komt, worden de faillissementsaanvragen weer in behandeling genomen. De verwachting is dat Big Bazar het dan niet zal redden.

Tot op het laatst loopt de discussie hoog op over het wel of niet krimpen van Schiphol. Op de dag dat het kabinet besluiten voor het maximaal aantal vluchten op de luchthaven naar Europa moet sturen, liggen diverse plannen op straat.

Diverse media melden dat het kabinet vanmiddag bekendmaakt dat Schiphol vanaf komend voorjaar nog maximaal 460.000 vluchten per jaar mag faciliteren en vanaf november 2024 nog 452.000. Ook aan de NOS bevestigen ingewijden dit getal. Dat zijn er meer dan de eerder geopperde 440.000.

Een voorstel van Schiphol zelf om te stoppen met privéjets en nachtvluchten wordt door Den Haag opvallend genoeg terzijde geschoven, meldt de Volkskrant op basis van bronnen.

Tegelijk voeren de Verenigde Staten de druk op om voorlopig niets te doen aan het huidige aantal van 500.000 vliegbewegingen op Schiphol. Het Amerikaanse ministerie van Transport dreigt anders de samenwerking tussen Nederlandse en Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen te bemoeilijken, zo citeert De Telegraaf uit een brief die naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en diverse Kamerleden is gestuurd.

Het onderwerp moet volgens de Amerikanen controversieel worden verklaard nu het kabinet demissionair is. Als vluchten geschrapt worden zou KLM als tegenmaatregel minder toegang kunnen krijgen tot Amerikaanse luchthavens.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bevestigt aan de NOS de ontvangst van de brief uit Washington. "We onderhouden contact en zullen ook een antwoord sturen", zegt een woordvoerder.

In De Telegraaf zegt KLM-directeur Marjan Rintel "bekend te zijn met het standpunt dat Nederland niet zomaar Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen de toegang tot Schiphol kan ontzeggen". Een woordvoerder van KLM zegt pas later vandaag met een uitgebreide reactie te komen als de kabinetsplannen officieel zijn.

Schiphol wilde vanmorgen geen nadere toelichting geven op de mediapublicaties over de krimp. De luchthaven wil wachten tot na de ministerraad.

De belangenvereniging van reisorganisaties, de ANVR, doet anderzijds wel een "dringend beroep" op de Tweede Kamer en het kabinet om de krimp van Schiphol controversieel te verklaren.

De ANVR noemt het "onverantwoord" om in een demissionaire status "zo'n ingrijpende beslissing" te nemen. Directeur Frank Oostdam wil "ook de kiezer een stem geven", verwijzend hij naar de vervroegde Kamerverkiezingen van eind november.

Het aandeel vrouwelijke commissarissen en bestuurders is afgelopen jaar vrijwel gelijk gebleven. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Female Board Index, die jaarlijks verschijnt. In het rapport zijn cijfers opgenomen over het aantal vrouwen aan de top bij Nederlandse beursgenoteerde bedrijven en organisaties.

Het aantal vrouwelijke bestuurders bij beursgenoteerde ondernemingen bleef rond de 15 procent steken. "Dat is nog ver van een evenwichtige verdeling", constateert het rapport. Het aantal vrouwelijke commissarissen groeide in een jaar tijd amper: van 38 procent in 2022 naar 39 procent dit jaar.

De jaarlijkse index komt uit de koker van Mijntje Lückerath, hoogleraar corporate governance aan de TIAS School for Business and Society. Zij is over het algemeen te spreken over het aandeel vrouwelijke commissarissen in Nederland, maar constateert dat het aantal vrouwelijke bestuurders achterblijft op het wettelijke streefpercentage van 30 procent.

"Over het aandeel vrouwelijke commissarissen hoeven we ons geen zorgen meer te maken, dat gaat best goed", concludeert Lückerath. "Maar bij de bestuurders staan we al twee jaar stil, daar zijn we echt blijven steken". Zij noemt dat een tegenvaller, zeker omdat er relatief minder vrouwelijke bestuurders bij lijken te komen.

Tot 2021 nam het percentage vrouwelijke bestuurders langzaam maar zeker toe. In 2020 was bijvoorbeeld 28 procent van de nieuwe bestuurders een vrouw. Maar afgelopen jaar daalde dit naar 13 procent: van de 30 nieuwe bestuurders waren er vier vrouw. Terwijl de aanwas van nieuwe vrouwelijke bestuurders juist nodig is om over de gehele linie vooruitgang te boeken, zegt Lückerath.

Tot 2020 gold een streefgetal van 30 procent vrouwen in zowel raden van commissarissen als raden van bestuur. Omdat het om een streefgetal ging, was er geen consequentie verbonden aan het niet halen van dat percentage. Inmiddels staat wettelijk vast dat raden van commissarissen voor minimaal een derde uit vrouwen moeten bestaan.

"Het quotum voor vrouwen in raden van commissarissen was misschien niet echt nodig", blikt hoogleraar Lückerath terug. "Toen dat inging zaten we al bijna op 33 procent. Maar het was ook echt bedoeld als symboolwetgeving, om aan bedrijven te laten zien dat er wat aan de verhoudingen gedaan moet worden".

Daarnaast werd er volgens de hoogleraar geredeneerd dat, wanneer er meer vrouwelijke commissarissen zouden zijn, er ook meer vrouwelijke bestuurders zouden komen. Maar dat komt dus niet uit. "Het aandeel vrouwelijke bestuurders blijft stilstaan." Maar omdat er voor vrouwelijke bestuurders geen quotum geldt, is handhaven niet aan de orde.

Lückerath stelt dat het belangrijk is dat er aandacht blijft voor het aantal vrouwen in bestuursorganen. "Het lijkt erop dat die aandacht aan het verslappen is en het geen prioriteit meer heeft, maar we zijn er nog niet", benadrukt de hoogleraar. "Wat er moet gebeuren is dat bedrijven zich gaan schamen wanneer ze een raad van bestuur hebben die alleen uit mannen bestaat."

Volgens de Female Board Index hebben 61 van de 88 beursgenoteerde ondernemingen op dit moment geen enkele vrouw in de raad van bestuur. Lückerath noemt dat "niet meer van deze tijd". Zij denkt dat bedrijven actief aanspreken meer zin heeft dan een wettelijk quotum instellen voor vrouwelijke bestuurders.

Dat bedrijven geen geschikte vrouwen zouden kunnen vinden, noemt Lückerath een smoesje. "Er zijn nu 20 beursgenoteerde bedrijven waarbij minimaal 33 procent van de commissarissen en 33 procent van het bestuur vrouw is". Aanvoerder van die lijst is uitgeverij Wolters Kluwer. Bij Ingenieursbureau Arcadis en vastgoedbeleggingsmaatschappij NSI zijn beide raden gelijk verdeeld. "Je zou veel vaker zulke bedrijven op het podium moeten zetten en laten vertellen wat de waarde van diversiteit is."

De Belastingdienst gaat vanaf morgen bij 35.000 ondernemers over tot het invorderen van de belastingschuld die ze tijdens de coronacrisis hebben opgelopen.

De invordering wordt door de Belastingdienst in fases uitgevoerd waarbij de ondernemers bij elke stap nog altijd om hulp kunnen vragen. Deze groep kan uiteindelijk te maken krijgen met een deurwaarder.

Dat schrijft demissionair staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) in een brief aan de Tweede Kamer. In september worden nog meer invorderingsbrieven verstuurd aan ondernemers met structurele betalingsachterstanden.

Coronaschuld

Sinds de start van de coronacrisis in maart 2020 hebben ongeveer 400.000 ondernemers belastinguitstel gekregen voor een totaalbedrag van 47 miljard euro. Deze tegemoetkoming werd in het leven geroepen om bedrijven tijdens de coronacrisis te ondersteunen.

Zij moesten in oktober 2022 beginnen met terugbetalen van hun schuld en kregen vijf jaar de tijd om deze af te lossen. Bij de start van de terugbetalingsregeling stond er nog een belastingschuld van 19,6 miljard open. Dat bedrag is inmiddels gedaald naar 14,8 miljard.

Bij de 35.000 ondernemers waar de Belastingdienst de schuld gaat invorderen, is ook de betalingsregeling ingetrokken. De Belastingdienst heeft verschillende waarschuwingsbrieven naar deze groep verstuurd om ze te bereiken, maar kreeg daar weinig respons op.

Van de 226.000 mensen met een betalingsregeling hebben 91.000 nog niet alle termijnbedragen voldaan, 43.000 ondernemers hebben nog niet één termijnbetaling gedaan. Het gaat met name om kleine bedrijven met een schuld van minder dan 10.000 euro.

Niet meteen een deurwaarder

Erik de Kruijf, ketenmanager invordering bij de Belastingdienst, probeert mensen met een belastingschuld enigszins gerust te stellen. Hij zegt dat schuldhebbers niet direct een deurwaarder voor hun deur hoeven te verwachten.

Eerst worden ondernemers benaderd die al vóór de pandemie een schuld hadden. Verder wordt er altijd eerst een aanmaning gestuurd en daarna een dwangbevel. Pas als daar ook niet op wordt gereageerd, wordt een deurwaarder ingeschakeld.

Uiteraard wil de Belastingdienst dat voorkomen, zegt hij. Daarom roepen ze mensen op om zelf contact op te nemen, zodat er gekeken kan worden of er toch nog een regeling getroffen kan worden. "We weten niet wat mensen bij andere partijen moeten betalen. Alleen de schuldhebber kent het totale plaatje."

Ook benadrukt hij dat er momenteel sprake is van een versoepeling van het saneringsbeleid. Bij een schuldsaneringstraject gaat de Belastingdienst nu akkoord met een uitkeringspercentage dat gelijk is aan die van andere schuldeisers, in plaats van de gebruikelijke 200 procent.

Huilende mensen

Sommige ondernemers hoopten op kwijtschelding van hun schuld, maar dat gaat niet gebeuren. Gé Gijsen is ondernemersadviseur bij de afdeling Zwaar Weer van de KVK. Hij staat ondernemers bij die het moeilijk hebben. De belastingschuld als nasleep van de coronacrisis hakt er bij veel ondernemers hard in, zegt hij.

Gijsen zegt dat hij sinds corona met veel meer ondernemers praat die schulden hebben. Elke dag krijgt hij emotionele mensen aan de telefoon. Ze zijn boos of verdrietig; regelmatig heeft hij huilende mensen aan de lijn.

Hij heeft ook gesprekken met partners of familieleden van ondernemers die aangeven dat hun echtgenoot of familielid het niet meer ziet zitten. "Helaas heb ik ook nabestaanden van wanhopige ondernemers aan de lijn gehad, daarom vind ik het zo belangrijk om een luisterend oor te bieden en mee te denken over oplossingen. Er is altijd wel wat mogelijk."

Volgens hem hebben veel mensen naast een schuld bij de Belastingdienst ook een schuld ergens anders. Hij noemt voorbeelden van mensen die ook de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) en de NOW-regeling van het UWV moeten terugbetalen.

Ook ondernemers hebben te maken met inflatie in hun bedrijfsvoering, daarbij zijn ook energie- en huurkosten fors gestegen. "Het is een vervelende samenloop van omstandigheden op het moment." Hij roept ondernemers die het moeilijk hebben op om contact op te nemen.

Morgen gaan nieuwe exportbeperkingen in voor chipmachinemaker ASML uit Veldhoven, maar de gevolgen worden door klanten pas volgend jaar gevoeld. Het bedrijf mag nog tot eind dit jaar de geavanceerde chipmachines waarvoor de restricties gelden, blijven verschepen naar China, zegt het bedrijf tegen de NOS.

Er is een overgangsperiode, waarbij lopende contracten kunnen worden nageleefd.

ASML mocht al niet zijn allernieuwste machine, de EUV (Extreme Ultraviolet), verschepen. Daar komen nu de meest geavanceerde type machines van de oudere variant, de DUV (Deep Ultraviolet) bij. Andere DUV-machines, die minder geavanceerd zijn, mogen nog wel aan China worden verkocht.

De regering kondigde de restricties in juni aan. Minister Schreinemacher voor Buitenlandse Handel zei toen dat het doel van de maatregelen was dat "onze technologie, Nederlandse technologie, niet in handen raakt van bedrijven of organisaties waarbij de technologie uiteindelijk tegen ons gebruikt kan worden".

ASML heeft van het ministerie van Buitenlandse Zaken toestemming gekregen om de komende vier maanden nog machines te verschepen naar China. Om hoeveel apparaten het gaat, wil het bedrijf niet zeggen. Een woordvoerder van het ministerie wilde vandaag niet reageren.

De restricties kennen een lange aanloop. De VS kondigde vorige jaar al vergaande beperkingen aan voor de chipindustrie aan. Amerika wil voorkomen dat China met geavanceerde chips militair sterker wordt.

De maatregelen die de VS in oktober nam, waren een signaal dat ASML wel eens de volgende zou kunnen zijn. Tegen de zin in van het Veldhovense bedrijf, dat vindt dat het al genoeg heeft moeten inleveren met de exportrestricties op EUV.

ASML wijst er tegenover de NOS ook op dat er recent veel DUV-machines naar China zijn verscheept. Het bedrijf benadrukt dat er de afgelopen twee jaar een achterstand was in het verwerken van bestellingen voor de Chinese markt.

Daar wordt heel erg ingezet op de productie van minder-geavanceerde chips die wel op grote schaal nodig zijn. Doordat andere klanten hun bestellingen naar achteren hebben geschoven vanwege een dip in de markt, kon ASML opvallend veel machines naar China verschepen, zegt het bedrijf.

Chipbedrijf Nvidia moet voortaan voor het verkopen van zijn modernste AI-chips aan bepaalde landen in het Midden-Oosten toestemming vragen aan de Amerikaanse overheid. In de praktijk is dit een manier om de verkoop tegen te houden.

Daarmee breidt de VS de restricties voor de chips verder uit. Nvidia mag al sinds vorig najaar deze chips niet naar China en Rusland exporteren.

Veel over het verbod zegt Nvidia niet. Het betreft een aantal varianten van de modernste AI-chips, de A100 en H100. Dit zijn zeer geavanceerde videokaarten die volop worden gebruikt in datacenters, bijvoorbeeld van techgiganten als Microsoft en Google. De H100, de nieuwste variant, kost naar schatting zo'n 35.000 dollar per stuk.

Naast beperkingen voor export naar China komen er nu, in de woorden van Nvidia, "andere regio's" bij, inclusief "sommige landen in het Midden-Oosten". Om welke landen het gaat en hoeveel vraag daar is naar deze chips, is onduidelijk. Nvidia vermeldt in financiële verslagen niet apart de omzet uit het Midden-Oosten of uit afzonderlijke landen uit die regio.

Het betekent niet dat die landen geheel zonder Nvidia's chips zitten. Het gaat hier immers alleen om bepaalde varianten van de modernste chips. Bovendien heeft Nvidia, toen er beperkingen werden ingesteld voor China, de A100 en H100 zo aangepast dat deze geschikt bleven voor die markt. De aanpassing zit vooral in de bandbreedte, wat betekent dat de chip minder data kan verzenden en ontvangen.

In beursdocumenten benadrukt Nvidia dat het gezien de grote vraag niet verwacht dat de nieuwe restricties financiële gevolgen zullen hebben. Het bedrijf waarschuwt wel dat dit op lange termijn anders kan zijn als er bijvoorbeeld nieuwe exportbeperkingen komen, interesse vanuit China in de alternatieve chips wegvalt of als er chips worden gekocht van de concurrentie.

De VS besloot in oktober tot vergaande restricties, die erop gericht zijn de technologische ontwikkeling van China te stoppen. Amerika is bang dat China anders te veel militaire macht kan opbouwen. Computerchips, met name chips die belangrijk zijn voor AI, zijn ook van groot belang voor militaire toepassingen.

In ditzelfde kader treden er morgen nieuwe restricties in werking voor de Nederlandse chipmachinemaker ASML. Het bedrijf mag al een aantal jaar zijn nieuwste type machine (de EUV) niet verschepen; daar komen nu bepaalde oudere types (de DUV) bij.

Fietsenfabrikant VanMoof wordt overgenomen door Lavoie, een Britse fabrikant van elektrische steps. Lavoie gaat "enkele tientallen miljoenen euro's" in VanMoof steken.

Het moederbedrijf van Lavoie is McLaren, overigens een andere tak dan het bedrijf dat bekend is van de Formule 1. Topman Nick Fry van dat Britse bedrijf noemt de overname "exciting". Hij wil VanMoof gebruiken om leidend te worden in de wereld van elektrische mobiliteit. McLaren onderstreept dat het de 190.000 klanten van VanMoof "'op de weg wil houden" en het bedrijf verder wil ontwikkelen.

Op maandag wordt de deal definitief gesloten en wordt er meer bekend over de toekomst van VanMoof. Veel klanten hebben nog geld tegoed.

De Amsterdamse fietsenfabrikant werd op 17 juli failliet verklaard. Er hadden meerdere partijen op het elektrischefietsenmerk geboden.

Het bedrijf leed forse verliezen, onder meer doordat het veel fietsen verkocht met gebreken. Doordat alle onderdelen in eigen huis worden geproduceerd en er vaak een tekort aan was, duurden reparaties lang of waren ze zelfs helemaal niet mogelijk.

Ook kampten klanten vaak met lange levertijden; soms duurde het wel tot zes maanden voor een bestelde fiets geleverd werd.

Sinds het faillissement moeten klanten voor reparaties naar Kwikfit, in plaats van naar de VanMoof garages waar reparaties onder de garantie vallen. Bij Kwikfit kunnen niet alle problemen verholpen worden omdat de specifieke VanMoof onderdelen daar niet op voorraad zijn.

VanMoof bestond sinds 2009 en heeft een kleine 200.000 fietsen verkocht.

Een 'nationale omschakeldag' voor veel radioluisteraars. Het is morgen even zoeken naar het vertrouwde geluid op de FM-radio. Twee van de negen commerciële zenders die nu in de ether uitzenden verhuizen van plek. Twee andere verdwijnen juist uit de ether, om plaats te maken voor twee nieuwkomers.

Van alle eigenaars van radiostations moet het Vlaamse Mediahuis morgen het meest omschakelen. "Voor onze radio-organisatie breekt een nieuwe fase aan", vat radiodirecteur Tom Klerkx het samen. Vandaag wordt nog op de FM uitgezonden met Radio Veronica, 100% NL, Sublime en Slam!. Hiervan blijven vrijdag alleen Veronica en 100% NL over, waarvan alleen de laatste zijn oude vertrouwde frequentie behoudt.

Veronica-luisteraars moeten die dag eerst aan de knop van hun radio draaien voor ze hun station terughoren, om de frequentie op te zoeken waar nu nog Slam! op uitzendt. Deze dancezender blijft nog wel in de Randstad op FM te horen. Wie daarbuiten woont moet overschakelen naar internet of de digitale radio DAB+ om te kunnen blijven luisteren.

Van de door de overheid georganiseerde veiling is Sublime het grootste kind van de rekening. Zonder FM-frequentie moet de soul-, funk- en jazz-zender volledig digitaal verder. Als stunt kan een groep luisteraars vanmiddag op de parkeerplaats bij de studio in Amsterdam de oude autoradio laten vervangen door een digitale.

Wie benieuwd is naar de opvolger van Sublime, moet nog even wachten. Op de frequentie is het vanaf donderdag klokslag middernacht namelijk stil. Bij de FM-veiling kreeg Financial News Radio de plek in handen, om er als Radio4All op te gaan uitzenden. Maar dat gebeurt pas vanaf 1 november. Tot die tijd is er dus niets te horen op de frequentie waar Sublime elf jaar op uitzond.

Dj Giel Beelen, die is aangetrokken als creatief directeur van Radio4All, zei gisteren tegen de NOS dat de negen weken na de FM-veiling onvoldoende zijn om uitzendklaar te zijn. "In november beginnen we als een soort radiolaboratorium, voor iedereen die radio kan en wil maken. Vanaf 1 januari gaat de nieuwe zender echt van start." De werknaam Radio4All zal dan ook plaatsmaken voor een definitieve.

DPG Media, het moederbedrijf van marktleider Qmusic, bemachtigde bij de veiling een tweede FM-frequentie. Die gaat het vullen met Joe, vertelt Iwan Reuvekamp, directeur radio. De zender richt zich op de oudere luisteraar. "Het heeft hetzelfde positieve gevoel als Qmusic, maar dan met muziek uit de jaren '70, '80 en '90."

DPG lanceerde vorig jaar Joe 70s & 80s op DAB+ (digitale radio) en begin dit jaar op een regionale FM-frequentie. In februari nam Joe in de Randstad de FM-frequenties over van de non-stopzender Qmusic Maximum Hits. Die worden vrijdag weer ingenomen door Slam!.

De landelijke plek van Joe is die waarop Radio 10 de afgelopen jaren te beluisteren was. Net als Qmusic is Joe een radioconcept dat DPG uit België naar Nederland kopieert. "We bouwen het langzaam op", stelt Reuvekamp. "Dat hebben we bij Qmusic ook gedaan."

Omdat de tijd tussen het bemachtigen van de frequentie en de eerste uitzenddag van de nieuwe zender ook voor DPG te kort is, zal het nonstopstation de komende tijd worden gevuld door dj's van Qmusic. Dit is wel tijdelijk, benadrukt Reuvekamp. "Ze gaan terug naar Qmusic."

In de tussentijd zoekt Joe naar nieuwe dj's voor de zender. Reuvekamp zegt "bekende namen" aan te gaan trekken. Namen wil hij nog niet noemen.

Ook bij Talpa wordt het vrijdag omschakelen, maar slechts voor één zender. Radio 10 verhuist naar de frequentie van Radio Veronica, dat dus de oude plek Slam! overneemt. Omdat uitgevers voor de veiling mochten bieden op drie frequenties, verkocht Talpa dit jaar Veronica aan Mediahuis. Sky Radio en Radio 538 slaagden erin om hun oude frequenties te behouden.

Ook BNR behoudt zijn vertrouwde plek in de ether. Wel moest de nieuwszender met bijna 7,5 miljoen diep in de buidel tasten om niet tot louter digitaal uitzenden veroordeeld te worden.

Technisch gezien hoeft overigens niet elke radioluisteraar morgen iets te merken van de nieuwe zenderindeling. FM-radio's met een zogenoemd radio data system, kortweg RDS, schakelen automatisch met voorkeurszenders mee. Zelfs bij het naar de Randstad in de ether verhuizende Slam! zou dit moeten werken.

De prijzen zijn in de afgelopen maand opnieuw minder snel gestegen dan een maand eerder. Was de inflatie in juli nog 4,6 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, in augustus kwam die in voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit op 3 procent. Dat betekent dat de prijzen in augustus 3 procent hoger waren dan in augustus vorig jaar.

De lagere inflatie komt vooral doordat de brandstofprijzen momenteel flink lager liggen dan in dezelfde periode vorig jaar, ruim 28 procent. Dat compenseerde de nog steeds stijgende prijzen van levensmiddelen (10 procent) en diensten (5 procent).

Het CBS publiceert deze eerste cijfers over augustus op basis van voorlopige data. Een uitgebreider beeld wordt op 12 september verwacht, als alle gegevens beschikbaar zijn. De afgelopen maanden was die uitkomst wel altijd gelijk aan de eerste, snelle raming.

De inflatie bereikte in september vorig jaar een piek met 14,5 procent. Die cijfers zijn niet een-op-een te vergelijken met het percentage van vandaag: het CBS gebruikt sinds juni een nieuwe rekenmethode waarin de prijs van nieuwe energiecontracten wordt gedempt door de bestaande. Dat levert een realistischer beeld op van de gemiddelde kostenstijgingen voor elke Nederlander.

Met de nieuwe indeling van de FM-zenders op radio die vrijdag ingaat, wordt steeds meer duidelijk over de plannen van een van de nieuwkomers. Financial News Radio, dat na de veiling in juli de plek inneemt van Sublime, gaat verder als Radio4All. Dj Giel Beelen is aangetrokken als zenderdirecteur, bevestigt hij aan de NOS.

De voormalig NPO-dj kwam na de FM-veiling in contact met eigenaar Joost Zuurbier. Hij zegt dat Radio4All een voorlopige naam is voor een zender die een soort verzameling van verschillende radioprogramma's moet worden.

Zenderbaas Beelen en -eigenaar Zuurbier spreken van een "echt vernieuwend concept". Volgens Beelen, die programma's maakte voor 3FM, Veronica en NPO Radio 2, is het huidige radiolandschap "een beetje ingekakt".

"Je zou kunnen zeggen dat dit geen station wordt", legt Beelen het idee achter Radio4All uit. "Het wordt een zender met allerlei verschillende programma's, met allerlei soorten makers, muziek en onderwerpen. Dat is echt vernieuwend. Die makers zijn er al. Er zijn podcastmakers opgestaan en allemaal andere mensen die radio kunnen maken en misschien ook willen. Die krijgen als test een programma en zeggen tegen hun volgers: 'Ik ben dan en dan op de radio'. Zo'n station wordt het."

Het idee achter een radiozender met elke dag een ander profiel met verschillende programma's doet denken aan het oude Hilversum 3. Hier had elke publieke omroep zijn eigen dag en invulling op de zender. "Dat is helemaal geen slechte referentie", reageert Beelen. "Ik begrijp niet waarom dit niet nu al gebeurt. We moeten terug naar de tijd waarop je allemaal verschillende programma's op de radio hoorde."

Wel zal het vanaf vrijdag in eerste instantie stil worden op de in juli geveilde frequentie. Sublime is daar nog twee dagen op te horen. Maar pas per 1 november begint het nieuwe station met testuitzendingen. "We waren wel van plan om vrijdag direct uit te zenden, maar bij nader inzien lukt dat niet", aldus Beelen. "In november beginnen we in eerste instantie als een soort radiolaboratorium, voor iedereen die radio kan en wil maken. Vanaf 1 januari gaat de nieuwe zender echt van start. We willen tot die tijd ook alles technisch goed uitzoeken."

In de tussentijd gaat Beelen op zoek naar radiomakers en technici. In Amsterdam-Oost is een locatie gehuurd waar de studio zal worden aangelegd. Beelen, die eerder dit jaar met sabbatical ging, laat in het midden of hij zelf ook te horen zal zijn op de zender. "Ik ben creatief directeur. Of ik mijzelf ga programmeren moeten we nog zien. Er zullen in ieder geval namen bij komen; onbekende, maar ook bekende."

Na de veiling ontstond voor de buitenwacht het idee dat de nieuwe eigenaren als Financial News Radio de concurrentie met BNR en NPO Radio 1 aan wilden gaan. Zuurbier zegt met zijn investeerders te hebben geboden op zowel deze frequentie waar vrijuit muziek op uitgezonden mag worden als de frequentie voor een nieuwszender. Uiteindelijk legde BNR 7,4 miljoen euro neer om zijn nieuwsfrequentie te behouden, terwijl Financial News Radio voor 6,1 miljoen de muziekfrequentie van Sublime bemachtigde.

Zuurbier stelt dat de bedoeling was om een FM-frequentie voor een zo laag mogelijke prijs te bemachtigen. Hij spreekt tegen dat er pas na het winnen van de veiling werd nagedacht wat er mee te doen. "We hebben vooraf gedegen onderzoek gedaan en businessmodellen gemaakt. De nieuwsfrequentie heeft wel een beter bereik dan deze. In Deurne in Noord-Brabant zijn we bijvoorbeeld niet te ontvangen via de FM."

Met de start in januari begint de nieuwkomer met de definitieve naam, zegt Zuurbier. Bang om luisteraars kwijt te raken omdat het twee maanden stil is op de 90.5-90.7 FM is hij niet. "Het is niet zo dat er massaal naar Sublime geluisterd wordt. En wij gaan ook iets totaal anders doen."

Het kabinet is van plan om 2 miljard euro uit te trekken voor het verbeteren van de koopkracht van mensen met een laag of middeninkomen. Ingewijden bevestigen een bericht daarover van RTL Nieuws. Het geld wordt vooral ingezet om voor die inkomensgroepen de huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget te verhogen.

De Miljoenennota, die op Prinsjesdag wordt aangeboden, laat voor de meeste mensen een verbetering van hun koopkracht zien, denkt het kabinet. Veel nieuw beleid zal er niet in staan, omdat het kabinet demissionair is.

Eerder deze maand becijferde het Centraal Planbureau (CPB) dat het aantal Nederlanders onder de armoedegrens zou stijgen naar één miljoen, als er niets gedaan zou worden aan de koopkracht. Demissionair premier Rutte zei toen meteen al dat het kabinet dat scenario wil voorkomen.

De begroting is nog niet sluitend. Voor het grootste deel van de maatregelen is dekking gevonden, maar volgens bronnen is er nog een gat van ongeveer 300 miljoen euro. Vanavond wil het kabinet een knoop doorhakken over de vraag hoe dat gat gedicht gaat worden. Het kan zijn dat alle ministeries iets moeten inleveren of dat de lasten voor bedrijven of mensen met een hoger inkomen omhoog gaan.

Een van de dingen die op tafel ligt, is een extra verhoging van de accijns op sigaretten. Afhankelijk van de variant waarvoor wordt gekozen, kan dat zo'n 90 miljoen euro opleveren. Met de verhogingen waartoe het kabinet eerder al heeft besloten, zou een pakje van 20 sigaretten dan ruim tien euro gaan kosten.

Verder ligt er nog het probleem van de brandstofprijzen. Door de inflatie en het aflopen van de accijnskorting dreigt benzine volgend jaar 21 cent duurder te worden. Volgens ingewijden wil het kabinet daar wel iets aan doen, maar is het bedrag zo groot dat de ministers vinden dat ze daar door hun demissionaire status geen beslissing over kunnen nemen. Het zou gaan om vele honderden miljoenen.

Ze laten het besluit over aan de Tweede Kamer. Als een meerderheid de hoge prijzen aan de pomp wil compenseren, moet daar wel een degelijke dekking voor worden gevonden.

Rederij Holland Norway Lines (HNL) heeft uitstel van betaling aangevraagd. In afwachting van de verdere ontwikkelingen ligt de veerdienst naar Kristiansand in Noorwegen voorlopig stil, meldt de rederij.

De bedrijfsvoering van de rederij staat onder druk, vooral door de "onrustige periode begin dit jaar en het gedwongen vertrek uit de Eemshaven", staat in een persbericht.

De veerdienst tussen Eemshaven en Kristiansand werd in 2022 gebruik genomen. Aanvankelijk met veel succes; het schip, de MS Romantika, was geregeld volgeboekt. Begin dit jaar waren er steeds vaker problemen met aanmeren, waardoor afvaarten vanuit de Eemshaven werden geannuleerd. Dit leidde tot veel onvrede bij passagiers.

HNL spreekt van "een periode met veel annuleringen en extra kosten, maar ook met een grote impact op toekomstige boekingen".

Sinds april voer HNL van Duitsland naar Noorwegen, eerst vanuit Cuxhaven en sinds 1 juni vanuit Emden. Daar kreeg de MS Romantika wel vaste aanlegplaatsen.

HNL meldt nu meer tijd nodig te hebben om de financiële verliezen goed te maken. Vaak is uitstel van betaling een voorbode van een faillissement.

Speelgoedblokjesfabrikant Lego Groep heeft het afgelopen half jaar de omzet en winst redelijk op peil weten te houden, na de coronajaren waarin het concern uitstekende zaken deed. De halfjaaromzet van 3,7 miljard euro is een procent meer dan het vorig halfjaar. De verkoop van lego aan consumenten steeg met 3 procent. Onderaan de streep restte een nettowinst van 680 miljoen euro, en dat is wel 150 miljoen euro minder dan een jaar geleden.

De speelgoedfabrikant zegt dat de goede resultaten deels komen door volwassenen die bouwpakketten kopen. Die trend zien ook speelgoedzaken; lego en ander speelgoed voor volwassenen is steeds meer in trek. Grote verkoper Intertoys ziet een toename in het aantal verkopen. "Dat begon heel kleinschalig, maar na corona is er blijvend effect geweest van mensen die zijn gaan zoeken naar andere manieren van bezig zijn. Die blijven nu terugkomen naar de speelgoedwinkel", zegt Celvin de Bie, hoofd marketing bij Intertoys.

"We zien in cijfers vanuit het buitenland, waaronder de Verenigde Staten, dat inmiddels 25 procent van alles wat er gekocht wordt door een volwassene ook echt voor een volwassene bestemd is." In Nederland zijn we nog niet zo ver, zegt De Bie, maar er "zit wel echt een groei in".

De aankopen van volwassenen zit de speelgoedverkoop voor kinderen niet in de weg. Het komt er juist bovenop, er wordt in totaal meer speelgoed verkocht. Volgens Intertoys is 40 procent van de producten die Lego maakt inmiddels voor volwassenen.

Voor liefhebber Alex van den Mosselaar brengt het werken met lego rust:

Ook speelgoedverkopers Top1Toys, Lobbes en De Grote Speelgoedwinkel herkennen dat er een trend is van volwassenen die producten kopen voor zichzelf. Ook zij denken dat het voor een deel is ingezet in coronatijd. En dan gaat het niet alleen om Lego, maar ook Pokémon-kaarten, puzzels of dingen uit de popcultuur zoals de Funko-poppetjes. "Zoals die van Max Verstappen, daar werden bijna 2000 stuks van verkocht in een paar dagen tijd."

Er is ook diversiteit onder volwassenen die met lego bouwen, zegt De Bie. "De gedachte is vaak dat het mannen op zolder zijn, maar het bloemboeket van Lego is een van de best verkochte dingen. Lego is wel echt een van de merken waarvan we zien dat volwassenen er fan van zijn. Ze weten goed in te spelen op wat interessant is voor die fans."

Ook speelgoedwinkels doen dat, door meer uitgebreide legosets of producten met nostalgische verzamelwaarde aan te bieden. In de Speelgoed-van-het-Jaarverkiezing is er zelfs sinds vorig jaar een categorie 'Kidult', speelgoed voor volwassenen. Een set van Lego won de prijs in 2022.

Lego is populair bij volwassenen en kinderen, maar het is ook duur. Dat valt ook sommige klanten in de speelgoedzaak op. "Ik vind het toch iets te duur, dan gaan we liever een dagje uit", zegt een moeder met dochter in de winkel. "Ik weet dat ze er veel plezier aan beleeft, maar het is iets te prijzig."

In de winkel staan ook een moeder en zoon, beide volwassen. Zij bouwen beide met de blokjes. "De mooie dozen zijn erg duur. maar het voordeel is: mijn dozen worden ook duurder", zegt de zoon. Hij speelt al van kleins af aan met lego. "Maar veel kopen met je zakgeld wordt het niet meer." Het gaat vooral ontspanning, zegt zijn moeder. "Echt ermee spelen doe ik niet, het gaat vooral om het bouwen. Ik heb een heel kerstdorp bij elkaar gebouwd."

Lego is voor hen ook wel eens te duur. "Wij wilden achter een specifieke doos aan, die was in de winkel 250 euro. Dan kijk je op Marktplaats, daar is hij 400 euro en dan hebben ze hem al eens gebouwd. Dat is echt niet leuk, het houdt een keer op."

Bij de Volksbank ontbreekt een duidelijk systeem waarmee kan worden vastgesteld of rekeninghouders zich bezighouden met criminele praktijken. Zo controleert de staatsbank onvoldoende of klanten cryptomunten misbruiken om geld wit te wassen. Intern is ook niet duidelijk bij welke risico's de alarmbellen precies moeten afgaan.

Eerder deze maand werd al bekend dat De Nederlandsche Bank (DNB) de Volksbank op de vingers had getikt vanwege gebrekkige anti-witwasregels. Vandaag maakte DNB de details bekend.

Alles draait om een soort kader waarin het moederbedrijf van SNS, ASN, Regiobank en BLG Wonen de risico's van klanten moet opmerken, een Systematische Integriteitsrisicoanalyse. Hierin moet staan wat voor soort klanten de bank wil hebben, en hoe hiermee wordt omgegaan.

Dit is bijvoorbeeld verplicht voor klanten die in cryptomunten beleggen of geld naar risicovolle landen overboeken. "Maar volgens DNB ontbreekt "een verdiepende analyse om een goed beeld te krijgen van klanten die mogelijk een verhoogd risico vormen".

Daarnaast heeft de Volksbank niet goed op orde in welk land klanten zich precies bevinden, welke producten en diensten zij allemaal afnemen en waar hun geld vandaan komt en naartoe gaat. Die klantanalyse is volgens DNB "onvoldoende diepgaand". Onduidelijk is bijvoorbeeld welke risico's de Volksbank loopt met geld dat banken uit schimmige landen overmaken en evenmin is helder hoeveel klanten wonen in zogenoemde hoogrisico-landen.

In de stukken staat dat DNB al in juni vorig jaar het signaal kreeg dat de Volksbank zich door gebrekkige klantcontrole niet hield aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Na onderzoek kreeg de bank in maart te horen dat volgens DNB de wet werd overtreden. In juni volgde daarop een officiële tik op de vingers, een zogenoemde aanwijzing.

Opmerkelijk is dat de Volksbank aan DNB vroeg om de aanwijzing niet openbaar te maken. Dit zou een "negatieve impact op het herstel" kunnen hebben, zei de Volksbank. Nadat dit verzoek door DNB was afgewezen, maakte de bank de aanwijzing deze maand zelf bekend bij de publicatie van de halfjaarcijfers.

De Volksbank maakte uiteindelijk geen bezwaar tegen de aanwijzing, zo benadrukt een woordvoerder in een reactie. De bank verwijst naar uitspraken van topman Martijn Gribnau, die de tekortkomingen erkende en beloofde "alles in het werk te stellen om dit te herstellen".

Dat moet van DNB voor 1 april volgend jaar. Pas daarna wordt bekeken of de Volksbank ook een boete krijgt.

Niet alleen de Volksbank, maar ook de andere drie grote banken (ING, ABN Amro en Rabobank) hebben problemen met het voorkomen van witwaspraktijken. Voor de Volksbank geldt echter dat de tik op de vingers extra gevoelig is voor de overheid omdat de bank volledig in staatshanden is. ABN Amro is dat voor de helft.

Vandaag maakte de Europese Centrale Bank (ECB) bekend dat de Volksbank is beboet voor een gebrekkige controle van overboekingen naar regionale banken in Zwitserland, zogenoemde kantonnale banken. Hiervoor is een boete van bijna 4,5 miljoen euro opgelegd.

De Volksbank maakte eerder al melding van de overtreding, die de bank zelf zegt te hebben aangekaart bij de ECB. De bank had al een reservering gemaakt voor een boete en heeft die naar eigen zeggen ook al betaald aan de ECB.

In Keerbergen, de rijkste gemeente van Vlaams-Brabant, staan nogal wat spaarpotjes. En de inwoners zijn het over één ding roerend eens: bij de bank krijg je te weinig voor een appeltje voor de dorst. De rente op vrij opneembare spaarrekeningen is in België gemiddeld iets meer dan een schamele half procent. En dat terwijl de Europese Centrale Bank (ECB) de rente in sneltreinvaart heeft opgeschroefd naar 3,75 procent.

"Belgische banken nemen hun verantwoordelijkheid niet. Ze geven gewoon te weinig spaarrente", moppert een inwoner van Keerbergen. Hij zette een deel van zijn spaargeld daarom over in een zogenoemde staatsbon. Die introduceerde de Belgische minister Van Peteghem van Financiën in reactie op de lage spaarrente.

In zes dagen tijd werd bijna 12,5 miljard euro van spaarrekeningen omgezet in staatsbons, de omschrijving die de Belgen gebruiken als het meervoud van de term. Belgen kunnen er hun geld voor minimaal een jaar mee vastzetten, voor een rente van 2,81 procent. "Ook niet overdreven veel rente. Maar het gaat om het principe", benadrukt de Keerbergenaar.

Het grote animo voor de staatsbons verrast economen. "Ik had gedacht dat er rond de 5 miljard euro zou worden opgehaald met de staatsbons", reageert Paul De Grauwe, die doceert als hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven. "Er staat voor bijna 300 miljard euro's op deposito's bij banken. Dus is vermoedelijk 4 procent aan spaargeld van banken naar staatsbons gegaan. Dat is echt omvangrijk."

De Grauwe hoopt dat de bon een wake-upcall voor banken is. "Belgische banken bieden de helft minder spaarrente dan banken in Nederland", verwijst hij naar de spaarrente van de Nederlandse grootbanken, die nu op 1,5 procent ligt.

Toch verwacht De Grauwe niet dat het succes van de staatsbon voldoende angst zaait bij banken om de spaarrente snel te verhogen. "Het zou goed zijn als het een paar keer herhaald wordt. Dit is een soort stok die de minister hanteert om banken mee te slaan. Eén keer slaan zal vermoedelijk niet voldoende zijn. Ik denk dat je echt een paar keer moet slaan."

Harald Benink, hoogleraar Banking & Finance aan de universiteit van Tilburg, denkt dat de staatsbon in ieder geval de discussie op scherp zet over de spaarrentes die achterblijven bij de hoge ECB-rente. "We zien al dat het debat heel intens wordt. Als de hoge winsten ook in het tweede halfjaar weer komen aanwaaien, dan zou in Den Haag de discussie kunnen kantelen. Door de winsten af te gaan romen met een hogere bankenbelasting."

Daar is Benink zelf geen voorstander van. "Het zou beter zijn als ze de spaarrentes zelf geleidelijk gaan verhogen."

Hoewel demissionair minister Kaag banken heeft bekritiseerd over de lage spaarrentes, zegt een woordvoerder van het ministerie van Financiën dat een Nederlandse staatsbon niet aan de orde is. Wel vindt er overleg met banken plaats over de spaarrente. Hierover volgt volgens de woordvoerder nog een Kamerbrief.

Benink voelt zelf weinig voor het kopiëren van het Belgische initiatief van kortlopend schuldpapier voor particulieren in Nederland. "Je moet heel goed bedenken dat als je dat geld tussentijds nodig hebt, de kans bestaat dat de waarde lager is geworden. Dus je loopt er risico's mee."

Risico's zijn ook wat Keerbergen verdeelt over de staatsbons. "Ik vertrouw het hele zaakje niet", zegt een oudere inwoner. Zij verwijst naar het schandaal met vakbondsobligaties van Arcopar van tien jaar geleden. "Er zijn 800.000 spaarders die niets van hun geld hebben teruggezien. Nee, wij houden ons geld gewoon op de bank. We worden er niet schatrijk van, maar we weten waar het staat."

De Nederlandse economie is sinds de coronacrisis sterk gegroeid, sterker dan andere economieën in de eurozone. De economie werd in 2020 niet alleen minder hard geraakt door de coronacrisis, maar herstelde in 2021 en 2022 ook beter dankzij de groei van de export. De Nederlandse economische groei blijkt daarbij minder afhankelijk te worden van hoe goed of slecht de Duitse economie het doet, blijkt uit cijfers van het Centraal Planbureau (CPB).

Inmiddels schijnt de zon wel wat minder. In het tweede kwartaal van dit jaar kromp de economie met 0,3 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor, zo meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vorige maand. Omdat er in het eerste kwartaal van dit jaar ook al een lichte krimp was, zit Nederland in een milde recessie. Toch zit de economie nu ook weer niet in het slop, benadrukte het CBS.

De Duitse economie wordt doorgaans gezien als belangrijk en invloedrijk voor Nederland, want de belangrijkste handelspartner van Nederland. Draait de economie in Duitsland goed, dan gaat het Nederland ook voor de wind, en omgekeerd want minder Duitse groei remt de economie in eigen land. "Als Duitsland niest, is Nederland verkouden" luidt een gevleugeld gezegde, maar die vlieger gaat eigenlijk niet meer op.

Duitsland is nog wel de belangrijkste afzetmarkt voor Nederlandse exportproducten, maar het wordt steeds minder. Sinds de coronacrisis werd dat duidelijk: de Nederlandse export groeide hard, terwijl in buurland Duitsland de economie juist haperde en stagneerde.

De uitvoer en wederuitvoer naar andere Europese landen, vooral in Oost- en Noord-Europa, nam juist toe, net als naar de VS en Aziatische landen als China. Volgens het CPB profiteerde Nederland van de uitbreiding van de EU en het groeiende economische belang van China.

Nederland is dus minder afhankelijk geworden van Duitsland voor de uitvoer. In 1980 was Duitsland goed voor 30 procent van de Nederlandse export, in 2021 was dat nog maar 23 procent. Ook het belang in de Nederlandse uitvoer naar België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk daalde. Bij het VK is dat vooral het gevolg van de Brexit.

De belangrijkste handelslanden na Duitsland met hun aandeel in de Nederlandse uitvoer zijn België (11 procent), Frankrijk (8 procent), het Verenigd Koninkrijk (6,5 procent), de VS (5 procent), Italië (4,5 procent) en China (2,5 procent).

Met de sterke groei van de Nederlandse handelseconomie in Europa en daarbuiten kan volgens het CPB "Nederland, en specifiek Rotterdam, beschouwd worden als 'de poort van de wereld naar Europa'".

De toeristische bestedingen in Nederland zijn nog niet terug op het niveau van voor corona. Het aandeel van toerisme in de Nederlandse economie is volgens het CBS nog altijd lager dan in 2019, het jaar voor de coronapandemie uitbrak.

"De economie is als geheel weer terug op het niveau van voor corona, maar het toerisme niet", zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. "Hoewel de bijdrage aan de economie spectaculair is gegroeid, is het nog niet op het oude niveau." Toeristische bestedingen omschrijft het CBS als de totale bestedingen voor, tijdens en na de reis, en het verblijf op de plaats van bestemming.

Nederlandse toeristen en buitenlandse toeristen in Nederland gaven in 2022 meer uit dan het jaar ervoor, het coronajaar 2021; samen hebben ze 36,5 miljard euro meer besteed. Buitenlandse toeristen zijn goed voor ongeveer een derde van de toeristische bestedingen. Daarin zijn ook degenen meegeteld die niet naar Nederland komen, maar bijvoorbeeld een vlucht boeken bij een Nederlandse maatschappij.

Aan de hotelovernachtingen is te zien dat vooral buitenlandse toeristen ons land vorig jaar een stuk minder vaak bezochten. Zo boekten volgens het CBS Chinese toeristen in 2019 nog 308.000 overnachtingen in Nederland, terwijl dat aantal afgelopen jaar bleef steken op 62.000.

Vooral Amsterdam heeft daar last van. Het aantal hotelovernachtingen lag in die regio vorig jaar nog altijd 25 procent lager dan in 2019.

Het demissionaire kabinet wil het nog deze week eens worden over een miljardenpakket om de koopkracht van burgers te ondersteunen. In Den Haag wordt volop gepuzzeld hoe dat betaald moet worden, want de tijd van bijna gratis geld lenen is voorbij. En omdat het kabinet demissionair is, is de speelruimte beperkt.

Vanmiddag kwam een aantal betrokken bewindspersonen van de vier coalitiepartijen bijeen, onder leiding van staatssecretaris Marnix van Rij (Financiën). Hij noemt het samenstellen van een evenwichtig pakket "een uitdaging, maar niet uitzonderlijk". Hij heeft er alle vertrouwen in dat het kabinet eruit komt.

Ongeveer een miljoen mensen dreigen in de armoede terecht te komen als het beleid ongewijzigd blijft, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eerder deze maand. Het kabinet wil dat voorkomen.

Er liggen verschillende opties op tafel om burgers meer financiële lucht te geven. Zo melden bronnen dat er wordt gekeken naar het verhogen van het kindgebonden budget, een regeling voor ouders met een krappe beurs. Om ook mensen zonder kinderen te ondersteunen zouden ook de zorg- en huurtoeslag omhoog kunnen.

Daarnaast is er de energietoeslag van 1300 euro die mensen met een laag inkomen hebben gekregen. Het kabinet wil die regeling wel verlengen, al waarschuwen gemeenten dat ze eigenlijk te weinig personeel hebben om dat in goede banen te leiden. Afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden, kost het hele pakket ergens tussen de 1,5 en 3 miljard euro.

Door allerlei omstandigheden dreigt benzine volgend jaar ook nog eens 21 eurocent per liter duurder te worden. De accijnsverlaging stopt per 1 januari en de inflatie doet de prijzen stijgen. Als het kabinet die pijn wil verzachten, moeten er enkele miljarden extra gevonden worden. De inflatie compenseren kost zo'n 600 miljoen euro, het verlengen van de accijnsverlaging zo'n 1,2 miljard euro.

Daarnaast zal het kabinet ook geld moeten vrijmaken om tegenvallers op te vangen, bij elkaar enkele miljarden euro's. Door de stijgende rente is de overheid veel meer geld kwijt aan leningen. Ook de inkomsten van de energiebelasting vallen tegen en er is ook nog steeds geen oplossing voor de veel te hoog geschatte opbrengst van de spaartaks.

Er zijn ook wel wat kleine meevallers, maar de grote vraag blijft hoe het kabinet alles wil betalen.

Dinsdag praten kabinetsleden verder over de koopkrachtsteun. Het kabinet wil de begroting voor volgend jaar donderdag klaar hebben en naar de drukker sturen. De stukken worden dan over iets meer dan drie weken, op Prinsjesdag, gepresenteerd.

Doek Retail, een bedrijf dat tientallen vestigingen van Vero Moda, Vila en Pieces exploiteert, is failliet. Het bedrijf slaagt er niet om de belastingschuld terug te betalen, die tijdens de coronaperiode is opgebouwd.

Dat bevestigt curator Hans Hendriks naar aanleiding van berichtgeving van RTLZ. De 27 winkels blijven volgens hem voorlopig open. De filialen van andere eigenaren vallen niet onder dit faillissement.

Eerder gingen modeketens Score en het tot hetzelfde bedrijf behorende kledingmerk Chasin' failliet. Daarvoor viel Scotch & Soda om. Dat bedrijf maakte wel een doorstart.

Doek Retail slaagde er volgens Hendriks niet in om de financiële problemen uit de coronatijd te boven te komen. Het bedrijf heeft de Belastingdienst gevraagd om 24 procent van de achterstallige belastingen, ruim een miljoen euro, kwijt te schelden. Maar nog voordat het tot een beslissing kwam, kon het bedrijf al niet meer aan de andere verplichtingen voldoen.

Hendriks noemt dit de "echte problemen" waar veel winkeliers en horecaondernemers mee kampen: "De kosten gaan omhoog. Als de omzet niet meebeweegt, word je achterhaald door de feiten."

De 120 medewerkers blijven voorlopig nog in dienst, stelt de curator. "Vrijdag was er een personeelsbijeenkomst. Het was erg emotioneel, maar iedereen is erg gemotiveerd om door te gaan." Welke opties er zijn voor een doorstart of overname wordt nog onderzocht.