DAF Trucks schikte in het eerste kwartaal van dit jaar voor honderden miljoenen met diverse transportbedrijven. Dat meldt het FD. De bedrijven leden schade doordat ze tussen 1997 en 2011 te veel betaalden voor vrachtwagens die DAF leverde.

Een woordvoerder van DAF verwijst naar een document dat Paccar, de eigenaar van DAF, stuurde naar de Amerikaanse toezichthouder SEC. In dat document staat dat het bedrijf 600 miljoen dollar (ongeveer 550 miljoen euro) vrijmaakt voor de schikkingen.

DAF werd in 2016, samen met vier andere vrachtwagenfabrikanten, door de Europese Commissie veroordeeld voor het maken van verboden prijsafspraken. De gezamenlijke boete bedroeg 3,8 miljard euro. Daarvan moest DAF 753 miljoen betalen.

De veroordeling maakte de weg vrij voor schadeclaims van transportbedrijven die vrachtwagens van de fabrikanten hadden gekocht.

Medewerkers van distributiecentra van Albert Heijn staken vandaag verder voor een betere cao. Gisteravond legden ze al het werk neer in Geldermalsen, Pijnacker en Zaandam.

Rond 07.00 uur stonden er in Geldermalsen ongeveer honderd stakers buiten. In het distributiecentrum daar werken zo'n vijfhonderd mensen. Volgens vakbond FNV heeft gisteren meer dan de helft gestaakt. "We wisten al dat mensen actiebereid waren, maar we zijn positief verrast", zegt FNV-bestuurder Levin Zühlke-van Hulzen.

Hij stelt dat er gisteren "weinig gebeurd is" in het distributiecentrum en dat dat voor vandaag ook de verwachting is: "Dus je kan erop rekenen dat de schappen leeg raken." Voor de verse producten zou dat aan het eind van de dag al zo kunnen zijn. Als de staking wordt doorgezet, verwacht de vakbond vanaf morgen ook op andere plekken in de supermarkten lege schappen. Medewerkers hebben verschillende redenen om te gaan staken:

Albert Heijn zegt dat de gevolgen vanochtend nog beperkt zijn, maar erkent dat er wel lege schappen kunnen komen. AH-woordvoerder Anoesjka Aspeslagh zegt in het NOS Radio 1 Journaal dat er met het oog op de aangekondigde staking de afgelopen dagen niet extra is bevoorraad. "Maar we zitten in een periode met feestdagen, dus in die zin was er al meer naar de winkels gegaan."

Albert Heijn heeft zes distributiecentra in Nederland. In de centra in Geldermalsen en in Zwolle wordt vandaag in elk geval gestaakt. De komende dagen wordt er waarschijnlijk ook op de andere plekken het werk neergelegd, zeggen de vakbonden.

De onderhandelingen zijn voornamelijk stukgelopen op het loon. FNV zet in op een loonstijging van 14,3 procent plus 100 euro bruto per maand. Ook wil de FNV dat de lonen voortaan meestijgen met de prijzen in de winkels. CNV wil een loonsverhoging "met minimaal twee cijfers voor de komma".

Een stakende magazijnmedewerker in Geldermalsen zegt dat zo'n verhoging nodig is vanwege de inflatie: "Als je zulke gas- en elektriciteitsrekeningen krijgt, een brood dat 3 euro kost. Dat moet allemaal betaald worden." Een stakende collega vult aan: "Albert Heijn heeft de laatste jaren flink winst gemaakt, daar willen wij ook gebruik van maken."

Albert Heijn wil niet verder gaan 6 procent verhoging, en vanaf januari nog eens 2 procent. FNV stelt in de onderhandelingen een "uiterste poging" te hebben gedaan: "We hebben gezegd: als jullie een verhoging van ten minste 10 procent bieden en de voorgestelde verslechteringen van tafel halen, dan denken we tot een afspraak te kunnen komen." Omdat de supermarkt daar niet opging, geldt wat FNV betreft nu weer het 'oude' bod van 14,3 procent loonsverhoging.

Beide partijen worden het ook niet eens over de zondagstoeslag. De vakbonden willen dat ook nieuwe medewerkers op zondag dubbel betaald krijgen, terwijl Albert Heijn die toeslag wil verlagen naar 50 procent.

"Die toeslag is heel fijn voor medewerkers die nu in dienst zijn. Maar vakbonden willen ook dat we vaste banen bieden. Om dat in de toekomst te kunnen blijven doen, zullen we iets aan die toeslagen moeten doen", zegt Aspeslagh. De supermarkt stelt voor de toeslagen voortaan te verdelen over het weekend. Medewerkers die op zaterdag werken, krijgen dan iets extra, terwijl de toeslag op zondag wat omlaag gaat.

Albert Heijn zegt nog steeds open te staan voor onderhandelingen. "We moeten allebei stappen zetten, maar daarvoor is het wel nodig met elkaar aan tafel te gaan."

Philips zet opnieuw honderden miljoenen euro opzij voor de afhandeling van de schade die is veroorzaakt door de ondeugdelijke apneu- en beademingsapparatuur.

Bij de presentatie van de cijfers over het eerste kwartaal van dit jaar meldt het bedrijf 575 miljoen euro te reserveren voor een mogelijke schadeclaim in verband met de terugroepactie voor slaapapneu-apparaten in de Verenigde Staten. Patiënten bereiden daar een massaclaim voor. Eerder maakte het bedrijf al zo'n miljard euro vrij voor de terugroepactie zelf.

De kosten drukken zwaar op de financiële resultaten van Philips. Over de eerste drie maanden werd een verlies geleden van 583 miljoen euro, terwijl er meer werd verkocht; de omzet steeg naar 4,1 miljard. Een jaar eerder bedroeg de omzet 3,9 miljard euro.

Verschillende procedures rond de apneu- en beademingsapparatuur lopen nog; schattingen over de uiteindelijke schade lopen uiteen van vijf tot tien miljard euro aan onder meer boetes, schadevergoedingen en schikkingen.

Het aandeel Philips steeg in waarde na het bekend worden van de bedrijfsresultaten en de duidelijkheid die Philips gaf over de te verwachten kosten van de schadeclaim in de VS. Het aandeel eindigde met een koerswinst van bijna 14 procent. Dat is de grootste koerssprong van het bedrijf in tijden.

Om kosten te besparen kondigde Philips begin dit jaar een ontslagronde aan van 6000 banen wereldwijd, nadat het bedrijf een paar maanden eerder 4000 banen had geschrapt. Eind vorig jaar werkten 77.000 mensen bij Philips.

De Ondernemingsraad van het bedrijfsonderdeel Onderzoek en Ontwikkeling stapte naar de rechter in een poging de reorganisatie te blokkeren. Dat meldt het FD vandaag. Het gaat om het Natlab, waar onderzoek wordt verricht. De compact disc komt er vandaan, en de basis voor het latere succesvolle ASML werd er gelegd. Bij de aangekondigde reorganisatie verdwijnen daar honderden banen en wordt er flink in het onderszoeksbudget gesneden.

Als de rechter in de Ondernemingskamer de reorganisatie als 'apert onredelijk' beoordeelt, kan hij de reorganisatie verbieden.

Het aantal huishoudens in Nederland dat een vermogen heeft van een miljoen euro of meer, is in 2020 opnieuw toegenomen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek op basis van de meest recente cijfers. Het is voor het zevende jaar op rij dat het aantal miljonairs is toegenomen.

In totaal waren er op 1 januari 2021 317.000 miljonairshuishoudens, een toename van 32.000 ten opzichte van 2020. Gemiddeld hadden zij een vermogen van 1,6 miljoen euro. Een kwart van de miljonairs had een vermogen tussen de 2 en 5 miljoen euro, en drie procent van de miljonairs heeft 10 miljoen euro of meer aan vermogen.

Het CBS heeft daarbij de waarde van de eigen woning en de eventuele hypotheekschuld meegerekend. Een niet-miljonairshuishouden heeft gemiddeld een vermogen van 75.000 euro.

Twee derde van de werkende miljonairs is actief als zelfstandige. In de landbouw was in 2021 42 procent van de zelfstandigen miljonair. Het gaat vooral om mensen in de melkveehouderij, de teelt van granen of groenten. Veel van het vermogen in de landbouw zit in panden, grond en machines.

Ook in de financiële dienstverlening en in het onroerend goed zijn veel zelfstandigen miljonair. Bij die laatste groep speelt ongetwijfeld mee dat de waarde van vastgoed, zoals huurwoningen, de laatste jaren fors is gestegen. Ruim een derde van de miljonairs is met pensioen, en 22 procent is ergens in dienst.

Volgens het CBS tellen de gemeenten Bloemendaal en Laren de meeste miljonairs. In deze gemeenten is ongeveer drie op de tien huishoudens miljonair. De Limburgse gemeenten Kerkrade, Brunssum, Landgraaf en Heerlen hebben de minste miljonairs, net als het Zuid-Hollandse Nissewaard.

Vorig jaar bleek uit een onderzoek al dat een kwart van het totale vermogen in Nederland in handen is van 1 procent van de huishoudens. De onderzoekers adviseerden toen diverse belastingmaatregelen om de belastingdruk eerlijker te verdelen.

Er komt een tweede stroomkabel onder de bodem van de Noordzee tussen Nederland en Engeland, maar ditmaal met een aansluiting op een van de grote Nederlandse windparken op de Noordzee. Dit maken minister Jetten voor Klimaat en Energie en zijn Britse collega vanmiddag bekend op een conferentie van Noordzeelanden in het Belgische Oostende.

Sinds de oorlog in Oekraïne wil Europa zo snel mogelijk onafhankelijk worden van gas uit Rusland. Naast de import van vloeibaar gas uit andere delen van de wereld moet er daarom ook haast gemaakt worden met de overgang van fossiele naar duurzame energie. Uitbreiding van de bouw van windparken op de Noordzee is hier een belangrijk onderdeel van.

Regeringsleiders en energieministers praten in Oostende samen met de top van de Europese Commissie over samenwerking bij de aanleg van de energie-infrastructuur op de Noordzee. Vorig jaar maakten Nederland, Duitsland, België en Denemarken in het Deense Esbjerg al afspraken over de aanleg van meer windparken op de Noordzee. Inmiddels hebben ook Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk en Luxemburg zich bij de samenwerking aangesloten.

Voor de geplande uitbreiding van windparken op de Noordzee moeten landen de komende jaren tientallen miljarden euro's uitgeven aan elektriciteitskabels, generator-platformen en waterstofleidingen. Door een groot deel van deze infrastructuur gezamenlijk aan te leggen kan veel geld bespaard worden. Bovendien kunnen landen via de gezamenlijke infrastructuur ook onderling elektriciteit uitwisselen.

Een eerste stap in die richting is de koppeling van een nieuwe stroomkabel tussen Nederland en Engeland aan een van de toekomstige Nederlandse windparken. Met een capaciteit van 2 gigawatt kan in theorie de hele provincie Zuid-Holland voorzien worden van Britse stroom uit kernenergie als het een keer niet waait. Op het moment dat Nederland zoals afgelopen week te veel stroom produceert, kan de elektriciteit van het Nederlandse windpark direct naar Engeland getransporteerd worden. Netbeheerder Tennet presenteerde recent de plannen voor verbindingen met verschillende Noordzeelanden.

De regeringsleiders, onder wie premier Rutte, praten vandaag in Oostende met voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie ook over de beveiliging van de infrastructuur op de Noordzee. Niet alleen constateren inlichtingendiensten, marine en kustwacht Russische spionageactiviteiten, er zijn ook al aanwijzingen voor daadwerkelijke sabotage van een kabel in de Noorse wateren bij Spitsbergen.

Naarmate Nederland en andere Noordzeelanden steeds meer afhankelijk worden van elektriciteit en waterstof uit wind op zee, worden de landen ook kwetsbaarder voor sabotage. De explosies in de gaspijpleidingen Nord Stream 1 & 2 bij het Deense eiland Bornholm hebben duidelijk gemaakt dat sabotage op de zeebodem een reëel gevaar vormt.

Medewerkers van distributiecentra van Albert Heijn staken vandaag voor een betere cao. Dat melden vakbonden CNV en FNV. Ook gisteren werd er gestaakt.

De bonden hadden de supermarktketen tot gistermiddag 17.00 uur de tijd gegeven om met een goed voorstel voor loonsverhogingen te komen, maar volgens FNV ging de directie van Albert Heijn niet in op de eisen en wordt het werk daarom neergelegd.

De vakbond zet in op een loonstijging van 14,3 procent plus 100 euro bruto per maand. Ook wil de FNV dat de lonen voortaan meestijgen met de prijzen in de winkels. CNV wil een loonsverhoging "met minimaal twee cijfers voor de komma".

Albert Heijn stelt een loonsverhoging voor van 6 procent direct en 2 procent vanaf januari. "Het vastlopen van de onderhandelingen betekent dat medewerkers van de distributiecentra langer moeten wachten op de voorgestelde loonsverhoging en dat betreuren we", stelt de supermarktketen in een reactie.

Naast de loonsverhoging eisen de vakbonden ook dat de toeslag voor werken op zondag voor nieuwe medewerkers 100 procent van het normale salaris blijft (dus dubbel betaald op zondag). Albert Heijn wil de toeslag verlagen tot 50 procent.

De staking begon gisteren in het distributiecentrum in Geldermalsen. Daar legden parttime medewerkers na 19.00 uur het werk neer. Op de locaties in Pijnacker en Zaandam is gestaakt van 21.00 tot 23.00 uur.

De supermarktketen kan nog niet inschatten welke gevolgen de stakingen hebben voor de bevoorrading van de winkels. FNV-bestuurder Sewbaks zegt dat maandag aan het einde van de dag de schappen in sommige filialen al leger zullen zijn. "Maar dat is lastig in te schatten. Dat gebeurt niet gelijk. Het is een proces."

Albert Heijn zegt open te staan voor verdere gesprekken met de vakbonden. "Daarbij zullen zowel wij als FNV en CNV stappen moeten zetten om tot goede afspraken te komen voor onze collega's van de distributiecentra."

Vandaag volgen langere stakingen. De fulltime medewerkers in Geldermalsen, Pijnacker, Tilburg en Zwolle staken vanaf 07.00 uur vanmorgen tot en met woensdag. Sewbaks: "Of we doorgaan ligt aan waar Albert Heijn mee komt."

Nog een week en dan stopt het Noodfonds Energie. Dat was in het leven geroepen om huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening financieel te ondersteunen. Dagelijks komen er nog tientallen aanvragen binnen en daarom pleit de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO) voor een verlenging van de aanvraagtermijn.

Het noodfonds zou in januari starten, maar liep vertraging op en startte een maand later. Daarop is toen ook besloten de aanvraagtermijn te laten doorlopen tot eind april. Inmiddels zijn er 102.000 verzoeken geregistreerd. 35.000 zijn er tot nu toe goedgekeurd, 28.000 afgekeurd.

"Ik vind het bijzonder dat het noodfonds er nu mee stopt. Ik kan me niet voorstellen dat alle mensen die recht hebben op steun ook zijn geholpen", zegt Anneke Sipkens van de ANBO. Ze ziet graag een verlening tot de zomer. "Dat geeft mensen ruimte totdat nieuwe maatregelen rond de energietoeslag bekend zijn."

Bij de start van het noodfonds waren er veel problemen. Mensen konden toen alleen een aanvraag indienen via een app op telefoon of tablet. Later kon het ook via de pc, maar de procedure blijft ingewikkeld, zegt Sipkens. "Er zijn veel stappen die je moet doorlopen. Zelfs voor de vrijwilligers is het soms lastig. Daarom is meer tijd gewenst, maar die is ons niet gegeven."

Tot eind volgende week zijn er op verschillende locaties nog spreekuren om mensen te helpen met hun aanvraag. Dat kan bij het spreekuur van Geldfit, een samenwerkingsverband van schuldhulpverleners, gemeenten en bedrijven.

Op de locatie in Deventer komen wekelijks nog tientallen aanvragen binnen. "Mensen die bekend waren met het Noodfonds hebben de ondersteuning in het begin aangevraagd", zegt Jenneke Nieuwenhuize van Geldfit. "We hopen dat mensen die de aanvraag nog niet hebben gedaan en er niet zelf uitkomen, zo snel mogelijk langskomen".

Een vrouw die op het spreekuur van Geldfit een aanvraag indiende, krijgt te horen dat ze in aanmerking komt voor steun. "Dat is geweldig. Ik moet elke cent omdraaien en natuurlijk is het fijn als ik dan nog wat ondersteuning kan krijgen", zegt ze. "Ik heb geprobeerd zoveel mogelijk te besparen. En ben heel dankbaar als er nog wat kan worden gedaan."

Voor wie toch niet op tijd is, zijn er alternatieven, zegt Nieuwenhuize. Mensen kunnen nog steeds terecht bij Geldfit voor ondersteuning, maar ook bij de gemeente Deventer. En die gemeente is niet de enige.

Sommige gemeenten hebben namelijk een eigen noodfonds opgezet. Zo is in Lelystad 450.000 euro beschikbaar voor inwoners met geldproblemen. Zij kunnen tot 1300 euro krijgen. "Ons fonds is alleen toegankelijk via fysieke spreekuren", zegt Chuck de Rond, beleidsadviseur armoede. "Want we willen gelijk met burgers in contact komen, om te kijken of we ze op meerdere fronten kunnen helpen."

Het loket is net een week open en er hebben zich tientallen mensen gemeld. Het enige criterium is dat mensen geen energietoeslag hebben ontvangen omdat hun inkomen net boven de 120 procent van de bijstandsnorm is. "We houden het zo laagdrempelig mogelijk, met weinig toetsingskaders", zegt De Rond. "We kijken naar iemands situatie, inkomen en uitgaven. En hoe we een bijdrage kunnen leveren."

Hij heeft de indruk dat het nationale Noodfonds Energie door inwoners van Lelystad slecht is gevonden. "Het gaat ook om mensen die niet in Nederland zijn geboren en dan is de stevige afkadering en het online aanvragen een barrière. We merkten dat dat niet laagdrempelig genoeg was."

Oud-politicus Lodewijk Asscher, 'kwartiermaker' van het fonds, erkent dat een aanvraag vooral in het begin voor sommigen moeilijk was. "We hebben het in drie maanden in elkaar gezet, juist vanwege de urgentie. Daarom was er eerst alleen een app, daarna een webversie en hebben we het gaandeweg steeds verbeterd."

Hij noemt de wens om het loket langer open te houden een terechte vraag. "Maar het is een tijdelijk fonds voor steun tijdens de winterperiode. Eigenlijk zou het al 1 april dichtgaan. Dat is nu een maand later, zodat zoveel mogelijk mensen nog een aanvraag kunnen doen. Maar energiebedrijven en overheid hebben aangegeven dat het een tijdelijk fonds is, dat nu ten einde komt."

Koopzegels likken en dan vervolgens cashen nadat je hele boekje volgeplakt is: het is zo goed als verleden tijd. Vandaag stopt ook supermarktketen Jumbo met het uitgeven van fysieke koopzegels.

Klanten kunnen nog wel online blijven sparen. Dat heeft de voorkeur meldt de supermarkt omdat online sparen duurzamer is dan fysieke stickers. Ook is het voor de supermarkten minder gedoe, zo werden er nog wel eens vervalste zegels ingeleverd. Consumenten kunnen hun fysieke zegels nog tot eind april 2028 verzilveren.

Met de beslissing volgt Jumbo onder meer Albert Heijn, Vomar en Dekamarkt, waar al langer geen echte zegels meer bij de kassa werden verkocht. De Coop geeft nog wel koopzegels uit en bij de Plus hebben klanten een keuze tussen fysiek of online zegels sparen. De Aldi, Lidl en Dirk hebben nooit gebruikgemaakt van koopzegels.

Koopzegels en spaarstickers hebben een lange geschiedenis in Nederland:

Al verdwijnen de koopzegels dus langzaam uit de supermarkten, digitaal zijn ze populair. "Ik heb nooit met die boekjes gespaard, dat plakken associeerde ik eigenlijk altijd met oudere mensen," vertelt Jasmijn Ansinger (21). "Maar met de app spaar je automatisch, dat gaat heel makkelijk." Ook haar zus en een deel van haar vrienden sparen de zegels.

Iets anders wat voor koopzegels spreekt: ze leveren relatief veel geld op. Zo krijg je bij Albert Heijn zes procent rente op een volle digitale spaarkaart. Bij de Plus is het zelfs vijftig procent: bij elke euro aan boodschappen kan je voor twee cent een 'PLUSpunt' kopen en na het inleveren van een volle spaarkaart - die vier euro kost - ontvang je zes euro. Als je dat vergelijkt met de huidige spaarrentes, kan je relatief veel verdienen met koopzegels: ING bijvoorbeeld biedt nog geen procent spaarrente.

"Je krijgt bijna geen rente op de bank," zegt Jasmijn. "Maar bij de Albert Heijn heb ik al bijna twee boekjes vol." Volgens onderzoek van de Albert Heijn heeft een derde van hun klanten koopzegels in hun app.

Voor ouderen zou de overgang naar digitale koopzegels wel lastig kunnen zijn, denkt retaildeskundige Cor Molenaar, hoogleraar eMarketing op de Erasmus Universiteit in Rotterdam. "Zij hebben toch wat meer problemen met apps. Die weerstand begint al bij sommige mensen net boven de vijftig."

Hij denkt niet dat dit heel erg is: hij noemt koopzegels "vergane glorie" in deze tijden van hoge inflatie. "Klanten kiezen nu vooral voor een supermarkt met lagere prijzen, dan eentje met koopzegels."

Ze gaan eerder naar de Aldi bijvoorbeeld waar ze geen zegels hebben, dan naar de duurdere Albert Heijn, waar ze wel koopzegels aanbieden, legt hij uit. "Maar als twee supermarkten allebei dichtbij je zijn en goedkoop, dan kan zo'n spaarprogramma wel weer een rol gaan spelen."

Van weggeefkasten tot trainingen over het bespreekbaar maken van financiële problemen. Sinds vorig jaar is er bij ziekenhuizen extra aandacht gekomen voor de financiële gezondheid van personeel. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs alle ziekenhuizen in Nederland.

Hoeveel personeel financiële zorgen heeft, hebben ziekenhuizen vaak niet goed in beeld. Maar duurdere boodschappen en hogere energieprijzen zijn genoeg aanleiding voor ziekenhuizen om hier extra aandacht aan te besteden.

Van de 34 ziekenhuizen die reageerden gaven 26 aan het afgelopen jaar meer aandacht te hebben voor de financiële gezondheid van het personeel. Zo begon het Amphia ziekenhuis in Breda vorig jaar met financiële spreekuren, die door "de grote vraag" nog steeds worden aangeboden. "Gezien wat er nu maatschappelijk speelt, is het logisch dat je kritisch kijkt naar wat je kan toevoegen om mensen te helpen", vertelt een woordvoerder van Amphia.

Het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam heeft sinds vijf maanden een weggeefkast, waar goed gebruik van wordt gemaakt. Collega's kunnen bijvoorbeeld pastasaus, maandverband en houdbare melk neerzetten voor collega's die krap bij kas zitten "De kast staat beschut en je kan meenemen wat je nodig hebt", aldus een woordvoerder.

De aanpak per ziekenhuis verschilt. Waar het ene ziekenhuis geldzorgen heeft opgenomen in het vitaliteitsprogramma en financiële spreekuren aanbiedt, plaatst het andere alleen een berichtje over financiële gezondheid op de personeelspagina.

Enkele andere ziekenhuizen zeggen geen aanleiding te zien voor extra maatregelen. Zoals het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. "Wij krijgen ook geen indicaties vanuit het personeel dat hier op dit moment expliciet vraag naar is", vertelt een woordvoerder.

Hoeveel personeel er kampt met financiële zorgen is lastig te zeggen. Zeventien ziekenhuizen zeggen signalen te krijgen dat financiële zorgen zijn toegenomen. Acht ziekenhuizen zeggen geen toename te zien.

Volgens een woordvoerder van ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen hebben vooral medewerkers met lagere lonen moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Het Brabantse Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis denkt dat medewerkers in de schoonmaak en facilitaire dienst als eerste in de problemen komen en niet per se verplegend personeel.

Toch zijn het volgens Paul Titulaer van hulporganisatie Humanitas al lang niet meer alleen mensen met een bijstandsuitkering of de laagste inkomens, die financiële zorgen hebben. "Mensen met hogere inkomens hebben ook hogere uitgaves, duurdere huizen en duurdere auto's. Ze zijn vaak totaal niet financieel onderlegd. Mensen denken dat hoogopgeleiden ook financieel onderlegd zijn. Maar zelfs artsen kunnen in financiële problemen komen."

Ook Annemieke Bruining van PGGM&CO, een aanbieder van vitaliteitsprogramma's in de zorg, ziet een nieuwe groep met geldzorgen. "Vroeger voor de hele inflatiecrisis was hulp vooral gericht op lage inkomens, maar dat is niet meer zo. Er zijn ook zorgen bij hogere inkomens, zo krijgen we ook aanvragen voor budgetcoaching van iemand die fysiotherapeut is."

Wel is het voor werkgevers moeilijk om precies zicht te krijgen op de geldproblemen bij het eigen personeel. Een woordvoerder van Bernhoven Ziekenhuis in Uden laat weten dat leidinggevenden signalen ontvangen over geldzorgen. "Maar het onderwerp zit in de taboesfeer."

Titulaer ondersteunt medewerkers van het Viecuri Medisch Centrum in Venlo en ziet ook dat mensen hulp vragen vaak lastig vinden. "Het was oorspronkelijk de bedoeling om patiënten die thuiskomen na ziekenhuisopname te helpen met hun financiën. Maar het ziekenhuis maakte zich uiteindelijk meer zorgen over het eigen personeel", vertelt hij.

Tot nu toe is hier echter weinig gebruik van gemaakt; op een personeelsbestand van 3400 mensen waren er vier aanmeldingen. "Ik vrees dat mensen zich te laat melden, waardoor de problemen te groot zijn."

Ook Bruining, herkent dit. "Je kan je voorstellen dat als je geldzorgen hebt, daar schaamte bij komt kijken. Het is een enorme drempel om hulp te vragen en aanvaarden."

Dat er bij ziekenhuizen meer aandacht is gekomen voor financiële gezondheid heeft volgens Hilma Bosma, die trainingen over financiële gezondheid geeft, niet alleen maar te maken met de hoge inflatie. "Er is steeds meer aandacht voor in het kader van goed werkgeverschap en het binden van personeel. Mensen hoppen voor een loonsverhoging van vier euro al naar een andere baan, dus moet je ook iets anders doen."

"Je ziet dat er in de zorgsector een hoog verzuim is, dat wil je als werkgever oplossen," voegt Bruining toe. En aandacht voor financiën hoort hier volgens haar ook bij, want als iemand financiële zorgen heeft, heeft dit ook effect op de mentale en fysieke gezondheid.

De adviesprijs van benzine zit na maanden van dalingen weer boven de twee euro. Energiedeskundigen denken dat de prijs niet snel weer zal zakken en waarschijnlijk zelfs verder zal stijgen. En dat komt niet alleen door het verduurzamingsplan van minister Jetten. Hoe zit dat, en waarom blijft de prijs van diesel nu wel op een stabiel niveau?

Belangrijke oorzaak van de hogere prijzen aan de pomp is dat de prijs van ruwe olie is gestegen, zegt energie-expert Lucia van Geuns (Den Haag Centrum voor Strategische Studies).

Begin deze maand besloten de olie-exporterende landen minder olie op te pompen. "Dat gaf de prijs een boost van zo'n 6 dollar per vat", zegt Jilles van den Beukel, ook van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

De prijs van een vat olie schommelt nu rond de 87 dollar, en er is een opwaartse spiraal, zegt Van den Beukel. "We houden rekening met een bandbreedte: de prijs zou iets kunnen zakken naar 70 dollar, maar later dit jaar ook doorstijgen naar meer dan 100 dollar per vat."

Diesel, dat een tijd lang net zo duur was als benzine, blijft relatief goedkoop. De dieselprijs was altijd lager, maar door het importverbod voor diesel uit Rusland werd gevreesd voor tekorten en hogere prijzen. Uit angst voor die tekorten, zijn de voorraden destijds goed gevuld.

Ook zijn er andere landen waar het nu vandaan komt, zoals India en Turkije. "Uiteindelijk is alles terug te voeren op de oorlog in Oekraïne", zegt Van den Beukel. "Alle stromen van olie en olieproducten hebben zich aangepast aan de Europese boycotmaatregelen van Russische maritieme olie en olieproducten."

De prijs van olie hangt sterk samen met de stand van de economie: draaien consumenten en bedrijven op volle toeren, dan vertaalt zich dat in een hoge vraag naar olie. "Dat drijft ook de prijs op", zegt Rico Luman, transport- en logistiek-econoom van ING.

Hij verwacht, net als andere economen, dat de vraag dit jaar alleen maar toeneemt. "In China is het covidbeleid aangepast, daar wordt weer economische groei verwacht. En in Europa lijkt het tot dusver mee te vallen met recessies."

Tegelijkertijd, zegt Van Geuns, komen er mede door het OPEC-besluit ruim 1 miljoen minder olievaten per dag de markt op. "Dan kan je denken: zijn er geen alternatieven? Amerika zou meer schalieolie kunnen oppompen, maar een gebrek aan investeringen zorgt voor niet zo veel extra's . Er is dus een verminderd aanbod en daardoor toenemende krapte op de internationale oliemarkt."

Ook de kosten van raffinage, transport en personeel zijn gestegen, zegt Lucia van Geuns. "Er zit inflatie in de hele keten. Dat drijft de prijs ook op."

Neem nou de raffinaderijen, zegt Van Geuns. "In Frankrijk is de benzineprijs nu hoger dan in Nederland. Dat komt mede door alle protesten van de afgelopen tijd: door de stakingen lag de bewerking van olie stil. Dat zie je terug in de prijs."

Hieronder de tien duurste landen in Europa, swipe voor de tien goedkoopste

Luman ziet ook dat de tarieven voor het transport van olie over zee 'door het dak gaan'. Doordat de handelsstromen zijn veranderd, moet zo'n tanker nu veel meer kilometers afleggen om hier te komen. "En er wordt weinig meer geïnvesteerd in tankers omdat ze lang mee gaan en de wereld er over 20 jaar waarschijnlijk anders uit ziet, met minder vraag naar olie."

De prijs van brandstof bestaat in Nederland voor ongeveer de helft uit belastingen. Om de pijn als gevolg van de gestegen energieprijzen voor consumenten te verzachten, verlaagde het kabinet de belasting hierop. Vanaf 1 juli wordt die belastingverlaging stapsgewijs teruggedraaid, laat een woordvoerder van het ministerie van Financiën weten.

"Nu scheelt dit nog 17 eurocent op benzine", zegt Luman. "Dus dat komt er weer bij. Tegelijkertijd is alles duurder geworden. Het is ook niet logisch terug te keren naar de prijs van voor de oorlog, dat zal ook niet zo zijn in de supermarkt."

Het is duidelijk: de prijsstijging zet zich door al deze oorzaken gestaag door. Maar er zijn wel dingen die je zelf als consument kan doen. Zo zegt Luman dat het steeds meer uitmaakt waar je tankt. Dit kan zelfs bijna 20 cent per liter schelen.

"De prijzen van onbemande stations zijn inmiddels 10 procent lager dan die langs de snelwegen. Zo'n 15 jaar geleden was dat nog 5 procent. Door de hogere brandstofprijzen neemt het verschil in centen toe. Vermoedelijk door de hogere loonkosten."

Modemarktplaats Vinted worstelt met het terugbetalen van klanten. Afgelopen weken kregen Nederlandse klanten van de veel gebruikte verkoopplek voor tweedehands kleding hun geld niet terug als een koop niet doorging. Volgens het bedrijf zelf komt dat door technische problemen bij het de afhandelaar van de betalingen, Mangopay.

Op Vinted kunnen mensen tweedehands kleding kopen of verkopen. Het geld gaat niet direct van de koper naar de verkoper, maar eerst naar Mangopay. Dat bedrijf houdt het geld voor Vinted vast tot de kleding is aangekomen. Zo wil het bedrijf internetoplichting voorkomen. Als het pakketje niet aankomt of de koop geannuleerd wordt, krijgt de koper het geld terug.

Althans, dat is de bedoeling. Maar afgelopen weken liep het anders.

"Ik wacht al ruim twee weken op mijn geld", zegt Mick tegen NOS Stories. Op 5 april kocht de scholier een merkjas op Vinted. "214 euro, daar heb ik hard voor gewerkt als pizzabezorger." De aankoop werd geannuleerd. Normaal gesproken zou Mick het geld binnen een week terugkrijgen. Maar nu liep het anders. "Ik ben bang dat ik mijn geld kwijt ben."

Mick is niet de enige die op zijn geld wacht. Op internet regent het de laatste dagen klachten over Vinted. Sommige mensen zeggen al anderhalve maand te wachten op terugbetalingen van soms enkele honderden euro's. Via de internethelpdesk van Vinted krijgen ze weinig duidelijkheid, klinkt het. Net als Mick vrezen velen hun geld niet meer terug te zien.

Vinted bezweert dat iedereen uiteindelijk het geld terugkrijgt. De vertragingen zouden zijn veroorzaakt door een technisch probleem bij Mangopay, het bedrijf dat de Nederlandse betalingen afhandelt.

"Dat is nu opgelost", zegt een woordvoerder. Mangopay zou nu bezig zijn met de achterstanden wegwerken. "We verontschuldigingen ons voor eventueel ongemak."

Of er ook andere bedrijven door de problemen bij Mangopay geraakt zijn, is onduidelijk. Het Luxemburgse bedrijf met een Franse oprichtster antwoordde niet op vragen van de NOS. Volgens de eigen website werkt het bedrijf ook voor onder meer concertkaartjessite Ticketmaster en horlogemarktplaats Chrono24.

Veel meer internationale studenten gaan studiefinanciering krijgen in Nederland. Dat blijkt uit de bijlage van een Kamerbrief. Door een versoepeling van de regels komen duizenden studenten uit EU-landen in aanmerking voor een financieel steuntje in de rug tijdens hun studie in Nederland. Als die studenten inderdaad allemaal aankloppen bij uitvoeringsinstantie DUO gaat dat de staatskas tientallen miljoenen kosten.

Het gaat om studenten die minstens 24 uur per maand werken naast hun studie. Vanwege EU-regels gelden deze studenten als werknemer in Nederland, waardoor ze ook in aanmerking komen voor allerlei rechten, zoals studiefinanciering. Tot voor kort gebruikte DUO de grens van 56 uur per maand. Wie minder werkte kreeg geen studiefinanciering.

Meerdere studenten die minder werkten vochten die grens met succes aan. In verschillende rechtszaken oordeelde de rechter afgelopen jaren dat die grens te streng was. En dus liet DUO in mei weten dat het studenten minder snel gaat afwijzen. Studenten die tussen de 24 en 56 uur per maand werken maken nu ook kans op geld van DUO. De uitvoeringsorganisatie gaat bij deze studenten kijken of ze er recht op hebben.

De Ierse Ezekiel Stevens kreeg na een jaar zonder studiefinanciering toch duizenden euro's:

Het ministerie berekende daarom hoeveel extra studenten uit bijvoorbeeld Ierland, Italië of Litouwen studenten sindsdien kunnen aankloppen en hoeveel dat zou kosten. Het effect van de versoepeling is groot: in 2021 hadden ongeveer 7000 EU-studenten recht op geld van DUO, eind 2022 waren dat er bijna 9800.

De versoepeling gaat komende jaren bovendien nog extra Europeanen naar het Nederlandse toetrekken, verwachten de ambtenaren. "Het wordt immers makkelijker voor buitenlandse studenten om in aanmerking te komen voor studiefinanciering."

En dat gaat forse financiële gevolgen hebben, schrijven ze. Elke duizend extra studenten kosten ongeveer 13,8 miljoen euro, blijkt uit de ambtelijke berekeningen. "Naast de extra uitgaven aan studiefinanciering legt een verdere toename van het aantal internationale studenten verdere druk op het stelsel van hoger onderwijs."

Er zijn inmiddels 115.000 internationale studenten in Nederland. Dat zijn er 3,5 keer zoveel als in 2005. Het kabinet wil de toestroom beter gaan beheersen.

Voor het oog van de wereld gaan Nederlandse bergers binnenkort, midden in een oorlogs- en piratengebied in de Rode Zee, de vervallen olietanker FSO Safer bergen. Smit Salvage, een dochterbedrijf van baggeraar Boskalis, kreeg gisteren de opdracht om een dreigende milieuramp met ingrijpende humanitaire gevolgen in en rond de Rode Zee af te wenden.

Twee jaar geleden lukte het Smit Salvage nog het vastgelopen containerschip Ever Given in het Suezkanaal los te trekken. Deze nieuwe klus in het Midden-Oosten is niet zonder gevaar. Vijf vragen over de berging:

Een in 1976 in Japan gebouwde olietanker. In 1987 werd die omgebouwd tot drijvende opslag- en overslagfaciliteit: een zogenoemde Floating Storage and Offloading (FSO). Het nationale oliebedrijf van Jemen kocht deze FSO, om vanaf 1988 de ruwe olie van de Marib-olievelden in het land op te vangen en te exporteren via de Rode Zee.

De supertanker ligt afgemeerd op zo'n 9 kilometer uit de kust van Jemen en 50 kilometer ten noordoosten van de haven van Hodeida. Toen in 2015 een burgeroorlog in Jemen uitbrak werd het schip verlaten, omdat de olieproductie in het land door het bloedige geweld stilviel.

De FSO Safer heeft sinds 1987 nooit meer voor onderhoud in een droogdok gelegen. Sinds het is verlaten is er ook geen regulier onderhoud meer gepleegd. Hierdoor kan het vaartuig inmiddels uit elkaar vallen en zinken. Door de opeenhoping van gassen in de tanks zou de supertanker zelfs kunnen exploderen.

Aan boord van de FSO Safer bevindt zich naar schatting ruim 150 miljoen liter ruwe olie. De inhoud hiervan is vier keer meer dan in zee belandde bij de ramp met de Exxon Valdez in 1989 bij Alaska. Mocht de FSO Safer vergaan, dan zou volgens de Verenigde Naties op vijf na de grootste olieramp op zee ooit plaatsvinden. Het opruimen van de milieuschade in de Rode Zee zou naar schatting van de VN 20 miljard dollar kosten, waarbij de vispopulatie een kwart eeuw nodig heeft om te herstellen.

Voor de inwoners van het door oorlog zwaar getroffen Jemen zijn de gevolgen nog desastreuzer, omdat het door de olieresten op het water en de kust schier onmogelijk wordt om hulpgoederen en voedsel aan te leveren. Ook zou de wereldwijde scheepvaart, na de stremming in het Suezkanaal door de Ever Given twee jaar geleden, opnieuw en ditmaal lange tijd moeten omvaren. Volgens scheepvaartnieuwssite Lloyd's List leidde de blokkade van het doorvoerkanaal indertijd tot 400 miljoen dollar schade per uur aan de wereldeconomie.

Allereerst omdat eigenlijk niemand weet hoe de FSO Safer er daadwerkelijk aan toe is. Smit Salvage zal eerst twee weken lang een grondige inspectie moeten uitvoeren, legde directeur Peter Berdowski van moederbedrijf Boskalis uit in het NOS Radio 1 Journaal. "Omdat je niet weet welke dampen er rondhangen, stappen onze mensen met speciale pakken en zuurstofmaskers aan boord. Die moeten stuk voor stuk alle meer dan twintig tanks openen om er metingen te doen en de gassen te verdrijven."

Hoe Smit de olietanker bij Jemen gaat leeghalen is te zien in deze animatie:

De olie kan pas worden overgezet als duidelijk is of het vaartuig blijft drijven. Berdowski verwacht aardig wat 'gaten en scheuren' op het bijna vijftig jaar oude vaartuig aan te treffen. "Je kunt niet zomaar aan een kant olie gaan overpompen, omdat het risico bestaat dat het schip kan breken." Als de olie er uit is wordt het schip gewassen om uiteindelijk bij een werf te worden gesloopt.

Het is de specialisatie van het bedrijf. Het allergrootste risico is het gebied zelf. In Jemen strijdt de overheid met steun van Saudi-Arabië tegen door Iran en Hezbollah gesteunde sjiitische Houthi-rebellen en diverse extremistische partijen. In de burgeroorlog vinden "gruwelijke mensenrechtenschendingen" plaats, rapporteert Amnesty International.

Ook moeten de bergers in de Rode Zee opletten voor piraten uit Eritrea, hoewel die doorgaans meer zuidelijk opereren. "Het is ook een gebied waar mijnen zijn geplaatst", schetst Berdowski de omgeving van de FSO Safer.

De 65 mensen die de supertanker moeten bergen worden door de Verenigde Naties bewaakt. De ploeg is ook ingehuurd door de VN, die voor de operatie aan diverse landen vele miljoenen heeft gevraagd en zelfs een crowdfundingsactie opzette.

Hoewel Smit Salvage in Iran en Irak in vergelijkbare lastige omstandigheden heeft gewerkt, noemt Berdowski de klus in Jemen uniek. "Er is daarom een zeer uitvoerig veiligheidsplan opgesteld in overleg met de VN. Dat wordt per dag gemonitord. De situatie is grillig en kan snel veranderen. Je ziet het in Sudan. We moeten elke dag heel alert zijn."

De staat moet 804 miljoen euro plus rente betalen aan SNS-obligatiehouders. Dat oordeelt de Hoge Raad na een jarenlange juridische strijd. Beleggers en obligatiehouders kwamen in 2013 met lege handen te staan toen de overheid SNS Reaal en SNS Bank nationaliseerde om een faillissement als gevolg van de kredietcrisis te voorkomen.

In de zaak werd door obligatiehouders en onteigende aandeelhouders van SNS tegen de staat geprocedeerd. Het grootste deel van de schadevergoeding gaat naar de obligatiehouders. Dat zijn mensen die geld aan SNS hadden uitgeleend.

De aandeelhouders krijgen geen schadevergoeding toegekend. Volgens de Hoge Raad zouden de aandelen waardeloos zijn geworden als de staat niet had ingegrepen en de SNS failliet was gegaan.

Door de uitspraak van de Hoge Raad moet de staat de schadevergoeding definitief betalen, er staan geen rechtsmiddelen meer open om tegen het vonnis in beroep te gaan. Het ministerie roept mensen die in aanmerking komen voor de schadevergoeding op zich te melden via de website www.vergoedingsns.nl. Vanaf 15 mei kunnen zij daar een aanvraag indienen.

Vandaag beginnen veel Nederlanders aan hun meivakantie. Het wordt druk op Schiphol, met 66.000 tot ruim 70.000 vertrekkende passagiers per dag.

Dat is meer dan vorig jaar toen gemiddeld 58.000 mensen per dag vertrokken. Toen ontstonden op de luchthaven lange rijen door personeelstekorten bij bagage-afhandelaren, baliemedewerkers en beveiligers. Vluchten werden geannuleerd en mensen misten hun vlucht.

Schiphol heeft meer beveiligers aangenomen en hoopt daarmee nieuwe chaos te voorkomen. Er komen weer rijen, maar niet zo lang als vorig jaar, belooft Schiphol. Vakbonden maken zich zorgen of alle beveiligers ook blijven en over de aanhoudende tekorten bij de bagagemedewerkers.

"Ik heb goede hoop dat dit jaar veel beter gaat dan vorig jaar", zegt Frank Oostdam, voorzitter van brancheorganisatie voor reisbureaus ANVR. "Toen waren mensen heel erg vroeg op Schiphol om te vliegen, soms wel acht uur van tevoren. Vooral dat leidde tot extra opstoppingen en dat is echt niet nodig. Volg het oude advies: twee uur van tevoren aanwezig voor vluchten binnen Schengen en drie uur buiten Schengen."

Schiphol heeft honderden vacatures gevuld, vooral bij de beveiligers. Zij krijgen dit jaar flink meer loon, soms tot wel 40 procent. Dat komt door een structurele loonsverhoging. Bovendien betaalt Schiphol tot september een extra verhoging van 1,40 euro per uur.

"We stoppen niet," zegt een woordvoerder van Schiphol. "Er zijn nog steeds vacatures voor beveiligers, want er stromen mensen uit en de instroom moet hoger blijven. Die megarijen buiten van 4 tot 5 uur wachten gaan we niet meer zien dit jaar."

De toeslag die beveiligers krijgen voor werken in de nacht is met 35 procent verhoogd. Reizigers kunnen een tijdslot reserveren om sneller door de security te gaan. De luchthaven adviseert mensen om rekening te houden met de beveiliging, ook bij wat ze aantrekken. Met dunne kleding en lage schoenen gaan reizigers sneller door de securityscanner.

Bij de beveiligers lijkt het acute probleem opgelost, maar er is nog onrust onder bagage-afhandelaren. De salarissen daar stijgen een stuk minder dan bij de beveiligers. "Beveiligers gaan erop vooruit en dat leidt tot frustratie onder bagage-afhandelaren," zegt Jaap de Bie, voorzitter bij FNV Luchtvaart.

Nieuwkomers en medewerkers in lage schalen bij de afhandelingsbedrijven krijgen een salaris dat rond de 10 procent hoger ligt dan vorig jaar. Maar ervaren medewerkers in hogere salarisschalen hebben dit jaar een verhoging van 3 tot 5 procent gekregen. De luchtvaartmaatschappijen, en niet Schiphol, zijn de opdrachtgever van de afhandelingsbedrijven, die onder meer de bagage in- en uitruimen.

Volgens het AD komen er deze meivakantie mogelijk plotselinge acties van ontevreden bagagemedewerkers. Maar meer geld voor salarissen is er niet, stelt Edwin van der Linden, HR-manager bij afhandelaar Viggo en voorzitter van werkgeversvereniging WPBL. In de cao is afgesproken dat het salaris de komende jaren wordt verhoogd. De kosten daarvan willen afhandelaars doorberekenen aan de luchtvaartmaatschappijen, maar die willen daar niet aan meewerken.

Afhandelaar Viggo zegt goed voorbereid te zijn op piekmomenten op Schiphol.

Door de lange wachttijden vorig jaar vliegen veel mensen dit jaar meer via Duitsland en België, zegt ANVR-directeur Oostdam. "Schiphol moet het vertrouwen terugwinnen. Düsseldorf staat met stip op één als alternatief, het is de populairste luchthaven in mei. Maar ook Luik en Brussel zijn nu alternatieven."

Elektriciteit was gisteren een groot deel van de dag gratis. Sterker nog, bedrijven en particulieren die de actuele uurprijs betalen kregen geld toe. Een strak blauwe hemel met veel zon en harde wind leverden zo veel duurzaam opgewekte stroom op dat de prijs negatief werd.

Dat gebeurt steeds vaker: de vereniging van duurzame energiebedrijven (NVDE) verwacht dat in de loop van dit jaar 50 procent van de elektriciteit in Nederland uit zon en wind komt. Zodra de zon ondergaat en de wind gaat liggen stijgen de prijzen juist vaak weer naar grote hoogte omdat gas- en kolencentrales dan het gebrek aan zon en wind moeten compenseren.

Een van de manieren om dit in de toekomst te voorkomen, is de aanleg van grote batterijparken die de duurzame elektriciteit opvangen als er te veel is en weer teruggeven aan het elektriciteitsnet bij een tekort. Tennet wordt overspoeld met voorstellen.

In onder meer Lelystad en Vlissingen liggen al batterijparken waar stroom van zon en wind wordt opgeslagen. Als het aan landelijk netbeheerder Tennet ligt komen er in alle provincies een aantal van dit soort grote batterijparken. De grilligheid van de hoeveelheid stroom uit zon en wind veroorzaakt grote prijsschommelingen op de dagelijkse elektriciteitsmarkt.

Tennet ziet weliswaar een belangrijke rol voor dit soort batterijparken maar is geschrokken van het grote aantal aanvragen. In totaal heeft de netbeheerder voor 45 gigawatt aan aanvragen voor aansluiting op het hoogspanningsnet gekregen. In de nabije toekomst ziet Tennet ruimte voor zo'n 10 gigawatt. De aanvragen zijn "rijp en groen" volgens een woordvoerder en gaan lang niet altijd over plaatsen waar er batterijen nodig zijn.

Het bedrijf Giga Storage gaat in Delfzijl het grootste batterijpark van Europa bouwen. Bij een tekort aan elektriciteit moet het zeven procent van Nederland even van stroom kunnen voorzien. De accu's worden geplaatst op het terrein van de voormalige aluminiumfabriek Aldel, dat afgelopen jaar failliet ging vanwege de hoge elektriciteitsprijzen.

Omdat de fabriek net zo veel elektriciteit verbruikte als de hele stad Groningen heeft het terrein een eigen aansluiting op het hoogspanningsnet. Dit soort aansluitingen zijn schaars en duur en nieuwe aanleg kan lang duren.

De eigenaren van de batterij-exploitant hebben daarom 12 miljoen euro aan de curator van Aldel betaald, nog voor de vergunning is geregeld. Vanaf volgend jaar moet er gebouwd gaan worden, in totaal komen er vijftien voetbalvelden aan batterijen te liggen op een kwart van het fabrieksterrein.

Het gaat om een investering van "ettelijke honderden miljoenen euro's," volgens technisch directeur Maarten Quist van Giga Storage. Nadat de curator de fabriek heeft gesloopt begint de bouw van het batterijpark met een opslagcapaciteit van 1 gigawattuur.

Hier moet het nieuwe batterijpark komen:

"Er valt heel veel geld te verdienen met de aanleg van batterijparken," zegt Jan Willem Zwang, analist bij adviesbureau Stratergy. Toch denkt hij niet dat er ook echt een wildgroei aan batterijparken gaat ontstaan. "Als je kijkt naar de geschiedenis dan zijn er ook heel veel aanvragen voor wind- en zonneparken gedaan, maar slechts een deel hiervan komt ook echt van de grond en krijgt de financiering en de vergunning rond. Belangrijk is dat de batterijen er komen en dat ze op de goede plek staan."

Minister Jetten voor Klimaat en Energie komt binnenkort met een routekaart energieopslag, waarin meer duidelijk moet worden over de voorwaarden voor de bouw van batterijparken en de locaties die hier voor geschikt zijn.

Ondertussen overlegt Tennet met de provincies in Nederland over het verstrekken van vergunningen voor batterijexploitanten. De batterijen helpen alleen bij de stabiliteit van elektriciteitsnet als ze op de goede plek en het juiste moment stroom opslaan en teruggeven. Bij verkeerd gebruik kunnen de problemen op het net juist toenemen.

Eerder maakte de NOS de onderstaande explainer over het volle Nederlandse stroomnet (en de mogelijke oplossingen):

De meeste grote bedrijven hebben de afgelopen crisisjaren goed doorstaan en maakten niet zelden flinke winst. Maar kleinere, mkb-bedrijven hebben het nog altijd moeilijk. Ze hebben flink last van de stijgende productiekosten, een krappe arbeidsmarkt en een oplopende energierekening.

Nu zij willen investeren om hun bedrijf toekomstbestendig te maken, dreigen de stijgende rentes hen klem te zetten.

Neem Wijnand Stegeman, bakker uit het Gelderse Laren. De afgelopen jaren ging het hem voor de wind. Stegeman investeerde flink: hij breidde zijn winkel uit en startte een chocolaterie.

Toen kwam de energiecrisis en zag de bakker, die met zijn twintig jaar oude ovens grootverbruiker is van gas, zijn vaste lasten omhoog schieten: van 70.000 euro vorig jaar naar 140.000 euro nu. Om nieuwe, energiezuinige ovens te kunnen kopen, stapte Stegeman naar de bank. Hij bleek geld te kunnen lenen tegen een rente van ruim 9 procent. Ondoenlijk, legt Stegeman uit. "Dan ben ik mijn besparing aan energiekosten kwijt aan rentelasten bij de bank."

Die rente legt de bank deels zo hoog omdat het risico dat Stegeman niet terugbetaalt groter is door zijn sterk gegroeide kosten. Dat terwijl hij met zijn nieuwe ovens de energierekening juist wil drukken.

Na een maandenlange zoektocht vond de bakker een oplossing in stapelfinanciering: de gemeenten, het bakkersfonds en een particuliere investeerder droegen ieder een deel bij. Samen komt de rente op 4,1 procent. Nog altijd moet hij de broekriem aanhalen: een medewerker die voor langere tijd ziek is, kan hij voorlopig niet vervangen.

Slager Jakob Simons voelt de hoge rente als hij een nieuwe slagerij opent:

De Europese Centrale Bank verhoogt sinds vorig jaar bewust de rente om de economie af te koelen, als antwoord op de stijgende inflatie. Maar dat betekent dus ook dat er grotere druk komt te staan op bedrijven, waarvan sommigen omvallen. Dat is niet alleen maar slecht: er komt zo ook kapitaal en menskracht vrij, wat het personeelstekort kan verlichten in sectoren zoals het onderwijs en de zorg.

Ook zijn de verwachte faillissementen deels een inhaalslag, legt Ronald Kleverlaan, voorzitter van Stichting MKB Financiering uit. "Het gaat ten dele om bedrijven die vlak voor de coronacrisis op omvallen stonden, maar door overheidssteun overeind zijn gehouden. Nu die steun stopt, betekent dit ook het einde voor deze zombiebedrijven."

Tegelijk ziet Kleverlaan juist bij kleinere ondernemers een "giftige cocktail" ontstaan: zij hebben door de hoge energieprijzen en inkoopkosten weinig reserves, terwijl ze wel de coronasteun moeten terugbetalen. "Deze stapeling van problemen leidt ertoe dat de angst bij banken om nog geld uit te lenen het sterkst is bij het mkb. Dat is wrang, want een flink deel van deze bedrijven zou onder normale omstandigheden prima draaien."

Lex van Teeffelen, lector Financieel-Economische Innovatie aan de Hogeschool Utrecht en mkb-onderzoeker, schat in dat van de bedrijven die geld willen lenen, 44 procent dit doet om te groeien. Zij zijn dus in principe gezond. Een derde is herstelt zich van de coronacrisis. Slechts een kleine kwart van de ondernemers die op zoek zijn naar geld zit in financieel zwaar weer, blijkt uit zijn onderzoek, dat vandaag verschijnt.

Ondernemers die niet terecht kunnen bij de bank, moeten op zoek naar andere opties, zoals crowdfunding of investeringsfondsen. Bij kleinere leningen tot 250.000 euro zijn deze alternatieve financiers al goed voor zo'n 40 procent van de markt.

Tegelijk zit daar ook een risico, waarschuwt Van Teeffelen: "Op dit moment zien we een sterke opkomst van bedrijfjes die flitskredieten verstrekken. Dit is snel geld waar je soms alleen een sms voor hoeft te versturen, maar waar de rente torenhoog ook is." Van Teeffelen vreest dat juist wanhopige ondernemers die het financieel moeilijk hebben vatbaar zullen zijn voor dit soort valkuilen.

Belangenorganisatie MKB-Nederland maakt zich dan ook zorgen. "Onze leden kampen met meerdere crises tegelijk en staan bovendien aan het begin van een grote transitie. Die dreigt nu vertraging op te lopen doordat ondernemers de investeringen die nodig zijn niet meer kunnen betalen."

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) verbiedt de verkoop van 'therapeutische' schommels en roept mensen op ze niet meer te gebruiken. De toezichthouder doet dat nadat in Nederland een kind om het leven is gekomen doordat het doek van de schommel om zijn nek gedraaid zat.

Het product wordt ook wel een sensorische of yoga-schommel genoemd en is een flexibele doek die in een lus wordt opgehangen zodat een kind erin kan schommelen. Het is volgens de NVWA met name ontworpen voor kinderen met prikkelverwerkingsproblemen.

De NVWA ontdekte dat er wereldwijd twee soortgelijke incidenten waren als in Nederland. In 2020 raakte in Australië een 12-jarige jongen buiten bewustzijn doordat het doek van een schommel om zijn nek was gewikkeld. En in 2021 kwam er in de VS een 12-jarige jongen door om het leven.

De onderzochte schommels werden online verkocht. Webshops hebben kopers gemaild dat de schommels worden teruggeroepen.

Er worden ook soortgelijke schommels van andere merken aangeboden. De NVWA waarschuwt ook daarvoor, omdat het om hetzelfde soort product gaat en er dus een ernstig risico is op verwurging. De waakhond heeft ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd geïnformeerd, omdat deze schommels veel gebruikt worden door therapeuten.

Boeren zijn boos over een besluit van het kabinet over aardappelen. Aardappelen op zand- en lössgrond moeten voor 1 oktober geoogst worden en vervangen door een zogeheten vang-gewas dat veel stikstof opneemt. Laten boeren de aardappelen langer in de grond, dan mogen ze het jaar erna minder stikstof gebruiken.

Boeren hadden gehoopt dat aardappelen op de lijst van zogeheten wintergewassen zouden komen te staan. Dat zijn gewassen die pas laat in het jaar geoogst worden en daarna niet meer vervangen hoeven te worden door een vang-gewas dat nog stikstof uit de grond haalt.

Volgens landbouworganisatie LTO is de impact van de beslissing groot. "Aardappelen hebben de groei in september en oktober nodig voor een voldoende opbrengst. Het gemiddelde oogstmoment is in de afgelopen jaren ook verlaat, wat samenhangt met het veranderende klimaat."

Ook vreest LTO dat er straks in september heel veel aardappelen tegelijkertijd op de markt komen. "De capaciteit van opslag en verwerking kan voor 1 oktober niet op een rendabele manier vergroot worden."

Maar volgens de overheid is er bij aardappelen bedoeld voor de consumptie geen sprake van winterteelt: "De oogst vindt grotendeels plaats voor of uiterlijk in oktober. Deze aardappelplanten worden voor de oogst doodgespoten waardoor er minder stikstof wordt opgenomen dan bij het langzaam afsterven van de plant zou gebeuren. Daarom is het inzaaien van een vang-gewas nodig om achtergebleven voedingsstoffen op te nemen."

Stikstof zit in mest en kan uiteindelijk in het water terechtkomen. Als er minder stikstof in de grond overblijft is dat dus goed voor de waterkwaliteit. De regel geldt voor zand- en löss omdat die grondsoorten minder goed stikstof vasthouden dan klei- en veengrond. Iets meer dan de helft van alle consumptieaardappelen wordt verbouwd op zand of löss, voornamelijk in het zuidoosten van Nederland.

De Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie (VAVI) noemt het besluit dramatisch. "De lagere opbrengst zal uiteindelijk leiden tot een deuk in het inkomen van de aardappelsector, zowel telers als verwerkers", zegt VAVI-directeur Andries Middag. Frietmakers als Aviko, Farm Frites en McCain zijn lid van de VAVI. Middag verwacht dat een deel van de boeren inderdaad voor 1 oktober zal oogsten en aardappels en frieten daardoor kleiner zullen zijn.

Het deel van de boeren dat de aardappelen tot na oktober laat staan, mag dus volgend jaar minder stikstof gebruiken. Daardoor zal hun opbrengst volgens Middag volgend jaar lager zijn. Het gaat dan overigens niet om aardappelen, maar om andere gewassen als graan, uien en bieten. Want na een jaar aardappelteelt schakelt een boer altijd drie jaar lang over op iets anders.

Na een jaar van enorme groei heeft de Taiwanese chipfabrikant TSMC de omzet in het eerste kwartaal van dit jaar licht zien dalen naar omgerekend 15,9 miljard euro. Het bedrijf noemt de zwakkere economische omstandigheden als oorzaak.

De vraag naar chips voor smartphones en servers neemt af, de vraag naar chips voor auto's blijft stabiel.

Het bedrijf heeft binnen de chipindustrie een zeer belangrijke positie en is verantwoordelijk voor een groot deel van de productie van geavanceerde chips. Het is hofleverancier van bedrijven als Apple, die bij TSMC hun zeer rekenkrachtige chips laten produceren.

Het bedrijf verwacht ook dit kwartaal een lagere omzet dan een jaar eerder, zei de financieel topman in een toelichting op de cijfers. Daarnaast heeft TSMC te maken met oplopende energiekosten, die zijn deze maand met 17 procent verhoogd. Tegelijkertijd investeert het concern nog altijd in de bouw van onder meer fabrieken, daar worden dit jaar tientallen miljarden dollars aan besteed.

TSMC bouwt niet alleen in Taiwan, maar ook in andere delen van de wereld. Eind vorig jaar maakte het bedrijf bekend 40 miljard dollar te willen steken in de bouw van fabrieken in Arizona. Dat werd gezien als een grote opsteker voor de regering-Biden, die meer chipproductie naar de VS wil halen.

Over de voorwaarden wordt echter nog wel gesteggeld, schreef The Wall Street Journal gisteren. De Taiwanese chipfabrikant is volgens bronnen bang winst te moeten delen met de overheid en daarnaast gedetailleerde informatie te moeten prijsgeven over de bedrijfsvoering, twee dingen waar het bedrijf niet op zit te wachten. Tegelijkertijd hoopt het wel 15 miljard dollar aan steun te krijgen.

De Europese Commissie wil heel graag TSMC ook naar Europa halen, met het oog op de Europese Chipswet. Deze week bereikten het Europees Parlement en de Europese Raad hierover een akkoord.

De topman van TSMC, C.C. Wei, zegt dat het bedrijf nog altijd in gesprek is met onder meer klanten om te kijken naar een fabriek die gericht zal zijn op de Europese autoindustrie. Hoever die plannen zijn is niet duidelijk, maar het ligt voor de hand dat TSMC miljarden euro's aan overheidssteun zal willen hebben.