Het gaat niet goed met streamingdienst Viaplay. Het Zweedse bedrijf leed in het tweede kwartaal van het jaar een verlies van omgerekend 6,5 miljoen euro, maakt het vandaag bekend. Het gaat daarom ingrijpende maatregelen nemen: de streamingdienst gaat in veel landen afschalen of zelfs helemaal vertrekken.

De focus wordt verlegd naar de Scandinavische landen én Nederland. Tot nu toe was het bedrijf ook nog actief in het Verenigd Koninkrijk, de VS, Canada, Polen en de Baltische staten.

Met de reorganisatie wordt meer dan 25 procent van het personeel ontslagen. Al eerder werden in Nederland mensen ontslagen, maar het is onbekend hoeveel.

Viaplay heeft moeite om de investeringen terug te verdienen die het heeft moeten steken in het aankopen van programma's. Dat ziet er ook niet rooskleurig uit voor de toekomst, laat het bedrijf weten, want de kosten voor onder andere sportlicenties stijgen mee met de inflatie. Tegelijk kampte het bedrijf met tegenvallende advertentie-inkomsten.

In Nederland is de streamingdienst vooral bekend van de Formule 1, maar het heeft ook de rechten op Premier-league voetbal, Bundesliga-voetbal en dartstoernooien. Naast sportuitzendingen waren er ook dramaseries zoals Dystopia en Threesome te bekijken, maar het bedrijf zegt nu te stoppen met alles wat geen sport is. Alleen via Viaplay Select, een soort doorverkoopdienst aan andere bedrijven, biedt het bedrijf nog andere programma's en series aan dan sport.

De dienst heeft te kampen met stevige concurrentie in het streaminglandschap. Viaplay is daarin een kleine speler: afgelopen april had het zo'n 10 miljoen bezoekers. In vergelijking: Netflix had er op dat moment 69 miljoen en Videoland 26 miljoen.

Mensen met een laag inkomen hebben dit jaar weer recht op een energietoeslag van 1300 euro, maar die kunnen ze nog altijd niet aanvragen. Veel gemeenten zijn er wel op voorbereid om het bedrag uit te keren, bevestigt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), maar het wetsvoorstel dat de toeslag mogelijk moet maken is pas zo'n twee weken geleden naar de Tweede Kamer gestuurd. Die gaat het pas na de zomer behandelen.

"We vinden het erg vervelend dat dit proces vertraging heeft opgelopen, maar we kunnen nu niets anders dan wachten op de wet uit Den Haag", laat een woordvoerder van de VNG weten. Zolang de wet er niet is, krijgen de gemeenten geen geld.

In Assen zien ze ondertussen dat het geld hard nodig is, ondanks andere koopkrachtmaatregelen van het kabinet die al wel zijn ingegaan: "Sommige inwoners hebben nog steeds een heel hoge energierekening die ze niet zelf kunnen betalen", laat een woordvoerder weten. "En nu mogen we het geld nog niet uitkeren, terwijl we als gemeente in januari alles al klaar hadden staan."

Volgens het CBS lag de gemiddelde energierekening vorige maand 37 procent hoger dan juni vorig jaar. Dat komt op jaarbasis neer op gemiddeld 630 euro.

Toen de energiecrisis vorig jaar begon na de inval van Rusland in Oekraïne, mocht de energietoeslag worden uitbetaald voordat er een wet was aangenomen. Dat zogenoemde 'anticiperen op een wet' mag in een noodsituatie.

"Het is heel uitzonderlijk om de Kamer buitenspel te zetten", legt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uit. "Vorig jaar was er een crisissituatie, omdat we werden overvallen door de oorlog. Nu hebben we een prijsplafond en andere koopkrachtmaatregelen en is de situatie zo anders, dat er gewoon een wet moet komen."

Marja en Marja wachten met smart op de energietoeslag van dit jaar. Dat komt niet alleen door hun energierekeningen:

Al op Prinsjesdag vorig jaar werd aangekondigd dat er in 2023 weer een energietoeslag zou komen voor de kwetsbaarste huishoudens. Dat dit nu pas is geregeld, komt volgens het ministerie door studenten en hun recht op de toeslag.

Vorig jaar waren zij aanvankelijk uitgesloten van de regeling, maar in meerdere rechtszaken werden zij in het gelijk gesteld. Daar moest eerst een oplossing voor worden gevonden, zegt SZW. Dat duurde dus tot zo'n twee weken geleden. Uiteindelijk is besloten dat een deel van die studenten een beperkte toeslag zal ontvangen: uitwonende studenten met een aanvullende beurs krijgen dit jaar 400 euro.

"Ik vind het jammer dat SZW de toeslag voor iedereen heeft vertraagd vanwege de studenten", aldus Cor Staal, wethouder in Assen. "Net als vorig jaar had je dat kunnen loskoppelen, zodat de rest al eerder de toeslag had kunnen krijgen." Maar het ministerie kijkt er anders naar: "We wilden het liever in één keer goed regelen voor iedereen, al duurt dat misschien langer."

Hoewel veel gemeenten begin dit jaar al klaar waren om de energietoeslag uit te keren, verwacht de VNG dat dat op zijn vroegst pas in oktober zal beginnen. Als de Kamer de kwestie controversieel verklaart kan het nog langer duren, maar dat verwacht het ministerie niet: "De Kamer heeft aangegeven armoedebestrijding een erg belangrijk onderwerp te vinden."

Sommige gemeenten hebben al 500 euro uitgekeerd aan hun inwoners met een laag inkomen, als voorschot op de energietoeslag. Dat mocht al wel. In de tussentijd wijzen gemeentes op de bijzondere bijstand of andere vormen van financiële ondersteuning.

De tweede supermarktketen van het land, Jumbo, heeft het moeilijk. Het bedrijf kon jarenlang groeien en dichter bij marktleider Albert Heijn komen, maar dat is het afgelopen half jaar niet gelukt. Het marktaandeel van Jumbo liep iets terug.

"Dit was niet onze beste periode", zegt Ton van Veen, sinds begin dit jaar de hoogste baas bij Jumbo. Hij was daarvoor achttien jaar lang de financiële topman. "Er zijn weinig jaren geweest dat ik mij meer zorgen maakte over onze winstmarge dan nu", zegt hij tegen het FD.

De prijzen van producten in de supermarkt zijn in een jaar tijd hard opgelopen, waardoor de omzet met bijna 9 procent opliep naar bijna 6 miljard euro. Maar het is volgens Jumbo niet zo dat de supermarktketen van de hogere prijzen profiteert. Het bedrijf wijst op opgelopen kosten, zoals de huren en energiekosten. Daar komen de hogere lonen van medewerkers bij. In september stijgen de lonen met 10 procent.

Volgens Van Veen moet het roer om en moet de strategie van de keten scherper. "We willen terug naar de basis", zegt Van Veen, waarbij hij doelt op een groot aanbod voor betaalbare prijzen. Het bedrijf kondigde eerder dit jaar aan te stoppen met de sponsoring van Max Verstappen en zich terug te trekken als hoofdsponsor van de wielren- en schaatsploeg Jumbo-Visma.

Het lijkt lastig voor het bedrijf om de prijzen van producten te verlagen. "Op veel prijsverhogingen hebben we maar heel beperkt invloed", zegt Van Veen. Hij zegt dat de grootste prijsstijgingen voorbij zijn, maar sluit nieuwe verhogingen niet uit. Vorige week bleek dat de prijzen van verschillende producten in supermarkten aan het dalen zijn.

Jumbo heeft een lastig jaar achter de rug. De verkoop viel tegen en afgelopen najaar deed de FIOD een inval bij toenmalig algemeen directeur Frits van Eerd vanwege een witwasonderzoek. Dat onderzoek loopt nog. Begin dit jaar trad Van Eerd definitief af.

Eind vorig jaar overleed diens vader en oprichter van Jumbo Karel van Eerd op 84-jarige leeftijd.

Voor het derde kwartaal op rij hebben fabrikanten bij chipmachinemaker ASML minder bestellingen geplaatst dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal bestellingen ligt wel wat hoger dan begin dit jaar. Daarbij groeien de omzet en de winst nog altijd.

Zo lag de omzet met 6,9 miljard euro nog altijd 1,5 miljard euro hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. De bestellingen kwamen afgelopen kwartaal uit op 4,5 miljard euro, dat was vorig jaar in dezelfde periode nog 8,4 miljard euro. Dit betekent dat de klanten van ASML - zoals Intel, Samsung en TSMC - op dit moment minder nieuwe machines bestellen. Dat heeft alles te maken met de vraag naar bijvoorbeeld consumentenelektronica die is afgenomen.

ASML heeft daarnaast de omzetverwachting voor dit jaar naar boven bijgesteld. Eerst ging het bedrijf uit van een groei van 25 procent, nu van 30 procent. Dat komt doordat de vraag naar DUV-machines (Deep Ultraviolet), de oudere type machines, hoger ligt dan verwacht en ASML verkoop van deze machines al eerder in de boeken mag noteren.

In de begeleidende verklaring zegt topman Peter Wennink dat de klanten in diverse markten op dit moment "voorzichtiger zijn vanwege economische onzekerheid". Hij benadrukt daarnaast dat het bedrijf met een bestellijst van ongeveer 38 miljard euro "een goede basis" heeft om deze "kortdurende onzekerheid" te navigeren.

Waar eerder de verwachting was dat de markt zich in de tweede helft van dit jaar zou herstellen, verwacht Wennink nu dat het langer duurt. Ook is het volgens hem te vroeg om te zeggen hoe volgend jaar eruit ziet. De jaren na 2024 zien er wel weer heel "stevig" uit, doordat de vraag naar chips voor bijvoorbeeld AI (kunstmatige intelligentie), de energietransitie en de elektrificatie van transport naar verwachting aanhoudt.

ASML is in de wereldwijde chipsector een essentiële speler. Dat komt door de machines van het bedrijf, die zeer belangrijk zijn bij de productie van computerchips.

Dat zorgt er echter ook voor dat ASML onderdeel is van de geopolitieke technologiestrijd tussen de VS en China. Vorige maand maakte het Nederlandse kabinet extra exportbeperkingen bekend voor bepaalde types van de DUV-machines. ASML gaf toen al aan dat dit geen grote financiële impact zou hebben.

In het bericht van vanochtend herhaalt Wennink dat de impact beperkt is. "We wachten nog op de precieze maatregelen van de VS, maar we verwachten dat ze geen enorme impact hebben op onze resultaten voor dit jaar en voor de langere termijn."

Afgelopen jaar is ASML wereldwijd enorm hard gegroeid met 10.000 nieuwe medewerkers naar in totaal 40.000. Het bedrijf zegt het nu even wat rustiger aan te doen en een 'pauze' te nemen. Het wil de tijd nemen al die nieuwe collega's in te werken, zeker omdat het in veel gevallen kan gaan om het inwerken met complexe technologie.

Het betekent in de praktijk dat het tempo waarin ASML nieuwe medewerkers aanneemt, naar beneden gaat. Wereldwijd zijn er net iets minder dan 500 vacatures, in Nederland gaat om 178 vacatures.

Overigens zijn er wel nog deze week honderd medewerkers van Philips' onderzoekslab overgestapt naar ASML, ontdekte het FD. Het gaat om mensen die tot nu toe vanuit Philips voor ASML werkten en nu de overstap maken, zegt een woordvoeder.

Pakketbezorger GLS kampt met een datalek. Mensen die ergens een pakketje hadden besteld en ook mensen die geen pakketje hadden besteld, kregen vanmiddag tientallen e-mails van GLS die niet voor hen bedoeld waren.

"Ik had iets voor mijn hond besteld bij een dierenwebshop", zegt een van hen tegen de NOS. "Vanmiddag kreeg ik ineens een heleboel e-mails tegelijk. Ongeveer zestig. Ik opende de laatste en daarin stond dat mijn pakket was afgeleverd op nummer 25. Mijn vriend is gaan kijken, maar daar was het niet."

Op sociale media klagen GLS-klanten over de stroom aan e-mails. Sommigen mensen zeggen honderden of zelfs duizenden berichten te hebben gekregen.

Toen ze met de klantenservice sprak, werd haar verteld dat het pakket niet bij haar in de straat, maar in een andere straat was bezorgd. Dat had te maken met een ict-storing. Ze moest de mails maar weggooien en de komende dagen afwachten of haar pakket alsnog werd bezorgd. "Ik zag veel slechte reviews over het bedrijf, dus ik ben benieuwd hoe dat gaat."

De vrouw opende ook andere e-mails en zag namen en adressen van mensen die iets hadden besteld en van bedrijven waar bestellingen waren gedaan. Telefoonnummers stonden er niet in. Kort nadat ze gebeld had, kwamen er geen e-mails meer binnen.

GLS meldde om 14.00 uur op zijn website dat er sprake was van een storing "waardoor een onbekend aantal klanten/ontvangers onbedoelde e-mails ontving". Het bedrijf doet onderzoek naar de oorzaak en de gevolgen daarvan. Het e-mailverkeer is tijdelijk stopgezet.

Directeur Milo Kars van GLS Nederland zei tegen tech-website Tweakers dat de e-mails geen "hypergevoelige" data bevatten, maar alleen adressen en pakketnummers. Dat laatste klopt dus niet. De NOS zag in verzonden e-mails ook namen, zowel van mensen die iets besteld hadden als van leveranciers van goederen.

Kars beloofde dat zijn bedrijf contact zou opnemen met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) die toeziet op zorgvuldige naleving van de privacywetgeving. De AP was vanavond niet bereikbaar.

Het bedrijf dat de meeste statiegeldautomaten aan supermarkten levert, kampt met de gevolgen van een cyberaanval. Hierdoor zijn alle ruim 4000 statiegeldautomaten die het bedrijf Tomra in Nederlandse supermarkten heeft staan offline gehaald.

Dat betekent dat het bedrijf bij storingen niet meer online mee kan kijken wat er precies aan de hand is en zelfs bij kleine storingen nu een monteur moet sturen. "We waren al druk omdat we nog steeds bezig waren met aanpassingen aan automaten vanwege statiegeld op blik", zegt René Hissink, directeur van de Nederlandse tak van het bedrijf, tegen de NOS. "Zo'n hack komt nooit goed uit, maar nu midden in de vakantietijd en midden in de uitrol, kun je dit er slecht bij hebben."

Voor supermarkten betekent het dat zij nu langer moeten wachten op de reparatie van een automaat. Hissink: "Normaliter zijn we in staat om gemiddeld rond de zes uur na een melding op een locatie te zijn. Daar is nu wel een dag bij gekomen."

Sommige automaten waren al defect door vuil uit blikjes, die automaten zijn nu dus langer dan normaal buiten werking. Onder meer Albert Heijn, Jumbo, Plus, COOP, Spar en Aldi hebben flessenautomaten van Tomra staan.

In sommige supermarkten hangen briefjes op de automaten waarin de situatie wordt uitgelegd.

Een woordvoerder van Albert Heijn zegt dat de omvang van de storing op dit moment "nog niet heel groot is". "Het gaat op dit moment om een relatief klein aantal automaten dat niet werkt zoals het hoort." De NOS is nog in afwachting van reacties van de overige supermarkten die flessenautomaten hebben staan van Tomra.

Brancheorganisatie CBL stelt dat maximaal 25 procent van de automaten hier mogelijk door getroffen wordt. "We hebben nog geen signalen ontvangen dat het heel erg is."

Een woordvoerder van CBL stelt dat consumenten zelf in de gaten moeten houden of een apparaat bij hen in de buurt nog werkt. "In het ergste geval moeten ze blikjes en flesjes weer naar huis nemen. Als dat het geval is, vinden we dat erg vervelend." De woordvoerder verwacht dat het snel is opgelost, maar kan net als Tomra geen tijdspad hieraan verbinden.

De hack is begonnen bij de Amerikaanse tak van Tomra, zegt Hissink. De cyberaanval begon afgelopen weekend. Als reactie daarop besloot het bedrijf om onder meer de online verbindingen met de statiegeldautomaten uit te zetten. Totdat precies duidelijk is wat er aan de hand is en of het veilig is om ze weer aan te zetten, blijft het systeem offline.

Volgens Hissink is het bedrijf door cybercriminelen niet gevraagd om een bedrag te betalen om bestanden weer terug te krijgen. "Dat geeft ons goede moed dat we er op tijd bij zijn geweest. Maar uit voorzorg heb je weinig keus: dan moet je alles uitzetten."

Een direct gevolg van het uitschakelen van het online systeem is dat de automaten ook niet geüpdatet kunnen worden. Dat betekent dat als er een nieuwe fles op de markt komt of als een nieuwe barcode op een blikje staat, de automaat de producten niet herkent.

Een 41-jarige man uit Etten-Leur is gearresteerd voor het verkopen van computers en computeronderdelen aan Rusland. Dat deed hij niet rechtstreeks, maar via een u-bocht van landen die nog met Rusland zakendoen.

De FIOD pakte de man precies een week geleden op en maakte de arrestatie vandaag bekend. Hij is vrijdag voorgeleid en blijft in ieder geval twee weken vastzitten terwijl de FIOD verder onderzoek doet.

De computerverkoper kwam in het vizier van justitie nadat de douane een opmerkelijke export van computers en computeronderdelen van een eenmanszaak uit Moerdijk had opgemerkt. Toen op 26 februari 2022 nieuwe handelssancties tegen Rusland in werking traden, nam de export van het bedrijf naar Rusland sterk af.

Tegelijk steeg de export naar zogenoemde 'uitwijklanden', oftewel landen die Rusland niet of beperkt sancties hebben opgelegd vanwege de oorlog in Oekraïne.

Een woordvoerder van de FIOD laat weten dat het om "een behoorlijke hoeveelheid" reguliere computers en computeronderdelen ging.

Rechercheurs van de FIOD ontdekten dat de spullen via Kazachstan, Kirgizië, Mongolië, Oezbekistan, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten alsnog in Rusland terechtkwamen. Bij een inval in zijn winkel en woning werden een week geleden de administratie en magazijnvoorraad in beslag genomen.

Winkelketen Big Bazar zal dit jaar zeker 13 van de 125 winkels sluiten wegens onenigheid met de verhuurders. "Als zij niet akkoord gaan met een lagere huur, willen wij niet meer samenwerken. Dat gaat gewoon niet in de huidige marktomstandigheden", laat Big Bazar-eigenaar Jerke Kooistra weten in een gesprek met de NOS.

Dit nieuws komt na de rechterlijke uitspraak dat de discounter twee winkels moet ontruimen vanwege huurachterstanden. Dat oordeelde de rechter in een conflict tussen Big Bazar en een verhuurder, zo blijkt uit het vonnis.

Volgens Kooistra, eigenaar en algemeen directeur van Big Bazar, kampen meer winkels van de keten met dezelfde problemen. RTL Nieuws schrijft ook over betaalachterstanden bij panden in Vlaardingen en 's-Gravenzande.

Een kleine twee weken geleden werd Big Bazar door verhuurder Hoorne Vastgoed voor de rechtbank in Alkmaar gedaagd, omdat de huurachterstand voor twee winkels in Schagen en Wormer te hoog was opgelopen. Opmerkelijk genoeg kwam Big Bazar bij de zaak niet opdagen, staat in het rechtbankverslag. "Dat kwam door een fout in de agendering", zegt Kooistra.

De rechter oordeelde dat Big Bazar de huur voor de winkels "stelselmatig niet tijdig betaalt". Naast de achterstallige huur van ruim 89.000 euro werd de keten samen met incassokosten en een boete veroordeeld tot het betalen van bijna een ton. Ook moet Big Bazar de twee winkels binnen vier weken ontruimen en de sleutels inleveren. De helft van deze periode is inmiddels verstreken.

"We willen dolgraag met de verhuurders in gesprek", aldus Kooistra. De eigenaar van de discounter zegt ook dat er geen gedwongen ontslagen zullen vallen.

Volgens de algemeen directeur heeft Big Bazar - "net als de hele retail" - te maken met enorme kostenstijgingen. "Denk dan aan de energielasten, we hebben vorig jaar de lonen verhoogd met elf procent. Dat drukt enorm op het bedrijf. Dat gaat om miljoenen euro's per jaar. En we zitten vaak vast aan oudere huurcontracten. Die worden elk jaar geïndexeerd, dan moet u denken aan tussen de zes en elf procent. Voor een winkelier is dit op de lange termijn een serieuze aanslag op het budget."

Aan de andere kant geven consumenten veel minder geld uit. "We krijgen wekelijks 900.000 bezoekers over de vloer, en dat aantal groeit. Daar ligt het niet aan. Maar hun bestedingen gaan momenteel fors onderuit, 16 à 17 procent. Mensen hebben te maken met een ongekend inflatiecijfer, het hoogste na de Tweede Wereldoorlog. Dan is het heel begrijpelijk dat als de dagelijkse boodschappen als brood en melk zoveel duurder zijn geworden, mensen op andere dingen gaan besparen. Dus kopen ze bij ons minder chocola, chips, of cadeauspullen. Ook speelgoed. Artikelen boven de tien, elf euro kun je net zo goed niet meer in de winkel leggen. Zelfs afwasmiddel. Mensen stappen over van A- naar B-merk."

Volgens hem zal de situatie niet snel veranderen en moet het bedrijf in overleg met de verhuurders. Big Bazar heeft in totaal zo'n 90 verhuurders. "Met een aantal hebben we al een akkoord bereikt." Kooistra hoopt ook met de verhuurders in Schagen en Wormer tot overeenstemming te komen.

De discounter wisselde twee jaar geleden van eigenaar. Toen nam het Friese BB-Retail de keten over van Mirage Retail, het moederbedrijf van Blokker en Intertoys.

Veel verenigingen van eigenaren (vve's) zijn niet tevreden over de beheerder. Dat zegt Vereniging Eigen Huis op basis van ruim 500 reacties die zijn binnengekomen bij het eigen vve-meldpunt. Driekwart van de reacties was negatief.

Eigenaren van een appartement zijn automatisch lid van een vve. Die vereniging is onder meer verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gebouw. Veel vve's besteden hun taken uit aan externe beheerders.

De meeste klachten bij het meldpunt gaan over slechte communicatie en bereikbaarheid van beheerders. Ook blijkt bij sommige vve's de administratie niet op orde en is er een betalingsachterstand. Verder maken bewoners melding van beheerders die op eigen houtje beslissingen nemen of onvoldoende kennis van zaken hebben.

"Dat zijn dus best wel flinke klachten", zegt Valeska Hovener van Vereniging Eigen Huis in het NOS Radio 1 Journaal. "We zijn ook een beetje geschrokken dat er zo veel zijn." De vereniging zegt al langer klachten te krijgen van zijn leden over beheerders en richtte daarom in februari het meldpunt op.

Daar kwamen ook vijf vermoedens van fraude binnen. "Die hebben we natuurlijk niet kunnen controleren. Maar dat is wel het meest extreme voorbeeld."

De meeste klachten gaan dus over gebrekkige communicatie, wat volgens Hovener erg frustrerend kan zijn. "Als je mails niet worden beantwoord of als je met een lekkage zit die niet wordt opgelost. Dat leidt gewoon tot heel vervelende situaties."

In Nederland zijn er zo'n 125.000 verenigingen van eigenaren, die sterk in grootte variëren. Zeker de helft daarvan besteedt het beheer uit aan een externe dienstverlener. Die verdient meer aan grote vve's, waardoor de kleine verenigingen relatief minder aandacht krijgen, zegt Eigen Huis.

Een andere oorzaak van het probleem is volgens Hovener dat het beheren van een vve een vrij beroep is. "Iedereen mag zich dus beheerder noemen en daar ontstaan ook problemen door. Wij vinden dat je het bestuur in eigen handen moet houden. Dat is belangrijk om de controle op je eigen financiën te houden."

Als dat binnen een vve niet lukt, adviseert Eigen Huis om een kascommissie in te stellen om te waken over de financiën of iemand van de vereniging van eigenaren mee te laten kijken met de externe beheerder. "Maar zorg er in ieder geval wel voor dat je die controle houdt over je vve", zegt Hovener. "Dat is heel belangrijk."

De Amsterdamse fietsenfabrikant VanMoof is failliet. Dat maken de oprichters van het bedrijf bekend in een interne mail. Het bedrijf vroeg eerder al uitstel van betaling aan.

In het bericht aan de medewerkers laten de VanMoof-oprichters Taco en Ties Carlier weten dat het niet is gelukt het tij te keren. Ze bedanken de honderden werknemers voor hun inzet de afgelopen veertien jaar.

VanMoof stond lange tijd bekend als groeiparel en leek op weg de wereld te veroveren met elektrische stadsfietsen. Vorige week bleken de financiële problemen groot.

"We zijn jullie allemaal dankbaar en vinden het jammer dat we deze missie niet samen kunnen volbrengen. We zijn bedroefd, maar bovenal voelen we trots op wat we bereikt hebben", schrijven de broers.

De curatoren gaan op zoek naar kandidaten voor een doorstart, zodat ook reparaties weer kunnen worden uitgevoerd. Het is niet duidelijk wat er met het personeel gebeurt. Dat hangt ook af van een eventuele doorstart.

Vorige week woensdag kreeg VanMoof uitstel van betaling. Het ging al een tijdje slecht met het bedrijf. Veel van de verkochte fietsen hadden mankementen. Daardoor was VanMoof veel geld kwijt aan reparaties voor fietsen waar garantie op zat.

Op hun eigen site meldt VanMoof zelf dat er nu geen nieuwe fietsen worden geleverd, ook al is er al voor betaald. Dat geldt ook voor bestelde accessoires en onderdelen.

Klanten die een fiets hebben besteld en daarvoor een aanbetaling hebben gedaan moeten een vordering indienen. Of er nog geld wordt terugbetaald, hangt af van hoe de doorstart van VanMoof verloopt. Hetzelfde geldt voor nieuwe onderdelen.

De politie Amsterdam zegt dat er veel vragen van klanten binnenkomen over het bankroet en dat gedupeerden zelfs aangifte doen van diefstal. Dat is niet de bedoeling, twittert de politie.

De fietsen van VanMoof bestaan voor een groot deel uit door het bedrijf zelf ontwikkelde onderdelen. In 2021, het meest recente jaar waar cijfers over bekend zijn, leed VanMoof een verlies van bijna 80 miljoen euro.

VanMoof moest meerdere malen voor geld aankloppen bij investeerders om het bedrijf overeind te houden. Er zijn sinds de oprichting van het bedrijf in 2009 iets minder dan 200.000 VanMoofs verkocht.

Sinds het uitstel van betaling moeten mensen betalen voor reparaties en onderhoud bij Kwikfit, ook al hebben ze nog garantie of een onderhoudscontract bij VanMoof. De garages van het failliete bedrijf zelf zijn dicht. "In het algemeen hebben mensen begrip hiervoor", zegt Pieter Bikker, directeur e-mobility bij Kwikfit. "Of ze zeggen: ik wacht nog even af, misschien is het straks weer als vanouds."

Bij het reparatiebedrijf zijn de specifieke VanMoof-onderdelen inmiddels op. Sinds een paar weken konden VanMoof-eigenaren bij drie Kwikfit-filialen terecht voor onderhoud en reparaties. "We zijn in contact met VanMoof over of we nog nieuwe onderdelen kunnen krijgen", zegt Bikker. "Ik ga ervan uit dat we niet zelf aan deze onderdelen kunnen komen, de kortste klap zou rechtstreeks via VanMoof zijn."

Kwikfit kan nog wel dingen doen waar geen specifieke VanMoof-onderdelen voor nodig zijn, zoals reparatie van banden, vervanging van remmen en onderhoudsbeurten. VanMoof waarschuwt dat fietsen die kunnen worden opgehaald uit garages soms niet gerepareerd zijn.

Fans vragen zich de laatste weken bij elke Barbie-première één ding af: als welke variant van de wereldberoemde pop zou actrice Margot Robbie zich vandaag weer hebben laten aankleden? Zou het de jaren 60-Londen-Barbie zijn, of de jaren 80-carrière-Barbie?

De film Barbie gaat vandaag in Nederland in première (volgens bioscoopketen Pathé was er een stormloop op de 22.000 kaartjes) en leidt wereldwijd tot een wederopstanding van de populariteit van de pop én van de kleur roze. Dat laatste wordt ook wel Barbiecore genoemd: Barbie en roze als (mode-)inspiratie. En zoals wel vaker is dit geen toeval, maar een slimme en grote marketingcampagne van Barbie-eigenaar Mattel.

Eerst wat Barbie-feitjes. De pop zag voor het eerst het licht in 1959 - Ken kwam twee jaar later. Ze heeft meer dan 250 carrières gehad, van piloot tot president, en elke minuut worden er meer dan 100 van haar verkocht in 150 verschillende landen. Ze zorgt voor bijna een derde van de omzet van Mattel. Het moederbedrijf maakte vorig jaar bijna 5 miljard euro omzet en is na Lego de grootste speelgoedfabrikant ter wereld.

Kijk je goed, dan zie je Barbie op dit moment overal. Het bedrijf is met tientallen merken een samenwerking aangegaan. Fastfashionmerken als Primark en Forever21 hebben hele kledinglijnen aan de pop gewijd, maar er zijn ook Barbiecrocs, Barbieskates (Impala), Barbiemake-up (NYX) en Barbie Xbox-consoles. In Malibu in Californië kan je een echt Barbiehuis huren, compleet roze met gouden Ken-letters in het zwembad. Recepten voor roze Barbiepasta zijn misschien wel het hoogtepunt van Barbiecore.

Maar de allergrootste troef lijkt toch wel hoofdrolspeler Margot Robbie, die elke première gekleed gaat als een Barbie die ooit door het bedrijf is uitgebracht. De kleding wordt gemaakt door 's werelds bekendste modehuizen als Vivienne Westwood, Valentino en Chanel. Ook in de film ziet Robbie eruit als iconische Barbies, in de eerste uitgekomen trailer zelfs als de allereerste Barbie. Een leuk extraatje voor de kenners.

Geen toeval dus, maar een uitgekiende marketingcampagne. Dat was nodig omdat de verkoop van Barbie (en de omzet van Mattel, zie hieronder) sinds 2013 daalde.

'Barbie kampt met een midlifecrisis', kopten verschillende media in 2014. Kinderen begonnen sneller op hun speelgoed uitgekeken te raken. De leeftijdsgroep van degenen die met Barbies spelen slonk van 3 tot 9 naar 3 tot 6 jaar.

Daarnaast ging de pop niet genoeg mee met de tijd. Dat probeert het bedrijf inmiddels te veranderen. In 2016 verscheen curvy Barbie, in 2017 kwam de eerste Barbie met een hoofddoek en dit jaar de eerste met het syndroom van Down.

De pandemie bracht hernieuwde interesse in de pop, maar het kan altijd beter, dacht Mattel-topman Ynon Kreiz. De strategie van de in 2018 aangetreden bestuursvoorzitter lijkt op die van een merk als Disney: een themapark (die van Mattel opent volgend jaar), speelgoed, merchandise en natuurlijk een film.

Met een budget van 100 miljoen dollar en een samenwerking met filmstudio Warner Bros, kreeg Barbie eindelijk een gezicht (hiervoor was Barbie altijd geanimeerd). Het moet de verkoop van Barbies een nieuwe impuls geven.

"Ik verwacht dat het compleet losgaat deze zomer", zegt Paul Bouwman die al 38 jaar oude en nieuwe Barbies verkoopt in zijn winkel PM Collectibles. "De Barbiepop geïnspireerd op de film is al weken uitverkocht. Mattel heeft dit zo ontzettend slim in de markt gezet."

Ook verkoopplatform Marktplaats merkt extra interesse: de afgelopen zes maanden werd er meer dan een half miljoen keer op Barbie gezocht, een aantal dat sinds corona weer toeneemt. De website verwacht dat de Barbiemania dit jaar een hoogtepunt zal bereiken. Er staan nu al bijna 20.000 advertenties van de pop online.

En niet alleen de pop zelf neemt weer toe aan populariteit, ook de kleur roze. Trendvoorspeller Jan Agelink geeft aan warenhuizen en modemerken al een jaar het advies: dit jaar wordt dé zomer van roze. "Er zijn twee gebeurtenissen die roze tot een populaire kleur bombarderen: de Valentino-show met een lijn waar alles hot pink was, en natuurlijk de Barbie-film. Sinds vorig jaar foto's verschenen van het draaien, wordt er al gesproken van een aankomende roze-hype."

Waar inkopers al maanden bezig moeten zijn met de voorbereidingen op de roze zomer, daalt het volgens Agelink bij consumenten pas in op het moment dat de film uitkomt. "We zullen naar mijn verwachting de komende weken pas echt veel roze op straat tegenkomen. En niet alleen bij vrouwen."

Bedrijven die nog actief zijn in Rusland, tasten in het duister over het risico dat ook hun divisies in het land worden genationaliseerd. Vanmorgen bleek dat de Russische overheid de controle over de Russische activa van het Franse voedingsmiddelenconcern Danone en de Deense bierbrouwer Carlsberg heeft overgenomen. Dit gebeurde volgens een decreet van president Vladimir Poetin.

Unilever zegt desgevraagd kennis te hebben genomen van de nationalisatie van de Russische vestigingen van Danone en Carlsberg. Een woordvoerder benadrukt dat het bedrijf zijn positie in Rusland "nauwlettend" blijft volgen. Maar vooralsnog blijft de divisie, zoals eerder besloten, onder restricties doordraaien om "te voorkomen het direct of indirect in handen van de Russische staat terechtkomt. "En om onze mensen te helpen beschermen."

ING is bezig met het afbouwen van de zakenbank in Rusland. Een woordvoerder hier zegt niet in te kunnen schatten of de nationalisatie van Danone en Carlsberg de dreiging heeft vergroot dat de ING-tak door de Russische overheid kan worden overgenomen. "De situatie in Rusland en Oekraïne baart ons al zorgen sinds het uitbreken van de oorlog. Die bezorgdheid is niet verminderd", laat de bank weten.

De Russische ING-divisie wordt afgebouwd door geen nieuwe kredieten meer te verstrekken en de oude versneld af te laten lossen. "Sinds het uitbreken van de oorlog tot en met het eerste kwartaal van dit jaar is onze blootstelling aan Rusland en op Russische klanten minder dan een derde van het oorspronkelijk uitstaande bedrag", zegt ING. Hoeveel de blootstelling nu is wordt begin volgende maand duidelijk als ING de nieuwe kwartaalcijfers publiceert.

Bavaria zegt geen risico meer te lopen in Rusland. Moederbedrijf Swinkels heeft in april een punt gezet achter een deal met de Moscow Brewing Company (MBC) om Bavaria in Rusland op de markt te brengen. "Voor ons is de situatie niet gewijzigd", zegt een woordvoerder. "Wij hebben geen bezittingen in Rusland, we hebben geen brouwerij en ook geen medewerkers in Rusland."

Carlsberg had juist een koper voor de divisie gevonden. Er werd gewacht op goedkeuring nadat op 23 juni de koopovereenkomst was getekend. Maar tot verrassing van het bedrijf namen de autoriteiten de brouwerij vanmorgen opeens over.

Ook Heineken maakte eerder bekend dat het een koper had gevonden voor de divisie in Rusland en dat er alleen nog goedkeuring door de Russische autoriteiten nodig was. Of de nationalisatie van Carlsberg roet in het eten kan gooien is niet duidelijk. Heineken reageerde vandaag niet op vragen van de NOS.

Rusland schort zijn medewerking aan de graandeal met Oekraïne tot nader order op. De overeenkomst, waardoor Oekraïens graan ondanks de oorlog toch over de Zwarte Zee kon worden geëxporteerd, eindigt daarmee aan het eind van de dag.

Het Kremlin klaagt dat afspraken met betrekking tot Rusland niet zijn nagekomen. Poetins woordvoerder Peskov zei dat de export van Russische kunstmest en tarwe nog worden gehinderd. Op die export rusten geen westerse sancties, maar banken, verzekeraars en vrachtvervoerders in het Westen kunnen vanwege de oorlog wel aarzelen over hun samenwerking met Rusland. Ook wil Rusland dat de landbouwbank Rosselkhozbank weer wordt toegelaten tot het internationale betalingsverkeer.

De graandeal kwam een jaar geleden tot stand dankzij bemiddeling van Turkije en de VN. Door de afspraken kon Oekraïne het afgelopen jaar bijna 33 miljoen ton mais, tarwe en andere granen uitvoeren, met name naar minder welvarende landen in Afrika, Azië en het Midden-Oosten.

De export was de afgelopen maanden al wel flink teruggevallen, zegt de Nederlandse akkerbouwer in Oekraïne Kees Huizinga tegen de NOS. "Rusland is die graandeal gaan manipuleren. Ze hebben te weinig inspecteurs naar Turkije gestuurd waar de schepen worden gecontroleerd. De inspecteurs die er zijn, werken maar een paar uur per dag. Daardoor konden te weinig schepen doorvaren naar Oekraïne, waardoor er ook minder kon worden uitgevoerd." Ook de Britse VN-ambassadeur Woodward beklaagde zich eerder in de VN-veiligheidsraad over de Russische vertragingstactieken.

De Turkse president Erdogan zei dat hij verwacht dat Poetin de deal uiteindelijk weer zal steunen. Hij zei dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken vandaag overleg hierover voert met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. Erdogan kondigde aan dat hij later deze week met Poetin zal bellen over de kwestie.

Europese Commissievoorzitter Von der Leyen sprak van een cynische actie van Rusland:

Aandeelhoudersvergaderingen van grote bedrijven moeten veel strakker worden geleid, zodat activistische aandeelhouders niet te lang aan het woord zijn. Dat zegt Eumedion, de belangenbehartiger van grote aandeelhouders, in een rapport waar NRC vandaag over schrijft.

Volgens Eumedion liep het dit jaar bij een aantal vergaderingen uit de hand door de aanwezigheid van activistische aandeelhouders. "Denk daarbij aan Ahold Delhaize, Shell, Unilever, waar werd gezongen en geschreeuwd", zegt Rients Abma van Eumedion. Volgens hem komen bij vergaderingen zo geregeld zaken als bedrijfsvoering, belastingbeleid en beloningsbeleid "niet goed" aan bod.

De institutionele beleggers pleiten er nu voor dat de spreektijd per spreker en de beschikbare tijd per onderwerp wordt ingeperkt. Abma vindt niet dat aandeelhouders hiermee de mond wordt gesnoerd. "Er moet ruimte zijn voor alle aandeelhouders om aan het woord te komen", zegt hij. "Nu zien we dat vergadering soms urenlang over klimaat gaan. Op een gegeven moment moet daar een einde aan gemaakt kunnen worden."

Afgelopen voorjaar roerden activistische aandeelhouders zich geregeld bij de vergaderingen van grote bedrijven. Zij vragen de bedrijven herhaaldelijk om meer werk te maken van minder CO2-uitstoot, in lijn met het Parijs-akkoord uit 2015.

Bij Ahold werd de topman bij de entree opgevangen door demonstranten. Unilever werd gedwongen een reeks vragen van Milieudefensie te beantwoorden omtrent CO2-reductie. Bij de vergadering van ING kwam de politie in actie om demonstranten af te voeren. Bij Shell kwamen activisten het podium op waar de directie zat.

Winnie Oussoren van de jongerentak van Milieudefensie is steevast aanwezig als aandeelhouder bij deze grote bedrijven. Zij vindt het inperken van spreektijd belachelijk. "Ik ben aandeelhouder en heb net zoveel recht op spreektijd. Als ik vond dat de institutionele beleggers het klimaat al voldoende op de agenda's zetten, dan zat ik als 20-jarige echt niet voor mijn plezier bij een superlange, supersaaie aandeelhoudersvergadering", zegt ze. "Eumedion doet nu net alsof die discussie over klimaat nog gestart moet worden."

Activistisch aandeelhouder Follow This probeert het klimaatbeleid van oliebedrijven Shell en BP te beïnvloeden. Oprichter Mark van Baal kiest niet voor verstoring van de vergadering, maar snapt wel dat dit gebeurt.

Van Baal: "Als je als bedrijf niet voldoende maatregelen neemt om het klimaat te beschermen, is dit het gevolg. Voor activisten is het de enige kans. De rest van het jaar is de directie te veel afgeschermd van de maatschappij. Als het een keer per jaar een paar uur over klimaat gaat, is dat prima."

Van Baal ziet niet hoe de vergaderingen anders geleid kunnen worden. "Die voorzitters handelen al binnen hun mogelijkheden. Als er wordt geschreeuwd, wijzen ze op de mogelijkheid op vragen stellen. Daarna worden mensen verwijderd. Ik zou niet weten wat ze nog meer kunnen doen."

"Die mensen hebben een aandeel gekocht en mogen naar binnen. Ik heb nu het idee dat die bedrijven de aandeelhoudersvergadering als corvee zien. Ik raad die bestuursvoorzitters aan om op regelmatige basis een aantal uur met die mensen gaan praten."

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) schaart zich juist achter de oproep van Eumedion. VEB-voorzitter Gerben Everts: "Ik ben het hier volstrekt mee eens. Klimaat is een belangrijk thema, maar het kan niet zo zijn dat deze activisten alles overheersen. Nu is er gewoon vaak sprake van sabotage van sommige lieden."

De rol van de voorzitter, vaak de president-commissaris van het bedrijf, is van doorslaggevend belang, benadrukt Everts: "De voorzitter moet een rechte rug houden. Veel besturen hebben het echt een beetje laten gebeuren. Je kunt prima een half uur inruimen om de vragen over klimaat te verzamelen, maar daarna moet er ook ruimte zijn voor andere thema's."

De populaire game Call of Duty blijft te spelen op Playstation, ook na de overname van Activision Blizzard door Microsoft. Daarover hebben Microsoft en Sony, de fabrikant van Playstation, een overeenkomst ondertekend, maakt Xbox-ceo van Microsoft Phil Spencer op Twitter bekend.

Sinds duidelijk is dat Microsoft game-uitgever Activision Blizzard wil overnemen, vreesden Sony en Playstation-spelers dat de spellen alleen nog maar op Xbox zouden worden uitgebracht. Sony verzette zich dan ook fel tegen de mogelijke overname. Microsoft beloofde al meermaals dat dit niet zou gebeuren. Met de overeenkomst is er voorlopig officieel een einde aan die zorgen. Het is nog niet duidelijk hoe lang de overeenkomst duurt.

Nintendo sloot in december al een overeenkomst met Microsoft. Daarin werd vastgelegd dat de Call of Duty-spellen de komende tien jaar ook voor spelcomputers van Nintendo worden uitgegeven.

De miljardenovername werd deze week goedgekeurd door een federale Amerikaanse rechter. De Amerikaanse toezichthouder Federal Trade Commission (FTC) probeerde de deal tegen te houden, omdat de overname zou leiden tot oneerlijke concurrentie.

Activision Blizzard brengt naast Call of Duty ook de populaire games World of Warcraft, Overwatch en Candy Crush uit. De mogelijke overname werd begin 2022 bekendgemaakt en heeft een waarde van omgerekend ongeveer 60 miljard euro. Het zou de grootste overname ooit in de game-industrie zijn.

Documenten die vorige week door een Amerikaanse rechtbank per ongeluk zijn vrijgegeven geven een inkijkje in de waarde van Call of Duty voor Playstation. De informatie was met een zwarte stift slechts half doorgestreept, waardoor de tekst toch nog leesbaar was.

In de Verenigde Staten bracht het spel Playstation in 2021 800 miljoen dollar op, wereldwijd gaat het om 1,5 miljard dollar. Als de ingame-aankopen en abonnementen worden meegeteld, bracht Call of Duty Playstation 15,9 of 13,9 miljard op, afgaande op de moeilijk leesbare zwartgelakte getallen.

Gebouwen voorzichtig uit elkaar halen en de onderdelen vervolgens opnieuw gebruiken; ondernemers en deskundigen zien de vraag naar circulair slopen toenemen. Daardoor groeit het aanbod van tweedehands bouwmaterialen, al is het soms nog lastig om voor bijvoorbeeld glas of hardhout een nieuwe bestemming te vinden.

De groei van circulair slopen wordt bevestigd door Veras, de branchevereniging van sloopaannemers. Ook bij sloopbedrijf GP Groot uit Alkmaar zien ze veel interesse in deze werkwijze. Zo'n 40 procent van hun nieuwe opdrachtgevers vraagt om circulair slopen. "Slopen wordt het nieuwe oogsten", zegt projectleider Dick Sijm.

Wat er allemaal hergebruikt kan worden, zie je in deze video:

"Zo'n beetje elk bouwbedrijf is ermee bezig, anders mis je de boot", zegt ook Ad Straub, universitair hoofddocent publiek opdrachtgeverschap in de bouw aan de TU Delft. "Je moet er ook wel mee bezig zijn, gezien de vraag vanuit de markt en de regelgeving."

Nederland moet in 2030 halverwege zijn richting een circulaire bouweconomie. In 2050 moet de sector volledig circulair zijn. Dat betekent dat alle bouwmaterialen, zoals beton, hout en asfalt moeten worden hergebruikt.

"Onze rol verandert erg", signaleert Axel Hendriks, mede-eigenaar van sloper Adex Groep. "We zijn niet meer alleen een sloopbedrijf, maar worden steeds meer producent en leverancier van bouwmaterialen. Elke zichzelf respecterende sloper heeft er wel een pagina op zijn site over."

"Er is ook al wat discussie over de term 'sloopbedrijven'", vult Straub aan. "Misschien past 'demonteerbedrijven' inmiddels beter."

Ondanks de toenemende circulaire manier van slopen zijn er nog wel wat obstakels. Zo zijn vraag en aanbod van tweedehands bouwmaterialen nog niet goed op elkaar afgestemd. Wat vrij komt bij de sloop, is namelijk niet altijd wat de bouwsector op dat moment kan gebruiken.

Het grootste probleem ligt bij het tekort aan materialen, zegt Straub. Er wordt veel meer gebouwd dan er gesloopt wordt, waardoor een 100 procent circulaire sloop en bouw nog ver weg lijken.

Bovendien wordt nog onderzoek gedaan naar de veiligheid en de kwaliteit van materialen die (steeds) worden hergebruikt. Daarnaast is het de vraag of het voor de bouwsector wel winstgevend is om de bestaande materialen weer te gebruiken.

Bij sloopbedrijf Lagemaat in Heerde werken ze al aan een oplossing voor deze problemen. Hier ontwikkelen ze nieuwe gebouwen met het materiaal dat ze onttrekken aan "donorpanden". Door zelf ook een bouwbedrijf te worden zorgt Lagemaat ervoor dat meer materiaal kan worden hergebruikt. "Je moet het uit elkaar halen van gebouwen koppelen aan het bouwen," zegt Arend van de Beek, programmamanager circulariteit.

Voorheen werd maar een paar procent van het materiaal hergebruikt, vertelt Van de Beek, zoals tegeltjes of sloten. Nu wordt het ook met zwaardere materialen als beton, glas en hout gedaan.

"Het gaat zo als een tierelier. De bouw zegt vaak dat bijvoorbeeld platen die wij uit een gebouw halen niet passen in hun gebouw, maar wij nemen dit mee bij het ontwikkelen van het nieuwe gebouw." Er wordt zo niets weggegooid, behalve asbest. Een nieuw gebouw kan daardoor tot 97 procent uit bestaand materiaal gemaakt worden, zegt de sector.

Nederlandse acteurs volgen de staking van hun collega's in Hollywood met grote interesse, omdat ze vergelijkbare problemen hebben, zegt de Nederlandse belangenvereniging voor acteurs, ACT.

In Hollywood hebben acteurs hun werk neergelegd omdat ze het met de grote studio's niet eens konden worden over een verdeling van de inkomsten van streamingdiensten. Ook voelen ze zich bedreigd door de opkomst van kunstmatige intelligentie in de filmindustrie.

Als een serie of film op een streamingplatform succesvol wordt, verdienen hoofdrolspelers, regisseurs en scenarioschrijvers daar vaak niets extra's mee. Streamingplatforms zijn de afgelopen jaren steeds dominanter geworden in de entertainmentindustrie, maar de regels zijn nog niet goed aangepast aan dit relatief nieuwe fenomeen.

Maxime Vandommele, actrice en woordvoerder van ACT, stelt dat veel streamingdiensten misbruik maken van hun machtspositie. "Het kan voorkomen dat je jezelf opeens terugziet op een bepaalde streamingdienst, terwijl je daar niets van afwist."

Acteurs ontvangen bij producties van streamingdiensten vaak alleen een betaling voor de dagen waarop wordt gefilmd. Stichting Norma houdt bij tv-producties in de gaten dat ze betaald krijgen bij een herhaling, maar voor streamingsdiensten geldt dat niet.

Omdat er al weinig werk is voor acteurs, is het weigeren van deze voorwaarden volgens Vandommele geen realistische optie. "Als je weigert, casten ze een andere acteur die het wel accepteert."

Media-advocaat Sander Dikhoff benadrukt dat grote streamingdiensten uitdagingen voor acteurs met zich meebrengen. Volgens hem zijn het machtige partijen die niet schromen om hun positie te gebruiken: "Ze opereren vrij directief en leggen hun voorwaarden strak op."

Daarnaast zijn deals met streamers gewild vanwege hun grote bereik, financiële middelen en vermogen om snel te handelen. Volgens Dikhoff zijn acteurs daarom eerder bereid om concessies te doen.

Het is voor acteurs ook nog eens moeilijk om te onderhandelen over een stukje van de winst doordat streamingdiensten hun kijkcijfers niet openbaar maken. Dikhoff verwacht wel dat hier binnenkort verandering in komt door toenemende wettelijke transparantieverplichtingen.

Streamingdienst Netflix heeft tegenover de NOS nog niet gereageerd op vragen hierover.

Nederlandse acteurs maken zich ook zorgen over de opkomst van kunstmatige intelligentie en door de computer gegenereerde gezichten en stemmen. Ze willen garanties dat AI niet wordt gebruikt om acteurs te vervangen of digitale replica's van hun optredens te maken zonder hun toestemming.

Vandommele maakt zich zorgen over de mogelijke impact van AI op het acteervak: "Het unieke karakter dat elke acteur bezit, waarmee we ons onderscheiden tijdens audities, dreigt verloren te gaan. Als AI dat unieke karakter kan nabootsen, verliezen wij als acteurs onze controle. Dat is een angstaanjagend vooruitzicht."

Dikhoff onderstreept het belang van nauwkeurige contractuele afspraken over het gebruik van de beeltenis van acteurs. Hij licht toe dat vroeger een algemene clausule als "je mag me filmen en de bijdrage in de montage bewerken" voldoende was.

Tegenwoordig moeten contracten duidelijker omschrijven welke digitale bewerkingen toegestaan zijn. Het is aan de acteurs om dit te bepalen en vast te leggen.

Dat gaat bijvoorbeeld over het jonger maken van acteurs zoals in Indiana Jones, of het plaatsen van een gezicht op andere lichamen. Acteurs moeten volgens Dikhoff contractueel vastleggen of ze hier wel of geen toestemming voor geven.

Vandommele zegt dat er momenteel gesprekken worden gevoerd met de overheid over nieuwe wetgeving om de positie van acteurs te beschermen. Daarnaast wordt er met de streamingdiensten gepraat over hun verantwoordelijkheid.

Als er geen overeenstemming wordt bereikt, kan het zijn dat er ook in Nederland gestaakt gaat worden, maar daar is nu nog geen sprake van.

De wet die de huurstijgingen in de vrije sector maximeert moet verlengd worden tot 1 mei 2027. Demissionair minister De Jonge van Volkshuisvesting schrijft aan de Tweede Kamer dat hij op die manier wil voorkomen dat zo'n 500.000 huurders volgend jaar worden geconfronteerd met forse huurstijgingen.

De wet, een initiatief van PvdA-Kamerlid Nijboer, is sinds mei 2021 van kracht. De toegestane jaarlijkse huurverhoging is daardoor beperkt tot de de gemiddelde loonstijging, plus 1 procent.

Het gaat om een tijdelijke maatregel, die op 1 mei 2024 afloopt. Uit een evaluatie blijkt volgens De Jonge dat bescherming van huurders nog steeds nodig is. Veel verhuurders hebben in 2021 en 2022 toch de huur verhoogd tot boven de wettelijke grens. Dat aantal steeg zelfs.

Dat heeft overigens niet geleid tot meer procedures bij de huurcommissie. "Een verklaring kan zijn dat huurders weinig bekend lijken te zijn met de wet", schrijft de minister in de brief. Het kan ook dat huurders de verhouding met hun verhuurder goed willen houden en daarom de verhoging maar accepteren.

De Jonge wil de wet dus verlengen tot 2027. Tegen die tijd zou een nieuwe wet van kracht moeten zijn die de zogeheten 'middenhuur' reguleert. Veel huizen in de vrije sector vallen in die categorie.

Ondertussen gaat de minister kijken hoe hij ervoor kan zorgen dat de tijdelijke wet beter wordt nageleefd en hoe hij verhuurders beter kan dwingen om zich aan de maximale huurstijging te houden.

Door de val van het kabinet is het wel de vraag of de invoering van de nieuwe doorgaat. Het kan zijn dat de Tweede Kamer het voorstel in september controversieel verklaart en tot aan de verkiezingen niet meer behandelt.

Het Zweedse streamingplatform Viaplay staat er nog slechter voor dan begin vorige maand werd gemeld. De nieuw aangetreden topman Jorgen Madsen Lindemann maakte vandaag aan beleggers bekend dat Viaplay de voor dit jaar beloofde financiële doelen niet gaat halen. De kans bestaat zelfs dat het doek valt voor Viaplay in Nederland.

Lindemann kondigt aan over een week een flink aantal kostenbesparingen door te voeren. In dat kader worden alle internationale onderdelen van Viaplay momenteel tegen het licht gehouden.

Eind 2022 had Viaplay 1,2 miljoen abonnees in Nederland. Of dat voldoende is om de grote bedragen die waren neergelegd voor de uitzendrechten van de Formule 1 en de Premier League terug te verdienen is niet duidelijk.

Ruim een maand geleden maakte het bedrijf al bekend dat de gehoopte groei van het aantal abonnees in alle landen waar het actief is flink tegenvalt. De advertentie-inkomsten daalden zelfs. Topman Anders Jensen nam daarop ontslag.

Zijn opvolger Lindemann lijkt te zijn geschrokken van de situatie bij Viaplay. In een korte persverklaring stelt hij dat het er bij het bedrijf nog slechter voor staat dan een maand geleden werd gedacht. "De kosten van content stijgen, maar gaan niet gepaard met omzetgroei of kostenbesparingen."

Viaplay bemachtigde in 2021 de Nederlandse uitzendrechten van de Formule 1 voor een periode van drie jaar. Die periode loopt nog tot en met 2024. Daarvoor had Ziggo de Formule 1-rechten in handen.

Het beursgenoteerde Viaplay zegt pas volgende week meer details te kunnen verstrekken over de besparingen en wil tot die tijd geen nader commentaar geven.

Klanten van VanMoof die hun fiets laten repareren bij gecertificeerde fietsenmakers moeten daar zelf voor betalen, ook al hebben ze een onderhoudscontract of valt de fiets nog onder de garantie van twee jaar.

Nu de rechter VanMoof uitstel van betaling heeft verleend, zijn de fietsenmakers er niet zeker van dat het bedrijf hen terugbetaalt voor de uitgevoerde reparaties.

Een van de gecertificeerde fietsenmakers is KwikFit, dat nog geen drie weken geleden een samenwerking met VanMoof aankondigde. Mensen met een VanMoof-fiets konden voortaan ook bij een aantal KwikFit-filialen terecht voor onderhoud. In het Amsterdamse filiaal kon dat al een paar maanden.

"Wij kunnen mensen gewoon nog helpen met hun fietsen", zegt Arjan van der Meer van KwikFit. "We hebben nog onderdelen liggen, we sturen mensen niet weg. Alleen moeten ze het nu wel zelf betalen, want we weten niet hoe dit afloopt."

Ook KwikFit krijgt weinig informatie van VanMoof over hoe nu verder. "We weten niet veel. We bekijken het nu even van dag tot dag. Als er straks geen onderdeel meer aanwezig is, wordt het wel lastig."

Een onafhankelijke fietsenmaker in Amsterdam die niet bij naam genoemd wil worden, zegt een kort telefoontje van VanMoof te hebben gekregen. "De enige boodschap was dat we alles buiten de garantie om moeten repareren. Mensen moeten zelf betalen. Wij geven een overzicht van de kosten en zij kunnen dan hun geld terugvragen bij VanMoof."

Maar het is de vraag of VanMoof dat gaat terugbetalen nu het bedrijf uitstel van betaling is verleend. Dat is vaak de eerste stap richting een faillissement.

"Voor ons is het heel chaotisch en verwarrend", aldus de fietsenmaker. "Voor grote reparaties is het voor klanten problematisch. Een nieuwe batterij is bijvoorbeeld heel duur. Daarom hebben sommige mensen hun reparatie geannuleerd."

VanMoof heeft ook eigen reparatiewinkels. Hoe het daar verdergaat, is onbekend. Gisteren gingen er winkels dicht, omdat er boze klanten voor de deur stonden die verhaal kwamen halen.

Vandaag bleef in ieder geval de VanMoof-winkel in Amsterdam-West gesloten. Klanten die een afspraak hadden voor een reparatie stonden voor dichte deur.

De rechter heeft twee bewindvoerders aangesteld. Die moeten nu kijken hoe het verder moet met VanMoof. Een woordvoerder van de bewindvoerders zegt dat ze vandaag nog niet met mededelingen komen. "Ze zijn gisteren aangesteld. Ze hebben nog tijd nodig om overzicht te krijgen en van start te gaan."