Apple verkocht het afgelopen kwartaal minder iPhones, Macs en iPads. Daardoor ging de totale omzet van het techbedrijf voor het derde kwartaal op rij omlaag, die was afgelopen kwartaal omgerekend bijna 75 miljard euro. Volgens analisten komt de omzetdaling onder meer door de primaire levensbehoeften die de afgelopen tijd duurder zijn geworden.

Ook zien ze dat de vraag naar smartphones wereldwijd minder wordt. Het bedrijf verwacht volgend kwartaal betere resultaten, onder meer door scholieren die nieuwe producten kopen voor het schooljaar.

Wel verkocht Apple meer accessoires zoals Airpods. Ook ondersteunende diensten zorgden voor meer inkomsten, zoals reclames en streamingservices.

Ook webwinkelconcern Amazon maakte zijn kwartaalcijfers bekend. In tegenstelling tot Apple zag het bedrijf de omzet wel stijgen, vooral de inkomsten uit advertenties stegen op jaarbasis. Dat schrijft het bedrijf toe aan de inzet van kunstmatige intelligentie. Daardoor kan Amazon gerichtere reclame aanbieden. Iets waar veel vraag naar is, zeggen analisten.

Het elektriciteitsnet moet worden uitgebreid, er moet een waterstofnetwerk komen en er moeten installaties komen waarmee CO2 van de industrie kan worden afgevangen en opgeslagen in lege aardgasvelden onder de Noordzee. De projecten zijn nodig om de klimaatdoelen voor 2030 te halen, maar de doelen raken uit zicht. Een voorbeeld van de Gasunie in de Groningse Eemshaven toont aan dat projecten ook snel gerealiseerd kunnen worden.

Regels en procedures halen de vaart uit de energietransitie met als gevolg dat veel bedrijven die van het gas af willen, geen zware elektriciteitsaansluiting kunnen krijgen. Voor sommige projecten is nieuwe wetgeving nodig en het is onzeker of de Tweede Kamer die nog gaat behandelen voor de verkiezingen in november. De aanleg van de infrastructuur voor het afvangen van CO2 van de petrochemische industrie in de Rotterdamse haven stokt vanwege stikstofregels.

Nederland lijkt steeds vaker 'op slot' te zitten maar afgelopen jaar was er een opvallende uitzondering. Binnen 200 dagen legde de Gasunie in samenwerking met Groningen Seaports, bouwbedrijven en verschillende overheden een drijvende lng-terminal (vloeibaar gas) in de Groningse Eemshaven aan. Die was nodig om het verlies aan Russisch gas te compenseren met vloeibaar gas uit de Verenigde Staten.

Het kabinet overtuigde de provincie Groningen van het 'nationaal belang' en regelde een gedoogvergunning voor de twee fabrieksschepen. Ondertussen rekenden alle partijen terug vanuit de opleveringsdatum van 15 september 2022, die nodig was om voor de winter de gasvoorraden gevuld te hebben. Uitstel van oplevering was geen optie.

Het project slaagde volgens Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie, omdat "alle partijen de urgentie voelden". De dreiging van gezinnen die hun huis niet kunnen verwarmen, industrieën die stil dreigen te vallen en de schok van de Russische inval in Oekraïne zorgden ervoor dat alle problemen en bezwaren werden opgelost. Bouwmateriaal werd 'geleend' van andere projecten, ruim 500 man personeel uit Mozambique, Tsjechië, Australië en andere delen van de wereld werd ingevlogen naar de Eemshaven.

Hans Coenen heeft de manier van werken inmiddels met veel mensen uit de energiesector besproken, ook met minister Jetten voor Klimaat en Energie. Coenen denkt dat het navolging krijgt, al zal het niet meevallen om de urgentie van afgelopen jaar te kopiëren. Ook is er geen enkele organisatie in Groningen tegen de gedoogvergunning in beroep gegaan, zijn er geen woningen in de Eemshaven en ligt er geen Natura 2000-gebied in de directe omgeving.

Toch kan de manier van werken navolging krijgen, verwacht ook Marjolein Dieperink, hoogleraar Klimaatverandering en Energietransitie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Wat er in de Eemshaven is gebeurd, is dat marktpartijen en overheden heel dicht op elkaar zijn gaan zitten in een vroeg stadium van het proces en met elkaar hebben bekeken wat er nodig is om het project tot een goed einde te brengen."

Dieperink is partner bij advocatenkantoor AKD en als advocaat bij veel energieprojecten betrokken; "Ik zie dat projecten soms traag verlopen en dat het beter kan." Net als netbeheerders, werkgevers en milieuorganisaties vreest Dieperink dat de klimaatdoelen voor 2030 uit beeld verdwijnen onder meer vanwege de val van het kabinet. "Bijvoorbeeld voor waterstof en warmtenetten is nieuwe wetgeving nodig en die processen duren lang en de meeste partijen wachten die af voor ze investeren. De vraag is of 2030 niet te snel komt."

Voor het lng-project in de Eemshaven deed minister Jetten een beroep op het nationaal belang en het gevaar voor de openbare orde en veiligheid als er een tekort aan gas zou ontstaan. De vraag is of de bosbranden, hittegolven en overstromingen die de wereld dit jaar teisteren niet aantonen dat de klimaatcrisis inmiddels ook een zaak van openbare orde en veiligheid is.

"Er zijn steeds meer rapporten die aantonen dat we achterlopen bij de doelstellingen uit het Parijs-akkoord, daarom valt ook hier zo'n noodsituatie wel te beredeneren", zegt Dieperink. Netbeheerders, werkgevers en milieuorganisaties hebben in een brandbrief aan de Tweede Kamer gepleit voor snelheid. De organisaties zijn bang dat vanwege de val van het kabinet, energieprojecten die van belang zijn om de klimaatdoelen te halen nog verder uit het zicht raken.

Mensen die aan het winkelen waren hebben rond het middaguur te maken gekregen met een landelijke pinstoring, waardoor op veel plaatsen niet gepind kon worden in winkels, tankstations en horecagelegenheden. Ook sommige geldautomaten werkten niet meer.

De storing in het netwerk van pinautomaten begon rond 11.30 uur. Volgens Betaalvereniging Nederland is de storing inmiddels voorbij en kan er overal weer gepind worden.

De technische storing was ergens in het landelijke netwerk van pinautomaten. Hierdoor konden mensen in het hele land er last van hebben, maar dat was niet overal het geval, legt een woordvoerder van Betaalvereniging Nederland uit. Niet duidelijk is hoeveel winkels betaalproblemen gehad hebben.

ING bank heeft een sterk tweede kwartaal achter de rug en heeft dankzij de oplopende rente flink verdiend met kredietverlening en hypotheken. Er is meer gebankierd door klanten, er zijn meer klanten bij gekomen, er zijn meer kredieten uitgezet, ondanks de hoge inflatie, de zwakker wordende economie en veel geopolitieke onzekerheid. De kwartaalwinst van bijna 2,2 miljard euro is bijna twee keer zoveel als een jaar geleden, toen de bank 1,2 miljard euro als winst kon bijschrijven.

Afgelopen jaar heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de belangrijkste beleidsrente met meer dan 4 procent opgetrokken. Die hogere rente is terug te zien in de hogere krediet- en hypotheekrente. Dankzij de gestegen rente verdient ING weer meer met het uitlenen van hypotheken en kredieten.

De spaarrente blijft vooralsnog achter, die stijgt bij lange na niet zo snel mee met de rente van de centrale banken. Op spaargeld geeft ING momenteel 1,25 procent rente, en dat was een half jaar geleden nog 0,01 procent. Ondanks de schamele spaarrente heeft ING toch meer spaargeld aangetrokken.

ING heeft ook lage risicokosten, wat erop wijst dat de ze weinig last hebben van klanten die hun leningen niet afbetalen of in financiële problemen zitten. Voor slechts 6 procent van de hele krediet- en leningen-portefeuille is geld opzij gezet. De stroppenpot is met 98 miljoen euro opgehoogd, een relatief laag bedrag. Bij de afdeling Bijzonder Beheer, de ziekenboeg van de bank voor bedrijven en consumenten in financiële problemen, is het vooralsnog rustig.

De bank is niet moeilijker gaan doen over leningen. Het leningenboek is weliswaar gegroeid, maar de vraag naar krediet loopt terug, vooral voor hypotheken.

ING is de grootste bank van Nederland, en een van de grotere in Europa. De bank is vooral actief in Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk, Italië en Spanje. Er werken wereldwijd 59.000 mensen. Op de balans van de bank staat 640 miljard euro aan leningen en kredieten en 680 miljard aan banktegoeden van klanten.

De Cubaanse peso is in één jaar tijd met 50 procent in waarde gedaald. Daarmee is een ongekend dieptepunt bereikt: 230 pesos zijn op de zwarte markt nog maar één dollar waard. Goederen zijn al tijden schaars en een hyperinflatie van 45 procent maakt het voor inwoners bijna onmogelijk om levensmiddelen te kopen.

De staat erkent deze cijfers niet en schaart ze onder "informele en illegale koersberekeningen". Cubaanse economen en critici zien de structurele economische crisis als een gevolg van het communistische beleid in het land, dat het moeilijk maakt om producten te importeren. De Cubaanse overheid zegt dat het te maken heeft met sancties van de Verenigde Staten en de gevolgen van de coronapandemie. De staat rekent overigens zelf met een hogere wisselkoers.

Door alle problemen in het land heeft de overheid wel sommige regels iets versoepeld. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2022, toen de regering aankondigde dat buitenlandse investeringen in de detailhandel worden toegestaan.

Maar die veranderingen gaan niet snel genoeg en door de lage waarde van de peso, verdienen de meeste Cubanen niet meer dan 5000 pesos per maand. Dat is volgens de wisselkoers op de zwarte markt omgerekend maar 20 dollar. Tekorten in voedsel, medicijnen en andere basisbehoeften veroorzaken lange rijen en veel Cubanen komen daardoor moeilijk aan eten.

Libia Hernandez, een Cubaans-Nederlandse dirigent, merkt de gevolgen van de crisis bij de projecten die ze uitvoert op het Caribische eiland. "Mensen zijn voornamelijk bezig met overleven, er zijn geen supermarkten zoals we die hier kennen. Als je op het vliegveld aankomt, is het al een wonder dat je een flesje water kan krijgen", zegt Hernandez tegen de NOS.

Een paar weken geleden, toen de dirigent op Cuba was, waren er al grote tekorten: "Vrienden van mij staan om vijf uur ochtends op om in de rij te staan voor eten, drinken en benzine. Als je hoort dat er iets te koop is, ga je er meteen naartoe."

Ook een Nederlandse toerist herkende deze problemen op zijn vakantie in Cuba een paar weken terug. "De situatie in het land kende ik wel, maar ik had niet verwacht dat het zo erg zou zijn met voedseltekorten. Voor zowel inwoners als toeristen is er geen fatsoenlijk voedsel meer te krijgen. Alleen rijst en bonen", zegt hij tegen de NOS.

Reisorganisaties waarschuwen toeristen om eten mee te nemen bij een bezoek aan het land, gaat de Nederlandse toerist verder: "Ik heb vijftien tubes tandpasta meegenomen, en waar ik kon, heb ik die uitgedeeld. Het is natuurlijk een druppel op de gloeiende plaat, maar winkels zijn gewoon leeg. Je kunt nergens meer aan komen."

De Cubaanse diaspora in onder meer de VS, maar ook in Nederland, is volgens Hernandez een van de redenen dat Cubanen het hoofd nog boven water kunnen houden. "Het land wordt voor een deel onderhouden door familieleden in het buitenland die alles opsturen. Sinds 1989 doen ze dat al. De situatie is zo slecht dat je een samenleving creëert van mensen die altijd geholpen moeten worden."

Ook over de samenwerking met de Russen zijn veel Cubanen niet blij, zegt Hernandez: "Ik had gehoopt op hulp van een ander land, maar nu de Russen terug zijn, weet ik niet wat de toekomst zal brengen."

Verlof van de baas om in alle rust van geslacht te veranderen. Van de vijf grootste werkgevers in Nederland bieden er inmiddels drie een gendertransitieverlof aan. Deze week maakte 's Nederlands grootste particuliere werkgever, Ahold Delhaize (130.000 werknemers), bekend buiten hun cao om tot 33 weken verlof te geven voor een gendertransitie, met behoud van salaris.

"Het nieuwe beleid bevat ook praktische tips voor collega's en managers om de juiste ondersteuning te kunnen bieden", aldus Ahold Delhaize. "We willen ons inzetten voor een diverse en inclusieve maatschappij. Dat start bij bewustwording en beleid bij en voor eigen medewerkers."

Grote werkgevers trekken vaker de kar als het gaat om het moderniseren van arbeidsvoorwaarden. De vraag is of kleinere werkgevers volgen en of het landelijk beleid wordt.

Transgender Netwerk is heel blij met de ontwikkeling. Voorzitter Remke Verdegem: "Een aantal grote bedrijven geven hiermee het goede voorbeeld. Het stelt mensen in staat in alle rust te herstellen en ze worden financieel gecompenseerd, en werkgevers zijn hierdoor minder geneigd om te discrimineren bij sollicitatieprocessen."

Verlof staat dus niet altijd in de cao, soms ook in het personeelsreglement, zoals bij Ahold Delhaize. "Dat laatste kan worden teruggedraaid, een cao niet. Daarom heeft het onze voorkeur om het in de cao op te nemen", zegt Peter Mekers van Netwerk Regenboog FNV.

Volgens Transgender Info zijn er in Nederland, afhankelijk van welke definitie je gebruikt, tussen de 90.000 en 390.000 transgender personen. "Dat is afhankelijk van of er alleen gekeken wordt naar mensen die een sociale (en medische) transitie doormaken of breder naar mensen die afwijken van genderidentiteit en -expressie van het geboortegeslacht."

Floris heeft inmiddels gebruik gemaakt van transitieverlof:

Een onderzoek dat onderzoeksbureau SEOR van de Erasmus Universiteit twee jaar terug uitvoerde in opdracht van het ministerie van Onderwijs, toonde aan dat de positie van trans personen op de arbeidsmarkt kwetsbaar is. Transgender personen ervaren vaker negatieve reacties, zoals stigma's, discriminatie en vooroordelen, en stuiten vaak op onbegrip bij werkgevers en collega's over de transitie.

"Naast fysieke stress van de transitie, is mentale stress een van de grootste knelpunten die transpersonen ervaren. Het kan zo ver komen dat mensen op een bepaald moment heel ver verwijderd zijn van de arbeidsmarkt en de motivatie verliezen", schreven de onderzoekers.

Onderzoek van het Sociaal en Cultuur Planbureau (SCP) uit 2017 toont aan dat transpersonen vaker in de laagste inkomenscategorie zitten, vaker schulden en een kleiner vermogen hebben. 35 procent van transgender personen is in loondienst, tegenover 55 procent van de beroepsbevolking. Het SCP spreekt van een kans op een vicieuze cirkel van lange periodes van werkloosheid en onvoldoende ondersteuning.

Het Transgender Netwerk pleit daarom voor een landelijke regeling. Verdegem: "Het midden- en kleinbedrijf kan dit financieel moeilijk dragen. Stel er wil iemand beroep doen op een regeling bij een bakker waar vijf mensen werken, dat kost veel tijd en geld. Grote bedrijven kunnen dat beter dragen."

In het coalitieakkoord van het inmiddels demissionaire kabinet stond dat het Regenboogakkoord zou worden uitgevoerd. Daarin stond dat er een wettelijk transitieverlof voor transgender personen zou komen, qua vorm vergelijkbaar met het zwangerschapsverlof - dan wordt loon door het UWV betaald.

Maar afgelopen juni zei minister Dijkgraaf dat het kabinet dit jaar geen geld heeft kunnen vrijmaken voor transitieverlof. Volgend jaar zou het kabinet weer kijken of er geld voor is, maar inmiddels is het kabinet dus demissionair.

"Dit vinden wij heel teleurstellend", zegt Verdegem. "Er zijn toezeggingen gedaan, en nu zijn er ineens geen middelen voor. Willen we de arbeidspositie van transgenders verbeteren, dan is transitieverlof belangrijk."

Na drie poulewedstrijden gaat Oranje overtuigend als groepswinnaar door naar de achtste finale van het WK voetbal in Australië en Nieuw-Zeeland. Dat het WK leeft blijkt wel uit de kijkcijfers, maar marketeers denken dat in het verdere verloop van het toernooi nog ruimte is voor meer Oranjekoorts.

Een van de manieren om dat te peilen, is door te kijken naar reclamecampagnes van bedrijven. Voor de start van het toernooi liep het geen storm: uit een rondgang van persbureau ANP kwam naar voren dat adverteerders liever de voorkeur gaven aan andere toernooien. Alleen KNVB-hoofdsponsor ING lanceerde een campagne op televisie en sociale media. KPN en Albert Heijn besloten alleen sociale media te bedienen, terwijl Lidl, Jumbo en Heineken helemaal geen geld staken in speciale reclames rondom het WK.

"Op dit moment zien we nog geen duidelijke veranderingen", zegt een woordvoerder van de Ster, die reclameruimte verkoopt rondom de wedstrijden. "De achtste finale wordt op een wat ongunstiger tijdstip uitgezonden. Wel kan het natuurlijk zo zijn dat als het Nederlands elftal succes blijft hebben, meer merken rondom de wedstrijden zichtbaar willen zijn."

Ze wijst daarbij op het WK voetbal in 2019, toen Oranje de finale haalde. "In 2019 zagen we dat hoe verder Oranje kwam, hoe meer het ging leven bij merken. Belangrijk daarbij is wel dat deze wedstrijden toen op primetime werden uitgezonden."

"De hype bij de grote toernooien komt vaak pas laat op gang, zowel bij de mannen als bij de vrouwen", zegt sportmarketeer Guido Klomp. "Nu zien we dat het nog wat langzamer gaat, omdat het aan de andere van de wereld plaatsvindt en de uitzendtijden nadelig zijn." Daardoor zijn sponsoren minder happig en is er minder aandacht in de vorm van reclamecampagnes op tv. Bovendien vindt het toernooi plaats midden in de zomer, als veel mensen met vakantie zijn.

Toch zijn de kijkcijfers boven verwachting, zeker gezien de uitzendtijden. "Vrouwenvoetbal wordt groter en er kijken ook veel mensen, maar marketeers kijken vooral naar de commerciële doelgroep: gaan mensen bijvoorbeeld naar de winkel om plaatjes van spelers te verzamelen? Die doelgroep wordt nu nog niet groot genoeg geacht."

Wordt de sport populair door marketing, of haakt marketing in op een populaire sport? Het is volgens de marketeer een kip-eiverhaal. "De versnelling die het vrouwenvoetbal nu doormaakt, wordt versterkt door de marketing eromheen. Het WK wordt door meer bedrijven dan ooit gesponsord en het prijzengeld is hoger dan ooit. Je zou het de sport gunnen dat marketeers extra wind in de zeilen blazen, maar de belangen zijn bij sponsors zoals supermarkten enorm groot, zij lopen grote risico's met zo'n campagne."

Klomp verwacht dat de commerciële doelgroep bij volgende toernooien wel groot genoeg zal zijn. "Marketeers weten dat het vrouwenvoetbal in de lift zit, maar dat er ook 's nachts honderdduizenden mensen kijken hadden ze vooraf niet kunnen bedenken."

Ook de Ster-woordvoerder verwacht dat de goede kijkcijfers iets in gang zullen zetten. "Dit grote bereik maakt het voor merken aantrekkelijk om hieromheen zichtbaar te zijn. Daarnaast is het zo dat de halve finale en finale op gunstigere tijdstippen worden uitgezonden. Als Oranje zover komt, verwachten we dat de interesse gaat toenemen."

Ze stelt dat ook de media daarbij een belangrijke rol spelen. "De gehele hoeveelheid media-aandacht voor het toernooi, bijvoorbeeld via talkshows, kan ervoor zorgen dat er meer mensen gaan kijken, wat het weer aantrekkelijker maakt voor merken om reclames in te zetten."

Sportmarketeer Klomp wijst op de achterstand die de vrouwen nu nog hebben. "Het eerste WK bij de mannen was in 1930, het eerste vrouwentoernooi in 1991, de vrouwen hebben dus een inhaalslag te maken en daar zijn ze mee bezig. De komende eindrondes bij de vrouwen kunnen dezelfde status krijgen als die van de mannen, met grote acties vooraf. We moeten vooral oog hebben voor de goede ontwikkelingen."

Oranje zal dus ver moeten komen in het toernooi als het weer op 'normale' Nederlandse tijden wil spelen: de achtste finale tegen Zuid-Afrika staat zondag om 04.00 uur op het programma en bij een overwinning speelt Oranje de kwartfinale op vrijdag 11 augustus om 03.00 uur. Pas in een eventuele halve finale (15 augustus om 10.00 uur) en finale (20 augustus om 12.00 uur) kunnen de wedstrijden weer overdag worden bekeken op tv.

Modeketen H&M heeft in Hongkong een rechtszaak aangespannen tegen ultra-fastfashionbedrijf Shein. Dat bevestigt H&M aan de NOS, na berichtgeving door Bloomberg. Volgens de Zweedse keten heeft Shein "meerdere ontwerpen" van het bedrijf gekopieerd.

H&M wil niet inhoudelijk reageren omdat de zaak onder de rechter is. Volgens Bloomberg claimt het bedrijf dat Shein onder meer zwemkleding en sweaters heeft nagemaakt, en dat het kopiëren van ontwerpen al sinds 2021 gaande is.

De zaak van H&M tegen Shein is niet de enige rechtszaak die momenteel tussen fastfashionbedrijven speelt. De concurrentie tussen de aanbieders van hippe, goedkope kleding is stevig. Zeker sinds de komst van Chinese e-commercebedrijven als Shein en Temu, die nog sneller en goedkoper kleding produceren dan de langer bestaande ketens. Het gevecht om marktaandeel lijkt zich nu uit te breiden van het internet naar de rechtbank.

Zo begon Shein eind vorig jaar een rechtszaak in de VS tegen nieuwkomer Temu. Dat platform biedt naast kleding ook speelgoed en allerlei huishoudelijke producten van Chinese makelij aan. Temu claimt nog goedkoper te zijn dan Shein. De app van het bedrijf, sinds mei ook beschikbaar in Nederland, is in de App Store de meest gedownloade gratis app.

De razendsnelle opkomst van Temu zit Shein dwars. Ook al omdat Shein onlangs aankondigde het eigen assortiment te willen uitbreiden met huishoudelijke spullen en gadgets. In de aangespannen rechtszaak beschuldigt het bedrijf Temu van het schenden van copyright en het verspreiden van 'desinformatie'. Temu zou Twitter-accounts hebben aangemaakt met de naam en het logo van Shein. Ook zou het platform Shein-producten hebben aangeboden.

Temu ontkent dat en sloeg vorige maand terug. Het bedrijf heeft bij een andere Amerikaanse rechtbank een zaak tegen Shein aangespannen omdat het de concurrent ervan beschuldigt zijn Chinese leveranciers onder druk te zetten om niet voor Temu te werken.

Uit rechtbankdocumenten is op te maken dat Shein volgens Temu leveranciers "intimideert, bedreigt, contracten laat tekenen en ongefundeerde boetes oplegt" als ze ook producten voor Temu maken. Daarmee zou Shein zowel de Chinese als de Amerikaanse mededingingswet overtreden. Shein zelf liet aan de Britse krant The Guardian weten dat de aanklacht "ongegrond" is.

Volgens econoom en bijzonder hoogleraar e-marketing Cor Molenaar, verbonden aan de Erasmus Universiteit, is het juridische steekspel tussen de fastfashionbedrijven geen toeval. Hun afzetmarkt is aan het veranderen. "Het besteedbaar inkomen in westerse landen neemt de laatste tijd af. De consument voelt financiële pijn en gaat daarom minder kopen of goedkopere producten kopen. Er valt voor modebedrijven minder winst te behalen, en dan worden ze nerveus."

Het is voor ultra-fastfashionretailers ook steeds moeilijker om onderscheidend te zijn. Ze willen hetzelfde type producten verkopen, ze hebben dezelfde distributiekanalen en willen dus ook dezelfde fabrieken aan zich binden. Omdat die fabrieken deels zelf verantwoordelijk zijn voor het ontwerpen van producten, lijken die nogal eens op elkaar (of op die van andere ontwerpers).

"Ze moeten dus andere manieren zoeken om elkaar de loef af te steken", zegt Molenaar. Een prijzenoorlog ziet hij niet snel gebeuren. De prijzen van fast fashion zijn al heel laag en omdat de vaste kosten van de bedrijven volgens Molenaar relatief hoog zijn, is er weinig marge.

Geen race to the bottom dus? Misschien niet in de webshops, maar mogelijk wel elders in de productieketen. Onderzoekers van Aberdeen University concludeerden begin dit jaar dat kledingfabrieken in Bangladesh, een land waar ook veel fast fashion wordt gemaakt, regelmatig minder betaald krijgen dan het kost om de kleding te produceren. Fabrieken gaan daarmee akkoord omdat ze hun grootste - en soms enige - fastfashionklant niet willen verliezen.

Over dat soort praktijken komt door de rechtszaken mogelijk meer duidelijkheid. Dat kan de bedrijven nog weleens in de problemen brengen. Op Shein en Temu is de laatste tijd al veel kritiek. Zo zijn er in het Amerikaanse parlement bij zowel Republikeinen als Democraten zorgen over het ontwijken van importheffingen, de veiligheid van producten, dwangarbeid, en de manier waarop de Chinese platforms met privacy omgaan.

Of de rechtsgang de bedrijven wat oplevert, is maar de vraag. Kun je de concurrent echt beschadigen met een plagiaatzaak? "Over het algemeen leiden rechtszaken niet tot snelle oplossingen", zegt Molenaar. De zaak H&M versus Shein is ook zeker geen gelopen race. "Dat er ontwerpen gekopieerd zijn is moeilijk te bewijzen."

Waarom dan toch de juridische arena kiezen? De fastfashionspelers lijken weinig andere opties te hebben. Bovendien gaat van een rechtszaak een afschrikwekkende boodschap uit, stelt Molenaar. "Ze zeggen hiermee eigenlijk: kom niet in mijn markt, want ik pak je aan. Ze willen nieuwe toetreders weren."

Hoe zeker weten we dat Nederland voldoende gas heeft als er straks een strenge winter komt? Om die vraag te beantwoorden wordt getest met het heropenen van gesloten gasproductielocaties. In Siddeburen onderzoekt de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vanaf vandaag hoeveel tijd nodig is om die gasput weer in bedrijf te krijgen. Het gaat om voorbereidingen voor een noodsituatie: het wil niet zeggen dat de kraan weer opengaat.

De test werd enkele weken geleden aangekondigd in een Kamerbrief van demissionair staatssecretaris Vijlbrief (Mijnbouw). Op 1 oktober wil hij de gaskraan dichtdraaien en een jaar later alle gasvelden definitief sluiten. Na het zomerreces zou een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gaan, maar die moet door de kabinetsval eerst nog beslissen welke onderwerpen door de huidige Kamer nog besproken worden (al is de verwachting dat Groningen daar wel bij hoort).

In Groningen zijn nog vijf locaties waar gas wordt geproduceerd, zij het op een laag pitje. Afgelopen jaar kwam er bijna 3 miljard kuub uit de grond. Ter vergelijking: in 2013 was dat zo'n 53 miljard kuub.

Er zijn pakweg drie standen waar een gasproductielocatie nu in kan staan. Ten eerste 'de waakvlam', waarbij een klein beetje gas wordt geproduceerd. Als het nodig is, kan snel worden opgeschaald. Vergelijk het met een auto: die kan stationair draaien, klaar om gelijk te weg te rijden.

Daarnaast heb je gasproductielocaties waar de gaskraan is dichtgedraaid. Geen gasproductie dus, maar ze zijn ook nog niet definitief dicht, als een auto met een lege accu. Deze locaties kunnen weer worden opgestart - zoals in Siddeburen - maar de vraag is hoelang zoiets duurt.

In de derde stand wordt de gasproductielocatie ontmanteld en de put volgegoten met cement. De motor wordt dan uit de auto gehaald en vernietigd: het is definitief klaar. Onderaan dit artikel zie je hoe zo'n sluiting precies gaat.

In Nederland is de NAM verantwoordelijk voor de gasproductie en doet de Gasunie het gastransport. Die laatste adviseert het ministerie van Economische Zaken hoe het zit met de gasleveringszekerheid. Het ministerie beslist en is eindverantwoordelijk.

Voor komende winter gaat het goed met de gasvoorraad: de opslag is voor 88 procent gevuld. Maar bij een crisissituatie kan die, als het erg koud is, snel leeg zijn. Denk aan een kapotte pijpleiding vanuit Noorwegen, een gasopslagstoring of een probleem met de aanvoer van vloeibaar gas.

En dus adviseert de Gasunie om niet op 1 oktober 2024 alles definitief te sluiten. Sterker: de gastransporteur wil het liefst een aantal gasproductielocaties achter de hand houden. De auto met de motor aan dus. Sluit je namelijk een productielocatie, dan kan het volgens de NAM weken duren voordat die weer gas kan produceren. En dus vindt de Gasunie de risico's nu nog te groot.

Die zorgen deelt energie-expert Sjak Lomme. "De opschaling van vloeibaar gas uit de VS en Qatar zal waarschijnlijk pas over vier jaar echt gaan lopen. Daarbij zijn we nog erg afhankelijk van gas. We elektrificeren wel, maar in de winter maken we veel elektriciteit nog met behulp van gas."

Hoewel Lomme zich kan vinden in de risico's rond de leveringszekerheid, snapt hij ook de scepsis over de waakvlam. "Er is in het verleden vaker gezegd dat locaties op waakvlamniveau gas produceerden, wat achteraf meer bleek te zijn. Daar ontstond verontwaardiging over."

Terug naar Siddeburen. Het is nooit eerder getest hoelang het duurt om een locatie die al zo lang (sinds 1 april) dicht is, weer op te starten. De NAM houdt rekening met vele weken, volgens de Gasunie is het bij een crisis binnen twee weken nodig.

En eigenlijk vindt de NAM het testen een beetje onzin. "We doen dit omdat de staatssecretaris dit ons heeft opgedragen, terwijl wij al meermaals hebben aangegeven dat de resultaten niet erg bruikbaar zijn", zegt directielid Martijn Kleverlaan. "Deze tests doen we nu op onze makkelijkste locatie in de zomer. De situatie is dus niet representatief voor andere locaties en andere seizoenen."

In een reactie gaat het ministerie niet in op de verwijten van de NAM, maar wel op de gevolgen voor de leveringszekerheid: "Het klopt dat het stoppen van de Groningse gaswinning leidt tot een hoger risico voor de leveringszekerheid. Dit acht het kabinet aanvaardbaar. Gaswinning in Groningen is gevaarlijk, daarom stoppen we met winnen vanaf oktober. Dat zijn we aan Groningers verschuldigd."

Zo werkt het definitief sluiten van een gasveld:

Wie nu nog op vakantie wil en een blik naar buiten werpt, stopt de tent snel terug in de kast. Na de natte maand juli zien aanbieders van lastminutereizen naar de zon een flinke piek. Toch lopen de campings in Nederland opvallend genoeg niet leeg. Er zijn weliswaar afzeggers, maar wie eenmaal op de camping staat maakt er volgens beheerders "maar het beste van".

Zo heeft de Strandcamping Zuidduinen in Katwijk aan Zee wel wat afzeggingen, al zijn het er volgens de uitbater "maar een paar". "Sommige kampeerders gaan eerder weg, bijvoorbeeld vanwege een kapotte tent. Maar we zitten tot 20 augustus helemaal vol."

Ook camping De Vest in Enkhuizen zegt "nog aardig vol" te zitten. "Vier, vijf afzeggingen." Sommige kampeerders vinden de Hollandse zomer zelfs wel prettig: "Er komen meer Italianen dit jaar dan vorig jaar, vanwege de warmte daar. Die hebben liever regen dan de hitte."

Parken zien wel dat gasten door de hevige buien van de afgelopen dagen overstappen van een tent naar een caravan of een huisje. Europarcs, dat zowel vakantieparken met bungalows als parken met tenten beheert, zegt voor volgende week "opvallend veel" lastminuteboekingen binnen te krijgen voor huisjes. "We krijgen de indruk dat dit mensen zijn die anders naar een camping zouden gaan. Wat we niet zien is dat kampeerders opbreken. Als ze eenmaal op de camping staan maken ze er het beste van."

Ook concurrent Topparken ziet opvallend veel lastminuteboekingen voor bungalows. "Op dit moment maakt dit 20 procent uit van ons totale aantal boekingen uit de laatste zeven dagen", zegt een woordvoerder. Wel merkt Topparken een lichte daling in het aantal boekingen sinds het begin van het slechte weer. Het bedrijf stelt dat de ervaring leert dat dit weer aantrekt als het weer verbetert.

De ANWB ziet dat Nederland op nummer één staat voor lastminuteboekingen bij de organisatie, gevolgd door Frankrijk en Duitsland. Zij bieden andere reizen aan dan bijvoorbeeld TUI of Sunweb, die veel vliegvakanties naar de zon organiseren.

Hoewel vakantiegangers in eigen land vooralsnog vol lijken te houden, is er tegelijkertijd een flinke stijging in het aantal lastminutereizen naar de zon. Corendon ziet voor vertrekken in de komende twee weken een "ruime verdubbeling" ten opzichte van twee weken geleden. "Waar de lastminuteboekingen de afgelopen maand licht achterliepen ten opzichte van vorig jaar, zijn ze nu bijna twee keer zo hoog als vorig jaar in dezelfde periode", meldt een woordvoerder.

Die scherpe toename ontstond bij Corendon op 22 juli. "Toen werd voor veel consumenten duidelijk dat mooi weer in Nederland er de komende periode niet in zit. De boekingen naar Griekenland bleven eerst nog wat achter vanwege de recente bosbranden, maar zijn inmiddels ook weer flink aangetrokken."

Ook TUI merkt een piek op. "We zien de zoekvraag naar zomervakantie enorm oplopen de afgelopen weken. Vorige week zelfs nog weer ruim 30 procent hoger dan de week ervoor", aldus een woordvoerder. Sunweb ziet de afgelopen dagen een stijging van 40 procent in boekingen ten opzichte van twee weken eerder. "We merken dus zeker dat het slechte weer leidt tot veel lastminuteboekingen."

De populairste lastminutebestemmingen bij Sunweb zijn Kreta, Rhodos, Mallorca, Turkije, Kos en Zakynthos. Bij TUI kiest men voor Turkije, de Canarische Eilanden en Curaçao. Corendon merkt naast de traditionele bestemmingen in Spanje, Griekenland en Turkije de Egyptische Rode Zeekust op als opvallend populaire bestemming.

De Duitse pakketbezorger DHL verdiende in het tweede kwartaal aanzienlijk minder dan dezelfde periode een jaar eerder. De nettowinst daalde van 1,5 naar 1 miljard euro.

De dochter van Deutsche Post vervoerde minder vracht en de tarieven daalden. Daardoor ging de omzet naar beneden van 24 naar 20 miljard euro.

Wel werd er meer verdiend in zogenoemde supply chain. Dat is het beheren van voorraden en toeleveren van onderdelen voor andere bedrijven. "Dankzij een gebalanceerde portfolio en wereldwijde aanwezigheid tonen we opnieuw onze weerbaarheid," zegt bestuursvoorzitter Tobias Meyer.

In Nederland bezorgt DHL vanaf april ook enveloppen vanaf 50 gram. Die brievenbuspakjes worden bezorgd voor een lager tarief dan die van PostNL. Hoe het met die concurrentiestrijd gaat, staat niet in de kwartaalcijfers. Een woordvoerder: "Ik kan alleen zeggen dat wij in de e-commerce over de hele linie groei zien, ook in het segment brievenbuspakjes."

De grote knipperende X die Elon Musk vorige week op het hoofdkantoor van zijn sociale medium zette, is op last van de gemeente San Francisco verwijderd. Er had een vergunning voor aangevraagd moeten worden en er kwamen klachten binnen over lichtvervuiling.

Het logo is een van de belangrijkste kenmerken van de rebranding van Twitter tot X, een wijziging die Musk vorige week plotseling aangekondigde. Het metershoge symbool op het hoofdkantoor verkondigde 's avonds continu een lichtshow met de nieuwe naam van Musks bedrijf.

De gemeente San Francisco zegt dat er 24 klachten binnen zijn gekomen over de X. Buren vonden de knipperlichten te overheersend en bovendien niet passen in de omgeving. Ook waren er twijfels of het gevaarte wel veilig was.

De lichtshow van Musk is inmiddels verwijderd van het hoofdkantoor:

Eerder moest Musk ook al het verwijderen van de oude bedrijfsnaam op het pand halverwege stilleggen. Omdat zijn werknemers de omgeving niet hadden afgezet, legde de politie het werk stil tot er voldoende veiligheidsmaatregelen waren genomen voor passanten.

Daardoor bleven een tijdlang de letters "er" nog achter op het gebouw, terwijl de "Twitt" en het vogelsymbooltje al waren afgevoerd.

De prijzen zijn deze maand minder snel gestegen dan in juni, maar boodschappen doen blijft flink duurder dan een jaar geleden. Het CBS meldde vanmorgen dat de inflatie in juli 4,6 procent bedraagt, tegen 5,7 procent in juni. Maar een alledaags product als wc-papier is over een langere periode juist enorm in prijs gestegen, ziet marktonderzoeker GfK.

"De prijsontwikkeling is daar enorm", zegt retailconsultant Eric Harmsen. "In een jaar tijd is de prijs met 28 procent gestegen, van alle soorten toiletpapier."

Consumenten lijken te besparen door over te stappen naar goedkopere varianten. "Je ziet dat de omzet van vier- en vijflaags toiletpapier dit jaar afneemt", ziet Harmsen in de cijfers. "Drielaags wc-papier is stabiel en de omzet van tweelaags stijgt juist weer." Ook ziet GfK dat de verkoop van wc-papier in de discountsupermarkten stijgt.

De minder sterke inflatie is vooral het gevolg van de goedkoper geworden energie en brandstof. Maar de prijzen van voedingsmiddelen en dranken waren in juli nog altijd meer dan 10 procent hoger dan een jaar geleden.

Voor het berekenen van de inflatie telt het CBS alle prijzen bij elkaar op. Uit eerder onderzoek bleek dat producten als komkommers, aardbeien, aubergines en meloenen in de supermarkt goedkoper werden. Ook andere producten daalden in prijs, maar zijn nog altijd duurder dan een jaar geleden.

De belangrijkste oorzaak van de prijsstijging van wc-papier, zijn de gestegen energiekosten, zegt Anton van der Graaf, directeur van wc-importeur PDB Cleaning Solutions. Het belangrijke toiletproduct maken, kost namelijk veel energie. Wat verder meespeelt zijn stijgende loonkosten, de grondstof van wc-papier - pulp - is ook duurder geworden, en door de oorlog in Oekraïne is een aantal bronnen drooggevallen.

"Al met al slechte ingrediënten voor een prijs", zegt Van der Graaf. Ten slotte was er ook een kleine correctie omdat producten de jaren ervoor te goedkoop waren.

Niet alleen is de prijs van wc-papier omhooggegaan, de hoeveelheid papier op een rol is ook veranderd. "Elke rol heeft 200 of 400 vellen", zegt importeur Van der Graaf. "Maar als ik een velletje 2 centimeter korter maak, heb ik nog altijd 200 of 400 vellen, alleen het velletje is kleiner." De wc-rol bevat dan wel 20 procent minder papier, iets wat de consument niet doorheeft.

Van der Graaf zegt dat enkele fabrieken dit doen. Welke dat zijn, zegt hij niet te weten. Overigens denkt de importeur niet dat bedrijven veel verdienen aan het kleiner maken van de velletjes.

Hij ziet ook al wat prijsdalingen bij wc-papier. "Maar die staan niet in verhouding tot de prijsstijgingen." Het ging om stijgingen tot wel 40 procent.

Autofabrikant Volkswagen moet een schadevergoeding van 1500 euro betalen aan een eigenaar die eerder een tweedehandse 'sjoemeldiesel' kocht. Dat heeft een rechter in Utrecht bepaald. De consument had destijds een auto gekocht, die manipulatiesoftware bevat, waardoor de wagen schoner leek dan die daadwerkelijk was. Het is volgens de Consumentenbond voor het eerst dat een fabrikant een schadevergoeding moet betalen aan een koper van een tweedehands auto in Nederland.

Het is de derde rechtszaak in een reeks van vier procedures die zijn aangespannen door de Stichting Volkswagen Group Diesel Efficiency (VDGDES) en de Consumentenbond. In de twee zaken van eerder dit jaar werd de autofabrikant veroordeeld tot het betalen van in totaal 6000 euro schade aan de consumenten.

Eind 2015 werd duidelijk dat Volkswagen wereldwijd ruim elf miljoen auto's verkocht had met zogenoemde sjoemelsoftware. Auto's met zulke software voldoen op papier aan de uitstootnormen, maar eenmaal op de weg gaat de software uit en stoten de auto's dus in werkelijkheid meer schadelijke stoffen uit.

De aanschafprijs was daardoor te hoog in vergelijking met auto's die wel voldoen aan de uitstooteisen, en leaserijders betaalden daardoor ook te veel bijtelling. Ook is de sjoemeldiesel veel minder waard dan waarvoor de koper die gekocht heeft, en is er nauwelijks vraag naar de wagens. Met een kentekencheck kom je er namelijk gemakkelijk achter of er gesjoemeld is met de auto.

Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond, wil naar eigen zeggen "korte metten maken" met de handelwijze van Volkswagen: "Ons doel is om het net om VW steeds strakker aan te trekken en het bedrijf zo te bewegen tot een gesprek over een compensatieregeling voor alle Nederlandse gedupeerden."

De rechter stelde verder vast dat het merk zich niet alleen schuldig maakt aan schade voor de consumenten, maar ook aan schade voor het milieu, zegt Dick Bouma, voorzitter van de VDGDES, de stichting die opkomt voor gedupeerden in deze rechtszaken. "De rechter veegt de vloer aan met de zogenaamde duurzame ambities die de autobouwer zegt te hebben", aldus Bouma.

Meerdere stichtingen hebben zaken aangespannen tegen autofabrikanten vanwege deze sjoemelsoftware. In 2021 besloot een Nederlandse rechter dat kopers van de sjoemeldiesels van Volkswagen, Audi, Seat en Skoda recht hebben op compensatie. De volgende rechtszaak van de reeks van vier die zijn aangespannen door de Consumentenbond en de VDGDES is in september, in Den Bosch.

Volkswagen ging eerder in beroep en stelde dat kopers van deze auto's geen financiële schade hebben geleden door de sjoemelsoftware. Dat de auto's meer uitstootten dan gemeld, betekent niet dat consumenten meer gingen betalen, redeneert het bedrijf.

De inflatie deze maand bedraagt 4,6 procent, meldt het CBS. De prijzen gaan iets minder snel omhoog dan vorige maand; in juni was de inflatie 5,7 procent.

De afname kwam vooral door de prijsontwikkelingen van motorbrandstoffen, die verder daalden. Energie, inclusief motorbrandstoffen, werd 21,6 procent goedkoper na een prijsdaling van 16,3 procent in juni.

De prijzen van voedingsmiddelen namen daarentegen wel toe. Zo bedroeg de gemiddelde prijstoename van producten in de supermarkten deze maand 11,6 procent, tegen 12,6 procent in juni. Boodschappen worden dus nog steeds duurder, maar de prijzen gaan minder snel omhoog dan vorige maand.

Het inflatiecijfer van juli geeft de prijsstijgingen weer ten opzichte van dezelfde maand een jaar geleden. Maar het cijfer is wat vertekend door een nieuwe methode die het CBS sinds vorige maand toepast.

Een jaar geleden werd de prijs van nieuwe energiecontracten gebruikt bij het vaststellen van de inflatie. Nu wordt ook gekeken naar lopende contracten. Dat levert een nauwkeuriger beeld op.

Het zou zomaar een scène uit Star Trek kunnen zijn, maar er zijn bedrijven die er heilig in geloven: asteroid mining. Verschillende ondernemingen zijn van plan om zeldzame metalen van asteroïden uit de ruimte naar de aarde te brengen. Hoe werkt dit, is het financieel haalbaar en mag dat zomaar?

Asteroïden zijn rotsachtige objecten die metaal en ijs kunnen bevatten en zich in een baan door ons zonnestelsel bewegen. De afmetingen en vormen ervan variëren aanzienlijk, van rotsblokken van 1 meter doorsnee tot dwergplaneten met een diameter van bijna 1000 kilometer.

Het zijn met name de asteroïden met metaal die commerciële partijen in het vizier hebben. Sommige van die asteroïden zijn potentieel miljarden euro's waard doordat ze platinum group metals (pgm's) bevatten, zoals platina en palladium.

Omdat ze goed bestand zijn tegen slijtage en corrosie zijn pgm's onmisbaar in veel industriële toepassingen. Ze worden gebruikt in auto's, batterijen, mobiele telefoons en medische apparatuur zoals pacemakers.

Omdat pgm's op aarde erg schaars zijn, worden er hoge prijzen voor gevraagd. Een kilo platina kost ruim 30.000 euro. De pgm's zijn afkomstig van ooit ingeslagen asteroïden en liggen over de wereld verspreid. Canada, Rusland, China en Zuid-Afrika zijn landen die over relatief veel van deze metalen beschikken. Onlangs werd er nog een "substantiële hoeveelheid" in Noorwegen gevonden.

Maar de vraag naar deze metalen is nog veel groter, zegt ruimtevaartdeskundige Erik Laan, ook docent ruimtevaartechnologie aan de Hogeschool InHolland in Delft. "Gezien de schaarste op aarde is het logisch dat we in de ruimte naar deze materialen op zoek gaan."

Alleen: hoe krijg je die metalen hier? Volgens Laan is de techniek niet het probleem. "De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA is het drie jaar geleden al gelukt, en een ruimtevaartuig van NASA is momenteel onderweg terug naar aarde met materiaal van een asteroïde."

Een NASA-missie met materiaal van asteroïde Bennu zal over twee maanden weer op aarde landen:

Maar bij die missies ging het om onderzoek. Er werden maar kleine hoeveelheden materiaal meegenomen: JAXA wist 5,4 gram asteroïdestof mee te nemen en NASA is met ruim 60 gram onderweg. Naar verwachting landt het NASA-ruimtevaartuig na een reis van zeven jaar op 24 september weer op aarde. Een commerciële partij is het nog nooit gelukt om een asteroïde te delven.

Volgens Laan is het vooral de vraag of het economisch haalbaar is. De opbrengsten van de 'vangst' moeten groter zijn dan de enorme kosten die met deze projecten gepaard gaan. En omdat missies jaren kunnen duren moeten bedrijven een lange adem hebben, zegt Laan.

Het is de afgelopen jaren wel een stuk goedkoper geworden om naar de ruimte te gaan. Bij ruimtevaartbedrijf SpaceX van Elon Musk kunnen bedrijven via het rideshare-programma een plek op de herbruikbare Falcon 9-raketten kopen.

Bovendien is er vanwege de hoge dichtheid van pgm's niet veel volume nodig om tot grote opbrengsten te komen. Een blok platina ter grootte van een koelbox is op basis van de huidige prijs ruim 10 miljoen euro waard. Het is wel belangrijk om aanwezige metalen op de asteroïde te kunnen filteren met apparatuur; het grootste gedeelte van het asteroïdemateriaal is waardeloos.

De commerciële ruimteschepen die dit mogelijk moeten maken wegen ongeveer 200 kilo. Met dat gewicht kost een ritje op de Falcon 9 tegenwoordig zo'n 1,3 miljoen euro. Dat is echter maar een fractie van de totale kosten van een delvingsmissie. Om de kosten voor onderzoek, personeel en onderhoud terug te verdienen zou het delven op grote schaal moeten plaatsvinden om rendabel te zijn.

Eén van de partijen die hiermee bezig zijn, is het in Delft opgerichte Karman+. Dit bedrijf is naar Denver verhuisd omdat er in die regio meer ruimtevaartbedrijven actief zijn en er positief op de plannen is gereageerd. Het bedrijf is van plan om een monster van een kilo terug naar aarde te brengen op een eerste missie, en haalde in maart dit jaar nog 25 miljoen dollar op voor zijn plannen.

Andere partijen die onderzoeken hoe ze kunnen gaan delven zijn AstroForge, TransAstra en Deep Space Industries. AstroForge is het verst: het bedrijf wil nog dit jaar twee verkennende missies uitvoeren om in de ruimte een sonde te testen. Voor het eind van het decennium wil het bedrijf de eerste metalen naar aarde brengen. Door heel veel kleine mijnbouw-sondes te sturen moet de operatie uiteindelijk rendabel worden.

Hoe lang het nog duurt voordat er echt winst gemaakt kan worden? TransAstra, dat raketbrandstof in de ruimte wil winnen, denkt al binnen een decennium op grote schaal actief te kunnen zijn. Deskundigen denken dat het nog wel een paar jaar langer gaat duren, maar dat het gaat gebeuren, daar twijfelen ze niet aan.

Maar zelfs als het delven van asteroïden winstgevend blijkt te zijn, is het de vraag of het zomaar is toegestaan om zeldzame metalen naar de aarde te halen. Hemellichamen zijn niemands eigendom. Er zijn wel landen, zoals Luxemburg en de Verenigde Staten, die het delven van asteroïden voor commercieel gebruik expliciet hebben goedgekeurd in hun nationale wet.

Het onderwerp staat ook op de agenda van de Verenigde Naties. Tot een algemene overeenkomst over het delven van asteroïden is het echter nog niet gekomen.

Automobilisten zullen momenteel met weinig plezier richting benzinepomp rijden. De adviesprijs voor een liter Euro95 nadert de 2,20 euro. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers was de adviesprijs begin deze maand nog iets meer dan twee euro.

Mede door de gestage stijging van de olieprijzen gaan de prijzen aan de pomp omhoog. De olieprijzen stijgen al een week of vijf op rij, de langste rally sinds de invasie van Oekraïne door Rusland. Dat komt door toenemend optimisme over de wereldeconomie en een krapper aanbod op de oliemarkt.

Diesel kost inmiddels 1,87 euro per liter. Dat was begin juli nog 1,76 euro. Pomphouders kunnen wel afwijken van de adviesprijzen van de grote oliemaatschappijen. Adviesprijzen worden vaak gevraagd door de bemande tankstations lang de snelweg, met ook vaak een grote pompshop. Langs binnenwegen liggen vaak onbemande tankstations die soms twee dubbeltjes minder vragen voor een liter brandstof.

Paul van Selms, analist van UnitedConsumers, verwacht dat de prijzen aan de pomp waarschijnlijk nog verder gaan stijgen de komende weken. "Al blijft het wel lastig te voorspellen", voegt hij eraan toe.

De Europese Commissie gaat onderzoeken of Microsoft Europese concurrentieregels heeft overtreden met de communicatiesoftware Teams. Het bedrijf heeft het programma toegevoegd aan het bestaande softwarepakket, Office 365. De vraag is of de techgigant hiermee concurrentie buitenspel zet.

De aanvankelijke aanklacht bij de Europese Commissie kwam van Slack, een ander communicatieplatform, dat Microsoft heeft beschuldigd van een 'illegale' koppeling van Teams aan het 'marktdominante' Office 365. Omdat veel bedrijven al gebruikmaken van dat bekende kantoorsoftwarepakket, is de stap om ook Teams te gebruiken niet zo groot.

Het verontrust de commissie met name dat Teams een voordeel op de markt zou hebben omdat klanten niet kunnen kiezen of ze het programma wel of niet bij het pakket willen hebben. Consumenten krijgen het automatisch als zij Office 365 aanschaffen, waardoor andere bedrijven minder kans zouden hebben op de markt.

De aanklacht van Slack kwam tijdens de coronapandemie in juli 2020, toen de communicatieplatforms een essentiële rol speelden voor de vele thuiswerkers. Teams kreeg er toen in korte tijd miljoenen gebruikers bij. Het aantal dagelijkse gebruikers steeg van 44 miljoen in maart 2020 naar 75 miljoen in april van dat jaar.

Internet Explorer

De Europese Commissie deed al eerder onderzoek naar Microsoft in een soortgelijke zaak. Het bedrijf had webbrowser Internet Explorer toen gekoppeld aan Windows, waarmee gebruikers ook een keuze werd ontnomen. De zaak werd uiteindelijk in 2009 beslecht. Microsoft gaf haar klanten toen meer browseropties.

In 2013 kreeg Microsoft een boete van 561 miljoen euro omdat het bedrijf klanten nog steeds niet genoeg browsers aanbood.

Microsoft zegt in een reactie het werk van de Europese Commissie en hun eigen verantwoordelijkheid in de zaak zeer serieus te nemen. "We zullen blijven samenwerken met de Commissie en ons blijven inzetten voor het vinden van oplossingen die haar zorgen wegnemen."

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft, zoals verwacht, opnieuw de rente verhoogd. Vanaf 2 augustus komt er 0,25 procentpunt bij, waarmee de rente uitkomt op 3,75 procent. Dat is een evenaring van de hoogste rente ooit van de belangrijke beleidsrente van de centrale bank. In oktober 2000 stond de ECB-rente een halfjaar op 3,75 procent.

Het is al de negende keer in een jaar tijd dat de rente omhoog gaat. De nieuwe verhoging is bedoeld om de inflatie, die in de ogen van de ECB nog altijd te hoog is, te beteugelen. De ECB wil dat die uitkomt op 2 procent. In een toelichting schrijft de ECB dat de hoge inflatie weliswaar afneemt, maar dat het doel van 2 procent dit jaar niet wordt gehaald. Om de prijzen te laten dalen, wordt geld lenen daarom duurder.

Het is de vraag of de ECB het bij de 3,75 laat of de rente in september opnieuw verhoogt. "Dit kan van maand op maand veranderen. We kunnen stoppen, we kunnen verhogen", zei ECB-president Christine Lagarde op de persconferentie in Frankfurt. Daarmee verandert de toon van de ECB, wat voor de financiële markten een belangrijk signaal is.

Waar Lagarde een maand geleden verklaarde dat "er nog een weg te gaan is" om de inflatie te beteugelen, zei ze nu dat de ECB op basis van economische gegevens "zal kijken of er nog een weg is en hoe lang die is". Lagarde verwees daarbij naar eurolanden. Die moeten van de ECB hun steun aan de economie afbouwen en fiscale hervormingen doorvoeren die de economie productiever maken en overheidsschulden terugdringen. "Anders komt er een sterker monetair antwoord."

Tegen Europese burgers zei Lagarde dat de ECB vooruitgang boekt in het bestrijden van de hoge inflatie. "Ik ben er zeker van dat als mensen boodschappen doen, de tank vullen en de energierekening betalen, zij zien dat de rekening niet hetzelfde is als zes maanden geleden. Maar kraaien we victorie? Nee."

Op basis van alle gegevens besluit de ECB volgens Lagarde in september of en wat er nog moet gebeuren met de rente. Zij herhaalde dat de ECB er alles aan zal doen om de hoge inflatie "te doorbreken". "Op basis van de data en onze inschatting hiervan besluiten we in september wat we nog moeten doen. Daar kijken we met een open blik naar."

Olie- en gasbedrijf Shell heeft in het tweede kwartaal van dit jaar een stuk minder verdiend dan een jaar geleden. Onderaan de streep was de winst 3,1 miljard euro. In dezelfde tijd vorig jaar boekte Shell nog een recordwinst van 18 miljard euro. Die recordwinst kwam toen ook door het terugdraaien van eerdere afschrijvingen.

De winst daalt vooral vanwege de zakkende olie- en gasprijzen. Zo is de inkoopprijs van gas op de Amsterdamse TTF-markt nu zo'n 30 euro per megawattuur, terwijl die een jaar geleden boven de 150 euro per megawattuur was. Shell profiteerde toen flink van de gestegen prijzen. In augustus vorig jaar bereikte de handelsprijs van gas zelfs een korte piek van boven de 300 euro.

Sinds december vorig jaar daalt de gasprijs, waardoor Shell minder verdient. Ook hield het bedrijf dit kwartaal minder over aan het raffineren van olie.

Shell wil de waarde van het aandeel opkrikken en kondigde daarom vorige maand aan aandeelhouders meer te gaan belonen. Shell vindt dat het bedrijf ondergewaardeerd is ten opzichte van de concurrentie. Om dat te veranderen sneed het bedrijf in de kosten en verhoogde het dividend met 15 procent.

In het afgelopen kwartaal heeft Shell in totaal 5,6 miljard dollar aan aandeelhouders uitgekeerd, waarvan 2 miljard direct in dividend en 3,6 miljard door eigen aandelen in te kopen.

Het bedrijf kondigt nu opnieuw aan eigen aandelen in te kopen voor 3 miljard dollar de komende maanden. Daar komt, als het aan Shell ligt, later dit jaar nog 2,5 miljard dollar bij.

Vorige maand kondigde de dit jaar aangetreden bestuursvoorzitter, Wael Sawan, ook aan toch niet minder olie te gaan oppompen. In 2021 kondigde Shell nog aan dat de olieproductie jaarlijks met 1 à 2 procent zou afnemen, en dat de piek in 2019 lag. Toen stond de Nederlander Ben van Beurden nog aan het roer van het bedrijf. Shell zegt dat het reductiedoel inmiddels behaald is.

Shell heeft de overtuiging dat olie en gas ook op de langere termijn belangrijk blijven voor energie, en denkt dat de vraag naar fossiele energie alleen geleidelijk afneemt. Daarom investeert het bedrijf de komende jaren 40 miljard dollar in olie en gas, tegenover 10 tot 15 miljard dollar die geïnvesteerd wordt in koolstofarmere energieoplossingen.