Aldi is gestopt met de claim de goedkoopste supermarkt te zijn, zoals het bedrijf het afgelopen jaar deed. Volgens de Consumentenbond was de typering gebaseerd op achterhaalde informatie en werd er te lang gebruik van gemaakt.

Het probleem ligt vooral in de bewoording van de claims. "Iets zeggen als 'nergens goedkoper' of 'wij zijn de goedkoopste' is te absoluut", zegt een woordvoerder van de Consumentenbond.

Negen supermarkten

Begin vorig jaar claimden negen supermarkten dat ze de goedkoopste waren. Uit een eerdere publicatie van de Consumentenbond bleek dat Aldi op een bepaald moment inderdaad het goedkoopste alternatief was voor A-merken.

Maar, zegt de woordvoerder, zo'n prijspeiling is een momentopname. Een claim dat je de goedkoopste supermarkt bent kan je niet langer dan een paar maanden zeggen. "Daarnaast gaat het om een bepaald segment, wij zeggen nooit iets over de hele supermarkt maar bijvoorbeeld over vers, biologisch of basisboodschappen."

Naast Aldi zeiden ook Boni, Vomar, Lidl, Dekamarkt, Dirk, Plus, Hoogvliet en Nettorama vorig jaar dat ze de goedkoopste waren, zonder verdere informatie te geven over die bewering.

Stellingen aangepast

De Consumentenbond riep de supermarkten al eerder op om te stoppen met hun claims. Allemaal beloofden ze er mee te stoppen, sommige wat sneller dan anderen. Dekamarkt stopte direct en ook de Hoogvliet haalde online alle stellingen snel weg. Bij Nettorama en Boni duurde het iets langer voor de informatie op borden in de supermarkt en in folders was aangepast.

Supermarkt Vomar heeft beloofd om de informatie aan te passen, maar pas rond Pasen is dat ook in alle winkels gebeurd.

'Steken laten vallen'

Nu stopt dus ook Aldi met de algemene claims, nadat de Consumentenbond vroeg om per direct te stoppen. Aldi beloofde beterschap. Tegen de NOS laat het bedrijf weten inderdaad "hier en daar de claims niet altijd even helder" te hebben neergezet.

De supermarkt doneert daarnaast 250.000 euro aan de Voedselbank.

De Consumentenbond is blij met deze uitkomst. Voor de bond is deze zaak nu afgesloten, laten ze weten.

Ook dit jaar komt de Consumentenbond weer met een prijspeiling voor een bepaald segment. Of dat een vergelijking van budget- en A-merken is of iets anders, wil de woordvoerder niet kwijt.

Wereldleiders komen dit weekend bijeen op de veiligheidstop in München. Voor de Europeanen staat één thema centraal: onafhankelijker worden van andere grootmachten.

Een belangrijk onderdeel daarvan is zeldzame aardmaterialen uit eigen grond halen. Zoals uit het gebied boven de poolcirkel in Zweden. Maar de Sami-gemeenschap, de enige inheemse bevolking van de Europese Unie, zegt hierdoor te worden weggejaagd.

De potentiële nieuwe mijn zal precies worden gebouwd op de route waar de rendieren van het Sami-volk twee keer per jaar de tocht maken van de bergen naar de kust.

"Dit is de laatste route die we nog over hebben in de omgeving, er zijn al zo veel mijnen aangelegd door de Zweden", zegt Lars-Marcus Kuhmunen, voorzitter van de Sami-gemeenschap Gabna. "Als hier nog een mijn komt, wordt het onmogelijk voor ons om te blijven leven en werken in de omgeving."

De grond onder Kiruna, een plaats met zo'n 20.000 inwoners, zit vol zeldzame aardmetalen als neodymium, terbium en dysprosium. Mineralen en zeldzame aardmetalen zijn cruciaal voor de defensie-industrie. Ook in de zorg en in de fossielvrije technologie zijn ze hard nodig.

Cultuur voortzetten

Het opgraven van die stoffen in Kiruna is een van 47 belangrijke projecten die Europa zelfstandiger moeten maken. En dan met name van China en de VS; twee geopolitieke grootmachten die zich vijandiger opstellen tegenover Europa.

De Zweedse regering moet volgens conventies van de VN en de Raad van Europa waarborgen dat de Sami hun cultuur en manier van leven kunnen voortzetten. Dat wordt onmogelijk gemaakt met de geplande mijnen, zeggen de Sami.

Ook het stadsbestuur van Kiruna maakt zich zorgen. Recent werd bekend dat twee derde van de stad gesloopt of verplaatst zal moeten worden als de nieuwe mijnen er komen.

Volgens de lokale gemeenschappen moeten zij helemaal zelf opdraaien voor de Europese ambitie om geopolitiek zelfstandiger te worden. Van de Europese Commissie kunnen ze naar eigen zeggen geen hulp verwachten.

Bijproduct

Kiruna is om meerdere redenen een plek waar de EU nu naar kijkt. In de buurt van de Zweedse plaats is de concentratie hoger dan elders - al zijn zeldzame aardmetalen niet zo zeldzaam als de term doet vermoeden.

Ook is het winnen en raffineren van de aardmetalen vooral haalbaar voor mijnbedrijven die al operationeel zijn, omdat het een omslachtig, smerig en energieslurpend proces is. En anders dan in Nederland gingen de Zweedse mijnen nooit dicht. Inmiddels wordt rond 90 procent van het Europese ijzererts uit de Zweedse grond gehaald.

Als je wilt gaan graven naar zeldzame aardmetalen in Europa, kun je dat het beste doen in Kiruna, aldus Irina Patrahau, grondstoffenanalist bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Ze hebben daar ervaring met het opzetten van hoogtechnologische mijnen, grotendeels aangestuurd door robots", zegt Patrahau.

Ook is er een overschot aan groene stroom in Zweden, met name uit waterkracht. "De impact op natuur en klimaat wordt dus relatief klein. Maar mijnen helemaal zonder impact, dat is het ook niet."

'Trump is wakker'

Mijnbedrijf LKAB is momenteel aan het onderzoeken hoeveel zeldzame aardmetalen er in de grond zitten onder Kiruna. Het kan zeker tien jaar duren totdat een nieuwe mijn operationeel is, zegt een woordvoerder.

In het gemeentehuis in Kiruna maakt de burgemeester zich zorgen over de Europese plannen. Rusland is niet ver weg, zegt Mats Taaveniku aan de telefoon. "En nu is Trump ook wakker geworden. De grondstoffen in onze gemeente zijn zeer interessant voor de politieke grootmachten."

Volgens Taaveniku heeft die lijst van de Europese Commissie er vooral voor gezorgd dat Kiruna een doelwit wordt voor andere landen. "We zijn heel kwetsbaar geworden."

De portemonnee trekken

Europa stelt geen (economische) hulp of compensatie beschikbaar voor projecten en gemeenschappen die worden beïnvloed door het Europees mijnbeleid, bevestigt een woordvoerder van de Europese Commissie. Als lokale gemeenschappen klem komen te zitten, is het aan het mijnbedrijf of de landelijke overheid om hen te compenseren, aldus de woordvoerder.

Mijnbedrijf LKAB zegt in een reactie gepaste compensatie te zullen verstrekken aan gemeente Kiruna en Sami-gemeenschap Gabna. De lokale gemeenschappen zien dat anders.

Maar misschien moet Europa toch de portemonnee trekken. Het opgraven en raffineren van eigen zeldzame aardmetalen schiet niet op, concludeerde de Europese rekenkamer recent. Deel van de oplossing zou volgens de rekenkamer kunnen zijn dat de EU geld investeert in de mijnbouw. Het is aan de Europese lidstaten en Europarlement om daarover te beslissen.

Vakbonden CNV en FNV waarschuwen voor de gevolgen van de WW-maatregelen die het nieuwe kabinet wil nemen. De duur van de werkloosheidsuitkering wordt verkort van twee naar één jaar en de bedragen worden lager. Een forse achteruitgang, volgens de bonden onacceptabel.

De nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA wil de uitkering in het begin verhogen. "Zo hebben werkenden meer financiële zekerheid en rust om snel passend nieuw werk te vinden", staat in het coalitieakkoord. De uitkering zou de eerste twee maanden worden verhoogd van 75 naar 80 procent van het loon. Daarna blijft het net als nu 70 procent.

"Het verhogen van de eerste maanden helpt alleen als je na een of twee maanden weer een nieuwe baan hebt, dan heb je er voordeel van", zegt vice-voorzitter Patrick Fey van het CNV tegen de NOS. "Het probleem is veel groter als je wat langer zonder baan zit, dan heb je die uitkering echt nodig om je leven van te kunnen betalen."

Daarnaast wordt de opbouw van het recht op WW gehalveerd tot een halve maand per gewerkt dienstjaar. Nu is dat de eerste tien jaar een volle maand. Dat betekent dat het veel langer duurt voor iemand recht heeft op een volledig jaar WW.

Kaalslag

Vakbond CNV rekende de plannen door en spreekt van "een kaalslag die dit nieuwe kabinet aanricht". Mensen leveren veel geld in, terwijl de premie hetzelfde blijft. En dat geldt voor 24 procent van de mensen in de WW. "Dat is geen kleine groep", zegt Fey. Het gaat om zo'n 50.000 van de 200.000 mensen die jaarlijks werkloos worden.

Er geldt al een maximum voor de WW, momenteel is de uitkering gebaseerd op een inkomen van maximaal 6617 euro bruto per maand. Bij de voorgestelde verlaging van 20 procent wordt dat 5293 euro bruto per maand. Na de eerste twee maanden is de WW 70 procent daarvan.

CNV rekent voor dat het verschil voor mensen die recht hebben op de maximale WW-uitkering kan oplopen tot 66.307 euro in twee jaar. Fey erkent dat dat de mensen zijn die het meest verdienen, maar zegt dat het niet gaat om de topinkomens. "Verre van dat. We zien dat vaak oudere mensen die aan het eind van hun salaris zitten en misschien ook ploegentoeslagen krijgen ook hierdoor geraakt worden."

Financiële problemen

Mensen komen naast de zorgen over het verlies van hun baan ook sneller in financiële problemen, zegt Fey. "We zien dat er veel ontslagen zijn en dat de werkloosheidscijfers oplopen. Met name oudere werknemers hebben het daardoor lastig op de arbeidsmarkt, die gaan zich sneller zorgen maken of ze in de bijstand terechtkomen of hun huis moeten opeten. Dat zijn echt grote zorgen."

Ook mensen die recht hebben op minder dan het maximum gaan er volgens de berekeningen op achteruit. "Wie minder verdient, levert verhoudingsgewijs minder in", zegt de vakbond, zo'n 10.000 tot 50.000 euro in twee jaar.

Zo stelt vakbond FNV in het AD dat ook jongeren worden getroffen, met name doordat de opbouw langer duurt. Met een halve maand per jaar duurt het 24 jaar om het recht op een jaar WW op te bouwen.

Geen luxe

Fey denkt niet dat de verdeling eerlijker wordt door de hogere inkomens harder aan te pakken en daarmee het gevoel van onrechtvaardigheid te verminderen. "Mensen hebben er ook zelf WW-premie voor betaald, en als je een wat hoger salaris hebt dan leef je daar ook naar. Dus op het moment dat je zonder baan komt te zitten, heb je die uitkering nodig om je rekeningen te betalen. Dat heeft niets met luxe te maken."

Terwijl de NAM druk bezig is met dichten van de gasputten, pleit TNO ervoor het Groningenveld niet helemaal af te sluiten. Dat heeft te maken met de afhankelijkheid van Nederland van gas uit het buitenland, 80 procent wordt inmiddels geïmporteerd.

Er wordt nadrukkelijk niet gepleit voor nieuwe commerciële gaswinning, het gaat om een zogenoemde strategische reserve. Vergelijkbaar met de strategische oliereserve die Nederland sinds de oliecrisis in de jaren 70 heeft.

"Dat is een reserve die je beschikbaar hebt maar die je in principe niet gebruikt", zegt René Peters, directeur gastechnologie van onderzoeksinstituut TNO. "Dan is Groningen een hele goede kandidaat omdat het veld nog heel veel reserve heeft en ook in staat is om snel gas te leveren."

Het opblazen van een gaspijpleiding door Rusland waardoor er geen of minder gas uit Noorwegen komt; het afsluiten door Iran van de Straat van Hormuz waardoor de aanvoer van vloeibaar gas (lng) uit Qatar stopt; president Trump die de lng-tankers uit de Verenigde Staten tegenhoudt uit onvrede met Europese politiek. Het is volgens Peters en veel van zijn collega's allemaal niet langer ondenkbaar en kan leiden tot een groot en acuut tekort aan gas in Nederland en de rest van Europa.

Een stevige poolwind raast over het Groningse platteland als bulldozers met grof geweld en veel lawaai de stalen gasinstallatie van de NAM in Siddeburen slopen. "We zorgen dat het hier permanent en definitief is afgedicht", vertelt Emile Luchtmeijer, verantwoordelijk voor de ontmanteling van het Groningenveld bij de NAM. Luchtmeijer leidt ons langs stapels losgetrokken buizen en andere onderdelen van het voormalige gasbehandelingsstation.

De ontmanteling en sluiting van het Groningenveld is een grote operatie die zo'n 2 miljard euro kost en waar 200 mensen aan meewerken. "We verwachten dat we in Groningen nog circa tien jaar bezig zijn om alle putten af te dichten en de bovengrondse installaties te verwijderen." Uiteindelijk moeten alle locaties weer teruggebracht worden in oude staat, op de meeste plaatsen is dat landbouwgrond.

Het Groningenveld bevat nog zo'n 550 miljard kuub aardgas. Ter vergelijking: Nederland verbruikt jaarlijks 30 miljard kuub gas. Er zit dus potentieel voor 18 jaar aan binnenlands gebruik onder de grond. Inmiddels zijn 70 van de 300 putten in Groningen gedicht, 6 van de 22 locaties zijn gesloopt. Siddeburen is de zevende locatie die afgebroken wordt.

De sluiting van het Groningenveld is al bij wet geregeld. Het nieuwe kabinet heeft in het coalitieakkoord nog eens bevestigd dat het veld gesloten blijft. Ook de NAM heeft zich hier inmiddels bij neergelegd. "60 jaar heeft dit gasveld veel welvaart gebracht maar de laatste jaren ook veel onrust en zorgen, wij richten ons nu op het netjes opruimen van de installaties", zegt Luchtmeijer.

Onder meer om de Groningers te overtuigen dat het echt afgelopen is met de gaswinning worden de putten volgestort met beton. Dat gebeurt door een gespecialiseerd bedrijf dat met een gigantische omgekeerde boortoren door de provincie trekt. "Die trekt de drie kilometerlange productiebuizen uit de grond", vertelt directeur Harry Venema van WellGear. "Als de buizen eruit zijn gehaald worden op meerdere dieptes cementpluggen van 50 tot 100 meter geplaatst, die de boorput volledig afsluiten. En dan is het afgelopen."

Hier laat Venema zien hoe dat in zijn werk gaat:

Zowel de Mijnraad als de Gasunie heeft al gepleit voor een strategische gasreserve. Hoe die er precies uit moet zien is onderwerp van discussie. Vanuit het oogpunt van leveringszekerheid zien veel gasdeskundigen het Groningenveld als een logische optie. Maar, bij de officiële instanties wordt dat vanwege de gevoeligheid van het onderwerp niet hardop gezegd.

Gasunie werkt aan een rapport over leveringszekerheid waarin het plan voor een strategische reserve uitgewerkt wordt. Peters van TNO vindt dat de optie op zijn minst serieus onderzocht moet worden. Het is theoretisch mogelijk om een paar productielocaties van het Groningenveld open te houden zegt de NAM, maar dat gaat dan wel weer gepaard met risico's op aardbevingen volgens Luchtmeijer: "Wij adviseren dat niet."

De hack bij telecombedrijf Odido is waarschijnlijk een van de grootste datalekken ooit in Nederland. Hackers hadden toegang tot gegevens van 6,2 miljoen accounts. Daar zaten ook bankrekeningnummers bij. Waar moeten Odido-klanten nu rekening mee houden en extra op letten?

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) benadrukt dat de gegevens niet gebruikt kunnen worden om in te loggen in je bankapp of internetbankieren. "Je bankrekeningen blijven dus veilig", staat in een bericht op de NVB-site.

Wel waarschuwt de NVB dat criminelen de informatie kunnen gebruiken om je via mail, telefoon of sociale media te benaderen. En dan kunnen ze doen alsof ze van je bank, Odido of een ander bedrijf zijn. "Ze kunnen de gegevens gebruiken om geloofwaardiger over te komen, omdat ze over veel van je persoonlijke informatie beschikken."

De banken roepen mensen daarom op om nooit persoonlijke gegevens, wachtwoorden of pincodes te delen en alert te zijn op berichten die onverwacht, dringend of verdacht overkomen.

Incasso?

In data waar de hackers toegang toe hadden, stonden ook bankrekeningnummers. Dat roept de vraag op of ze daarmee dan ook via automatische incasso's geld van je rekening kunnen afschrijven. De NVB zegt dat daar het gevaar niet zit. "Als criminelen dat willen doen, moeten ze eerst een zakelijk account openen en toestemming vragen om automatische incasso's uit te voeren."

En je kan ook nog eens bij iedere incasso tot acht weken daarna zelf het geld terugboeken. Als het om een onterechte incasso gaat, heb je zelfs dertien maanden de tijd. Je kan dan een Melding Onterechte Incasso doen bij de bank. Het bedrijf dat het geld afschreef moet dan aantonen dat je daarvoor toestemming gaf. Is die er niet, dan stort de bank het geld terug.

Kortom, dat is volgens de banken allemaal te omslachtig. "Criminelen willen zo snel mogelijk aan geld komen. Dat doen ze door je rechtstreeks te bellen, ze gaan voor de makkelijkste weg." De banken vinden dan ook niet dat het nodig is om een nieuw rekeningnummer te nemen.

Gebeld en gemaild

Het grootste gevaar is volgens banken, Odido en de Fraudehelpdesk dat je een telefoontje, sms, whatsapp of mail krijgt van iemand die zich als Odido, je bank of een ander bedrijf voordoet. En je vertrouwen wekt met al je persoonlijke gegevens om vervolgens geld van je te ontfutselen. Pas daar dus voor op de komende tijd. Odido geeft het advies om bij belletjes iemands voor- en achternaam te vragen en het algemene telefoonnummer van het bedrijf. Controleer vervolgens op de site van het bedrijf of dat nummer klopt. Bel dan zelf naar het bedrijf en vraag naar de medewerker die je belde.

En je kan dus nepmailtjes krijgen, bijvoorbeeld met facturen, betaalverzoeken of een link om ergens in te loggen. En ook hierbij, controleer zorgvuldig de herkomst en juistheid van mailtjes. Check bijvoorbeeld altijd wat er na het '@'-teken van het emailadres staat. En neem via een andere weg contact op met het bedrijf, of de mail wel echt daarvandaan komt. Log nooit ergens in via een link in zo'n nepmailtje. Want het kan dan bijvoorbeeld een crimineel zijn die zich met een nepwebsite voordoet als je bank en zo je inloggegevens probeert te verkrijgen.

Wat is er volgens Odido mogelijk gestolen?

Niet gestolen:

De kosten voor de importheffingen die president Trump vorig jaar invoerde worden vrijwel helemaal door Amerikaanse bedrijven en consumenten betaald. Volgens de Amerikaanse centrale bank (Fed) wordt maar liefst 90 procent betaald door de Amerikanen zelf.

Afgelopen jaar voerde de Amerikaanse president een hele hoop nieuwe importbelastingen in. Zo geldt op dit moment wereldwijd een heffing van 50 procent op producten van staal, ijzer en aluminium. En na maanden van onderhandelingen werd deze zomer afgesproken dat op producten uit de Europese Unie een algemene invoerheffing van 15 procent geldt.

Ook veel andere landen zagen afgelopen jaar hun producten fors duurder worden in de Verenigde Staten. De afgelopen zomer schoten de heffingen ook alle richtingen op. Zo waren Chinese producten even 125 procent duurder, maar werd dat na een deal met China weer minder. Volgens berekeningen van de Fed steeg de gemiddelde invoerbelasting in de Verenigde Staten afgelopen jaar van 2,6 procent naar 13 procent.

Amerika betaalt

Doordat bijna alle producten uit het buitenland een stuk duurder zijn geworden, zijn ook de prijzen in de Verenigde Staten gestegen. Dit in tegenstelling tot wat Trump beloofde. Het Witte Huis hoopte met de heffingen dat Amerikaanse producten aantrekkelijk zouden worden. Maar ook dat de kosten voornamelijk gedragen zouden worden door de buitenlandse bedrijven. Een invoerheffing wordt altijd betaald door een importeur, maar een exporterend bedrijf zou ervoor kunnen kiezen de prijs iets te verminderen zodat het product niet opeens heel veel duurder is in de VS. Maar dit blijkt dus nauwelijks te gebeuren.

In december was het leven in de VS 2,7 procent duurder geworden vergeleken met een jaar eerder. In januari zakte dit percentage naar 2,4. Dat is hoger dan de volgens economen ideale 2 procent. Toch is het ook geen schokkende inflatiestijging en daarmee lijkt de impact van de heffingen nog mee te vallen.

"We zien het al wel terug in de inflatiecijfers maar het is een beetje bedrieglijk", zegt Philip Marey, VS-analist van de Rabobank. "Goederen stijgen veel forser in prijs dan diensten." Als de heffingen niet waren ingevoerd dan had de Amerikaanse inflatie volgens Marey wel rond de 2 procent gelegen.

Tussentijdse verkiezingen

De verwachting is dat de piek van de heffingen komend half jaar gevoeld gaan worden in de VS. Volgens de Amerikaanse bank Goldman Sachs zijn de meeste heffingen inmiddels al doorberekend. Bovendien zijn eind dit jaar ook tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Analisten van de bank verwachten niet dat Trump komend jaar met nog meer heffingen zal komen en daarmee de producten in de VS nog duurder maakt.

"Er is nu zelfs duidelijk een prikkel om bepaalde heffingen te verlagen", zegt Marey. "Hij zal vooral kijken naar de producten voor consumenten omdat zijn populariteit heel hard wegzakt." Om deze redenen verlaagde Trump eind vorig jaar dan ook de heffingen op producten als bananen en koffie uit Brazilië.

Volgens de krant Financial Times overweegt Trump nu zelfs de heffingen op staal, ijzer en aluminium te verzachten. Op dit moment geldt er een heffing van 50 procent op deze producten. Bovendien breidde het Witte Huis afgelopen zomer de lijst met producten die onder deze heffing vallen flink uit. Maar volgens het dagblad zouden er mogelijk toch wat producten van deze lijst gehaald gaan worden.

Wie in de stad woont, herkent het vast: verkeerschaos omdat een pakketbezorger langs de weg geparkeerd staat. De vier grootste gemeenten willen daar een oplossing voor. Samen met een aantal bezorgdiensten, waaronder PostNL en DHL, hebben Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht een overeenkomst ondertekend om het aantal centrale verzamelpunten voor pakketten te vergroten.

Bij zo'n pakketpunt of -kluis kunnen bezorgers meerdere pakketten tegelijk uitladen. Mensen kunnen hun pakket daar ophalen. Als er meer van dit soort punten komen, hoeven bezorgers minder vaak bij mensen thuis voor de deur te stoppen, is het idee. Het is de bedoeling dat de verschillende bezorgdiensten gebruikmaken van elkaars pakketpunten.

Behalve PostNL en DHL zijn ook kleinere bezorgaanbieders bij het akkoord aangesloten, zoals DPD, Budbee en VintedGo. Ook de pakketpuntenbedrijven ViaTim en De Buren doen mee.

De afspraken zijn niet in beton gegoten, maar alle partijen hebben wel de intentie uitgesproken om samen te werken. De nieuwe locaties moeten zo worden verspreid over de gemeenten dat een inwoner niet verder dan 300 tot 500 meter zou moeten lopen of fietsen om een pakket op te halen. De gemeenten en bezorgdiensten willen dat uiterlijk in 2028 hebben bereikt.

Bibliotheken en sportkantines

De Amsterdamse wethouder Van der Horst vindt de afspraken hard nodig. "Alleen al in Amsterdam worden dagelijks meer dan 125.000 pakketten bezorgd, waarvan 80 procent bij mensen thuis wordt afgeleverd", zegt zij. "Pakketbussen staan 80.000 keer stil op straat."

De betrokken partijen gaan onderzoeken welke locaties geschikt zijn als pakketpunt, mede gelet op de toegankelijkheid. Bibliotheken en sportkantines worden als voorbeelden genoemd. De afstand tot ov-locaties wordt ook meegenomen. De NS zegt tegen de NOS dat het bedrijf ervoor openstaat om een eventuele samenwerking te bespreken.

Ook het Dutch Metropolitan Innovations-ecosysteem (DMI) is betrokken bij de plannen. Dat is een samenwerkingsverband tussen een aantal Nederlandse gemeenten en bedrijven om het verduurzamen van steden te stimuleren. Aan het DMI-ecosysteem zijn rond de veertig gemeenten verbonden en die kunnen zich op termijn dus ook aansluiten bij de afspraken.

Uitwisseling

Toch is er ook nog veel onzeker over de plannen. DHL en PostNL laten weten dat er nog geen concrete afspraken op tafel liggen over bijvoorbeeld de uitwisseling van pakketpunten. PostNL noemt het convenant wel "een eerste stap" naar samenwerking. Ook DHL ziet mogelijkheden om samen te werken.

Volgens Walther Ploos van Amstel, lector City Logistics aan de Hogeschool van Amsterdam, is het logisch dat de bedrijven meewerken aan het convenant. Hij zegt dat de explosieve pakketgroei in Nederland achter ons ligt, waardoor pakketdiensten op de bezorgkosten moeten besparen. "Het gebruik van pakketpunten en -kluizen betekent minder busjes en minder personeel. Dat maakt het bezorgproces een stuk goedkoper", zegt hij.

Ploos van Amstel benadrukt wel dat de plannen niet betekenen dat de problemen rondom bezorgbusjes helemaal opgelost zullen zijn, want er zijn altijd mensen die het pakketje liever thuis bezorgd willen hebben. Daarnaast blijven er altijd spullen die thuis geleverd moeten worden, bijvoorbeeld boodschappen of meubels.

Huishoudens gaan vanaf 2028 op piekmomenten meer betalen voor het gebruik van het stroomnet. Dat heeft de Autoriteit Consument & Markt bekendgemaakt in het rapport Focus Op Energie, dat jaarlijks verschijnt. Later dit jaar gaat de ACM vaststellen hoe de kosten voor het gebruik van het energienetwerk worden berekend.

Volgens de ACM is de maatregel nodig omdat het stroomnet vanaf de namiddag tot rond 21.00 uur overvol is. Het is nog niet bekend hoe de maatregel er precies uit gaat zien.

Gisteren werd bekend dat het stroomnet dermate vol is dat er na de zomer mogelijk geen nieuwe contracten voor stroomaansluitingen worden afgegeven voor huizen in Midden-Nederland. De netbeheerders zeggen dat dat te maken heeft met lange procedures voor het hoogspanningsstation in Breukelen en de aanleg van een nieuw hoogspanningsstation in Utrecht-Noord.

De overheid probeert mensen er al toe te bewegen om op drukke momenten minder stroom te gebruiken. Zo worden burgers erop gewezen dat ze hun elektrische auto beter kunnen opladen buiten de spits en dat ze "energieslurpers", zoals een oude vriezer, beter kunnen vervangen door een energiezuiniger model. Maar die adviezen hebben onvoldoende effect, concluderen netbeheerders.

Wassen buiten de spits

Door de kosten op dit soort momenten te verhogen, zouden mensen een duwtje in de rug krijgen om vooral op rustigere momenten stroom te gebruiken. Dat betekent dat ze bijvoorbeeld minder geld betalen als de wasmachine buiten de piekuren draait, of als ze hun elektrische auto niet meteen opladen na thuiskomst van het werk.

Schiphol denkt dat het aantal reizigers dit jaar verder zal toenemen. De luchthaven verwacht tussen de 68 en 72 miljoen passagiers, door de inzet van nieuwe grote vliegtuigen.

Het aantal reizigers zou daarmee voor het eerst uitkomen boven het niveau van voor de coronaperiode, dat op 71,7 miljoen ligt. Het afgelopen jaar vlogen bijna 69 miljoen mensen van, via of naar Schiphol.

Schiphol Group, waar naast de Amsterdamse luchthaven ook Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport onder vallen, heeft een goed jaar achter de rug, blijkt uit de jaarcijfers. De winst kwam uit op 550 miljoen euro en ook het aantal vliegbewegingen nam toe. De luchthaven wil de komende jaren 10 miljard euro investeren in de kwaliteit van de luchthavens.

Belangrijk jaar

"2025 was een belangrijk jaar voor Schiphol Group", stelt de luchthaven. "De vliegtuigen op vluchten van en naar Schiphol worden stiller, we werkten hard aan achterstallig onderhoud en betere arbeidsomstandigheden voor medewerkers."

Vorig jaar waren er problemen op het vliegveld doordat het grondpersoneel van KLM een aantal keren het werk neerlegde. Dat had gevolgen voor het vliegverkeer. Onder het grondpersoneel vallen mensen die bagage in- en uitladen, vliegtuigen verplaatsen en reizigers te woord staan. Ze eisten een hoger loon en een betere regeling voor zwaar werk.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) begint een onderzoek naar PostNL vanwege de overname van concurrent Sandd. Er wordt al jaren gesproken over de samenvoeging van de bedrijven. Die had nooit mogen doorgaan, oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in december voor de tweede keer.

ACM heeft de afgelopen weken met verschillende partijen gesproken over die uitspraak, maar dat heeft nog niet geleid tot een oplossing. Het is nog niet bekend wanneer het onderzoek naar PostNL is afgerond.

Als de toezichthouder oordeelt dat er sprake is van tegenstrijdigheid met de mededingingsregels: de wettelijke regels die eerlijke concurrentie tussen ondernemingen beschermen, dan zal zij passende maatregelen opleggen aan PostNL in het belang van het herstel van de postmarkt.

Steeds duurder

PostNL zegt de rol van de toezichthouder te respecteren. Maar het bedrijf geeft ook aan dat nieuw onderzoek de postmarkt niet vooruit helpt. "De sector heeft juist behoefte aan stabiliteit en toekomstgerichte besluitvorming voor klanten en medewerkers."

Sandd werd in 2019 overgenomen omdat het bezorgen van brievenbuspost steeds minder lonend is, doordat er steeds minder brieven en kaarten worden verstuurd.

Bij PostNL gaat het nu ook niet goed met de briefpost. Er wordt nog steeds minder verstuurd. Daardoor wordt het voor het bedrijf steeds duurder om de verplichte postbezorging overeind te houden. De komende jaren krijgt het bedrijf ook meer tijd om de post te bezorgen.

Klarna overtreedt mogelijk de wet. Dat zeggen deskundigen die de handelswijze van het bedrijf beoordeelden. De Zweedse online bank staat niet ingeschreven in een register waar ze wettelijk gezien wel in moeten staan.

Het gaat om het incassoregister, een plek waar incassobureaus en andere dienstverleners zich verplicht moeten inschrijven om bedragen bij particulieren te mogen innen. Klarna staat daar nog niet op, maar stuurt wel aanmaningen. Dat blijkt onder meer uit antwoorden op Kamervragen van vorige week, naar aanleiding van een artikel van Follow the Money.

Incassopraktijken uitvoeren zonder registratie is sinds 1 april 2025 een economisch delict. De Inspectie Justitie en Veiligheid moet erop toezien dat bedrijven zich aan de incassowet houden.

Die inspectie is al zeker sinds juli vorig jaar op de hoogte van de werkwijze van Klarna. Toen meldde schuldenexpert André Moerman van website Schuldinfo.nl de mogelijke overtreding, blijkt uit stukken die de NOS heeft ingezien.

Toch is Klarna na die melding doorgegaan met aanmaningen sturen.

Hoe werkt Klarna?

Als je ervoor kiest om bij een webwinkel achteraf te betalen via Klarna, ga ja eigenlijk een lening aan bij Klarna. Niet jij, maar Klarna betaalt de aankoop aan de webwinkel.

Daarna probeert Klarna de schuld die je hebt te innen. Als er niet betaald wordt, laat Klarna een incassobureau aanmaningen sturen, of de bank doet dat zelf. In dat laatste geval treedt Klarna eigenlijk op als incassobureau.

Het gebeurt ook dat Klarna de schuld doorverkoopt aan opkopers van schulden.

In augustus stuurde Klarna bijvoorbeeld nog een aanmaning voor een bestelling van ruim 1000 euro bij CheapTickets. De e-mail gaat om 22.56 uur de deur uit. Op dat moment staat Klarna niet ingeschreven bij het incassoregister.

"Dit zijn twee overtredingen ineen", zegt Moerman. "Het bedrijf mag geen aanmaningen sturen zonder registratie. En het mag ook geen contact opnemen met schuldenaren na 20.00 uur. Voor beide overtredingen kunnen ze boetes krijgen."

De Wet kwaliteit incassodienstverlening

De Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) werd op 1 april 2024 ingevoerd om een einde te maken aan misstanden in de incassowereld. Incassobureaus werden verplicht om zich te registreren. Daarvoor moeten ze aan regels voldoen over duidelijke, eerlijke communicatie, inzicht in de opbouw van de vordering, zorgvuldige omgangsvormen en correcte behandeling van klachten.

Tot dan was de incassomarkt vrijwel niet gereguleerd. Dat leidde tot agressieve benaderingsmethoden van sommige incassobureaus, onterechte of torenhoge kosten en slechte communicatie.

Na een overgangsperiode is het uitvoeren van incasso-werkzaamheden zonder registratie vanaf 1 april 2025 verboden.

"De wet is klip en klaar. Klarna pleegt een economisch delict als het niet is geregistreerd als buitengerechtelijke incassodienstverlener," zegt Marco Loos, hoogleraar consumentenrecht aan de Universiteit van Amsterdam. "De wet geldt al vanaf 1 april 2024. De overtreding duurt dus al geruime tijd. Het zou niet vreemd zijn als de toezichthouder of het Openbaar Ministerie inmiddels tegen een zo duidelijke overtreding zou optreden."

Demissionair staatssecretaris Arno Rutte (Justitie en Veiligheid) is op de hoogte van de werkwijze van Klarna. "Ja, ik ben bekend met het versturen van dergelijke betalingsherinneringen en aanmaningen", antwoordde hij vorige week op Kamervragen, die tot nu toe onopgemerkt bleven.

Onderzoeksbelang

Rutte erkent ook dat Klarna zich 'in beginsel' moet registreren. En: "Klarna staat op het moment dat deze vragen worden beantwoord niet in het register van incassodienstverlening."

Toch durft hij niet te stellen dat Klarna de wet overtreedt. Rutte: "Ik hecht eraan te benadrukken dat het oordeel of het bedrijf voldoet aan de verplichtingen die de wet stelt bij de Inspectie Justitie en Veiligheid ligt en niet bij mij."

De inspectie doet geen uitspraken over eventuele stappen tegen Klarna. "Wij mogen geen uitspraken doen over individuele ondernemingen", mailt een woordvoerder. "Ook in het kader van onderzoeksbelang en bewijsvergaring kunnen we niets zeggen."

Tijd nodig

Klarna laat weten dat het tijd nodig had om goed te kunnen begrijpen hoe de incassowet op het bedrijf van toepassing is. "Wij erkennen dat dit te lang heeft geduurd en dat we sneller hadden moeten handelen," mailt een woordvoerder. "Onze aanvraag voor het incassoregister is nu klaar en zal de komende dagen worden ingediend."

"Het telefonisch bankieren is nu begonnen", zei president van De Nederlandsche Bank Jelle Zijlstra toen hij op 13 februari 1986 de eerste overboeking met het programma Girotel deed. Maar eigenlijk begon daarmee het internetbankieren in Nederland.

Bijna ging de eerste overboeking nog mis. Voor een zaal genodigden zou Zijlstra namens de Postbank 100.000 gulden overmaken naar het comité dat de Olympische Spelen in 1992 naar Amsterdam wilde halen. Zijlstra tikte een nul te veel in, waardoor er een miljoen zou zijn overgeschreven. Een alerte bankier was er net op tijd bij om dat te corrigeren.

Girotel begon in 1986 met duizend gebruikers klein, maar kreeg daarna jaarlijks 10.000 nieuwe klanten. Dat kwam doordat steeds meer Nederlanders een pc in huis kregen, vertelt Bob Timmerman, hoofd digitaal bankieren van ING. "De computer sloot je aan op de televisie, en met een modem kon je direct inbellen bij de Postbank in Breda."

Op die manier konden consumenten en ondernemers voor het eerst vanuit huis hun saldo bekijken, geld overmaken en overzichten maken waar ze precies hun geld aan uitgaven.

De nieuwe vinding werd met een bedrijfsfilm aan de wereld gepresenteerd:

Halverwege de jaren 90 had Girotel een half miljoen gebruikers. Steeds minder vaak moesten ze inbellen om hun bankzaken te doen. "Vanaf midden jaren 90 kregen steeds meer huishoudens internet via de kabel. Zo ging Girotel over naar MijnPostbank, dat zich uiteindelijk doorontwikkelde naar de bankieren-app van vandaag."

Slimme jongens

Het toen nog maar net zelfstandige Postbank zag in Girotel een uithangbord om zich als vooruitstrevende bank te presenteren. "Midden jaren 80 moest je nog naar het postkantoor om geld op te nemen of een overboeking te doen", blikt Timmerman terug. "Soms moest je door de regen, vaak stond je in de rij. Je moest ook allemaal dingen invullen. De PTT bedacht in die tijd manieren om thuis op de pc dingen te doen. 'Waarom niet bankieren?', dachten een paar slimme jongens bij de Postbank."

In de apps van alle banken is volgens Timmerman nog altijd de basis van Girotel uit 1986 terug te zien: "Geld overmaken, saldo checken en inzicht in je uitgaven. Dat is eigenlijk wat we nog steeds met onze app doen."

Girotel kende ook al de tweestapsmanier van inloggen van nu, vult Timmerman aan: "Na het inbellen identificeerde je je met een zescijferig nummer en een geheime code, vergelijkbaar met de pincode. Geld overboeken moest je goedkeuren met een Transactie Autorisatie Nummer, een TAN-code. Die stond op een lijst die jij alleen had. Nu log je op de app in met een rekeningnummer en wachtwoord, en keur je overboekingen goed met je vingerafdruk of gezichtsscan."

Bij de eerste Girotel-gebruikers ontstond ergernis over de tijd die het duurde om de bankzaken te regelen. Timmerman: "Je was lange tijd in gesprek met je 14K4-modem. Dat vond niet iedereen thuis even leuk. Ook ging de telefoonrekening er flink door omhoog. Toen is een manier bedacht om eerst offline alle overschrijvingen klaar te zetten, om daarna in te bellen en snel alles te versturen en te ontvangen."

Die hard-gebruikers

Timmerman begon zijn carrière in het bankwezen bijna negentien jaar geleden bij de Postbank, de voormalige overheidsbank die later opging in ING.

Al dan niet toevallig was zijn eerste klus bij de Postbank het afsluiten van Girotel in 2005. "Een aantal die hard-gebruikers wilde er echt niet van af. We zijn toen met zijn allen naar de oude centrale computer, het mainframe, in Rotterdam gegaan. En hebben met een borrel die computer uitgezet. Toen moesten die klanten ook over op internetbankieren."

Verschillende organisaties en politici maken zich "grote zorgen" over de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland.

Vandaag werd duidelijk dat als er niet krachtig wordt ingegrepen er vanaf de zomer in die provincies geen nieuwe aansluitcontracten voor woningen afgegeven kunnen worden.

Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) vormt het volle stroomnet "een van de grootste risico's voor de realisatie van nieuwe woningen". Als huizen niet meer kunnen worden aangesloten op het net komt de leefbaarheid volgens de VEH "direct onder druk te staan". Er moeten daarom op korte termijn maatregelen worden genomen.

'Groter belang'

Daar zijn veel politici het mee eens. De Gelderse gedeputeerde Ans Mol (BBB) wil "koste wat het kost" voorkomen dat de bouw van woningen in Gelderland stil komt te vallen, ook als dat betekent dat er bijvoorbeeld minder inspraak komt voor omwonenden van nieuwe wijken. "We hebben geen gelegenheid om langer te wachten", zegt Mol tegen Omroep Gelderland.

"Het is van nationaal belang. Daar moet iedereen zich van bewust zijn. Dan komt er misschien wel een ontwikkeling in je achtertuin die niet zo leuk is. Maar als we straks geen woningen meer kunnen bouwen voor onze kinderen en de toekomst van Gelderland, dan is dat een groter belang."

Meer hoogspanning, snellere vergunningen

Ook Tennet zegt dat er snel maatregelen nodig zijn voor het overbelaste stroomnet. Volgens de netbeheerder zijn daar "meerdere knoppen" voor, zoals mensen belonen die geen elektriciteit verbruiken in de piekuren tussen 16.00 uur en 21.00 uur.

Tennet wil sneller hoogspanningsstations kunnen bouwen, die zijn nodig om het net uit te breiden. Een alternatief is het zwaarder belasten van het energienet, maar daardoor is er meer risico op overbelasting met stroomstoringen tot gevolg. Die komen nu zelden voor.

Bouwend Nederland, de branchevereniging voor de bouwsector, wijst erop dat in de drie provincies naar schatting de komende tien jaar tot bijna 240.000 woningen moeten worden gebouwd met een aansluiting op het stroomnet. Om dat voor elkaar te krijgen moeten bijvoorbeeld vergunningen sneller worden uitgegeven. Bouwend Nederland wil dat de nieuwe minister de regie over het dossier neemt.

Brandbrief

Tegen RTV Utrecht zegt gedeputeerde van de provincie Utrecht Huib van Essen (GroenLinks) zo snel mogelijk in gesprek te willen met Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. De crisiswet die het nieuwe kabinet wil invoeren moet er zo snel mogelijk komen.

"Hiervoor sturen we samen met de provincies Flevoland en Gelderland een brandbrief naar het Rijk, waarin wij aandringen op snelle duidelijkheid en concrete maatregelen."

De hack bij telecomprovider Odido, waarbij toegang werd verkregen tot een bestand met gegevens van 6,2 miljoen accounts, is volgens deskundigen een van de grootste datalekken ooit in Nederland.

"Ik kan me niet een bedrijf voor de geest halen waarvan zoveel gegevens zijn gelekt", zegt ethisch hacker Sijmen Ruwhof.

Bij de hack zijn naast standaardpersoonsgegevens ook IBAN-nummers bemachtigd, wat niet vaak voorkomt, zegt Ruwhof.

"Ook hebben ze paspoort- of rijbewijsnummers weten te kopiëren. En die combinatie is best wel uniek; het zijn hele gevoelige persoonsgegevens."

Het is nog onduidelijk van hoeveel mensen de gegevens daadwerkelijk zijn gestolen. Dat zoekt Odido nu uit. De inbraak werd afgelopen weekend ontdekt. Wat er is buitgemaakt kan per klant verschillen, laat de provider weten.

Wat is er volgens Odido mogelijk gestolen? Niet gestolen:

Met de persoonsgegevens kunnen criminelen berichten sturen die er bijzonder echt uitzien, zegt Ruwhof. "Zoals e-mails of sms'jes waarin zij jouw persoonsgegevens opnemen en zich voordoen als een legitiem bedrijf. Omdat ze echte gegevens over je hebben, ziet zo'n bericht er heel authentiek en geloofwaardig uit."

Ruwhof waarschuwt dat criminelen hiermee mensen proberen te verleiden om op linkjes te klikken die naar nepwebsites leiden. "Daar staat bijvoorbeeld een nepinlogscherm dat er heel echt uitziet. Als je daar je wachtwoord invoert, wordt het naar criminelen gestuurd, waardoor zij nog meer toegang tot je leven kunnen krijgen."

Met de gestolen gegevens kunnen criminelen ook op naam van iemand anders bedrijven bellen. "Dan moet je vaak een paar vragen beantwoorden, zoals de laatste drie cijfers van je bankrekeningnummer, je postcode en je geboortedatum, om je te authentiseren."

Dat risico is zeker aanwezig, zegt hij. "Criminelen kunnen zonder jou te benaderen zich voordoen als jou, contracten afsluiten en andere vormen van fraude plegen."

'Goudmijn voor inlichtingendiensten'

Ethisch hacker Matthijs Koot zegt dat criminelen de gestolen informatie kunnen misbruiken om bij hun slachtoffers vertrouwen te wekken. Hij waarschuwt voor een toename van helpdeskfraude, bankfraude en andere vormen van oplichting.

Volgens hem is de gestolen informatie ook een goudmijn voor vijandige inlichtingendiensten. "Die proberen continu hun potentiële doelwitten in kaart te brengen, bijvoorbeeld door telefoonnummers en woonadressen van bekende politici te achterhalen, of door informatie te verzamelen over medewerkers van (rijks)overheidsorganisaties, energiebedrijven en havenbedrijven."

Miljoenen

De datadiefstal laat volgens Ruwhof zien dat Odido de boel niet onder controle had. "Zes miljoen gegevens lekken is ontzettend veel. Op het moment dat de data werden gestolen, had de cybersecurity-afdeling al moeten ingrijpen", zegt hij.

"Zo'n grote hoeveelheid unieke set aan persoonsgegevens is heel veel geld waard. Het is heel goed mogelijk dat de criminelen de gegevens te koop gaan aanbieden", zegt Ruwhof. Volgens hem is het ook denkbaar dat de hackers Odido afpersen. Odido wil niet zeggen of het onder druk is gezet of wordt gechanteerd door de hackers.

Ook voor stalkers en doxxers (die persoonsgegevens delen om iemand te intimideren) kan de gestolen informatie relevant zijn omdat zij met een actueel telefoonnummer, woonadres en/of e-mailadres hun slachtoffers kunnen vinden.

Voor drugscriminelen kan het een manier zijn om gegevens te achterhalen van andere criminelen, zegt Koot. "Criminelen gebruiken niet altijd uitsluitend prepaid-simkaarten; ze kunnen ook voor privé-, familie- of vriendencontact een regulier betaald abonnement gebruiken. "Een datalek als dit is waarlijk één van de ergste horrorscenario's."

Communiceren duurt lang

"We zijn vanmiddag om 12.00 uur begonnen met het inlichten van onze klanten", zegt Odido-directeur Tisha van Lammeren tegen de NOS. "Dat gebeurde vanaf het moment dat duidelijk was op klantniveau welke gegevens zijn gestolen per klant." Dat kon niet eerder, zegt ze. "Je wil geen foutieve informatie delen."

Volgens Van Lammeren duurt het inlichten van klanten lang omdat het om miljoenen klanten gaat.

De directeur gaat niet in op de vraag of de beveiliging op orde was. "De veiligheid van onze klanten is onze hoofdprioriteit. Dat dit gebeurt geeft aan hoe slinks de cybercriminelen zijn."

Ook kan of wil Van Lammeren geen uitspraken doen over de vraag of duidelijk is wat de criminelen willen met de gegevens, of er bijvoorbeeld losgeld is geëist.

Telecomprovider Odido is getroffen door een grote cyberaanval. Criminelen hadden daardoor toegang tot een bestand met de gegevens van 6,2 miljoen accounts, zegt een woordvoerder van Odido tegen de NOS.

In het systeem stonden ook gegevens van klanten van Ben, dat onderdeel is van Odido. Voor klanten van Simpel, een ander merk van de provider, geldt dat niet.

Onder de klantgegevens vallen onder meer volledige naam, adres en woonplaats, telefoonnummer, klantnummer, e-mailadres, rekeningnummer, geboortedatum en nummers en geldigheidsdatum van identiteitsbewijzen zoals paspoort of rijbewijs. Het kan per klant verschillen welke data er zijn gelekt.

"Het betreft persoonsgegevens uit een klantcontactsysteem dat door Odido wordt gebruikt. Er zijn geen wachtwoorden, belgegevens of factuurgegevens betrokken", schrijft de telecomprovider.

Volgens Odido is de inbraak afgelopen weekend ontdekt. Daarop is de telecomprovider een onderzoek gestart met cyberbeveiligingsexperts.

Techredacteur Stan Hulsen:

"Dit soort gegevens zijn interessant voor criminelen. Met je e-mailadres en telefoonnummer kunnen ze je benaderen. En als ze ook je naam, adres, geboortedatum en klantnummer gebruiken, kunnen ze een veel overtuigender bericht maken om je op te lichten. Bijvoorbeeld dat je laatste factuur niet is betaald. Het is belangrijk om hier altijd alert op te zijn.

We weten niet wie de gegevens heeft gestolen, en ook niet wat diegene er nu mee doet. Ook is nog onduidelijk van hoeveel mensen de gegevens daadwerkelijk zijn gestolen. Odido zegt dat er ruim 6 miljoen accounts in het systeem stonden, maar dat betekent niet automatisch dat van iedereen de gegevens daadwerkelijk zijn gejat."

Volgens het bedrijf zijn de gestolen data niet online gepubliceerd. Odido kan niet uitsluiten dat de gegevens in de toekomst alsnog openbaar worden gemaakt. "We raden alle klanten aan om extra alert te zijn op verdachte activiteiten of onverwachte contacten", schrijft het bedrijf.

Odido wil niet zeggen of het onder druk is gezet of wordt gechanteerd door de hackers. "Op advies van onze experts doen wij op dit moment geen mededelingen over de mogelijke identiteit of achtergrond van de aanvaller."

De dienstverlening van Odido is niet geraakt, klanten kunnen blijven bellen, internetten en tv-kijken.

Odido heeft het incident gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die bekend is met het datalek. De toezichthouder houdt in de gaten of Odido voldoende doet om nu de juiste stappen te zetten. Volgens een woordvoerder is het belangrijk dat klanten snel en zo volledig mogelijk worden geïnformeerd. Klanten die zijn geraakt, krijgen in de komende 48 uur een e-mail van het bedrijf.

Wat kun je volgens Odido zelf doen als klant?

In deze special leggen we aan de hand van vijf niveaus uit wat een hacker aan jouw 'digitale vingerafdruk heeft'. Dat begint vrij onschuldig, maar hoe hoger het niveau, hoe gevaarlijker zo'n inbraak is.

De Nederlandse tak van het Franse modehuis Louis Vuitton krijgt van het Openbaar Ministerie (OM) een boete van 500.000 euro. Het luxemodemerk heeft te weinig gedaan om het witwassen van grote sommen misdaadgeld bij Nederlandse vestigingen te voorkomen. Volgens het OM stemt het modemerk in met de boete.

Afgelopen zomer werd bekend, na berichtgeving van AD, dat het OM Louis Vuitton ging vervolgen voor het witwassen van crimineel geld. Het modemerk krijgt nu een boete en daarmee komt er geen rechtszaak. Het OM schrijft dat de rechtbank in Rotterdam te weinig capaciteit heeft om de zaak voor de rechter te brengen.

2 miljoen euro

De witwaszaak draait om drie verdachten, onder wie een 36-jarige vrouw uit Lelystad. Volgens het OM gebruikte zij crimineel geld om luxegoederen zoals handtassen te kopen om het geld wit te wassen. De geldsommen waren afkomstig van een inmiddels veroordeelde onderwereldbankier.

De vrouw wordt verdacht van het witwassen van ruim 2 miljoen euro aan contant geld, uitgegeven tussen augustus 2021 en februari 2023. Het is niet duidelijk bij welke andere merken zij geld heeft witgewassen. De verdachte stuurde de gekochte tassen in verhuisdozen naar China om ze daar weer te verkopen. In haar huis zijn dozen gevonden en ook chatberichten, kassabonnen en camerabeelden zijn als bewijsmateriaal aangeleverd.

In de witwaszaak zijn nog twee verdachten in beeld. Het gaat om een Chinese vrouw die de andere vrouw hielp en een voormalige verkoper van Louis Vuitton. Ook hij hielp de vrouw uit Lelystad met haar malafide aankopen.

Zo tipte hij de 36-jarige verdachte wanneer nieuwe kostbare tassen weer op voorraad waren en waarschuwde hij als ze te veel contant geld uitgaf via haar accounts. Volgens justitie shopte de vrouw bij verschillende vestigingen van Louis Vuitton.

Het Franse modemerk heeft in Nederland vier verkooppunten: op vliegveld Schiphol, in de P.C. Hooftstraat in Amsterdam en in de Bijenkorf van Amsterdam en Rotterdam. Op het prijskaartje van een Louis Vuitton-tas staan al snel bedragen tussen de 2500 en 3000 euro.

Know your customer

Nederlandse bedrijven waren tot 1 januari 2026 verplicht om ongebruikelijke transacties te melden, bijvoorbeeld als er bij winkels 10.000 euro in contant geld werd uitgegeven. Inmiddels is dat bedrag verlaagd naar 3000 euro. Volgens het OM rekende de verdachte uit Lelystad onder verschillende namen af bij Louis Vuitton, waar zij niet door het luxemerk op werd aangesproken.

Ondernemingen zijn via de wettelijke eis Know your customer verantwoordelijk om te controleren of hun klanten bonafide zijn, om zo witwassen en financiering van terrorisme te voorkomen. Dat heeft Louis Vuitton onvoldoende gedaan, aldus het OM, dat stelt dat het bedrijf scherper had moeten zijn op contante betalingen.

De zaak tegen de drie verdachten loopt nog. Wanneer zij voor de rechter moeten komen, is nog niet bekend.

Een week nadat overheid en netbeheerders aankondigden dat de wachtlijst voor een nieuwe elektriciteitsaansluiting de komende jaren flink omlaag kan, zeggen ze nu dat er een aansluitstop dreigt in Flevoland, Gelderland en Utrecht. Dat betekent dat er vanaf de zomer in deze provincies ook geen nieuwe contracten voor woningen meer afgegeven kunnen worden. Alleen met heel krachtige ingrepen kan dit rampscenario nog worden voorkomen, volgens de netbeheerders.

De operationele baas van landelijk netbeheerder Tennet, Maarten Abbenhuis, noemt de verschillende boodschappen ongelukkig. "Ik begrijp de verwarring thuis." Tennet kampt in Utrecht met lange procedures voor uitbreiding van het hoogspanningsstation Breukelen en de aanleg van een nieuw hoogspanningsstation in Utrecht-Noord. Dit heeft invloed op de capaciteit in alle drie de provincies.

In andere delen van het land kunnen grote bedrijven die veel stroom afnemen, helpen om de problemen op te lossen. Zo'n bedrijf krijgt dan een vergoeding om op drukke momenten op het stroomnet minder elektriciteit af te nemen. In Flevoland, Gelderland en Utrecht is er verhoudingsgewijs minder industrie en worden de problemen vooral veroorzaakt door particulier elektriciteitsgebruik.

Minder afnemen in spits

In plaats van een paar grote bedrijven moeten er hier dus honderdduizenden mensen overtuigd worden om minder elektriciteit af te nemen in de spitsuren. De problemen in deze provincies zijn niet nieuw en afgelopen jaar werden er al maatregelen aangekondigd om een zogenoemde aansluitstop te voorkomen. Zo moeten gasgeneratoren bij nieuwbouwwijken voorkomen dat huizen niet aangesloten kunnen worden.

De maatregelen hebben onvoldoende effect, concluderen de netbeheerders nu. Bovendien is de groei van de vraag naar elektriciteit groter dan verwacht. Alle ruimte die met de maatregelen gecreëerd is, wordt gebruikt door mensen met een bestaande aansluiting die meer elektriciteit zijn gaan gebruiken. Dat kan gaan om de aanleg van (hybride) warmtepompen en laadpalen voor elektrische auto's.

Het demissionaire kabinet kondigde vorige week een aantal maatregelen aan die de problemen op het elektriciteitsnet kunnen verminderen. Een daarvan is het zwaarder belasten van het elektriciteitsnet, waardoor het risico op stroomstoringen toeneemt.

Het nieuwe kabinet komt met een crisiswet netcongestie. Die wet moet de procedures versnellen voor uitbreiding van het elektriciteitsnet. Al deze maatregelen zijn volgens de netbeheerders noodzakelijk om een aansluitstop voor kleinverbruikers vanaf deze zomer te voorkomen in de drie provincies.

Het gaat niet alleen om nieuwe aansluitingen, maar ook om de aanvraag van een zwaardere aansluiting. Die kan nodig zijn als mensen een warmtepomp, laadpaal of elektrisch fornuis installeren.

Om de kans op een woning te vergroten zou de overheid subsidie op wonen moeten afbouwen. Dat adviseert het Centraal Planbureau (CPB) in een rapport over de woningmarkt.

Wie eenmaal goed zit, gaat er alleen maar op vooruit vanwege gunstig overheidsbeleid. Dat gaat ten koste van mensen die geen plek weten te bemachtigen op de woningmarkt. Het CPB heeft het over een "race to the top".

Naast het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek voor woningbezitters, moeten ook huurders die voldoende verdienen gestimuleerd worden om een relatief goedkope huurwoning te verlaten. Op die manier kan het beperkte aantal Nederlandse woningen beter verdeeld worden, denkt het planbureau.

Woonladder

"De woningmarkt werkt als een ladder waarop iedereen zo hoog mogelijk probeert te komen", staat in het rapport. Volgens het CPB bepaalt rijkdom en beleid waar je op die ladder terechtkomt.

Sowieso is er nu niet voor iedereen plek op die ladder, zegt het planbureau. Dat heeft te maken met het aanbod. Er zijn te weinig woningen en de bouw van nieuwe huizen verloopt stroef, bevestigde recente bouwcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Het gevaar is dat Nederlanders onderling met elkaar moeten strijden om een plekje op die woonladder. "Het helpen van de ene groep gaat noodzakelijkerwijs ten koste van de andere", zegt het CPB.

Hypotheekrenteaftrek

Overheidsbeleid versterkt de positie van mensen die qua wonen toch al goed zitten. Dat beleid moet stoppen, adviseert het CPB: "Koopsubsidies drijven woningprijzen op en leiden niet per se tot meer eigenwoningbezit."

Het planbureau doelt daarbij op de hypotheekrenteaftrek voor woningbezitters. De rente die kopers betalen over hun hypotheekschuld mogen zij deels aftrekken van het inkomen waarover belasting moet worden betaald.

Economen wijzen al langer op de oneerlijke effecten van de hypotheekrenteaftrek. In de afgelopen verkiezingscampagne beloofden meerdere partijen het fiscale voordeel voor woningbezitters sneller af te bouwen, waaronder CDA en D66. Coalitiepartij VVD is tegen afbouw. In het coalitieakkoord is het plan niet terug te vinden.

Sociale huur

Niet alleen kopers worden te veel geholpen. Ook sommige huurders krijgen steun die zij niet nodig hebben, concludeert het CPB-onderzoek. Het gaat dan vooral om mensen die in een sociale huurwoning zitten, maar door de jaren heen meer zijn gaan verdienen.

Die mensen zouden meer huur moeten gaan betalen voor hun sociale huurwoning, stelt het CPB voor. Dan verruilen mensen hun sociale huurwoning eerder voor duurdere vrije sector-huurwoning. Het CPB noemt zo'n lage huur voor hogere inkomens een "impliciete subsidie" omdat deze huurders minder betalen dan de markthuur.

Zo'n inkomensafhankelijke huurverhoging mogen woningcorporaties al doorvoeren, maar in de helft van de gevallen doen zij dat niet. Volgens het CPB zouden verhuurders vaker het inkomen van huurders kunnen toetsen.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wil af van de importheffingen tegen Canada. Een meerderheid van 219 tegen 211 stemde tegen de noodtoestand die de heffingen mogelijk maken, hoewel Trumps Republikeinen een nipte meerderheid in het Huis hebben. Zes Republikeinen sloten zich aan bij de Democraten.

Hoewel Trump zich niets hoeft aan te trekken van het besluit, heeft de uitkomst wel een symbolische waarde: zelfs in zijn eigen partij groeit de weerstand tegen een hoeksteen van Trumps buitenlandbeleid. Vanwege de Republikeinse meerderheid in volksvertegenwoordiging legde het Congres de president haast nooit een strobreed in de weg.

Met de stemming verzet het Huis zich tegen de redenering van Trump om hogere importheffingen op te leggen aan het buurland. Hij riep daarvoor een nationale veiligheidscrisis uit, omdat Canada te weinig zou doen aan de smokkel van de pijnstiller fentanyl, die ook als drug wordt gebruikt. Dat gaf hem de mogelijkheid een strafheffing van 25 procent tegen Canada in te voeren.

Hoge kosten voor burgers

Maar de initiatiefnemers van de stemming laakten die redenering. Volgens overheidscijfers komt slechts 1 procent van de fentanyl in de VS uit Canada; de drug wordt voornamelijk ingevoerd via de zuidelijke grens met Mexico. "Canada vormt geen bedreiging, het is onze vriend, onze bondgenoot", meent initiatiefnemer Gregory Meeks.

Hij waarschuwde daarnaast dat Trumps importheffingen tot hogere kosten voor Amerikaanse burgers leiden. Doordat de verhoogde invoerkosten aan consumenten worden doorberekend, was een Amerikaans gezin vorig jaar gemiddeld zeker 1000 dollar duurder uit, rekenden experts uit.

Voor dat argument bleken ook sommige partijgenoten van Trump in het Congres gevoelig. In november zijn er tussentijdse verkiezingen, waarbij alle zetels in het Huis van Afgevaardigden op het spel staan. Hoewel Trump een kadaverdiscipline eist binnen zijn partij, vinden sommige partijgenoten de hoge kosten van het levensonderhoud moeilijk uit te leggen aan kiezers.

"Importheffingen pakken verkeerd uit voor de economie en zijn een substantiële belasting die Amerikaanse consumenten, fabrikanten en boeren betalen", redeneerde bijvoorbeeld de Republikein Don Bacon, die zelf niet meer verkiesbaar is in november. Hij vindt bovendien dat het Congres te veel macht inlevert bij het Witte Huis.

Trump uit op wraak

Eerder stemde de Senaat ook al in met soortgelijke wetgeving, maar Trump kan nog zijn veto uitspreken. Om een presidentieel veto te schrappen is een tweederdemeerderheid in beide huizen van het Congres nodig. Zo veel steun heeft de kritiek op de importheffingen niet.

Ondertussen is de president woest dat hij de steun van zes partijgenoten heeft verloren en heeft hij al aangekondigd wraak te zullen nemen. "Dit zal ernstige consequenties hebben in verkiezingstijd, zoals bij de voorverkiezingen!", schreef hij onmiddellijk na de stemming op sociale media.

In een kasteel in Belgisch Limburg komen vandaag de regeringsleiders van de Europese Unie bijeen voor een informele EU-top. Voor de verandering zien ze elkaar niet in het vergaderpaleis van de Europese Raad in Brussel, maar in landcommanderij Alden-Biesen, een Vlaams kasteel net over de grens bij Maastricht.

De hoop is dat de regeringsleiders het in dit sfeervolle decor eens kunnen worden over maatregelen om de concurrentiekracht van de EU te vergroten.

De landen zijn het erover eens dat dat hard nodig is. Sterker, de roep om de concurrentiekracht te vergroten klinkt al jaren. En de manier waarop de VS en China hun macht laten gelden, maakt nog eens extra duidelijk hoe hard dat nodig is. Ideeën zijn er genoeg, maar als het aankomt op concrete maatregelen dan gaat het stroef of draait het vaak op niets uit.

Doel is vooral de interne markt af te maken. In theorie is er binnen de EU vrij verkeer van goederen, kapitaal, diensten en personen. In de praktijk zijn er allerlei belemmeringen die het ondernemers moeilijk maken en de economie afremmen.

Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gaf gisteren in het Europees Parlement een sprekend voorbeeld: vrachtwagens mogen in België 44 ton wegen, maar zodra ze de Franse grens passeren nog maar 40, want dat is nu eenmaal de richtlijn voor internationaal vervoer. Onbegrijpelijk, vinden veel vervoerders, want het jaagt iedereen op kosten. Toch is een wetsvoorstel om dit te harmoniseren na twee jaar niet aangenomen.

Von der Leyen gaf als tweede voorbeeld dat je in sommige EU-landen moet communiceren per fax als je afval van de ene naar de andere lidstaat wil vervoeren. Het maakt het voor bedrijven die in de hele EU willen opereren onnodig moeilijk, concludeert ze.

Die belemmeringen zitten niet alleen de groei van bedrijven in de weg, maar kosten de Europese economie ook direct geld. Volgens het Internationaal Monetair Fonds zijn de interne obstakels vergelijkbaar met importheffingen van 44 procent voor goederen en 110 procent als het om diensten gaat. Juist in de dienstensector, veruit de grootste sector van de economie, is de interne markt verre van voltooid.

Kopgroepen

En dus lijkt het een vanzelfsprekendheid om die belemmeringen weg te nemen. Maar dat blijkt nog niet zo makkelijk. De lidstaten spreken al tientallen jaren over het verbeteren van de interne markt, maar in de praktijk komt er weinig van terecht. Concrete ideeën stuiten vaak op verzet van lidstaten die hun nationale markten willen beschermen. "Over de diagnose zijn alle landen het eens", zegt een EU-diplomaat. "Maar er wordt verschillend gedacht over het juiste medicijn."

Daarom kijken de lidstaten nu of ze desnoods in kleinere 'kopgroepen' maatregelen kunnen nemen om de interne markt te verbeteren. Von der Leyen sorteerde al voor op die optie in een brief die ze deze week aan de lidstaten stuurde. "Die mogelijkheid moeten we niet schuwen." Wie nu nog niet mee wil, kan later aansluiten, is het idee.

De Europese Commissie werkt ook aan andere oplossingen. Volgende maand komt zij met een voorstel voor een pakket regels voor bedrijven die in de hele EU gelijk moeten zijn. Zo is het de bedoeling dat bedrijven zich straks in elke lidstaat op dezelfde manier kunnen registreren in plaats van dat zij allemaal verschillende formulieren moeten invullen.

Aangezien de top van vandaag een informele top is, een soort heidag, hoeven er nog geen conclusies getrokken te worden. Er worden dus nog geen afspraken zwart-op-wit gezet. De bedoeling is dat dat wel gebeurt op de volgende, gewone top in maart.

Hoe dan ook lijkt de tijd rijp voor het verder afmaken van de interne markt. Maar er is veel scepsis over het uiteindelijke resultaat. Als het eerder niet lukte, waarom nu wel is dan de vraag. Zullen landen echt bereid zijn over hun eigen schaduw heen te stappen?