De klad zit in de ontwikkeling van duurzame energie in Nederland. Dat constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al eerder. Maar het niet halen van de Europese afspraken over de productie van elektriciteit uit zon en wind kan Nederland ook veel geld kosten.

Zo betaalde Nederland in 2020 al een keer 200 miljoen euro aan Denemarken omdat we de klimaatdoelen niet haalden. Lidstaten van de Europese Unie kunnen een overschot van een ander land tegen betaling laten meetellen bij de eigen groene stroomproductie wanneer ze zelf niet genoeg opwekken.

Kosten kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro

Onderzoeksbureau Ecorys onderzocht in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) wat Nederland nu te wachten staat. De kosten in 2030 en in de jaren daarna kunnen volgens Ecorys oplopen tot 2,6 miljard euro. Het PBL voorspelt dat de Nederlandse energieproductie in 2030 voor 32 procent duurzaam is, terwijl dit volgens Europese afspraken dan 39 procent zou moeten zijn.

Waar Nederland in 2020 nog redelijk makkelijk een overschot in Denemarken kon vinden, zal dat volgens Ecorys in 2030 veel lastiger worden. Vanwege het gebrek aan overschotten in andere landen zullen de kosten naar verwachting flink stijgen.

"Het is ontzettend zonde van het geld," zegt voorzitter Olof van der Gaag van de NVDE. "Want je krijgt er niets voor terug als Nederland." Los van het klimaat is er volgens Van der Gaag dus ook een financiële reden om de komende vier jaar extra te investeren in de productie van duurzame energie. Anders zal Nederland waarschijnlijk pas in 2034 aan de Europese afspraken voldoen.

De Europese doelstellingen zijn vanwege de energiecrisis in 2022 aangescherpt, om minder afhankelijk van met name Russisch gas te worden. Nederland kan vooral grote stappen maken met de uitbreiding van het aantal windparken op de Noordzee. Dat leek een aantal jaren de goede kant op te gaan, maar nu stokt de bouw vanwege toegenomen kosten en twijfel over de toekomstige afname van de elektriciteit.

Subsidie

Dit jaar geeft de overheid daarom voor het eerst weer subsidie voor de bouw van windparken op de Noordzee, maar het budget hiervoor is beperkt. Van der Gaag roept het nieuwe kabinet daarom op om weer extra te gaan investeren in klimaatbeleid. "De subsidies voor de verduurzaming van woningen en voor de productie van duurzame energie moeten worden uitgebreid. En er is extra geld nodig voor wind op zee en voor de verduurzaming van de industrie."

Naast de verplichting om meer duurzame energie te produceren zijn er ook afspraken gemaakt over het besparen van energie. Van Europa moet er 26,4 procent minder energie verbruikt worden, maar in Nederland dreigt dat percentage te blijven steken op 21,5 procent.

"Dus we moeten er ook voor zorgen dat we huizen sneller gaan isoleren en dat we elektrische auto's stimuleren, want die gaan veel efficiënter om met energie dan benzineauto's", zegt Van der Gaag.

Waar het kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB het klimaatbeleid niet hoog op de agenda had staan, is de NVDE optimistisch over de ambities van het nieuwe kabinet. "Ik geloof eigenlijk dat Jetten, Bontenbal en Yesilgöz echt gemotiveerd zijn voor de energietransitie. De een misschien wat meer vanwege het klimaat, de ander misschien meer vanwege de onafhankelijkheid en de kansen voor bedrijven in Nederland. Maar ik geloof eigenlijk dat zij wel van plan zijn om hier werk van te gaan maken."

Naar verwachting wordt er eind deze maand meer duidelijk over de plannen van het minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Dan moet ook blijken of, en zo ja hoeveel, extra geld er voor klimaatbeleid beschikbaar is.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat onderzoek doen naar vier leveranciers van stadswarmte. Zij hebben mogelijk te veel winst gemaakt op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. De waakhond gaat onderzoeken of de hoge winst eenmalig is geweest.

Warmteleveranciers mogen niet meer dan 6,8 procent aan winst boeken op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. Die regel is ingesteld om huishoudens die zijn aangesloten op het warmtenet (oftewel stadswarmte) te beschermen tegen onredelijk hoge tarieven. Overstappen naar een andere leverancier kan namelijk niet.

Elk jaar doet de ACM onderzoek naar 24 leveranciers. Over 2024 viel op dat vier daarvan hogere winsten boekten dan 6,8 procent. In eerste instantie wil de ACM nu weten hoe het kan dat deze leveranciers meer verdienden dan "het redelijke rendement". Als blijkt dat deze vier bedrijven ook in 2025 meer verdienden dan de norm, kunnen zij worden gedwongen de tarieven voor 2027 aan te passen.

Om welke vier warmteleveranciers het gaat meldt de ACM niet.

Er moet nog heel wat gebeuren voordat chipfabrikant Nexperia weer in rustiger vaarwater terechtkomt. Bovendien staat het bedrijf er financieel een stuk minder goed voor dan een paar maanden geleden.

Dat bleek vandaag tijdens een urenlange zitting bij de Ondernemingskamer. In de zaak staat Nexperia lijnrecht tegenover moederbedrijf Wingtech en ook eigenaar Zhang Xuezheng, bekend als mr. Wing. Over en weer klonken er veel verwijten.

Een grote bestelling

Een belangrijk onderdeel in deze zaak zijn beschuldigingen van wanbeleid aan het adres van Wing. Het draait daarbij in het bijzonder om een bestelling van zogenoemde wafers, platte schijven waarop de chips worden geprint. Deze bestelling moest Nexperia doen bij een andere onderneming van Wing, WingSkySemi. De bestelling zou veel groter zijn geweest dan nodig, waardoor Nexperia de kas van WingSkySemi zou spekken.

De eigenaar zelf was vandaag niet aanwezig in de rechtbank. Zijn advocaat zegt dat hij "zich daartoe niet in staat acht gezien alle gebeurtenissen".

Wings afwezigheid werd betreurd door de ondernemingsraad (or) van Nexperia, die spreekt namens het personeel van het bedrijf. De or geeft aan dat ze Wing "graag zou hebben gesproken hier in de rechtszaal vandaag".

Er is al maanden sprake van een crisissituatie bij de chipfabrikant. Naast het besluit van de Ondernemingskamer speelde ook de ingreep van demissionair minister Karremans van Economische Zaken mee. Die vreesde dat kennis en kunde naar China zou verdwijnen. In reactie hierop verbood China de export van chips die in China worden verwerkt. Dit is een zeer belangrijke productielocatie. Het leidde tot een crisis in de Europese autosector, die min of meer werd bezworen nadat Karremans zijn maatregel had geschorst. Maar de situatie is nog niet de oude.

Scheuring binnen Nexperia

Het heeft inmiddels geleid tot een de facto scheuring binnen Nexperia, waarbij de locatie in China een geheel eigen koers vaart. Vandaag tijdens de zitting werd benadrukt hoe belangrijk het is dat de twee kanten weer gaan samenwerken. Maar van een pasklare oplossing om dit voor elkaar te krijgen, lijkt nog geen sprake.

De advocaten van Wingtech waarschuwden dat Nexperia er de afgelopen maanden financieel niet op vooruit is gegaan. Zo zou er in twee maanden tijd 100 miljoen dollar "zijn verbrand". Verder kan de chipfabrikant volgens hen niet meer rekenen op leningen van banken, terwijl er wel forse investeringen moeten worden gedaan.

Verkoop fabrieken

Verder bleek dat vorig jaar gekeken is naar de verkoop van de Europese fabrieken. Het was onderdeel van 'Project Rainbow'. Wing zou dit project hebben geïntroduceerd om zo de kans te verkleinen dat Nexperia op een Amerikaanse zwarte lijst wordt gezet; als je op zo'n lijst staat is het veel moeilijker om handel te drijven.

Volgens de advocaat van Wingtech is de verkoop van de fabrieken in Hamburg en Manchester inderdaad onderzocht, maar al snel werd duidelijk dat dit geen realistische mogelijkheid was. Het project is toen niet verder uitgewerkt.

De Ondernemingskamer doet uiterlijk over vier weken uitspraak over de vraag hoe het nu verder moet gaan; komt er een onderzoek of worden ingestelde maatregelen teruggedraaid. In dat laatste geval zou Wing kunnen terugkeren als bestuurder.

Volgens hoogleraar ondernemingsrecht Manuel Lokin is er een grote kans, op basis van wat er vandaag in de rechtbank is gezegd, dat de Ondernemingskamer een onderzoek toe zal wijzen. Het is mogelijk dat de rechtbank Wing deels tegemoet komt om ervoor te zorgen dat de band tussen Nexperia Nederland en Nexperia China weer wordt hersteld. Een mogelijke oplossing die de Ondernemingskamer heeft, is om Wing of iemand namens hem weer een bestuursrol te geven om het gesprek tussen de partijen op gang te krijgen.

Economieverslaggever Aida Brands zat vandaag in de rechtszaal:

"Voor de zaak was ontzettend veel aandacht van de internationale pers. Maar opvallend was dat de zaal voor de helft was gevuld met advocaten van alle betrokken partijen. Het laat zien dat de belangen enorm zijn en iedereen tot de tanden juridisch bewapend wil zijn.

Het knetterde ook behoorlijk. Wie is nou de schuldige van dit uit de hand gelopen conflict? Heel veel dichter tot elkaar leken de partijen niet te komen. Ook blijft onduidelijk of het plaatsen van de grote bestelling van chiponderdelen nou in het belang van Nexperia was of niet. Waren de zorgen over verplaatsingen naar China terecht of waren er helemaal geen serieuze plannen? Op al deze vragen kwamen geen eenduidige antwoorden.

Opvallend was ook dat demissionair minister Karremans er flink van langs kreeg van een van de advocaten van Wingtech.

De vraag blijft na vandaag of het besluit van de minister om zich actief met Nexperia te bemoeien, de problemen niet veel groter heeft gemaakt."

Een van de grootste defensiebedrijven van Europa komt naar de Amsterdamse beurs. Het Tsjechische Czechoslovak Group wil een notering in Amsterdam, zo maakte het bedrijf vanmorgen bekend. Afhankelijk van de omstandigheden, moet de beursgang "de komende weken" plaatsvinden.

Het gerucht dat Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs wil ging al langer. Volgens dagblad Financial Times wordt het bedrijf met een beursnotering 30 miljard euro waard. Dat zou net zo groot zijn als pakweg ABN Amro, Ahold Delhaize of Philips. Het zou bovendien een van de meest waardevolle Europese defensiebedrijven worden.

Czechoslovak Group werd in 1995 door ondernemer Jaroslav Strnad opgericht als Excalibur Army. Zijn zoon Michal is momenteel de directeur. Het bedrijf produceert onder meer gepantserde voertuigen en munitie. Twee derde van de inkomsten komt van NAVO-lidstaten. Tien jaar geleden werd de naam veranderd in Czechoslovak Group.

In een persbericht zegt Czechoslovak Group voor 750 miljoen euro aan nieuwe aandelen uit te geven via de Amsterdamse beurs. Ook willen huidige investeerders voor 900 miljoen euro aan bestaande aandelen verkopen, waaronder de Amerikaanse beleggingsfondsen Artisan Partners en BlackRock, en de Al-Rayyan Holding uit Qatar.

De Nijmeegse chipmaker Nexperia was vorig jaar opeens het middelpunt van een internationale rel. Autofabrikanten wereldwijd dreigden geen auto's meer te kunnen produceren door het conflict bij Nexperia.

Vandaag buigt de Ondernemingskamer, de rechtbank die zich met bedrijfszaken bezighoudt, zich over de vraag of er een onderzoek moet komen naar de situatie bij Nexperia. Wat kunnen we verwachten? Vijf vragen over deze zaak.

Wat was er ook al weer aan de hand bij Nexperia?

Het rommelt het afgelopen jaar al een tijd bij Nexperia. Eind september slaat de bom in. De situatie is volgens demissionair minister Karremans van Economische Zaken zo dringend dat hij een nog nooit gebruikte wet uit de Koude Oorlog inzet om de controle bij het bedrijf over te nemen. Volgens de minister dreigen anders belangrijke kennis en productieplekken uit Europa te verdwijnen.

Een dag na deze ingreep stappen drie bestuursleden naar de Ondernemingskamer. Volgens hen handelt de Chinese topman Zhang Xuezheng (bijnaam mr. Wing) in het nadeel van Nexperia. Zo zou een enorme hoeveelheid onderdelen worden besteld bij een ander bedrijf van hem. Een hoeveelheid die volgens de bestuursleden helemaal niet nodig is voor Nexperia. Ook brachten de bestuursleden naar voren dat mr. Wing de volledige macht naar zich toe probeert te trekken door hen snel te zullen ontslaan. Het ministerie van Economische Zaken sluit zich als belanghebbende aan bij de zaak. Dit gebeurt zelden.

De rechter deelt de zorgen van de bestuursleden en besluit op dezelfde dag mr. Wing te schorsen en de aandelen van de Chinese eigenaar af te nemen. "Het is nog nooit eerder gebeurd dat zonder hoor en wederhoor zo'n maatregel is genomen door de Ondernemingskamer", zegt Loes Lennarts, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Waarom is deze zaak zo bijzonder?

Het gebeurt niet vaak dat een bedrijf het middelpunt is van zo'n grote storm. Het ingrijpen van minister Karremans en het besluit van de Ondernemingskamer begin oktober veroorzaken een gigantisch conflict met China.

Het land verbiedt Nexperia nog chips uit China te exporteren en in een paar weken tijd leidt dit tot grote problemen bij veel autofabrikanten over de hele wereld. Nexperia wordt zelfs onderwerp van gesprek tussen de Chinese president Xi en de Amerikaanse president Trump in november.

Wat doet de Ondernemingskamer vandaag?

De Ondernemingskamer buigt zich over de vraag of nader onderzoek bij Nexperia nodig is. Dat gebeurt als er "gegronde reden is voor twijfel aan een juist beleid en een juiste gang van zaken" bij een bedrijf.

De Ondernemingskamer kan tijdelijke acties nemen die verdere schade aan Nexperia moeten voorkomen. Nog onduidelijk is wat die acties kunnen zijn. Vandaag wordt nog geen uitspraak in de zaak verwacht.

Wat kunnen we verwachten?

Los van het oordeel van de rechter zal vandaag vooral heel interessant zijn om te horen welk bewijs er op tafel ligt. Was er daadwerkelijk sprake van wanbeleid of zijn er toch meer kanten aan dit verhaal?

Als wanbeleid wordt aangetoond, kan dit verstrekkende gevolgen hebben. Zo raakte ondernemer Gerard Sanderink vorige maand zijn bedrijven Centric en Oranjewoud definitief kwijt nadat door hem gevoerd wanbeleid was vastgesteld. Bij SNS Reaal kwam de directie drie jaar geleden juist met de schrik vrij, toen een onderzoek aantoonde dat er geen bewust wanbeleid was gevoerd tijdens de ondergang van de bank-verzekeraar.

Hoe moet het nu verder?

Het conflict in en rondom Nexperia wordt inmiddels op zoveel niveaus uitgevochten dat het voor de Ondernemingskamer nog een hele kluif zal worden om de onderste steen boven te krijgen.

Inmiddels zijn de grootste chiptekorten voor de auto-industrie verdwenen. Nexperia levert ook weer mondjesmaat chips, maar de toekomst van het bedrijf is nog onzeker.

Bij veel zaken bij de Ondernemingskamer slagen betrokken partijen er tussentijds toch nog in om er samen uit te komen. Maar het is de vraag of dat in het geval van Nexperia gebeurt. Niet alleen zijn de verhoudingen tussen China en Nederland verzuurd, ook binnen Nexperia is een flinke kloof ontstaan. Het zal nog een tijd duren voordat de werkelijke gevolgen voor Nexperia duidelijk worden.

"Ik krijg er pijn van in mijn buik", zegt Erik Gerritsen over het CPB-bericht vanochtend dat 12.000 huurders van corporatiewoningen daarnaast een of meerdere koopwoningen bezitten en vaak weer verhuren. Gerritsen is directeur van de grote Amsterdamse wooncorporatie Ymere en kent de gevolgen maar al te goed.

Hoewel het gaat om nog niet 1 procent van het totaal aantal huurders in de corporatiesector, zijn het wel 14.374 woningen. En elk huis telt, zegt Gerritsen. "Elke dag hoor ik over mensen in een schrijnende situatie of van wie het leven op pauze staat. Die mensen gun ik die woning meer dan iemand die er drie koophuizen op nahoudt."

De CPB-cijfers zijn nieuw, maar de maatschappelijke verbolgenheid groeit al een paar jaar. Vijf jaar geleden analyseerde het Kadaster cijfers in opdracht van NRC waaruit een vergelijkbaar beeld naar voren kwam, wat leidde tot Kamervragen. Corporaties laten intussen in toenemende mate nieuwe huurcontracten opstellen. En vorig jaar was er de gewonnen rechtszaak van Ymere tegen een huurder.

Wat doen deze huurders met hun koopwoning?

Een groot deel van de scheefwoners met een koophuis verhuurt dat huis, zegt het CPB. Soms aan een eigen kind, soms aan een ouder, maar veel vaker nog aan iemand die verder van hen af staat. Dat is het geval bij zo'n 4000 woningen.

Bij een paar duizend andere huizen woont een ex-partner nog in de woning. Daarnaast staan er ook nog zo'n 2000 huizen leeg, in ieder geval op papier. Het kan wel dat die huizen als tweede huis worden gebruikt of zonder registratie ook verhuurd worden. Of dat zo'n huis wordt verbouwd.

Ymere zette juridische stappen nadat aan het licht was gekomen dat een huurder in een sociale huurwoning woonde, maar ondertussen twee koopwoningen verhuurde voor duizenden euro's. De man vond dat hij niets verkeerd deed en weigerde de woning terug te geven. Daarop spande Ymere een zaak aan.

De corporatie wilde de woning terug vanwege 'dringend eigen gebruik'. Dat argument wordt normaal gesproken ingezet als een huiseigenaar er zelf in wil wonen, nu zodat er iemand kon wonen die de sociale huurwoning echt nodig heeft. De rechtbank gaf de woningcorporatie gelijk.

Aangepast contract

De zaak heeft veel teweeggebracht, zegt advocaat Koert Gobbens van het Rotterdamse Yur Advocaten. Hij helpt corporaties bij het wijzigen van huurcontracten om dit soort vormen van scheefhuur tegen te gaan, iets dat steeds meer urgentie krijgt.

"Nu is het enige dat vaak benoemd wordt, dat de woning iemands hoofdverblijf moet zijn. En zelfs dát staat nog niet altijd in bestaande contracten. De wet zegt verder vooral dat je een goede huurder moet zijn. Maar ook als een huurder meerdere koopwoningen bezit, kan diegene in theorie nog zeggen: ik zorg prima voor deze huurwoning, dus geen reden tot ontruiming."

Hoewel corporaties zich door de uitspraak van Ymere gesterkt voelen, waarschuwt Gobbens dat dit gaat om een specifieke situatie. "Elke situatie staat op zich, en het is ook altijd de vraag wat er in het contract staat. Het wijzigen van een lopend contract is lastig, een huurder zal daarmee niet snel vrijwillig akkoord gaan."

Speurwerk

Grote vraag in deze discussie: hoe kom je er als verhuurder achter dat een huurder scheefwoont en wat doe je vervolgens?

Leendert Yntema speurt beroepsmatig naar fraude. Hij werkt voor verschillende woningcorporaties en komt wekelijks gevallen tegen van huurders die ook koophuizen bezitten. Onderdeel van de onderzoeken is langsgaan bij het huurhuis.

"Als diegene keurig in de sociale huurwoning woont, kun je niet veel doen", zegt Yntema. "Maar het komt ook voor dat huurders eigenlijk in het koophuis wonen en andere mensen in de huurwoning laten wonen. Als vriendendienst, of als illegale onderhuur." In zulke gevallen kan sprake zijn van woonfraude en kan de corporatie stappen ondernemen.

Ymere vraagt inmiddels aan aspirant-huurders of ze vastgoed hebben. "Hebben ze dat, dan gaan we geen huurcontract met ze aan", zegt Gerritsen. Aan de voorkant is het nu geregeld, zegt hij. Maar wil je handhaven bij bestaande huurders, dan is dat verschrikkelijk lastig. "En dat is per toeval: op basis van controles, tips van buren. Het liefst zouden we eens per jaar de gegevens naast elkaar leggen en in gesprek gaan met de mensen die dus blijkbaar genoeg woningen hebben om er zelf in te wonen."

Centrale banken wereldwijd steunen de voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, nadat hij gedagvaard werd door het ministerie van Justitie in de Verenigde Staten.

Powell sprak zich zondag in een videoverklaring uit tegen de druk van de regering-Trump die dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat. Powell werd gedagvaard wegens het overschrijden van kosten bij de renovatie van Fed-gebouwen, maar volgens hem is dit niet de echte reden voor de dagvaarding en moet het in een bredere context gezien worden.

Volgens Powell wordt er gedreigd met een strafrechtelijk onderzoek omdat de Fed de rente vaststelt om "het algemeen belang te dienen, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen".

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) steunt de solidariteitsverklaring van centrale banken wereldwijd aan Powell. "We staan volledig achter voorzitter Jerome Powell" en "het is cruciaal dat de onafhankelijkheid van de Fed en zijn voorzitter behouden blijft", schrijft de ECB in een verklaring. De Nederlandsche Bank (DNB) valt hier ook onder. Leiders van centrale banken van onder andere Engeland, Canada en Zuid-Korea steunen de verklaring ook.

Onafhankelijk

De Fed (Federal Reserve) is een onafhankelijk instituut in de Verenigde Staten, en die onafhankelijkheid is belangrijk, benadrukken de centrale banken. Als centrale bank van de VS zorgt de Fed ervoor dat prijzen stabiel blijven en niet te hard stijgen.

Sommige politici zouden de rente graag verlagen om geld lenen goedkoper te maken, wat hen voor de verkiezingen populairder zou kunnen maken. Centrale banken houden juist rekening met de langere termijn en nemen daarvoor soms impopulaire beslissingen zoals het duurder maken van het lenen van geld.

Trump uitte al vaker kritiek op Powell omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt. Op korte termijn kan de verlaging zorgen voor economische groei, maar op de langere termijn kan het de inflatie verder aanjagen. Eerder probeerde de Amerikaanse president al een bestuurder van de Fed, Lisa Cook, te ontslaan, maar de rechter oordeelde dat dit onterecht was.

Trump kreeg ook al kritiek van zijn eigen partijgenoot senator Thom Tilles. Hij leverde felle kritiek op het ministerie omdat de Amerikaanse regering een eind zou maken aan de onafhankelijkheid van de Fed met deze actie. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel", zei Tilles in een reactie op de video van Powell.

Ook Trumps eigen minister van Financiën, Scott Bessent, is niet blij met de dagvaarding. Hij zei volgens nieuwsmedium Axios dat die "een zooitje creëert", en slecht zou zijn voor de financiële markten.

De prijzen zijn het afgelopen jaar net zo hard gestegen als het jaar ervoor. Net als in 2024, kwam de inflatie over 2025 uit op 3,3 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt de inflatie nog altijd ver van het gewenste niveau van zo'n 2 procent.

Afgelopen jaar waren het met name voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken die het leven duurder maakten. De prijzen lagen in 2025 gemiddeld 4 procent boven de prijzen van het jaar daarvoor.

Van voeding en dranken schoot vorig jaar vooral de prijs van rundvlees flink omhoog, met 23 procent. Daarnaast werd een kopje koffie met ruim 20 procent stevig duurder.

Ook de prijs van cacao (18,8 procent) en chocolade (18,4 procent) nam behoorlijk toe. Een andere grote prijsaanjager was boter, dat ruim 11 procent in prijs steeg.

Huurverhoging

CBS-econoom Frank Notten noemt de huren als grootste drijfveer van de hoge inflatie. "Dat tikt aan", benadrukt hij. De huren stegen in 2025 harder dan een jaar eerder. Dat stuwt de inflatie."

Tegen prijsstijgingen staan ook producten die vorig jaar juist goedkoper werden. Voor een vliegticket betaalde je in 2025 gemiddeld 7,2 procent minder dan in 2024. Verder was een liter benzine 2,4 procent goedkoper.

Voor een mobiel telefoonabonnement betaalde je 6,7 procent minder. "Daardoor komt de inflatie over 2025 op hetzelfde percentage uit als 2024", zegt Notten.

Wat de pijn voor consumenten ook matigde, waren de gestegen lonen. Vorig jaar lagen de cao-lonen gemiddeld 5 procent hoger dan in 2024. Die loonstijging is weliswaar minder dan in de twee jaren ervoor, maar is wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar.

Zo'n 12.000 huurders die in een huurwoning van een corporatie wonen, zijn eigenaar van een of meerdere koopwoningen in Nederland. Dat botst met de bedoeling van corporaties om woningen beschikbaar te stellen voor mensen die zelf niet aan een woning kunnen komen, zegt het Centraal Planbureau (CPB).

Van de ongeveer 12.000 'huurder-eigenaars' lijkt bij ongeveer 2000 huurder-eigenaars het woningbezit voort te komen uit omstandigheden waar hij of zij weinig invloed op had, zoals bij een scheiding waarbij de partner in de koopwoning blijft wonen waarvan beiden eigenaar blijven.

Het kan ook zijn dat een ouder overlijdt, waardoor een huurder door te erven mede-eigenaar van de woning is geworden.

10.680 huurders van een corporatiewoning zijn eigenaar of mede-eigenaar van één koopwoning. 1193 huurders zijn eigenaar van meerdere koopwoningen. Het CPB telde 33 huurders van een corporatiewoning die meer dan tien koopwoningen bezitten.

Wachtlijsten

De 12.000 huurders vormen ongeveer een half procent van alle corporatiehuurders. Nederland telt ongeveer 4,2 miljoen koopwoningen en 3,1 miljoen huurwoningen. 2,7 miljoen huurwoningen zijn eigendom van een corporatie.

Het CPB noemt het fenomeen niet wijdverspreid, "maar vanwege de lange wachtlijsten voor sociale huurwoningen en de duidelijke spanning met de doelstelling van corporaties desalniettemin relevant".

Vermogenstoets

De koepel van Nederlandse woningcorporaties Aedes zegt weinig gereedschap te hebben om dit soort huurders uit huis te plaatsen. "Wat ons zou helpen is een vermogenstoets, iets wat wij nu niet mogen doen", zegt voorzitter Liesbeth Spies. "Nu mag een corporatie alleen kijken naar inkomen, en niet naar vermogen, zoals in de vorm van aandelen of woningen."

Volgens Spies zou het helpen een inkomens- ook een vermogenstoets toe te passen en het gesprek met betreffende huurders aan te gaan. "Dan kunnen we ze vertellen: je hebt een andere plek om te gaan wonen en je houdt nu een woning bezet voor iemand die daar echt noodzaak toe heeft. Dus laten we hem toewijzen aan iemand die het inkomen heeft dat past bij een sociale huurwoning."

Wat zijn corporaties?

Woningcorporaties zijn organisaties zonder winstoogmerk, die vooral huurwoningen uitbaten voor mensen die relatief weinig verdienen (minder dan pakweg 51.000 euro per jaar). De huur mag maximaal zo'n 930 euro per maand bedragen.

Veel woningcorporatie verhuren echter ook zogenaamde 'middenhuur'-woningen, die per maand meer dan 930 euro kosten. Voor deze woningen is doorgaans dan ook geen wachtlijst.

De Verenigde Staten gaan landen die handelen met Iran een invoerheffing van 25 procent opleggen. Dat heeft president Trump aangekondigd via zijn eigen berichtenplatform Truth Social.

"Met onmiddellijke ingang zal elk land dat zakendoet met de Islamitische Republiek Iran een tarief van 25 procent betalen op alle handel die met de Verenigde Staten wordt gedreven. Dit besluit is definitief en bindend", schrijft Trump, zonder verdere details te geven. Ook het Witte Huis geeft geen verdere tekst en uitleg.

Onder meer China, Turkije, Rusland en de Verenigde Arabische Emiraten zijn belangrijke handelspartners van Iran. Veel westerse landen handelen nauwelijks met het land. Dat komt onder meer door sancties die de VS al eerder invoerde tegen Iran, die ook gelden voor bedrijven die handelen in zowel de VS als in Iran.

Protesten

Trump kondigt de heffing aan naar aanleiding van de aanhoudende demonstraties in Iran. In eerste instantie gingen mensen de straat op vanwege sterk gestegen prijzen voor onder meer boodschappen, maar inmiddels eisen demonstranten ook meer politieke vrijheid, vrouwenrechten en het vertrek van de geestelijke leiders.

Het regime slaat de protesten hard neer. Volgens mensenrechtenorganisaties is het dodental door het gewelddadige optreden opgelopen tot 646. Ook zouden tienduizenden mensen zijn opgepakt.

Exacte aantallen zijn er niet: er is slechts beperkte informatie over de situatie in Iran, omdat de regering het internet grotendeels heeft platgelegd en er geen vrije pers is.

Trump dreigde al met militair ingrijpen in Iran, als zou blijken dat het regime dodelijk geweld gebruikt tegen demonstranten. Hij zou inmiddels meerdere scenario's hebben ontvangen van zijn militaire staf, maar nog geen definitief besluit hebben genomen.

De dagvaarding van Jerome Powell, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Fed, veroorzaakt een golf van bezorgdheid in de financiële wereld.

"Een ongekende poging om via aanvallen van het Openbaar Ministerie de onafhankelijkheid van de Fed te ondermijnen", noemen alle nog in leven zijnde voorgangers van Powell de stap in een veroordeling. Onder hen ook de 99-jarige Alan Greenspan, vermaard om zijn termijnen onder vier presidenten.

Zelfs Trumps eigen minister van Financiën waarschuwde volgens nieuwssite Axios voor de gevolgen. De dagvaarding "made a mess", volgens Scott Bessent, het veroorzaakt gerotzooi. Het aanpakken van Powell door justitie kan volgens hem grote gevolgen hebben op de financiële markten.

Na het bekend raken van de dagvaarding van Powell daalde de dollar in waarde en steeg de prijs van goud naar een recordhoogte.

Ongekend

Klaas Knot, tot voor kort president van de Nederlandse centrale bank DNB en invloedrijk bestuurslid van de Europese Centrale Bank, noemt de directe aanval op Powell "ongekend".

"Aanvallen op de onafhankelijkheid van centrale banken komen wereldwijd voor, maar er is in de westerse wereld toch wel consensus dat een onafhankelijke centrale bank de beste waarborg is om prijsstabiliteit te handhaven."

De dagvaarding van Powell is volgens Knot een dreigement van Trump aan alle Fed-bestuurders, met name aan de opvolger van Powell. Zijn termijn als voorzitter loopt over vier maanden af.

Zeer onverkwikkelijk

"Als de bestuurders zich niet voegen naar de wensen van de Amerikaanse president ten aanzien van het rentebeleid, dan zal hij niet schromen om zelfs het strafrecht in te zetten om achter deze bestuurders aan te gaan," zegt Knot. "En dat is natuurlijk een zeer, zeer onverkwikkelijke situatie om op onafhankelijke wijze je werk te kunnen doen."

Knot zegt dat hij in zijn 14 jaar als DNB-president nooit hoefde te vrezen voor zijn onafhankelijkheid van het ministerie van Financiën. "Natuurlijk wisselden we wel eens een mening uit over het een en ander, maar ik heb altijd de volle vrijheid gevoeld om uiteindelijk mijn eigen positie te kiezen bij de Europese Centrale Bank." De ECB bepaalt de rente voor de euro-landen.

President Trump zegt niets geweten te hebben van de dagvaarding van Powell. De Amerikaanse justitie dreigt met een strafrechtelijk onderzoek vanwege een verklaring in de Senaat over kostenoverschrijdingen bij de renovatie van Fed-gebouwen. Powell spreekt van een voorwendsel om het beleid van de centrale bank te beïnvloeden. Trump heeft eerder justitie ingezet om mensen die hem onwelgevallig waren onder druk te zetten.

Trump stoort zich al langer aan de terughoudendheid van de Fed om de rente te verlagen. Dat kan op korte termijn economische groei opleveren, maar op langere termijn jaagt het de inflatie aan. Eerder ontsloeg hij al op valse gronden een andere bestuurder van de Fed.

Er is voor ongeveer 9 miljoen euro aan schade gemeld aan auto's, huizen en inboedels van particulieren op oudejaarsavond en nieuwjaardag. Vergeleken met voorgaande jaren valt dat bedrag mee.

De schatting is gebaseerd op de eerste claims bij verzekeraars en cijfers van de Stichting Salvage. Die stichting biedt namens de verzekeraars hulp aan gedupeerden.

De ervaring is dat het uiteindelijke schadebedrag niet veel anders zal zijn, zegt een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. Normaal gesproken worden de hoogste claims het eerst ingediend. Vorig jaar werd in dezelfde periode voor ongeveer 16 miljoen euro aan schade gemeld. Uiteindelijk is toen voor 15,5 miljoen uitgekeerd.

Het relatief lage bedrag is opmerkelijk, omdat er in de aanloop naar het afgelopen Nieuwjaar veel meer vuurwerk is verkocht. Waardoor de gemelde schade veel lager is dan in voorgaande jaren, weet het verbond niet.

Voor de afgelopen jaarwisseling werd 35 procent meer vuurwerk verkocht dan bij de jaarwisseling 2024-2025:

De schatting beperkt zich tot schade die onder een particuliere opstal-, inboedel-, of autoverzekering valt. Medische kosten en schade voor bedrijven, scholen, kinderdagverblijven of overheidseigendommen zijn in de schatting niet meegenomen.

De schade voor niet-particulieren loopt in de tientallen miljoenen euro's, verwachten de verzekeraars. Het gaat dan bijvoorbeeld om de brand in de Vondelkerk in Amsterdam, diverse bedrijfsbranden, een grote brand in een flatgebouw in Rotterdam en een parkeergarage in Hellevoetsluis.

Elektriciteitscentrales hebben vorig jaar meer gas verbruikt dan in 2024. De centrales gebruiken gas om de schommelingen in de productie van wind- en zonne-energie op te vangen. De toename blijkt uit cijfers van de Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat.

De Gasunie transporteerde vorig jaar 63,4 miljard kubieke meter aardgas, 3,9 miljard kubieke meter meer dan het jaar daarvoor. Vooral op koude en donkere dagen in de winter werd flink meer gas getransporteerd. Op de dagen dat minder duurzame energie wordt opgewekt, vangen gascentrales een deel van deze vraag op.

Het totale gastransport is de laatste vijf jaar wel aan het dalen. 2025 is daar een uitzondering op, zegt directeur bij Gasunie Transport Services, Jeroen Zanting. "Dat het gastransport vorig jaar is gestegen komt voornamelijk doordat elektriciteitscentrales meer gas hebben verbruikt, de gasvoorraad aan het begin van 2025 erg laag was en weer aangevuld moest worden, en er meer gas is vervoerd naar Duitsland."

"Vergroening in de elektriciteitsindustrie is heel succesvol geweest, waardoor gas steeds vaker een balanceerrol heeft gekregen", aldus Zanting. "Gascentrales kunnen snel leveren en zijn daarom geschikt om de vraag naar stroom op onzekere dagen op te vangen, al zal het aantal momenten dat gas ingezet wordt steeds beperkter worden."

Aan- en uitzetten

Voorheen kwam alle stroom uit kolen en gascentrales, maar dit verschuift steeds meer naar groene stroom. "Gas blijft onmisbaar, maar tegelijkertijd gebruikt Nederland inmiddels voor meer dan de helft stroom uit hernieuwbare bronnen", zegt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). "Een recordhoeveelheid ten opzichte van voorgaande jaren."

"Nederland draait steeds vaker op zon en wind, maar die kun je niet zomaar aan- en uitzetten. Een betrouwbaar vangnet blijft daarom cruciaal", zegt Van der Gaag. Dat vangnet bestaat voor een groot deel nog uit kolen- en gascentrales, maar kan ook worden gecreëerd met biomassa, groene waterstof of het gebruik van een kerncentrale. "Biomassa is al ver ontwikkeld, dus op korte termijn is dit het voornaamste duurzame vangnet."

Meer vloeibaar gas

Vorig jaar werd voor het eerst meer vloeibaar gas (lng) geïmporteerd met schepen dan dat er aardgas via pijpleidingen naar Nederland kwam, met de Verenigde Staten als grootste leverancier. De lng-import steeg vorig jaar met meer dan een kwart.

Nederland heeft sinds het begin van de Oekraïne-oorlog in 2022 de import van Russisch gas afgebouwd. Daarnaast is het zogeheten Groningenveld gesloten voor gasproductie. Lng-import uit de Verenigde Staten en Qatar speelt sindsdien een steeds belangrijkere rol voor de Nederlandse, maar ook Europese gasvoorraad. Gas wordt nu via schepen aangevuld vanuit de VS en via de leidingen vanaf de havens in Rotterdam en Groningen naar Nederland en andere EU-landen vervoerd.

Door de inval in Oekraïne wordt de gasvoorraad scherp in de gaten gehouden. Vorig jaar is zo'n 21 procent meer gas opgeslagen dan een jaar eerder. Toch waren de voorraden aan het begin van de winter leger dan in voorgaande jaren. Volgens de Gasunie komt dit doordat de gasopslagen in het voorjaar van 2025 al relatief leeg waren.

Chemiebedrijven

Als je inzoomt op de cijfers voor de chemische industrie, zie je dat gastransport naar deze sector met 9 procent daalde. Deze trend is na de inval in Oekraïne verder versterkt. "Het zegt veel over de industriële activiteit en wordt gedreven door fabrieken die in Nederland zijn gesloten of stilstaan. Dat is nu nog meer zo dan aan het begin van de oorlog", zegt de directeur van de Gasunie.

Vorig jaar hebben veel chemiebedrijven in Nederland fabrieken moeten sluiten. Het gasverbruik van de industrie is daardoor afgenomen. "Het is een feit dat de industrie in Nederland een hogere energieprijs moet betalen dan in onze buurlanden en daardoor een concurrentienadeel hebben", zegt Van der Gaag.

Zanting benadrukt dat de Nederlander van deze cijfers niks heeft gemerkt. "De leveringszekerheid is afgelopen jaar nagenoeg 100 procent geweest, dus de mensen thuis met een aansluiting op het gasnet merken hier niks van."

De uitgever en eigenaar van de Bruna- en AKO-winkels, Audax, wordt verkocht. Dat staat in het jaarverslag van 2024 van de uitgever en werd opgemerkt door het FD.

Wie de nieuwe eigenaar is, wordt niet bekendgemaakt. Een woordvoerder van Audax zegt tegen het FD dat nog geen naam genoemd kan worden omdat de aandelenoverdracht nog niet heeft plaatsgevonden. Door de verkoop is het bedrijf voor nu uit de problemen.

Audax was al langere tijd op zoek naar een koper. Het bedrijf kampt al jaren met verliezen. Ook was het nog altijd bezig schulden bij de Belastingdienst en het UWV, die zijn gemaakt tijdens de coronaperiode, terug te betalen. In het jaarverslag staat dat Audax deze schulden begin dit jaar zal hebben afgelost. Hierdoor werd de verkoop vergemakkelijkt.

De Bruna-eigenaar en tijdschriftenuitgever kampt al jaren met problemen. Door de digitalisering kopen steeds minder mensen boeken en tijdschriften. In 2021 kwam daar de coronacrisis bovenop. Audax moest door de financiële moeilijkheden de afgelopen jaren ook AKO-winkels op stations sluiten.

Audax heeft sinds 2020 alleen maar verlies geleden. In 2024 bedroeg het verlies 11 miljoen euro. Over vorig jaar zijn de exacte cijfers nog niet bekend.

Dolf van den Brink legt na bijna zes jaar zijn functie als bestuursvoorzitter neer bij Heineken. In een persbericht laat Heineken weten dat hij eind mei stopt.

Zijn vertrek is in overleg gegaan met de raad van commissarissen. Volgens Van den Brink is dit het juiste moment om de leiding aan een nieuwe topman of -vrouw over te dragen.

"De afgelopen jaren zijn gekenmerkt door ingrijpende veranderingen, waarbij Heineken een transformatie heeft doorgemaakt en nu een stadium heeft bereikt waarin een leiderschapswisseling het bedrijf het beste zal dienen bij de verdere uitvoering van zijn langetermijnambities", laat Van den Brink optekenen in het persbericht.

Na zijn vertrek zal Van den Brink nog wel tijdelijk aanblijven als adviseur.

Congo

Van den Brink werkte, voordat hij in 2020 als CEO begon, al ruim twintig jaar voor het biermerk. Hij kwam in 1994 binnen als trainee met diploma's van de studies filosofie en bedrijfskunde op zak. In tussenliggende jaren werkte hij vooral overzees, onder meer als afdelingshoofd in de Verenigde Staten en Mexico.

Zijn eerste buitenlandse taak lag hem in 2005 te wachten in Congo. Hier ging Van den Brink als commercieel directeur aan de slag om de omzet in Afrika te vergroten; wat hem lukte. "De basismotivatie achter alles wat we doen, is proberen om de marktleider te zijn. Dat is commercieel goed, maar ook heel erg belangrijk voor de status en het respect dat onze mannen thuis en onder vrienden krijgen", zei Van den Brink in de promotiefilm 'Een Hollands biertje in Afrika' uit 2008.

Na Congo ging Van den Brink naar de Verenigde Staten. "Een keerpunt in mijn carrière was dat ik ons Amerikaanse bedrijf door de financiële crisis van 2008 leidde en de omzet en het marktaandeel weer liet groeien", schrijft hij op zijn LinkedIn.

In 2012 wordt hij door tijdschrift Fortune geplaatst in de '40 under 40'-lijst van succesvolle zakenmensen onder de 40. Hier stond hij op samen met onder anderen Mark Zuckerberg, bestuursvoorzitter van Meta, toen Facebook.

Corona

Na zijn aanstelling in 2020 moest Van den Brink gelijk de koers van het bedrijf bijstellen vanwege de coronacrisis. Hij voerde bezuinigingen door en zette in op meer groei in opkomende economieën. Zijn tactiek werkte en in 2021 beleefde Heineken een topjaar met een winst van 3,3 miljard euro.

Vervolgens kreeg de topman te maken met stijgende prijzen vanwege de inflatie, oorlog in Oekraïne en importheffingen van Trump. Hierdoor moesten de bierprijzen ook flink omhoog. Ook vorig jaar kondigde de topman bezuinigingen aan. De verkoop van Heineken-bieren valt al enkele jaren tegen, vooral in Europa en Amerika.

De voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed), Jerome Powell, is gedagvaard door het Amerikaanse ministerie van Justitie. In een videoverklaring die gisteravond online ging, zegt Powell dat de Trump-regering dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat over kostenoverschrijdingen bij de renovatie van Fed-gebouwen. Het project dat 2,5 miljard dollar kost werd door Trump als buitensporig bestempeld.

Volgens Powell is de verklaring in de Senaat niet de echte reden voor de dagvaarding. Hij spreekt van een voorwendsel om de centrale bank verder onder druk te zetten om de rente te verlagen. "Deze ongekende actie moet worden gezien in de bredere context van de dreigementen en de aanhoudende druk van de regering."

Trump oefent al langer druk uit op de centrale bank om de rente te verlagen. Zo'n verlaging kan op korte termijn economische groei opleveren - wat Trump graag wil - maar op langere termijn de inflatie aanjagen. Het is de taak van de Fed om prijzen stabiel te houden en voor stabiele economische groei te zorgen.

Om politieke bemoeienis te voorkomen, is de Fed onafhankelijk. Dat moet zo blijven, vindt ook Trumps partijgenoot senator Thom Tilles. Hij levert felle kritiek op het ministerie. "Als er nog twijfel was of de Amerikaanse regering een eind wil maken aan de onafhankelijkheid van de Fed, mag die er nu niet meer zijn", zegt hij in een reactie op de video van Powell. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel."

De Democratische Senator Elizabeth Warren noemt Trump een wannabe dictator die de wet misbruikt om de Fed naar hem en zijn "miljardairvriendjes" te laten luisteren. Ook beschuldigt ze Trump van een "corrupte" poging tot overname van de bank.

In augustus ontsloeg Trump Fed-bestuurder Lisa Cook omdat zij documenten zou hebben vervalst om een gunstige hypotheek te krijgen. Het ontslag biedt Trump de kans om een bevriende kandidaat in het bestuur te krijgen. Cook is naar de rechter gestapt. Haar zaak dient over twee weken bij het Hooggerechtshof.

Renteverlaging

Trump heeft Powell herhaaldelijk bekritiseerd omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt, iets wat de president graag wil. Volgens Trump houdt de centrale bank de rente te hoog waardoor de economie niet kan groeien.

Hij noemde Powell een "enorme loser" en "meneer te laat". Ook liet de president onderzoeken of hij Powell kon ontslaan. Dat bleek niet te kunnen.

Dat Powell zich niet door Trump opzij laat zetten, bleek al in juni bij een inspectie door Trump van het renovatieproject:

Trump zegt dat hij niet op de hoogte is van een justitieel onderzoek tegen Powell. Het strafrechtelijk onderzoek tegen Powell wordt geleid door aanklager Jeanine Pirro in de hoofdstad Washington. Zij staat te boek als een bondgenoot van Trump.

Powells termijn als voorzitter eindigt aan het eind van dit jaar, maar hij kan ervoor kiezen tot begin 2028 lid van het Fed-bestuur te blijven. De Trump-regering wil dat hij ook zijn bestuurszetel opgeeft.

Dat een oogst te goed kan zijn, voelt tegenstrijdig. Het is het geval bij de Nederlandse telers. Door een goed groeiseizoen vorig jaar, zitten zij nu met ten minste een miljoen kilo groenten zonder bestemming.

Het is in de boerenwereld een bekende kwaal, zegt Thijs Geijer, sectoreconoom bij ING. "Ze zeggen weleens: de grootste ramp is geen ramp. Want groeit het te goed, dan is er veel aanbod in de markt en dus een lage prijs."

Het gebeurt nu bij gewassen als aardappels, wortelen en kolen. Door het warme en droge voorjaar is er een bulkend overschot van. Bovendien zijn sommige groenten te groot voor verkoop in de supermarkt.

Volle opslag

Zo ook bij Johan Pals. Hij zit met een overschot aan kolen en die zijn ook nog eens ontzettend groot. Exemplaren in de supermarkt wegen tussen de 700 gram en een flinke kilo. In zijn restpartij weegt één kool al meerdere kilo's.

Dat komt door een ander overschot: die van zijn aardappelen. Doordat daar minder vraag naar is, bleef zijn opslag vol. De kolen konden daardoor niet op tijd worden geoogst, en dus groeiden ze maar door. En dan wil geen winkel ze hebben.

190.000 kilo kool

Het is altijd moeilijk van restpartijen af te komen, maar nu nog meer, zegt Pals. Momenteel ligt er 190.000 kilo van zijn biologische kool te wachten op een nieuwe eigenaar. Die hoopt Pals te vinden met hulp van No Waste Army.

Die organiseert hiervoor zijn grootste 'reddingsactie' tot nu toe. "We kregen zoveel hulpvragen, daar moesten we wat mee", zegt medeoprichter Thibaud van der Steen.

Geïnteresseerden kunnen terecht bij zes telers verspreid over het land. Ze halen daar voor een vast bedrag een tas met groenten op of doneren geld aan de Voedselbank. Of het wordt verwerkt tot soep of sauzen.

Zo ook de ruim 50.000 hokkaido-pompoenen van Chris Poelen uit het Gelderse Groesbeek. Mensen mogen ze komen ophalen, of de houdbaarheid wordt opgerekt door ze te verwerken in een ander product.

Poelen zit nu met een overschot, in tegenstelling tot in 2024. Door het koude en natte weer had hij toen juist minder dan gedacht. "Soms is het hollen en dan weer stilstaan. De natuur bepaalt. Dat is het leven van de boer."

De ene keer een overschot, dan weer een tegenvaller. Het is een bedrijfsrisico van de ondernemer, stelt ook landbouworganisatie LTO. "En het is dus ook aan de ondernemer om daarop te anticiperen", zegt een woordvoerder.

Imperfectie

Volgens No Waste Army is een belangrijke oorzaak van de grote hoeveelheid overgebleven en afwijkende groenten, dat supermarkten strenge specificaties hebben. "Terwijl: de natuur bepaalt, niet de keten. Daar moeten we naar terug."

Nu bepalen in veel gevallen inkopers een jaar van tevoren wat van het land moet komen, zegt de ondernemer. "Maar je weet niet van tevoren wat er kan worden geoogst, en hoe dit eruitziet."

Volgens Van der Steen is er bij supermarkten wel de wil om te veranderen, maar loopt het systeem achter. "Te grote kolen kunnen bijvoorbeeld niet over banden, of passen niet in een kratje. Daardoor kunnen ze er niks mee."

Supermarkten zeggen dat ze wel degelijk iets doen tegen voedselverspilling. Zo biedt Jumbo kleinere appels toch aan. En in Albert Heijn is spinazie met hagelschade verkrijgbaar. Lidl zegt actief met telers aan oplossingen te werken wanneer er een groenteoverschot is.

Minibloemkool

De rol van de consument is volgens Van der Steen niet verwaarloosbaar. Die zou zich bewuster moeten zijn van wat er in Nederland wordt geoogst. En dus ook moeten meebewegen als een oogst mee- of tegenvalt.

Thijs Geijer ziet dat de supermarkt biedt wat de consument wil, en dat moet aan steeds meer eisen voldoen. Probleem is dat consumenten minder goed dan voorheen weten hoe ze afwijkende groenten kunnen verwerken.

"Daar waren we vroeger heel bedreven in. Nu is gemak belangrijk en zijn huishoudens kleiner. Minibloemkolen en -watermeloenen zijn populair. Via prijzen is de vraag wel te beïnvloeden, maar mensen gooien hiervoor niet hun hele eetpatroon om."

Correctie door de redactie:

In een eerder artikel stond dat supermarkt Aldi in gesprek is met telers om oplossingen te zoeken bij groenteoverschot. Dat moet zijn supermarkt Lidl.

De Bijenkorf schrapt vanaf komende maand zo'n 167 banen. De warenhuisketen noemt het een "noodzakelijke maatregel door de veranderende marktomstandigheden".

Er verdwijnen 57 functies op het hoofdkantoor en in de winkels moeten 110 mensen vertrekken. Daar werken nu zo'n 2250 mensen alleen voor de Bijenkorf zelf. Ook werken er nog 2200 mensen voor winkels van andere merken in de Bijenkorf. Alle zeven winkels in Nederland blijven wel open.

Op dit moment zegt De Bijenkorf aan een "aangescherpte strategische koers" te werken, waardoor er veranderingen binnen de winkels nodig zijn. Een woordvoerder geeft aan dat de markt snel verandert en uitdagend is.

Nieuwe koers

De Bijenkorf is al meer dan 155 jaar een vast onderdeel van het Nederlandse winkelstraatbeeld. In de vorige eeuw groeide De Bijenkorf met grote warenhuizen uit tot een icoon in de winkelstraat, met op het hoogtepunt twaalf filialen door het land.

Vanaf 1999 wisselde De Bijenkorf regelmatig van eigenaar. Toen fuseerde moederbedrijf KBB met Vendex, van het voormalige V&D. Sinds begin 2011 is de Bijenkorf onderdeel van Selfridges Group Ltd., in bezit van investeringsmaatschappijen uit Thailand en Saudi-Arabië.

Deze eeuw werden al een aantal flinke hervormingen uitgevoerd. In 2014 sloten de filialen in Arnhem en Enschede. Twee jaar later volgden de vestigingen in Groningen, Breda en Den Bosch.

In 2015 stopte De Bijenkorf bovendien met de Dwaze Dagen, de bekende uitverkoop, omdat die volgens de toenmalige topman niet meer pasten bij het imago. De Bijenkorf wilde zich meer richten op het hoogste segment.

In de jaren daarna schrapte de winkelketen honderden banen op verschillende momenten, zowel op kantoor als in de winkels.

Leegstaande panden

Dat De Bijenkorf deze reorganisatie nu uitvoert, vindt retail-econoom Peter van Heerde van de Rabobank niet verrassend. "Warenhuizen hebben al langer moeite om overeind te blijven, dat geldt eigenlijk voor de hele non-food detailhandel."

Volgens Van Heerde is V&D daar een goed voorbeeld van. "Er komen steeds meer winkels op die hun eigen merk verkopen. Dus dat De Bijenkorf, dat meerdere merken verkoopt, er zich niet aan kan onttrekken is niet vreemd. Er is veel concurrentie, dus dan moet je bij blijven sturen om te zorgen dat je overeind blijft."

Dat winkels het lastig hebben is te zien in het aantal leegstaande winkelpanden. Dat neemt steeds verder toe, blijkt vandaag uit cijfers van marktonderzoeker Locatus. Begin deze maand stonden er in Nederland ruim 14.000 winkelpanden leeg en nam het totaalaantal winkelpanden af. Dat is volgens Van Heerde bijna volledig toe te schrijven aan het online winkelen.

Online versus fysiek

De enorme vlucht van het online shoppen betekent dat fysieke winkels zich anders moeten opstellen om de klant toch te kunnen trekken, zegt Van Heerde. Online en fysieke winkels bedienen daardoor steeds meer andere behoeftes. "Als je een gemaksshopper bent, moet je online gaan. Speelt beleving meer een rol, dan ga je naar de winkel. Fysieke winkels blijven daardoor inzetten op het prikkelen van zintuigen om te zorgen dat consumenten blijven komen."

Ook De Bijenkorf probeert die belofte waar te maken. Zo zet de warenhuisketen al langere tijd in op het premium segment, en dat is volgens Van Heerde vrij uniek. "Hoewel het warenhuis eerder echt moeite had zich te onderscheiden, doen ze dat sinds de overname door Selfridges door de focus te leggen op luxe."

Maar om ervoor te zorgen dat die beleving waargemaakt wordt, heb je goed personeel nodig. En dat is voor winkels in deze tijd een uitdaging, ziet Van Heerde. "Je hebt te maken met grote arbeidstekorten, maar hebt ook goed gekwalificeerd personeel nodig dat de service kan gaan bieden. En dat is een groot probleem dat nu in de retail speelt."

EU-landen hebben ingestemd met het ondertekenen van het handelsverdrag Mercosur. De ambassadeurs van de 27 EU-landen spraken vanochtend over het verdrag, dat bedoeld is om de handel tussen de EU en de Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay te bevorderen.

Tijdens de vergadering sprak een ruime meerderheid van de EU-landen steun uit voor het handelsakkoord. Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije stemden tegen. België bracht geen stem uit.

Het Mercosur-akkoord, waarover de onderhandelingen meer dan 25 jaar geleden begonnen, moet de handel tussen de Europese Unie en de vier Zuid-Amerikaanse landen stimuleren door importheffingen te verlagen en procedures te versimpelen. Daardoor kan de EU straks producten zoals auto's, medicijnen en textiel makkelijker exporteren. Andersom kan de EU goedkoop soja, rundvlees en suiker importeren. Ook beschikken de Zuid-Amerikaanse landen over belangrijke grondstoffen.

Sectoren beschermen

Vooral boeren verzetten zich hevig tegen het Mercosurverdrag. Gisteren demonstreerden boeren nog in de straten van Parijs. Diezelfde avond maakte president Macron bekend dat Frankrijk tegen het Mercosurverdrag stemt. Met name rundvleesboeren en pluimveehouders vrezen voor hun concurrentiepositie, wanneer meer goedkoop vlees uit Zuid-Amerika naar de EU komt.

Om te voorkomen dat Zuid-Amerikaanse boeren Europese boeren wegconcurreren, stelt de Europese Commissie voor een aantal sectoren importquota in. Zo mogen de Mercosur-landen jaarlijks maximaal 99.000 ton rundvlees naar de EU exporteren tegen een lage importheffing. Ook kan de Commissie lage importheffingen opschorten wanneer de import van gevoelige producten zoals rundvlees, pluimvee of suiker de Europese markt verstoort.

De Europese Commissie hoopte in december al naar Zuid-Amerika af te kunnen reizen om het verdrag rond te maken. Maar voorzitter Von der Leyen moest een geplande reis naar Brazilië toen afzeggen, omdat het verzet onder lidstaten nog te groot was.

Toezeggingen

De Commissie deed afgelopen maanden meerdere concessies om kritische landen over de streep te trekken. De Eurocommissarissen voor Handel en Landbouw nodigden woensdag nog alle EU-landbouwministers uit in Brussel. Die kregen te horen dat de Commissie 45 miljard euro uit de Europese begroting vervroegd beschikbaar wil stellen voor boeren, in 2028.

Ook wil de Commissie importheffingen op verschillende soorten kunstmest tijdelijk verlagen. Dat bleek vandaag genoeg om Italië te overtuigen. Dat land was nodig voor een meerderheid.

Onafhankelijkheid

Het akkoord komt op een belangrijk moment voor de EU. Nu de handel met de Verenigde Staten en China onder druk staat, probeert de unie de banden met andere handelspartners te versterken en zo de afhankelijkheid van die twee grootmachten af te bouwen. Daarbij sluit de EU het akkoord met de Zuid-Amerikaanse landen op het moment dat de VS keer op keer de Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond benadrukt.

Nederland was jarenlang kritisch, maar is sinds kort voorstander van het Mercosur-verdrag. Vorige maand stemde een meerderheid van de Tweede Kamer voor goedkeuring ervan.

Commissievoorzitter Von der Leyen reist waarschijnlijk komende week al naar Paraguay om het verdrag te ondertekenen. Het Europees Parlement mag binnenkort nog wel stemmen over het handelsakkoord. Bij een tegenstem kunnen de volksvertegenwoordigers het akkoord met terugwerkende kracht nog tegenhouden, maar de verwachting is niet dat dat gebeurt.

De Belgische uitgeverij DPG Media neemt het vrouwentijdschrift Linda en het jongere zusje Linda Meiden over van het Nederlandse mediabedrijf Talpa Network.

Talpa Network was op zoek naar een nieuwe eigenaar voor de bladen die "de toekomst op langere termijn optimaal kan waarborgen", staat in een gezamenlijke persverklaring.

DPG is onder meer eigenaar van verschillende Nederlandse en Belgische kranten, alsmede radiozenders. Topman Erik Roddenhof van DPG Media noemt de tijdschriftenmarkt "zeer uitdagend". "Door Linda onderdeel te maken van ons bedrijf, bieden we het merk tijd en slagkracht om de positie van Linda verder te verstevigen."

Aan de andere kant zegt Talpa Network "blij te zijn dat Linda een sterk nieuw huis heeft gevonden", aldus topman Joost Brakel. Het mediabedrijf wil zich meer gaan concentreren op de audio- en videomerken.

Aanvulling

DPG Media is ook al eigenaar van de vrouwenbladen Libelle en Margriet. Het Belgische concern noemt de overname van de bladen van Linda de Mol een aanvulling daarop. "De Mol blijft nauw verbonden met Linda en de huidige hoofdredactie", staat in de persverklaring.

Het tijdschrift werd in 2003 opgericht in samenwerking met de presentatrice en actrice. Het tijdschrift heeft een oplage van zo'n 135.000 exemplaren per maand. Naar eigen zeggen bereikt het merk maandelijks miljoenen vrouwen.

Sinds 2019 was het in handen van Talpa. John de Mol, eigenaar van Talpa, kocht het blad voor 40 miljoen van uitgeverij Sanoma. Voor welk bedrag DPG Media de tijdschriften heeft overgenomen, is niet bekendgemaakt.