PostNL bezorgde afgelopen jaar weer meer pakketten in Nederland en België. Toch blijft het postbedrijf last houden van het dalende aantal brieven dat wordt verstuurd. De brievenafdeling leed bijna het gehele jaar verlies. Maar dankzij een uitzonderlijk goede decembermaand bleef de schade beperkt.

Volgens topman Pim Berendsen was dit te danken aan een sterke groei van zakelijke post. Daarnaast hielpen de verkiezingspost en andere eenmalige brievenpost van de overheid en pensioenfondsen. Daarmee kwam het jaarresultaat van de postdivisie, dat na elf maanden nog negatief was, uit op 2 miljoen euro.

Het postbedrijf behaalde een omzet van ruim 3,3 miljard euro, iets meer dan in 2024. Maar onder aan de streep maakte het bedrijf een verlies van 17 miljoen euro.

"We zijn elk jaar bezig om zoveel mogelijk van de volumedalingen en kostenstijgingen op te vangen met besparingen en prijsverhogingen", zegt Berendsen. Het bedrijf kampt met hoge arbeidskosten: 70 tot 80 procent. Daarop moet worden bespaard. Het bedrijf wil dat zoveel mogelijk doen met natuurlijk verloop, maar de topman sluit gedwongen ontslagen niet uit.

Kosten postbezorging

Vanaf 1 juli mag PostNL langer doen over de postbezorging. Het postbedrijf is blij met die beslissing, maar het is volgens het bedrijf nog geen oplossing om de kosten voor de uitvoering van de Universele Postdienst (UPD) te dekken. Daarin staan afspraken over de postbezorging waaraan PostNL moet voldoen.

Vorig jaar kwamen die kosten uit op zo'n 30 miljoen euro. PostNL wilde van het kabinet daarvoor volledig gecompenseerd worden, maar de rechter besloot dat de financiële situatie van het bedrijf niet nijpend was. De staat hoefde PostNL dus niet te betalen. Het bedrijf geeft aan de juridische procedures voort te zetten.

Na vijf dagen zit een groots opgezette wereldtop over kunstmatige intelligentie in India erop. Tienduizenden mensen, kopstukken van techbedrijven en leiders uit meer dan honderd landen waren erbij, maar veel heeft de top niet opgeleverd. Verder dan een gezamenlijke oproep tot een "veilige, betrouwbare en robuuste" AI kwamen de deelnemers niet.

Terwijl rond de top in de hoofdstad New Delhi werd geklaagd over verkeersproblemen, lange rijen, urenlang wachten en de enorme drukte, bogen wereldleiders en techmiljardairs zich binnen over de grote thema's en risico's rond kunstmatige intelligentie. De inzet: wereldwijde samenwerking, een internationale strategie voor inclusieve, veilige, betrouwbare en verantwoordelijke AI en een belangrijke rol voor India daarin.

India wil graag uitgroeien tot een centrum van AI-ontwikkeling. Het beschikt over een sterke IT-sector en meer dan een miljard internetgebruikers. Het land wil inzetten op de bouw van datacenters, maar daar is veel energie voor nodig, die het land onder meer met nieuwe kerncentrales wil genereren.

Het ambitieuze AI-beleid past in de steeds belangrijkere rol van India op het wereldtoneel:

De nieuwe infrastructuur vergt enorme investeringen, en ook daar ging het over op de top in New Delhi. Meer dan 250 miljard dollar (212 miljard euro) is er toegezegd door externe partijen om te investeren in AI in India, maakte IT-minister Ashwini Vaishnaw bekend. De Indiase Tata Group heeft daarnaast een samenwerkingsovereenkomst getekend met OpenAI (bekend van ChatGPT).

India ziet de top dan ook als een groot succes, ook omdat 86 landen een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend. "Het bevorderen van veilige, betrouwbare en robuuste AI is essentieel voor het opbouwen van vertrouwen en het maximaliseren van maatschappelijke en economische voordelen", staat daarin.

De landen hebben echter geen concrete toezeggingen gedaan over internationale regels die dat mogelijk kunnen maken. Er waren wel beloftes over het bundelen van AI-onderzoekscapaciteiten, maar die zijn volledig vrijblijvend.

Vooral de Amerikaanse delegatie ziet niets in regulering. Vorig jaar in Parijs weigerde de VS om die reden zelfs de slotverklaring van die AI-top te tekenen. Volgens de Amerikanen zitten internationale regels de innovatie van kunstmatige intelligentie in de weg. Dat standpunt is niet veranderd. "Wij wijzen mondiale controle over AI volledig van de hand", liet de Amerikaanse delegatie in New Delhi weten.

De EU probeert kunstmatige intelligentie intussen juist wel te reguleren. De Franse president Macron en VN-secretaris-generaal Guterres waarschuwden in New Delhi voor AI-monopolies. "De toekomst van AI kan niet worden bepaald door een paar landen of worden overgelaten aan de grillen van een paar miljardairs", aldus Guterres. "AI moet van iedereen zijn."

Robothond

De top kwam verder vooral in het nieuws met een paar pijnlijke incidenten. Zo werd er een 'made in India'-robothond gepresenteerd die uit China bleek te komen. De Indiase universiteit achter de robothond probeerde de imagoschade te beperken: de universiteit was niet verantwoordelijk voor de robot zelf, maar wel voor zijn programmering.

Donderdag werd het ook even ongemakkelijk toen premier Modi de CEO's van techbedrijven het podium op riep. Zijn idee was de dertien CEO's gezamenlijk elkaars hand laten vastpakken en in de lucht te steken, als acteurs aan het einde van een toneelstuk. Iedereen deed mee en de beelden gingen de wereld over. Alleen Sam Altman (OpenAI) en Dario Amodei van concurrent Anthropic vermeden elkaars hand vast te pakken. Dat benadrukte volgens experts die de top volgden juist de rivaliteit tussen de AI-bedrijven.

Zo zag dat ongemakkelijke moment eruit:

Altman zei later over het incident dat hij verward was toen premier Modi zijn hand pakte. "Ik wist niet zeker wat er van ons verwacht werd."

Een van de techmiljardairs was er helemaal niet bij: Bill Gates zou donderdag een van de speeches geven tijdens de top, maar enkele uren van tevoren trok hij zich terug. Er werd geen reden gegeven voor zijn afwezigheid, maar vermoed wordt dat die te maken heeft met de commotie rond de contacten van Gates met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

De Gates Foundation zei dat de miljardair zijn toespraak niet zou houden "om ervoor te zorgen dat de aandacht gericht blijft op de belangrijkste prioriteiten van de AI Summit".

De wereldwijde AI-top wordt sinds 2021 jaarlijks gehouden. In New Delhi werd bekendgemaakt dat Zwitserland de volgende in 2027 zal organiseren, in Genève.

De uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof over importheffingen heeft een nieuwe discussie over de kwestie ontketend. Vrijwel meteen nadat het hof een streep had gezet door de juridische basis voor de oude heffingen, greep president Trump naar een nieuw middel in zijn gereedschapskist: heffingen op basis van een andere wet. Het maakt de economische chaos alleen maar groter.

Bedrijven die veel met de VS handelen, sprongen een gat in de lucht toen ze hoorden dat het Hooggerechtshof de heffingen had verboden. "Voor ons is dat fantastisch", zei Harm-Jan van Dijk van Fishtales, een bedrijf dat duurzaam geconserveerde vis verkoopt, waarvan veel in Amerika.

Ook bij FineField, een landbouwmachineverkoper, waren ze "op zich positief" over het nieuws, vertelt directeur Marcel Beelen. "Elk tarief minder is beter."

Maar Trump heeft alweer een einde gemaakt aan die opluchting. "Buitenlandse landen die ons al jaren oplichten, zijn dolblij. Ze zijn zo gelukkig. Ze dansen op straat, maar dat zal niet lang duren, dat kan ik je verzekeren", zei hij boos.

Op een persconferentie kondigde hij aan dat hij nu een andere wet uit de kast trekt, waarmee hij alle landen een heffing van 10 procent oplegt. Die maatregel geldt maximaal 150 dagen en kan met toestemming van het Congres worden verlengd.

Stoppen met auto-deal?

Die heffing van 10 procent is een stuk lager dan waar het ooit mee begon. Op 2 april vorig jaar was het 'Liberation Day', zoals de president het noemde: in de tuin van het Witte Huis kondigde Trump een reeks aan importheffingen aan. Zo kreeg de Europese Unie een heffing van 20 procent in het vooruitzicht gesteld.

In juli sloten de VS en de EU een handelsdeal en werd de heffing verlaagd naar 15 procent. De EU voerde geen extra tegenheffingen in. Volgens die deal werd ook een ander soort heffing verminderd: de sectorheffingen. Die blijven nu, ondanks de uitspraak van het Hooggerechtshof, gewoon van kracht.

Zo heeft Trump op bijvoorbeeld aluminium, staal en auto's een extra heffing ingesteld. Voor auto's was een heffing van 25 procent van kracht, ook in de EU. Nadat de deal was gesloten werd de heffing voor Europa verlaagd naar 15 procent.

Dat maakt de reactie van de EU op deze uitspraak interessant, zegt Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars. De handelsdeal tussen de EU en de VS is nog niet rond, want het Europees Parlement moet er nog over beslissen. "Europa kan zeggen: we stoppen nu met de deal. Dat kan, maar wat gebeurt er dan met die auto-tarieven? Als Europa zich niet aan de afspraak houdt, wat gaat de VS dan doen?"

150 dagen zekerheid

Voor de komende 150 dagen heeft Trump dus een oplossing gevonden met een andere wet, een handelswet uit 1974, artikel 122. Met die wet, die nooit eerder is ingezet, mag hij een heffing van maximaal 15 procent invoeren, maar Trump kiest niet voor het maximum en voert 10 procent in.

Daarnaast grijpt de Amerikaanse president naar twee andere wetten. Met artikel 301 uit dezelfde handelswet kan hij heffingen invoeren vanwege oneerlijke handelspraktijken, maar die kunnen alleen worden ingevoerd na een onderzoek naar die praktijken.

"Er lopen al allerlei onderzoeken, naar bijvoorbeeld chips en farmaceutische producten", vertelt Wijffelaars. Voordat er zekerheid is of Trump daarvoor heffingen gaat invoeren, moeten de onderzoeken door een regeringsorganisatie zijn afgerond en dat kan nog maanden duren.

Voor de komende 150 dagen is er voor ondernemers zekerheid, want dan geldt er een heffing van 10 procent. Voor de periode daarna is het nog alles behalve zeker. "Er zijn nog heel veel onduidelijkheden. De kans dat die helemaal verdwijnen en dat daar niks voor in de plaats komt, is klein", denkt Wijffelaars.

Een netbeheerder kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het lange wachten op een stroomaansluiting. Dat heeft de rechter geoordeeld in een kort geding tussen netbeheerder Liander en een huiseigenaar zonder stroomaansluiting.

De huiseigenaar in Hillegom moet daardoor waarschijnlijk nog tot 2027 wachten voordat zijn huis wordt aangesloten. In dat jaar wil Liander het hoofdnet uitbreiden. Dan kan ook de aansluiting voor het gezin in Hillegom worden geregeld.

De huiseigenaar wilde dat er al eerder een aansluiting zou komen, maar de rechter zet daar een streep door.

Ook wilde de huiseigenaar dat Liander zou betalen voor de kosten van een dieselaggregaat, waarmee het huis nu van stroom wordt voorzien. Ook in die tussenoplossing gaat de rechter niet mee. De kosten van het aggregaat blijven voor rekening van de huiseigenaar.

Niet doorslaggevend

In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA afgesproken dat de nieuwe regering het volle stroomnet de "hoogste prioriteit" geeft. Het is de bedoeling dat het elektriciteitsnet sneller wordt uitgebreid en dat er een crisiswet komt rondom netcongestie.

Op 1 januari is de Energiewet vernieuwd; netbeheerders zijn niet langer verplicht om direct een aansluiting te regelen als er geen plek is op het stroomnet. De huiseigenaar betoogde dat de discussie met Liander al vóór de wetswijziging speelde. Onder de oude wet gold er wel een leveringsplicht.

De rechter zegt dat de wetswijziging "niet van doorslaggevend belang" is, oftewel de huiseigenaar heeft onder beide wetten geen gelijk. Hij kan nog wel in hoger beroep. Zijn advocaat laat weten dat ze daar nog over nadenken.

Zorgvuldig communiceren

Liander vindt dat de zaak "pijnlijk" laat zien wat de gevolgen zijn van de problemen op het stroomnet. "Juist in een periode van grote krapte is het extra belangrijk dat we duidelijk en zorgvuldig communiceren over wat er wel en niet kan. Die verantwoordelijkheid voelen wij en daar werken we hard aan", laat de netbeheerder weten.

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door de importheffingen die president Trump heeft opgelegd aan tientallen landen. Ook de Europese Unie wordt erdoor getroffen.

De beslissing van het Hooggerechtshof draait om heffingen die zijn opgelegd op grond van een noodwet uit 1977.

Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door de noodwet in te zetten als onderbouwing voor de heffingen.

Het is het eerste belangrijke onderdeel van Trumps beleid dat rechtstreeks door het hoogste gerechtshof van het land is beoordeeld. De regering-Trump ziet de heffingen als cruciaal voor zijn economische agenda.

Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd. Democraten en verschillende brancheorganisaties hebben de uitspraak al toegejuicht.

'Economische noodtoestand'

Het gaat om de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Die gaf Trump naar eigen zeggen de bevoegdheid om andere landen importheffingen op te leggen. De president redeneerde dat de heffingen nodig waren vanwege het handelstekort dat de VS met veel landen heeft.

Dat leidt tot een economische noodtoestand, zei Trump. Die riep hij kort na zijn aantreden uit en vervolgens haalde hij de oude noodwet uit de kast om de heffingen te kunnen invoeren. De president hoopt dat daardoor ook meer bedrijven en fabrieken hun productie naar de VS verplaatsen.

Volgens het Hooggerechtshof geeft de economische noodtoestand de president niet het recht om importheffingen op te leggen. Zijn methode om de IEEPA in te zetten is daarmee niet toelaatbaar.

Andere wet

Wat dat betekent voor de deals die de VS al met een aantal landen heeft gesloten, met de heffingen als stok achter de deur, is niet duidelijk. Ook heeft het Hooggerechtshof zich niet uitgesproken over wat er moet gebeuren met de ruim 130 miljard dollar aan heffingen die al zijn geïnd.

Het is ook lang niet zeker dat de heffingen nu van tafel zijn. Er zijn nog andere manieren om hogere importtarieven voor specifieke landen in te voeren. Trump heeft al gezegd dat hij een plan B achter de hand heeft.

Mogelijk doelt hij op een andere wet uit de jaren 70: de Trade Act uit 1974 (sectie 122). Die geeft het Witte Huis de mogelijkheid om landen 150 dagen lang een heffing van maximaal 15 procent op te leggen om handelstekorten tegen te gaan. Voor verlenging is de goedkeuring van het Congres nodig.

Correspondent VS Ryan Hermelijn:

"Het moet even slikken zijn voor president Trump, die nu door een paar rechters die hij zelf heeft benoemd flink op zijn vingers is getikt. Hij noemt de uitspraak dan ook 'schandalig'.

Keer op keer ging het in meerderheid conservatieve hof mee met de regering-Trump, bijvoorbeeld bij zijn immigratiebeleid. Maar dit chaotische en ad-hoc beleid om importheffingen op te leggen, is kennelijk een stap te ver.

Trump probeert nu terug te grijpen op andere wetten om heffingen te blijven opleggen, maar zijn bevoegdheden zijn drastisch ingeperkt. De uitspraak bevestigt dat de bevoegdheid vooral bij het Congres ligt.

De gevolgen zijn groot voor Trumps agenda. Politiek gezien is het een afgang in binnen- en buitenland, zeker omdat hij de dreiging van importheffingen te pas en te onpas inzet om handelspartners zijn wil op te leggen. En economisch gezien staat de deur nu wagenwijd open voor consumenten, bedrijven en zelfs landen om hun geld terug te vragen.

Rechter Kavanaugh, die het eens was met de president, voorziet een 'puinhoop' als die miljarden moeten worden terugbetaald. Een puinhoop die Trump zelf heeft veroorzaakt, en nu is hij verantwoordelijk voor het opruimen ervan."

De nieuwe plannen van het aanstaand kabinet pakken slechter uit voor mensen met een laag inkomen. Terwijl de meeste mensen er nog wel iets op vooruitgaan, blijft hun koopkracht achter. Het leger en het onderwijs kunnen juist meer geld verwachten. En op het vlak van klimaat en stikstof worden wel kleine stappen gezet, maar niet genoeg om de doelen te halen.

Dat blijkt uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Goed om hierbij in het oog te houden is dat het nog om plannen gaat, van een minderheidskabinet. Dat die plannen een-op-een doorgevoerd worden, is hoogst onzeker.

Lagere inkomens minder op vooruit

Mocht dat toch wel gebeuren, dan stijgt de koopkracht weliswaar, maar minder hard dan zonder de plannen. Vooral mensen met een lager inkomen gaan dat voelen. Hun koopkracht gaat er dan minder op vooruit dan die van hogere inkomens. Daarnaast neemt de zekerheid op een uitkering bij het verlies van een baan ook af.

Een van de plannen die mensen met een lager inkomen meer zullen raken dan hogere inkomens, is de verhoging van het eigen risico voor de zorg. Nu is dat nog 385 euro per jaar, het vorige kabinet was van plan om te halveren, maar dat is er nooit van gekomen. Nu wil het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA dat het vanaf volgend jaar verhoogd wordt naar 460 euro.

Daarnaast profiteren mensen met een lager inkomen minder van de nieuwe kindregeling, waarbij het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd. De zekerheid van een inkomen neemt ook af, als de coalitieplannen doorgaan. Met name door de voorgenomen versoberingen in de WW- en WIA-uitkeringen.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Uit de eerste reacties van de linkse oppositiepartijen blijkt dat ze vooral heel kritisch zijn over de gevolgen voor mensen met een laag- en middeninkomen. Vooral het feit dat de laagste inkomens er helemaal niets op vooruitgaan en de armoede toeneemt, is munitie voor het komende debat.

Maar voor de drie coalitiepartijen zullen de cijfers misschien wel meevallen. Ze hebben steeds gezegd dat ze pijnlijke maatregelen moeten nemen om de defensie-uitgaven te betalen en de kosten van de vergrijzing te dempen. Zij zullen tevreden zijn dat de koopkracht gemiddeld toch nog een beetje stijgt. Dat is precies wat ze hadden gehoopt. Met deze uitkomst hopen ze een goede basis te hebben om met de oppositie te gaan onderhandelen en plannen waar nodig aan te passen."

"Hoe lager je inkomen, hoe hoger de rekening", vat vakbond FNV de cijfers samen. Met name de koopkrachtbevriezing voor de lage inkomens, de hogere pensioenleeftijd en de afbouw van het vangnet voor mensen die hun baan verliezen of arbeidsongeschikt raken, vallen slecht.

Vakbond CNV richt zich vooral op het laatste punt: de versobering van de steun voor mensen die arbeidsongeschikt zijn geraakt. "Er dreigt een rampscenario voor alle werknemers", zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin. "Want iedereen kan zomaar arbeidsongeschikt raken en daarmee grotendeels zijn inkomen verliezen. De bescherming van werknemers is straks passé."

Meer geld naar Defensie

De uitgaven aan defensie nemen toe. Daardoor haalt Nederland naar verwachting de nieuwe NAVO-norm. Die schrijft voor dat lidstaten van het verbond 5 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie en bepaalde soorten infrastructuur moeten uitgeven.

Ook het onderwijs krijgt er geld bij. Dat zorgt volgens de planbureaus voor een hogere kwaliteit van het onderwijs.

Alle plannen samen leiden ertoe dat de overheidsschuld toeneemt, vooral op de langere termijn. Dat komt met name doordat de defensie-uitgaven tot 2035 zullen groeien en dat er komend decennium ook veel geld vrijgemaakt wordt voor de woningbouw, klimaat en stikstof.

Klimaat en stikstof

Op die laatste terreinen worden wel wat stappen gezet, bijvoorbeeld door de verdere ontwikkeling van windenergie op zee. Door een subsidie voor veehouders die vrijwillig willen stoppen, komen ook de stikstofdoelen iets dichterbij.

Maar de planbureaus waarschuwen nog wel dat de plannen niet genoeg zijn om de klimaatdoelen en de stikstofdoelen daadwerkelijk te halen. Het levert kritische geluiden op van actiegroep Milieudefensie: "Nu wordt grote vervuilers de hand boven het hoofd gehouden, terwijl lage inkomens door het kabinet de meeste koopkracht verliezen."

Het nieuwe kabinet wordt maandag beëdigd.

De Tweede Kamer heeft al voor gestemd, de Eerste Kamer nog niet: Het nieuwe systeem van vermogensbelasting dat in 2028 moet ingaan. Op sociale media regent het klachten. Sommige vermogenden vrezen meer belasting te gaan betalen. Vooral beleggers, in bijvoorbeeld aandelen, roeren zich. Hoe zit het?

Nu nog fictief rendement

Nu int de Belastingdienst nog op basis van een zogeheten fictief rendement dat je maakt op je spaargeld en beleggingen. Bij de belastingaangifte dit jaar gaan ze voor spaargeld ervan uit dat je 1,37 procent rente krijgt. Voor beleggingen is dat hoger, ze gaan uit van 5,88 procent rendement.

Over je rendement moet je 36 procent belasting betalen. Maar alleen over vermogen boven 57.684 euro voor een alleenstaande of het dubbele, 115.368, voor een koppel.

En als je in werkelijkheid minder rendement maakt dan dat fictieve rendement, dan kun je dat doorgeven en hoef je minder belasting te betalen.

Maar als je nu meer rendement maakt, dan heb je nu nog geluk. Dan hoef je niet meer belasting te betalen. En dat gaat veranderen.

Straks werkelijk rendement

Vanaf 2028 betaal je namelijk op basis van het werkelijke rendement. Er is dan geen minimumvermogen meer waarboven je pas belasting gaat betalen.

Je gaat dan belasting betalen als je jaarrendement meer dan 1800 euro is voor een alleenstaande of 3600 euro voor een koppel. Over het rendement daarboven betaal je 36 procent belasting.

Rekenvoorbeeld Spaargeld

Stel iemand heeft 100.000 euro aan spaargeld en ontvangt daar 2 procent rente over. Dat is 2000 euro rente in een jaar. Over 1800 daarvan betaal je geen belasting. Blijft dus 200 euro over waarover je 36 procent belasting moet betalen. Dat is dan 72 euro belasting.

Aandelen

Maar voor beleggers in aandelen kan deze rekensom heel anders uitpakken. Aandelen schommelen namelijk vaak flink in waarde.

Stel, iemand heeft voor 100.000 euro aan aandelen in één bedrijf. Het was een goed jaar voor dat bedrijf en de aandelen stegen in een jaar tijd 20 procent in waarde. Dan zijn die aandelen dus 120.000 euro waard. Dus 20.000 euro rendement. Dan moet je over 18.200 euro 36 procent belasting betalen. Dat is dan 6552 euro belasting.

Sommige beleggers vinden het oneerlijk dat je over die waardestijging zoveel belasting moet betalen. Ook omdat je ook moet betalen als je ze nog bezit. In andere landen betaal je pas belasting over de waardestijging van aandelen op het moment dat je ze verkoopt.

Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Beleggers vinden dat problematisch.

Makkelijk verhandelbaar

Maar universitair hoofddocent Aart Gerritsen aan de Erasmus School of Economics is dat niet met ze eens. "Je hebt zelf de keuze hoe de belasting te betalen. Veel vermogenden zullen ook spaargeld hebben waaruit ze dit kunnen betalen. En het is ook geen enkel probleem om aandelen te verkopen, zolang het beursgenoteerde aandelen zijn die makkelijk verhandelbaar zijn."

Volgens hem kan er wel een klein aantal gevallen zijn waarbij het moeilijk wordt om de belasting te betalen. Bijvoorbeeld als iemand al zijn vermogen heeft zitten in aandelen in een bedrijf dat niet beursgenoteerd is.

"Die aandelen zijn moeilijker te verkopen. Mogelijk moet iemand dan een koper zoeken die ze alleen met korting wil kopen. In de praktijk zal dit maar voor een handjevol mensen een probleem zijn. En dan zal je ook een betalingsregeling met de Belastingdienst kunnen afspreken."

Overgangsjaren

Een ander kritiekpunt gaat om de jaren rond de invoering van dit nieuwe stelsel. Als in 2027, het jaar voor invoering, beleggingen in waarde dalen en ze daarna in 2028 in waarde herstellen, dan moet je over dat waardeherstel belasting betalen.

"Dat roept problemen op", schrijven Peter Beets en Tjarko Denekamp, vermogensexperts van ABN Amro MeesPierson. "Hierdoor wordt belasting geheven over rendement dat feitelijk nooit is gerealiseerd."

In het nieuwe systeem kun je als je aandelen in een jaar in waarde dalen, in de jaren daarna waardewinsten wegstrepen tegen dat verlies. Waardoor je dus minder of geen belasting betaalt. Maar dit geldt niet voor verlies uit jaren vóór invoering.

Rekenvoorbeeld 2027

Een slecht beursjaar. Begin van het jaar waren je aandelen 100.000 euro waard. Eind van het jaar 80.000 euro. Een waardeverlies van 20.000 euro dus. Je hoeft dan geen belasting te betalen.

2028

Een goed beursjaar. Dezelfde aandelen stijgen terug in waarde, van 80.000 naar 100.000 euro. Je moet 6552 euro belasting betalen.

"Je moet nou eenmaal een startdatum instellen", zegt belastingeconoom Gerritsen daarover. "Je kan dan inderdaad pech, maar ook geluk hebben. Bijvoorbeeld als 2027 juist je aandelen hard stijgen en ze in 2028 dalen."

Hij zegt dat het in principe mogelijk was geweest om bij de invoering 'cadeautjes' aan belastingbetalers te geven. Bijvoorbeeld door beleggers zelf te laten kiezen of ze betalen op basis van de koersontwikkeling vanaf 2027 of 2028.

'Weinig animo'

"Maar ik denk dat er in de politiek weinig animo is om daar geld voor vrij te maken. Box 3-belastingbetalers hebben al veel meevallers gehad. Nu hoeven ze bijvoorbeeld minder belasting te betalen als hun werkelijk rendement onder het fictief rendement ligt. Maar hoeven ze niet meer te betalen als hun rendement er juist boven ligt. Dat is nooit de bedoeling geweest achter box 3. Het lijkt dan ook niet redelijk om aan de box 3-belegger nog meer cadeautjes uit te delen."

Dit nieuwe stelsel wordt mede ingevoerd omdat de schatkist jaarlijks 2,4 miljard misloopt door hoe er nu box 3-belasting wordt geïnd. De nieuwe coalitie is van plan het uiteindelijk 'door te ontwikkelen', naar een systeem waarbij je pas belasting betaalt als je aandelen met winst verkoopt.

Een betaalde baan combineren met de zorg voor een familielid, vriend of naaste. Ruim twee miljoen Nederlanders doen dit en steeds vaker komen ze in de knel. Het leidt tot veel druk en soms tot uitval op werk.

Bianca Vos-Monster en Marcel Kolder kunnen erover meepraten. Ze hopen dat er werk wordt gemaakt van de adviezen die de Sociaal-Economische Raad (SER) vandaag geeft om het leven van mantelzorgers wat draaglijker te maken.

Vos-Monster zorgt naast haar baan in de gehandicaptenzorg voor haar man Benno en vader Bouk. Haar man heeft niet-aangeboren hersenletsel, haar vader heeft prostaatkanker. Kolder zorgt voor zijn 27-jarige dochter Mayim die permanent in een rolstoel zit.

Gewisseld van baan

Vos-Monster stapte een tijd geleden over naar een andere baan, omdat de combinatie met het mantelzorgen te veel werd. "Ik kreeg van mijn werkgever destijds te horen dat ik een burn-out had. Ik heb toen gekozen voor een baan die beter bij mij, en mijn werk thuis paste."

Een baan in de gehandicaptenzorg gaf haar onder andere meer flexibiliteit. "De werkgever die ik nu heb, houdt meer rekening met mijn zorg thuis, en dat geeft meer rust."

Zo krijgt ze nu haar rooster een aantal weken van tevoren, en daar kan ze haar zorg thuis vooraf op plannen. Als dat niet kan, ruilt ze met collega's. "Ik krijg vanuit mijn werkgever nu gelukkig genoeg steun. Mijn man kan nog veel zelf, maar mijn vader heeft steeds meer hulp nodig."

De dochter van Kolder ontwikkelde zware epilepsie en bleek later verstandelijk gehandicapt. Ze woont samen bij hem thuis. Kolder werkt als ondernemer en verloor zijn vrouw, de moeder van Mayim, een paar jaar geleden aan kanker. Zijn zoon helpt af en toe mee bij de zorg, maar het grootste deel doet hij zelf.

Na Mayims geboorte wisselden hij en zijn vrouw al snel van een baan onder een werkgever naar een baan als ondernemer. "Met werkgevers ging het gewoon niet meer, we konden het niet combineren met de zorg. Dus dan ga je zo flexibel mogelijk werken."

Toch is ook het flexibele werk voor Kolder een uitdaging, omdat hij de intensieve zorg voor Mayim vaak niet kan plannen. "Mijn inkomen is minimaal, niet omdat ik niet werk, maar omdat de zorg altijd voorgaat. Ik werk 's nachts en in de uren dat mijn dochter op dagbesteding is, maar als begeleiding uitvalt of ze naar het ziekenhuis moet, valt alles stil."

Het werk als ondernemer brengt ook stress met zich mee vanwege een onzeker inkomen. "Als ondernemer kan ik mijn bedrijf niet normaal laten groeien. Mijn beschikbaarheid hangt volledig af van de zorg", zegt Kolder.

Bovendien loopt hij vaak tegen regels aan die hij rondom de zorg van zijn dochter moet doen. Daar zegt hij veel uren aan kwijt te zijn. "Het gaat van het aanvragen van een parkeervergunning en het repareren van de rolstoel, tot het aanvragen van een persoonsgebonden budget, waarmee ik de zorg zelf inkoop." Hij is kritisch op het beleid van nu. Het gaat volgens hem namelijk uit van planbare zorg, terwijl de intensieve zorg die hij geeft juist niet planbaar is.

Net zoals de SER in het adviesrapport schrijft, is voor Monster-Vos de erkenning van de mantelzorger belangrijk. Daarbij is hulp van buiten van grote betekenis. "Ik vind dat er wel meer mag komen voor mantelzorgers, omdat je soms niet meer weet waar je terechtkunt. In mijn moeilijkste periode lukte mij dat niet, omdat je echt wordt geleefd."

Het is volgens haar belangrijk dat mantelzorgers makkelijk de wegen kunnen vinden, om zo de lasten te verlichten. "Bovendien moet je positief blijven, zo hou je het vol."

Het moet makkelijker worden om betaald werk en mantelzorg te combineren. Dat zegt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies over de toenemende druk op mantelzorgers. Volgens de raad kunnen werkgevers, gemeenten en de Rijksoverheid meer doen om de lasten voor hen te verlichten.

Er zijn in Nederland zo'n 5 miljoen mensen die een vorm van onbetaalde zorg verlenen aan een naaste. Vaak is die mantelzorg van langdurige aard. Bijna de helft van de mantelzorgers heeft ook betaald werk en die combinatie leidt volgens de SER voor steeds meer mensen tot een druk die fysiek of mentaal moeilijk vol te houden is.

"Mantelzorg laat zich niet goed plannen. Soms moet je plots naar een huisarts en dat maakt het vaak stressvol als je daarnaast nog een baan hebt", zegt Ruben Houweling, voorzitter van de adviescommissie bij de SER. Hij schreef zijn advies op verzoek van het ministerie van VWS.

Minder regels en fiscale voordelen

Om tegen te gaan dat mantelzorgers uitvallen, of minder kunnen werken, komt de raad met diverse adviezen. Zo moeten de mogelijkheden om te werken en tegelijk te zorgen voor anderen worden uitgebreid.

Werkgevers kunnen zich bijvoorbeeld flexibeler opstellen richting werknemers die ook mantelzorg verlenen, stelt de SER. Een meer vriendelijk beleid voor mantelzorgers zou moeten worden opgenomen in cao's. Ook wil de raad dat werkgevers regelen dat er een betaald mantelzorgverlof komt van acht weken, in plaats van de huidige praktijk van twee weken betaald en zes weken onbetaald verlof.

Voor gemeenten en het Rijk is het vooral zaak om ervoor te zorgen dat de regels voor mantelzorgers versimpeld worden, zegt de SER. Zo moet de combinatie tussen werk en mantelzorg fiscaal worden gesteund. Dat kan volgens de SER bijvoorbeeld door de kostendelersnorm af te schaffen. Die houdt in dat mensen in de bijstand minder uitkering ontvangen als ze met meerdere volwassenen samenwonen.

Gemeenten kunnen bijspringen door bijvoorbeeld toegang tot onafhankelijke mantelzorgondersteuning aan te bieden. Met het oog op de vergrijzing wijst de SER erop dat de vraag naar mantelzorg de komende jaren waarschijnlijk zal blijven toenemen.

Coalitieakkoord

Ook in het coalitieakkoord staat dat "een zorgzame samenleving niet kan zonder de onbetaalbare inzet van vrijwilligers en mantelzorgers". Daarvoor wil het kabinet-Jetten blijven inzetten op de respijtzorg, waarin mantelzorgtaken tijdelijk worden overgenomen door vrijwilligers.

SER-adviseur Houweling is hoopvol dat de mantelzorger aandacht krijgt in het akkoord, maar vindt het niet genoeg. "De ambities van het komende kabinet om zo veel mensen te laten werken zijn goed, maar als je beknibbelt op de zorgsector komen degenen die juist graag willen werken als mantelzorger in de knel."

De sneeuwproblemen in januari op de luchthavens van Amsterdam en Parijs hebben Air France-KLM liefst 90 miljoen euro gekost. Dat schrijft de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij in de jaarcijfers over 2025.

Op Schiphol lag het vliegverkeer dagenlang plat, waardoor talloze passagiers strandden. Luchtvaartmaatschappijen moesten toen veel vluchten omboeken en onderdak regelen.

Air France-KLM vervoerde vorig jaar meer passagiers en vloog meer kilometers. Daardoor boekte het vliegconcern voor het eerst een operationeel resultaat, de winst uit de belangrijkste activiteiten, boven de 2 miljard euro. De nettowinst lag met 1,75 miljard euro net iets boven de winst van een jaar eerder.

Ook bij dochter KLM groeide het aantal passagiers en het aantal vluchten. Hier bleef de nettowinst met 416 miljoen euro ook zo ongeveer stabiel.

Nieuwe vliegtuigen

Bestuursvoorzitter Marjan Rintel is blij dat de kosten bij KLM het afgelopen jaar zijn gedaald, maar zegt dat er nog meer gedaan moet worden: "Het laat zien dat we heel hard werken. En verder moeten werken om onze kosten nog scherper te beheersen."

De kosten bij KLM moeten volgens Rintel omlaag omdat de luchtvaartmaatschappij de winst nodig heeft om investeringen te doen. "In een nieuwe vloot voor onze klanten: schoner, stiller, zuiniger. Ook voor de leefomgeving. Maar die moeten we dan wel kunnen betalen."

KLM zegt daarom een marge van 8 procent winst op de omzet na te streven. Afgelopen jaar kwam deze zogenoemde winstmarge uit op iets meer dan 3 procent. "Daarom moeten we onze kostenreductie gaan versnellen", benadrukt Rintel.

De Amerikaanse telecomgigant Liberty Global neemt het Nederlandse VodafoneZiggo in zijn geheel over. Liberty Global had al de helft van de aandelen in handen en koopt nu ook de andere helft van de eigenaar, de Britse Vodafone Group.

Na de overname wordt VodafoneZiggo onderdeel van de Ziggo Group. Liberty Global wil Ziggo Group volgend jaar naar de Amsterdamse beurs brengen, maakte VodafoneZiggo vandaag bekend bij de publicatie van de jaarcijfers over 2025.

In de nieuwe Ziggo Group wordt ook het Vlaamse Telenet ondergebracht. Liberty Global haalde deze internetaanbieder in 2023 van de beurs in België.

Naar de beurs

Vodafone blijft wel betrokken bij Ziggo. Het concern ontvangt 1 miljard euro voor het huidige belang. Daar bovenop krijgt het 10 procent van de aandelen in het nieuwe telecombedrijf.

Bij de beursgang wil Liberty Global zelf 10 procent van de aandelen houden, om daarmee met Vodafone grootaandeelhouder te blijven. De overige 80 procent wordt verdeeld onder de eigen aandeelhouders van het Amerikaanse concern. Die kunnen dan besluiten die te houden of te verkopen.

VodafoneZiggo laat weten dat er voor klanten niets verandert. Ook de naam van Vodafone blijft behouden bij het nieuwe bedrijf, zegt een woordvoerder.

Het nieuws over de overname en de geplande beursgang volgt kort nadat een andere grote telecomaanbieder de plannen om naar de beurs te gaan voorlopig heeft afgeblazen. Odido wilde dit jaar een beursnotering in Amsterdam, meldden verschillende media eerder. Begin deze maand zou daarvan zijn afgezien, omdat er te weinig interesse was onder beleggers.

Fietsenfabrikant Accell, bekend van de merken Batavus en Sparta, heeft een deal gesloten met schuldeisers. Het noodlijdende bedrijf krijgt extra geld en kan hiermee de schuldenlast omlaag brengen. De huidige eigenaar, durfinvesteerder KKR, draagt de aandelen over aan verschillende schuldeisers.

Een woordvoerder zegt dat met de deal het merendeel van de schulden nu is weggestreept. Accell kampt sinds de coronacrisis met grote problemen. In die periode konden veel onderdelen niet geleverd worden waardoor het bedrijf niet kon voldoen aan de vraag naar nieuwe fietsen. Tegen de tijd dat het logistiek weer soepel liep, bleef het bedrijf zitten met een enorme voorraad aan fietsen.

Om de financiële situatie te verbeteren werd flink in de kosten gesneden. Zo sloot het bedrijf deze zomer een fabriek in Heerenveen. Het was de laatste fabriek van Accell in Nederland.

Topman Jonas Nilsson is blij met de deal en hoopt op een betere toekomst voor het bedrijf. "Met deze nieuwe financiering en schuldreductie, zetten we een belangrijke volgende stap in onze transformatie en kunnen we ons nu op de lange termijn focussen."

Hoeveel geld het bedrijf nu krijgt en hoeveel van de schuldenlast is afgehaald wordt niet bekendgemaakt.

Duitse chemiereus Bayer heeft in de Verenigde Staten een schikking ingediend om lopende en toekomstige rechtszaken over onkruidverdelger Roundup af te handelen. Daarmee is een bedrag gemoeid van 7,25 miljard dollar, meldt het bedrijf.

Volgens Bayer is de schikking een onderdeel van de strategie om het aantal rechtszaken en schadeclaims rondom Roundup "aanzienlijk te verminderen". In de VS zijn tienduizenden rechtszaken aangespannen door mensen die zeggen dat ze kanker hebben gekregen van de onkruidverdelger. Ze claimen dat het werkzame middel, glyfosaat, kankerverwekkend is.

Omstreden middel

Het middel is een van de meest gebruikte onkruidverdelgers in de landbouw. Glyfosaat werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Monsanto, dat het onder de naam Roundup op de markt bracht. Bayer nam Monsanto in 2018 over.

Maar het middel is omstreden omdat het in wetenschappelijke onderzoeken in verband wordt gebracht met de ziekte van Parkinson en andere aandoeningen. Ook zijn er zorgen over de gevolgen van glyfosaat voor milieu en natuur. Volgens Bayer is het middel veilig.

In Europa is het gebruik van het onkruidverdelgingsmiddel toegestaan, al mogen EU-lidstaten het wel verbieden.

Eerdere schikking

In 2020 schikte het chemiebedrijf ook al de Roundup-zaken voor miljarden. Toen ging het om rechtszaken die tot 2020 waren aangespannen, met de vandaag voorgestelde schikking zullen ook toekomstige zaken worden afgekocht.

De schikking moet nog wel door een rechter worden goedgekeurd.

De Europese Commissie stelt een onderzoek in naar modeplatform Shein. Het Chinese bedrijf zou onvoldoende hebben gedaan om de verkoop van illegale producten te beperken of gebruikers te beschermen tegen het verslavende ontwerp van de website en app.

De Europese Commissie vermoedt dat Shein, wereldwijd de grootste online kledingwinkel, in Europa gevaarlijke en illegale producten verkoopt, zoals sekspoppen die op kinderen lijken. Die poppen, maar ook wapens, doken al in Frankrijk op. Toen dreigde de Franse regering de site uit de lucht te halen. Een rechtbank stak daar een stokje voor, maar Shein moest wel een boete betalen.

Shein zegde daarna toe te stoppen met de verkoop van de sekspoppen, die de webshop tegenover de Europese Commissie "onacceptabel" noemde. Maar volgens de Commissie gaat dat niet ver genoeg.

Verslavend ontwerp

Het ultrafastfashionbedrijf ligt al jaren onder vuur vanwege de spotgoedkope kleding, het misleiden van consumenten en de dubieuze reputatie op het gebied van arbeidsomstandigheden, uitbuiting, duurzaamheid en het plegen van plagiaat. Platforms als Shein en het eveneens Chinese Temu bieden volgens Europese consumentenorganisaties ook onveilige kleding en speelgoed aan.

"In de EU zijn illegale producten verboden, of ze nu in een winkel of op een online marktplaats te vinden zijn," zei Eurocommissaris Virkkunen bij de aankondiging van het onderzoek. "We zullen beoordelen of Shein zich aan deze regels en zijn verantwoordelijkheid houdt."

Het onderzoek richt zich ook op de risico's die voortkomen uit het mogelijk verslavende ontwerp van de webshop, schrijft de Commissie, zoals het geven van punten of beloningen aan consumenten en het teruglokken van gebruikers met spelletjes. In juni vorig jaar dienden 25 Europese consumentenorganisaties al een klacht in over de valse aftelklokken en misleidende voorraadinformatie van Shein.

Boete van 6 procent van de omzet

Het onderzoek moet vaststellen of het bedrijf Europese wetgeving overtreedt. Als dat zo is, moet Shein mogelijk een boete betalen die kan oplopen tot 6 procent van de omzet.

Wanneer de onderzoeksresultaten naar buiten komen, is nog niet duidelijk. De duur van het onderzoek hangt onder meer af van de mate waarin Shein meewerkt en de complexiteit van de zaak. In juni 2024 heeft de Europese Commissie al om informatie bij Shein gevraagd.

Shein zegt in een reactie op het onderzoek zijn verplichtingen serieus te nemen en te hebben geïnvesteerd in het versterken van de naleving van de internetwet. Zo zegt de Chinese webwinkel zich voortdurend in te spannen om jonge gebruikers te beschermen. "De bescherming van minderjarigen en het verminderen van het risico op schadelijke inhoud en gedrag staan centraal in de manier waarop wij ons platform ontwikkelen en beheren."

Het onderzoek komt voort uit de Europese Digital Services Act (DSA), die grote online platforms zoals Amazon, Temu en Zalando verplicht om internetgebruikers te beschermen tegen dubieuze producten. Eerder kreeg X na drie overtredingen van die wet een boete van 120 miljoen euro opgelegd, onder meer vanwege misleidende blauwe vinkjes.

De Amerikaanse website Polymarket is verboden in Nederland. Als het bedrijf niet direct stopt, moet het een dwangsom van 420.000 euro per week betalen, heeft de Kansspelautoriteit bepaald.

De Amerikaanse website maakte afgelopen tijd naam door het mogelijk te maken op vrijwel alles te gokken. Vragen waar gokkers miljoenen op inzetten waren: "Gaat Noorwegen de meeste olympische medailles winnen?" en "Wanneer vallen de Verenigde Staten Iran aan?".

Ook kon er gegokt worden op de vraag: "Wie is de volgende premier van Nederland?" Precies die vraag heeft geleid tot een last onder dwangsom.

Nederlandse klantenservice

Een gokwebsite uitbaten voor Nederlands publiek zonder Nederlandse vergunning mag niet. Polymarket heeft geen vergunning. Dus was de vraag of Polymarket een gokwebsite is.

Het bedrijf zelf noemt de activiteiten geen gokken, maar 'marktvoorspellen'. Daar gaat de Kansspelautoriteit niet in mee. Er is een duidelijk "kanskarakter", en er wordt geld ingezet op een "objectief onzekere gebeurtenis", redeneert de autoriteit.

Dan blijft over de vraag: is Polymarket echt actief in Nederland? Een werknemer van de Kansspelautoriteit nam de proef op de som. De website is te benaderen vanuit Nederland, er kan betaald worden met euro's, via een Nederlandse bank en er is een Nederlandse klantenservice. En dus concludeert de toezichthouder: "De gespeelde kansspelen hebben betrekking op de Nederlandse politiek".

Polymarket moet stoppen

Eind januari eiste de toezichthouder al dat de Amerikanen zouden stoppen in Nederland, blijkt uit het sanctiebesluit dat vandaag openbaar werd. Polymarket kreeg daar vier weken de tijd voor. Daarna volgt een sanctie van 420.000 euro per week, met een maximum van 840.000 euro.

Vandaag zijn die vier weken verstreken. "We kunnen de dwangsom dus innen", zegt een woordvoerder. Als Polymarket niet vertrekt kan er later ook nog een boete volgen op basis van de omzet.

De gemiddelde prijs voor een bestaand koophuis in Nederland loopt richting een half miljoen euro. In 2025 was de gemiddelde prijs voor een koopwoning 480.000 euro.

In Blaricum betaal je waarschijnlijk het meest voor een koophuis. De gemiddelde prijs ligt op 1,1 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers van het CBS en het Kadaster.

't Gooi

Daarmee stoot de Gooise gemeente Blaricum een andere Gooise gemeente van de troon. In 2024 stond Laren nog op de eerste plaats. Maar inmiddels betaal je voor een koopwoning in Blaricum én in Bloemendaal meer.

Blaricum en Bloemendaal zijn de twee gemeentes waar je gemiddeld meer dan een miljoen betaalt voor een koophuis. In Laren ligt het net onder een miljoen, namelijk op 978.000 euro.

Mijnstreek

In vijf gemeenten is de gemiddelde prijs lager dan 300.000 euro, in 2024 waren dit er nog elf. Van de tien Nederlandse gemeentes waar koopwoningen het goedkoopst zijn, liggen er drie in Groningen en drie in Zuid-Limburg.

Een eigen huis in Kerkrade is met gemiddeld 270.000 euro het goedkoopst. Ook in Heerlen en Brunssum zijn koopwoningen nog relatief betaalbaar. Die Limburgse gemeentes liggen alle drie in de Oostelijke Mijnstreek, waar vroeger mijnbouw plaatsvond.

Vorig jaar stond Pekela nog op de laagste plaats met een gemiddelde koopprijs van 250.000 euro, maar in deze Groningse gemeente steeg de prijs naar 288.000 euro. Ook Veendam en Eemsdelta, beide Groningen, staan in het lijstje van de tien gemeente met de goedkoopste koopwoningen.

Kopen in Blaricum is dus vier keer zo duur als kopen in Kerkrade. Het verschil tussen de duurste en de goedkoopste gemeenten is wat toegenomen. In 2024 was dit verschil 797.000 euro, maar afgelopen jaar is dat verschil uitgegroeid tot 835.000 euro.

Telecombedrijf Odido, dat begin deze maand werd getroffen door een datalek, bewaart persoonsgegevens van voormalige klanten langer dan het zelf zegt. Het Financieele Dagblad meldt dat klanten die al vijf of tien jaar geleden zijn overgestapt naar een andere provider, nu mail hebben gekregen dat hun gegevens zijn buitgemaakt. Odido zegt in zijn privacystatement dat gegevens worden bewaard tot maximaal twee jaar na het einde van het contract.

Odido kan tegenover het FD niet zeggen hoeveel oud-klanten bericht hebben gehad. Het bedrijf zegt meer tijd nodig te hebben om uit te zoeken waarom gegevens langer dan twee jaar worden bewaard.

Vorige week maakte Odido bekend dat hackers bij de data van 6,2 miljoen mensen konden. Het is een van de grootste datalekken ooit in Nederland. De hackers kwamen binnen door inloggegevens van personeel van de klantenservice te ontfutselen. Ze maakten onder meer naam- en adresgegevens, paspoort- en bankrekeningnummers buit. Wachtwoorden zouden niet zijn gestolen.

Odido zegt op een vraag-antwoord-site dat gegevens tot twee jaar worden bewaard "voor het geval je binnen deze periode weer klant wil worden". Die termijn gaat in "nadat alle wederzijde verplichtingen zijn afgehandeld". Als na een overstap bijvoorbeeld rekeningen of servicevragen open stonden, kan het volgens Odido zijn dat de termijn van twee jaar later is ingegaan dan de einddatum van het contract.

Autoriteit Persoonsgegevens

Deskundigen zeggen in het FD dat de gang van zaken er mogelijk op wijst dat het datamanagement van Odido niet op orde is. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt tegen de krant dat de zaak wordt gevolgd en dat elk bedrijf wordt geacht zich aan de eigen privacyverklaring te houden.

Odido ontstond in 2023 na een fusie van T-Mobile Nederland en Tele2 Mobiel. Onder het bedrijf vallen ook de providers Ben en Simpel. Ook van klanten van Ben zijn gegevens gelekt.

Luchtvaartmaatschappijen moeten dit jaar kiezen: óf ze investeren fors in verduurzamen, óf ze moeten tientallen miljoenen euro's extra betalen aan uitstootrechten. Tot dit jaar kregen ze nog veel gratis rechten, maar dat voordeel komt te vervallen.

De vervuiler betaalt: sinds 2012 geldt dat ook voor luchtvaartmaatschappijen in Europa. Dat jaar ging de luchtvaart onder het zogeheten ETS (Emission Trading System) vallen. Voor de uitstoot van vluchten binnen Europa moeten de bedrijven speciale emissierechten inleveren. Een ton CO2 staat daarbij gelijk aan een emissierecht.

Als KLM van pakweg Amsterdam naar Barcelona vliegt, moet het dus rechten kopen om de uitstoot te dekken. Dat kan bij andere bedrijven, of bijvoorbeeld op de veiling bij de Nederlandse Emissieautoriteit. Maar luchtvaartmaatschappijen kregen ook nog jarenlang gratis uitstootrechten, als onderdeel van Europese regels.

Dit moest de bedrijven de tijd geven om te verduurzamen, zonder te worden weggeconcurreerd. In de praktijk kreeg bijvoorbeeld KLM daardoor de afgelopen jaren genoeg gratis rechten om zo'n beetje de helft van de uitstoot te dekken.

Ook andere luchtvaartmaatschappijen profiteerden van het systeem. Met de gratis rechten hebben de maatschappijen zeker honderden miljoenen euro's bespaard en bovendien de financiële prikkel om de uitstoot ingrijpend omlaag te krijgen voor zich uit kunnen schuiven.

Sinds 2024 is het aantal gratis rechten afgebouwd. Eerst een kwart minder, toen de helft, en dit jaar dus naar nul. De uitstoot is in die periode niet of nauwelijks afgenomen.

Er is nog maar een beperkt aantal gratis rechten beschikbaar, dat gekoppeld is aan het gebruik van duurzamere brandstof. De luchtvaartmaatschappijen zullen dit jaar dus of verder moeten verduurzamen, of aanzienlijk meer uitstootrechten moeten kopen.

"In 2019 betaalde KLM circa 25 miljoen euro aan ETS-kosten", laat een woordvoerder van het luchtvaartbedrijf weten. "In 2024 zijn deze bedragen opgelopen tot circa 152 miljoen. We verwachten dat de ETS-kosten in 2030 oplopen tot circa 325 miljoen per jaar." Ook TUI moest door de afbouw extra rechten kopen.

Daarbovenop komen nog kosten door bijvoorbeeld de Nederlandse vliegbelasting, die ook bedoeld is om de verduurzaming verder aan te zwengelen. "Niet al deze kosten kunnen volledig worden doorberekend aan onze passagiers, waardoor de winstgevendheid onder druk komt te staan", zegt de KLM-woordvoerder.

Groen vliegen?

KLM, TUI en Corendon benadrukken dat ze nieuwe vliegtuigen hebben aangeschaft. Deze moderne toestellen zijn zuiniger, waardoor de uitstoot per vlucht lager wordt. TUI claimt zelfs een vermindering van 16 procent ten opzichte van de vorige generatie vliegtuigen.

Ook kopen TUI en KLM zogeheten Sustainable Aviation Fuel (SAF) bij. Dit soort duurzamere kerosine wordt gemaakt van bijvoorbeeld biomassa of waterstof. KLM zegt wereldwijd een van de grootste afnemers van SAF te zijn en investeert in een nieuwe fabriek in Delfzijl.

Toch blijft het bijmengen van schonere kerosine marginaal, zelfs bij zelfbenoemd voorloper KLM. In 2024 ging grofweg voor elke 58 liter fossiele brandstof 1 liter SAF in de tank, blijkt uit het jaarverslag. Bij TUI lag de verhouding afgelopen jaar op ongeveer 2 procent.

Corendon wil niets zeggen over het aantal gekochte liters schonere brandstof. Ook doet het bedrijf geen uitlatingen over hoeveel extra rechten het dit jaar bij moet kopen. Maar het geeft wel toe dat verduurzaming lastig is. "In het algemeen geldt dat de luchtvaart graag wil verduurzamen, maar dat het eerlijke verhaal is dat dat niet eenvoudig is", laat een woordvoerder weten.

Concurrentie

"Snel vergroenen is moeilijk", zegt ook Georgette Boele, econoom bij ABN Amro. "De luchtvaart is erg afhankelijk van brandstof. De alternatieven daarvoor zijn in de luchtvaart beperkt in vergelijking met andere mobiliteitssectoren."

Elektrisch vliegen is voorlopig toekomstmuziek. "Batterijen zijn nog te zwaar en hebben veel ruimte nodig", zegt Boele. Groene waterstof en biobrandstoffen lijken geschiktere kandidaten om fossiele kerosine te vervangen. "Ook de scheepvaart, vrachtwagens en de binnenvaart willen deze brandstoffen gebruiken."

Bovendien zijn de alternatieve brandstoffen nog erg duur. Boele: "Het is goedkoper om maar gewoon uitstootrechten te kopen."

Van een versleten legerbroek tot een afgedragen politiejack: binnenkort kunnen ze zomaar in de muur van een overheidsgebouw zitten.

Normaal gaan de afgedragen uniformen en ander textiel van onder meer defensie en de politie de verbrandingsoven in. Maar nu wordt de oude kleding verwerkt in constructiepanelen. Die worden vervolgens gebruikt voor buitengevels en binnenwanden van overheidsgebouwen.

Het gaat om 120 ton aan afgedankte kleding van onder meer defensie en de politie, zo zegt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Samen met het ministerie van Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) werd onderzocht of het mogelijk is om de afvalberg te verminderen door het materiaal te hergebruiken.

"Wij verbranden normaal jaarlijks meer dan 500 ton textiel. Dat moet anders", zegt Maurice Goudsmith, die voor de RVO verantwoordelijk is voor Afvalzorg en Grondstofmanagement voor de Rijksoverheid. Daarom zocht hij een oplossing om de afgedankte kleding van overheidsdiensten te recyclen. "Maar verwerken tot garen bleek relatief duur."

Net als gipsplaat

Vervolgens ontstond het idee om het materiaal te verwerken in panelen voor de bouw, vergelijkbaar met bijvoorbeeld gipsplaten. In de panelen die worden gemaakt zijn nog stukken legergroen en politieblauw te zien. "De panelen zijn voor de inbouw. Je ziet er nog vlokken groen in. Maar je gaat er nog overheen schilderen of sauzen. Net als met een gipsplaat", legt Goudsmith uit.

De RVO sloot na een aanbesteding een contract af met een recyclebedrijf uit Made om als eerste stap van 120 ton afgedankte uniformen meer dan 12.000 vierkante meter aan constructiepanelen te gaan produceren. Goudsmith: "Die worden in september geleverd en gaan dan in buitengevels en binnenwanden van het ministerie van Defensie en andere Rijksgebouwen."

Volgens Goudsmith heeft de Nederlandse overheid hiermee een primeur te pakken. "Het was best een uitdaging. Want de panelen moeten voldoen aan de regels voor de bouw, voor brand, vocht en treksterkte. We wilden laten zien dat het kan."

De omstreden ondernemer Gerard Sanderink is niet te vinden. Het bedrijf Eukairos, voorheen Centric, zocht naar Sanderink, maar vond alleen maar een berg post op zijn adres in Duitsland. Dat blijkt uit het meest recente rechtbankverslag.

Na jarenlange processen werd Sanderink eind vorig jaar definitief ontslagen als bestuurder, maar behield hij via een stichting nog aandelen in zijn bedrijven.

De rechter zet de Twentse ondernemer nu ook uit deze stichting. Daarmee lijkt zijn rol uitgespeeld.

Multimiljonair

Jarenlang stond Gerard Sanderink bekend als een succesvol ondernemer. Zijn bouwbedrijf Strukton, ingenieursbureau Antea en IT-onderneming Centric maakten hem multimiljonair.

Centric leverde internationaal IT-diensten aan een groot aantal publieke instellingen. Ook voor de Nederlandse overheid voerde Centric grote IT-klussen uit.

Privé en zakelijk kwam Sanderink de afgelopen jaren steeds meer onder invloed te staan van Rian van Rijbroek, zelfbenoemd cybersecurityexpert. Sanderink zou steeds meer door Van Rijbroek aangestuurd worden wat betreft beleid, financiële transacties en zijn communicatie.

Medebestuurders vreesden voor de toekomst van Centric. Via de rechter zorgden zij ervoor dat Sanderink werd ontslagen als bestuurder.

Stapels post

Daarmee was de zaak nog niet af. Sanderink was namelijk geen bestuurder meer, maar nog wel aandeelhouder van Eukairos, voorheen Centric. Omdat de vervangende bestuurders Centric hebben verkocht, krijgt Sanderink nog geld. Het gaat om 50 miljoen euro, blijkt uit de rechtbankstukken.

Om dat geld te kunnen overmaken, zocht Eukairos tevergeefs contact met Sanderink. Aanbellen bij zijn huis in Duitsland leverde niets op. Daar zagen ze "slechts een stapel ongeopende post". Buren zouden Sanderink er nooit zien.

Ook schuldeisers zoeken de Twentse ondernemer. Niet bekend is om hoeveel schuld dat gaat, maar in ieder geval eist de ex-vriendin en ex-zakenpartner nog geld van Sanderink. Dat gaat om een dwangsom vanwege laster. Daarnaast eist de voormalige advocaat van Sanderink nog geld, 250.000 euro, staat in het rechtbankverslag.

De Eukairos-bestuurders zoeken Sanderink dus niet alleen om hem nog geld te kunnen geven. De bestuurders vrezen dat de schuldeisers uiteindelijk bij hen aankloppen als ze Sanderink niet kunnen vinden.

Ontslag

Om die reden wilde Eukairos dat Sanderink ook werd ontslagen als bestuurder van de stichting met de aandelen. Daar gaat de rechtbank nu in mee.

Volgens de rechter is er duidelijk sprake van "taakverwaarlozing" door Sanderink. Daarom wordt hij als de bestuurder ontslagen. Wel krijgt Sanderink nog de kans om te reageren.

Daarmee lijkt Sanderink definitief aan de kant geschoven. Zelf was Sanderink niet in de rechtszaal aanwezig. Ook was er geen advocaat. De rechtbank had wel contact met een Spaanse advocaat, maar die wordt niet erkend in Nederland.