De legale invoer van bedreigde diersoorten van buiten de EU naar Nederland is in vier jaar tijd bijna gehalveerd. Dat blijkt uit een analyse van internationale exportcijfers. Het gaat om dieren die alleen met een vergunning de grens over mogen.

Wie bijvoorbeeld een vierteenschildpadje uit Oezbekistan wil, heeft een stapel papieren nodig. De landschildpad komt in het wild voor in Centraal-Azië. Maar sinds de jaren 70 is er een levendige handel in ontstaan als huisdier. Tegelijkertijd veranderde het leefgebied van de schildpad hevig door het opdrogen van het Aralmeer.

Het resultaat is dat de vierteenschildpad officieel een kwetsbare diersoort is en op de zogenoemde CITES-lijst terechtkwam. Op die lijst staan honderden soorten planten en dieren waarover ruim 180 landen hebben afgesproken dat ze niet zonder vergunning verhandeld mogen worden. En in sommige gevallen zelfs helemaal niet.

Koraaldiertjes

Ook in Nederland is de vierteenschildpad een populair huisdier. In het eerste coronajaar, 2020, kwamen 3000 van deze schildpadden uit Oezbekistan naar Nederland voor de Europese markt, blijkt uit de handelscijfers die Nederland rapporteerde bij CITES. Vier jaar later bedroeg de import de helft.

Het schildpadje staat daarmee symbool voor de gehele invoer van dieren waarvoor een importvergunning nodig is. In 2020 rapporteerde Nederland nog bijna 92.000 dieren. Vier jaar later waren dat er slechts 48.000.

Verreweg het grootste deel van de geïmporteerde dieren waren allerlei soorten koralen. Ze zijn vooral gewild bij aquariumliefhebbers.

Florin Chelaru is een van hen. In 2017 nam hij afscheid van zijn baan in de telecom en maakte hij van zijn hobby zijn werk. Nu heeft Chelaru een groothandel in koraaldiertjes en levert hij aan dierenwinkels en particulieren in heel Europa.

"Ja, ik merk ook dat de vraag afneemt", zegt hij. "Niet iedereen kan het meer betalen, het is toch een beetje een luxeproduct." Chelaru wijt het aan de toegenomen energieprijzen. "Je moet het aquarium op temperatuur brengen en je hebt lampen nodig. Voorheen kostte dat zo'n 200 euro per maand bij een mooi aquarium in huis, nu zo'n 500 euro."

Maar er is meer aan de hand. "De wereld is ook strenger geworden", zegt Chelaru. Om diersoorten, waaronder het koraal, te beschermen leggen landen restricties op. "Van koraal uit Australië mag bijvoorbeeld veel minder geïmporteerd worden." Chelaru haalt zijn koraal vooral uit Indonesië. "En door technologische verbeteringen kunnen we steeds meer hier kweken."

Ook handelaren in reptielen herkennen de afname. "Het houden van dieren loopt eigenlijk al jaren terug", zegt Sebastiaan Scheffer. "Sommige dieren waren een beetje een wegwerpartikel. Schildpadden die voor een euro op de toonbank stonden, en dan binnen een paar maanden in het park belandden. Dat zie je nu veel minder."

Scheffer heeft in Wijk bij Duurstede een bedrijf waar hij reptielen fokt. Daarnaast importeert hij ook al jaren exotische dieren. "Recent heb ik nog bijzondere slangen en hagedissen van een kweker uit Suriname laten komen."

Zo'n import is een bureaucratisch proces. "Je moet eerst een exportvergunning in Suriname krijgen. Daarvoor moet je aantonen hoe de verkoper de dieren heeft verkregen en in wat voor faciliteiten ze zijn grootgebracht", zegt Scheffer. "Als dat rond is, kun je een importvergunning in Nederland bij het ministerie aanvragen."

Via Duitsland

Als de dieren landen op Schiphol volgen meer controles. "Zelfs het hout van de kisten moet een bepaald stempel hebben, om zeker te weten dat er geen boktorren in zitten", zegt Scheffer. "De checks duren tegenwoordig zo lang dat ik minder rechtstreeks ben gaan importeren. Ik ben bang dat mijn dieren anders doodgaan tijdens het wachten op Schiphol."

Scheffer is meer via Duitsland gaan importeren. "De afhandeling op het vliegveld van Frankfurt gaat veel sneller", zegt de reptielenhandelaar. Dat zou erop kunnen wijzen dat sommige soorten nu vaker via andere EU-landen naar Nederland komen.

Maar voor de vierteenschildpad is dat niet het geval. De CITES-cijfers laten zien dat ook in de Europese Unie als geheel het aantal geïmporteerde diertjes halveerde. "Op zich niet gek", zegt reptielenkweker Scheffer. "In Oezbekistan mogen ze inmiddels niet meer in het wild gevangen worden. En dat is misschien maar goed ook. "

Bioscoopketens in Europa maken zich zorgen over de overname van filmstudio Warner Bros. door Netflix of Paramount. Ze zijn bang dat er minder films op het witte doek zullen verschijnen. De koepelorganisatie, waar ook ketens als Pathé en Kinepolis onder vallen, heeft zijn zorgen uitgesproken tegen ambtenaren in Brussel.

Wat is er ook alweer aan de hand?

Zowel streamingdienst Netflix als filmstudio Paramount heeft interesse om Warner Bros. over te nemen. Aandeelhouders van Warner mogen daar tot woensdag over stemmen, tenzij Paramount de deadline op het laatste moment verlengt.

De deal was eigenlijk al rond: Netflix stond op het punt om belangrijke onderdelen van Warner over te nemen. Dat had de streamingdienst met het bestuur van Warner afgesproken. Toch stak filmstudio Paramount er een stokje voor, een paar dagen nadat de deal wereldkundig was gemaakt. Het bedrijf wil voorkomen dat Warner in handen komt van Netflix.

Paramount deed een "vijandig overnamebod". De filmstudio bracht in het openbaar een hoger bod uit dan Netflix. Het bestuur van Warner werd zo buitenspel gezet. De beslissing over een deal ligt nu niet meer bij hen, maar bij de aandeelhouders van Warner. Wel adviseert het bestuur van Warner om niet in te gaan op het voorstel van Paramount.

Waar is Warner Bros. bekend van?

Warner heeft verschillende kaskrakers uitgebracht, zoals die van Batman en Harry Potter. Ook heeft het bedrijf de rechten in handen van onder meer The Lord of the Rings en is het eigenaar van de streamingdienst HBO Max, met series als Game of Thrones en Succession. Het is nog niet duidelijk of Netflix die series na een deal naar zijn eigen platform zal brengen.

Bovendien staat Warner in de filmwereld bekend als een echte bioscoopstudio; het bedrijf brengt films doorgaans eerst uit in de bioscoop. Filmliefhebbers kunnen ze pas later op streamingdiensten vinden. Een belangrijk deel van de inkomsten van Warner komt dan ook binnen via bioscoopkaartjes.

Hoe kijken kleinere bioscopen naar een deal?

Verschillende kleinere bioscopen, die niet bij de grote ketens horen, houden het hoofd koel. Ze rekenen erop dat nieuwe Warner-films eerst exclusief in de bioscoop blijven draaien voordat ze op een streamingdienst komen; of het bedrijf nou een deal met streamingdienst Netflix maakt of met filmstudio Paramount.

Netflix geeft zelf aan dat het Warner-films in de bioscoop wil blijven uitbrengen. Toch is enthousiasme over een mogelijke overname ver te zoeken, blijkt uit een rondgang van de NOS onder kleinere bioscopen.

Voor veel bioscopen zijn Warner-films een belangrijke inkomstenbron. "Wij draaien als filmtheater een stuk of vijf Warner-films per jaar", zegt filmprogrammeur Roderik Lentz van LantarenVenster Rotterdam. "Wat niet veel is, maar dat zijn nou net wel de films waar veel bezoekers op afkomen."

Toch maken kleinere bioscopen zich weinig zorgen over een deal; ze benadrukken het verschil tussen een film streamen en naar de bioscoop gaan. "Een bioscooprelease draait om beleving", zegt Chris Kok van Kok Cinemaxx. "Dat is wezenlijk anders dan het thuis kijken op de bank of tablet."

Dat gevoel leeft breder in de branche: "Wij concurreren niet met de woonkamer, maar met andere plekken buiten de deur, zoals het theater, concertzalen en de horeca", zegt Peter van Vogelpoel, filmproducent en mede-eigenaar van The Pulse Amsterdam. Ook andere bioscopen die de NOS heeft gesproken, kijken er zo tegenaan.

Maakt Paramount met een hoger bod meer kans?

Paramount biedt meer dan Netflix, maar wil er ook wat voor terug. De filmstudio aast namelijk ook op de tv-tak van Warner. Het bedrijf zou zo zenders als CNN in handen krijgen. In de Netflix-deal zou die afdeling worden afgesplitst en zelfstandig verdergaan. Het hogere bod betekent dus niet per se een betere deal.

Daarnaast wordt het voorstel van Paramount financieel gedekt door onder meer een Amerikaans investeringsfonds; een schoonzoon van president Trump heeft daar de leiding.

Waarom is de deadline op 21 januari?

Dat bepaalt Paramount, omdat die het overnamebod doet. De deadline stond eigenlijk op 8 januari, maar de filmstudio heeft die in december al verlengd tot woensdagavond 23.00 uur Nederlandse tijd. Dat gebeurde nadat Paramount in december had gesleuteld aan de voorwaarden.

Paramount kan er dus voor kiezen om de deadline nog een keer te verlengen. De filmstudio vindt dat het bestuur van Warner niet goed genoeg heeft uitgelegd waarom een Netflix-deal beter zou zijn.

Een overname kan één tot anderhalf jaar duren, stelde Netflix eerder. Een eventuele overname moet nog wel worden goedgekeurd door de Amerikaanse toezichthouder.

Bedrijven hebben sinds 2022 een te hoge rente betaald als ze nog een uitstaande belastingschuld hadden voor hun winstbelasting. Dat heeft de Hoge Raad bepaald, de hoogste rechter van Nederland.

In 2022 was die rente 8 procent. De Hoge Raad heeft dat nu verlaagd naar de helft, 4 procent. Ook in de jaren daarna was de rente te hoog en ook die is nu door de Hoge Raad verlaagd. Daardoor kunnen bedrijven in totaal honderden miljoenen aan te veel betaalde rente terugkrijgen.

Oneerlijk verschil

De Hoge Raad oordeelt dat die 8 procent oneerlijk hoog was. Voor andere belastingen die te laat betaald worden, zoals inkomstenbelasting of erfbelasting, geldt namelijk dat lagere percentage van 4 procent.

De Hoge Raad vindt het oneerlijk dat bedrijven die te laat winstbelasting betaalden meer rente moesten betalen dan anderen. "De Hoge Raad heeft geen gronden kunnen vinden die het hogere percentage voor alleen de vennootschapsbelasting zouden kunnen rechtvaardigen.",

850 miljoen

Daarom verlaagt de Hoge Raad dus de rente voor de winstbelasting in alle jaren sinds 2022 naar dat algemene percentage. Voor 2025 gaat die bijvoorbeeld van 9 naar 6,5 procent.

Het ministerie van Financiën berekende in een grove schatting dat bedrijven hierdoor over de jaren 2022 tot en met 2025 rond de 850 miljoen terug kunnen krijgen. Dat betekent dus ook een flinke tegenvaller voor de schatkist.

'Zeer tevreden'

"Wij zijn zeer tevreden met de uitspraak", zegt Rian Waaijer van belastingadviesbureau KPMG Meijburg. Zij spande de zaak aan namens een klant. "Het is fijn dat de Hoge Raad oordeelt dat er geen rechtvaardiging bestaat om een hoger percentage te rekenen aan belastingplichtigen in de vennootschapsbelasting."

Een woordvoerder van het ministerie van Financiën zegt de uitspraak te gaan bestuderen om de gevolgen nader in kaart te brengen. "Wel is duidelijk dat deze uitspraak tot een budgettaire derving leidt."

TikTok begint komende weken met een nieuwe vorm van leeftijdscontrole in Europa. Zo moeten accounts van kinderen onder de 13 beter worden opgespoord om vervolgens te worden verwijderd. Dat meldt het bedrijf aan persbureau Reuters.

Het nieuwe systeem waarmee de leeftijdscontrole wordt uitgevoerd, is een jaar lang getest in het Verenigd Koninkrijk. Door het analyseren van profielinformatie, video's die gebruikers plaatsen en gedragssignalen voorspelt het of een TikTok-account mogelijk van een minderjarige is. Tijdens de testperiode werden al duizenden accounts van kinderen onder de 13 jaar verwijderd.

Naast een officieel id-bewijs of creditcard wil TikTok gebruik gaan maken van een gezichtsherkenningsapp voor het vaststellen van leeftijd. Dat zou worden ingezet als iemand het schrappen van zijn of haar account aanvecht. Meta, van Facebook en Instagram, gebruikt dit ook, maar er is wel discussie over of deze app voldoet aan de privacyregels.

Regels EU

De populaire video-app ligt al langer onder vuur als het gaat om de privacy van jonge gebruikers. De app is gemaakt door een Chinees bedrijf, en critici vinden dat er een groot risico is dat Chinese autoriteiten inzage kunnen eisen in gebruikersgegevens.

De Europese Commissie in Brussel vroeg zich af of TikTok zich wel aan de regels houdt. Ruim een jaar geleden startte de Europese Commissie daarom een onderzoek om te zien of het platform genoeg deed om kinderen te beschermen.

Ook kreeg TikTok eerder al een boete van een half miljard euro van de EU, voor het overtreden van de Europese privacywet. Het bedrijf kon niet aantonen dat gegevens die in China belanden net zo goed beveiligd zijn als in de Europese Unie.

Volgens TikTok is deze nieuwe technologie speciaal voor Europa ontwikkeld om te voldoen aan de regelgeving. Reuters schrijft dat het platform daarvoor tijdens de ontwikkeling samenwerkte met een EU-privacytoezichthouder.

Australisch verbod

Een maand geleden voerde Australië als eerste land ter wereld een verbod in op sociale media voor kinderen tot 16 jaar. Dat leidde tot het verwijderen van ruim 4,7 miljoen accounts.

In het land zijn ook de platforms zelf verantwoordelijk voor de handhaving. Zij riskeren een boete die kan oplopen tot bijna 30 miljoen euro, als zij hun platform toch openstellen voor Australische jongeren onder de 16. De wet is ingevoerd omdat het land jongeren wil beschermen tegen de druk, angst en criminaliteit die samen kunnen hangen met het gebruik van sociale media.

Nu gaat TikTok dus in Europa ook zelf controles uitvoeren. Europese gebruikers krijgen volgens TikTok een melding wanneer de technologie zal ingaan.

Werkende Nederlanders die pensioen opbouwen via een verzekeraar moeten oppassen voor een flink pensioengat. Iemand die van baan wisselt, kan duizenden of tienduizenden euro's minder pensioen opbouwen dan de bedoeling is.

Het is een bijkomend effect van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, waarschuwen pensioendeskundigen. Zij adviseren om bij een overstap van werk zo'n pensioengat te ondervangen, door bijvoorbeeld meer salaris te eisen.

De meeste Nederlanders bouwen automatisch pensioen op via een pensioenfonds, maar zo'n 1,6 miljoen werknemers zit, via de werkgever, bij een pensioenverzekering. De Nederlandsche Bank schat in dat het om zo'n 57.000 contracten gaat tussen bedrijven en verzekeraars.

Net als de pensioenfondsen moeten die verzekeringen uiterlijk 1 januari 2028 voldoen aan de regels van de nieuwe pensioenwet.

In deze video leggen we uit hoe de overgang verloopt:

Voor de pensioenverzekeringen gaat het tempo van het opbouwen van het pensioenvermogen veranderen. Nu nog ga je bij een pensioenverzekering steeds wat meer van je salaris afdragen, naarmate je ouder wordt. Zo sta je, om en nabij, 8 procent af aan premie als je net begint met werken, maar dat loopt op tot zo'n 35 procent afdracht op je 60ste.

Dat mag straks niet meer. De pensioenwet schrijft voor dat iedereen in een pensioenverzekering, ongeacht leeftijd, dezelfde premie betaalt. Bij pensioenfondsen gebeurt dat nu al.

Pensioendeskundigen verwachten dat de nieuwe premieafdracht rond de 16 procent zal liggen. Stel, je bent halverwege je loopbaan en je zat in de oude regeling al boven dat percentage, dan ga je dus minder afdragen voor je pensioen. Dat betekent weliswaar meer inkomen, maar je bouwt ook minder pensioen op.

"Dat kan om duizenden tot tienduizenden euro's minder pensioenkapitaal gaan", zegt Frank Verschuren, Pensioenadviseur van AethiQs, die bedrijven en ondernemingsraden adviseert over de gevolgen van de pensioentransitie. "Werknemers zijn zich onvoldoende bewust van dit gevaar."

Hoogleraar economie Marike Knoef, ook verbonden aan pensioendenktank Netspar, bevestigt dat dit een probleem kan worden: "Het nieuwe stelsel heeft veel voordelen, maar zo'n grote verandering kan nadelige gevolgen hebben in specifieke gevallen."

Eerbiedigen

Nu is er wel een oplossing. Een bedrijf kan kiezen voor de zogeheten eerbiedigende werking: personeel dat voor 2028 in dienst was, blijft dan in de oude regeling. Zo ontstaat er geen pensioengat. Medewerkers die na 2028 in dienst kwamen komen wel in een nieuwe regeling, met gelijke premie voor alle leeftijden.

Veruit de meeste bedrijven behouden de oude regeling, zegt Verschuren. "Oudere medewerkers zullen het niet fijn vinden als blijkt dat ze in de tweede helft van hun werkende leven te weinig opzij leggen. Voor hen willen werkgevers de bestaande regeling in stand houden."

Toch zijn daarmee niet alle problemen verholpen. Werknemers die in de oude regeling blijven maar van baan wisselen, komen alsnog bij hun nieuwe baas in een nieuwe regeling.

Pensioengat bij baanwissel

Stel, Esther is 60 jaar en zit bij een pensioenverzekering. Op deze leeftijd betaalt ze inmiddels 21 procent, goed voor jaarlijks 7497 euro aan pensioenopbouw.

Maar Esther wisselt van baan en komt in de nieuwe pensioenverzekering terecht. Nu gaat ze 15 procent van haar loon afdragen. Er gaat 5250 euro in de pensioenpot. Dat is dus 2247 euro per jaar minder dan voorheen.

Als ze niets regelt, heeft Esther een pensioengat van 15.729 euro als ze over 7 jaar met pensioen mag.

Bron rekenvoorbeeld: Verbond van Verzekeraars

Als ze de 40 of 50 gepaseerd zijn en van baan wisselen, gaan ze alsnog minder premie inleggen, waardoor er toch een pensioengat ontstaat. "Denk goed na bij het maken van die overstap of dwing financiële compensatie af", zegt Verschuren. "Op die leeftijd zou ik wel twee keer nadenken voor ik van baan wissel. Hoe dichter bij de pensioendatum hoe groter het probleem wordt."

Er zit een voordeel aan minder opzijleggen voor je pensioen: je houdt meer loon over. Maar dat extra geld moet je dan wel zelf opzij leggen. Knoef zou willen zien dat er meer bewustzijn komt over pensioen. "Soms is het echt schrikken hoe weinig mensen hierbij stil staan. Het gaat om serieus geld voor je oude dag. Daar zou echt wel meer aandacht voor mogen zijn."

Eerder spoorde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) verzekeraars en werkgevers aan om duidelijk te zijn over de gevolgen van een baanwissel. Volgens het Verbond van Verzekeraars wijzen verzekeraars al op de risico via hun websites, via het jaarlijkse pensioenoverzicht en via een brief die de werknemers ontvangen als ze stoppen bij hun huidige werkgever.

De politieke partijen D66, CDA en VVD willen het bonusplafond voor de medewerkers in de financiële sector veranderen. Een versoepeling van de relatief strenge regels die nu gelden, moet het voor banken makkelijker maken internationale IT'ers aan te trekken. Tegelijkertijd lagen perverse prikkels zoals hoge bonussen aan de basis van de financiële crisis.

Harald Benink, als hoogleraar Banking & Finance verbonden aan Tilburg University, wijst erop dat de huidige regels na de bankencrisis van 2008 zijn ingevoerd. "Toen namen banken wereldwijd te veel risico's door perverse prikkels. Dat ging om bestuurders, mensen die actief het risicoprofiel van een bedrijf kunnen verhogen. Iemand die software schrijft heeft die mogelijkheid veel minder."

Nog wel limiet topfuncties

In de jaren na de crisis werd er in Nederland een bonusplafond van 20 procent ingevoerd, voor iedereen die in de financiële sector werkt in Nederland. Dat betekent dat iedere werknemer maximaal 20 procent van zijn salaris aan bonus mag krijgen. In de rest van Europa zit dat anders, daar is alleen voor mensen in de top een grens van 100 procent ingevoerd.

Nederland is dus nu nog strenger dan Europa. Volgens Benink is dat te verklaren omdat Nederland erg hard werd geraakt in de financiële crisis en daarom nam de politiek hier maatregelen. "Drie van de vier grote banken waren failliet gegaan als de overheid ze niet had gered."

Voor topfuncties en een hogere managementlaag valt het plafond niet weg. "Dat is cruciaal", zegt Benink. Zij zitten aan de knoppen en kunnen zo het bedrijf aan veel risico's blootstellen. Daarom willen de politieke partijen voor hen nog wel het bonusplafond houden. Dat is en blijft 20 procent.

De mogelijkheid op een hogere bonus wordt gezien als goed voor de concurrentiepositie van ons land, omdat banken steeds meer digitaliseren. Daar zijn veel IT'ers voor nodig en zelf leiden we er daar niet genoeg van op, zegt Constant van Tuyll, specialist beloningsbeleid voor de financiële sector bij Vesper Advocaten.

Van Tuyll: "Bij IT'ers concurreer je met bedrijven als Booking.com. Als zij zeggen 'je kan een extra jaarsalaris verdienen bij ons', win je natuurlijk niet."

Een hoger vast salaris bieden is niet de ideale oplossing, omdat volgens hoogleraar Benink dat internationaal niet de norm is. In veel landen is een lager basissalaris met een hoge flexibele bonus meer de standaard.

Helemaal geen bonus

Er zijn ook banken die helemaal geen bonus geven, zoals bij Triodos. Alleen in uitzonderlijke gevallen krijgt iemand een maandsalaris extra, of krijgt al het personeel een eenmalige bonus als er goede resultaten zijn behaald.

Volgens een woordvoerder van de bank komt dat beleid voort uit de duurzame missie van de bank. Dat is voor veel sollicitanten, ook IT'ers, ook een belangrijke drijfveer: "Er is geen gebrek aan belangstelling voor onze vacatures."

Het voorstel om de wet te wijzigen kan op steun rekenen van genoeg partijen in de Tweede Kamer om te worden geaccepteerd, maar er moet nog wel eerst over worden gestemd. De Eerste Kamer moet zich er daarna nog over buigen, maar ook daar is de kans groot dat er genoeg steun is.

Als een thuiswonend kind 18 jaar wordt, kan het inkomen van een huishouden fors dalen, blijkt uit onderzoek van het Nibud. Als een kind volwassen wordt, vallen de kindgebonden toeslagen weg en kunnen sommige gezinnen er financieel behoorlijk op achteruitgaan. Voor alleenstaande ouders zijn de financiële gevolgen vaak groter dan gezinnen met twee ouders.

Het kan gaan om een verlies aan inkomen tussen de 300 en ruim 700 euro per maand, berekent het Nibud. Eénoudergezinnen ontvangen, als hun inkomen beperkt is, een hoger kindgebonden budget.

"Wanneer ouders kinderbijslag en het kindgebonden budget nodig hebben om rond te komen, levert het wegvallen van deze toeslagen direct spanning en onzekerheid op", zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen.

Studiefinanciering voor een studerend kind maakt dat verlies aan inkomsten niet goed. Voor een huishouden waarbij een kind naar het mbo gaat in plaats van naar het hbo of de universiteit, is die klap vaak nog groter. Voor je 18de krijg je dan nog geen studiefinanciering, terwijl je dat al wel krijgt als hbo- of universitair student.

Praten

Tegenover die lagere inkomsten voor ouders en hun kind staan juist hogere lasten. Volwassen kinderen gaan meer betalen voor hun zorgverzekeringen en onderwijs wordt duurder. Uit het onderzoek blijkt dat ouders hier niet veel over praten met hun kinderen.

Door de krapte op de woningmarkt blijven jongeren steeds langer thuiswonen. De helft woont als 23-jarige nog altijd thuis, blijkt uit cijfers van het CBS. Als ze thuis blijven wonen, lopen de kosten voor inwoning gewoon door. Maar volgens het Nibud vragen ouders hun kinderen niet snel om een financiële bijdrage.

De sterke inkomstendaling zou gedempt moeten worden om kansenongelijkheid te voorkomen, zegt Nibud-directeur Gijsbertsen. "Er zijn huishoudens die de kinderbijslag en het kindgebonden budget als inkomen niet missen, maar we zien ook huishoudens die deze inkomsten én die uit de bijbaan van hun 18-jarige hard nodig hebben om de noodzakelijke uitgaven te kunnen betalen."

Als er één ding is waar beleggers niet van houden, is het onrust. In een grillige wereld is het lastiger te voorspellen of je gaat verdienen aan je aandelen.

Conflicten wereldwijd, een Amerikaanse president die de wereldorde op z'n kop zet en een kabinet dat twee keer in een jaar valt: dat klinkt dus als een recept voor malaise op de beurs. Maar het tegenovergestelde gebeurt. De Nederlandse AEX-index schoot vanochtend zelfs door de grens van duizend punten.

"Normaal gesproken heeft onrust veel invloed op de beurskoers", zegt econoom Mathijs Bouman. Zo duurde het jaren voordat de AEX begin deze eeuw de weg omhoog vond na de internetzeepbel, toen er miljarden werden geïnvesteerd in bedrijven die dat uiteindelijk niet waard bleken.

Vorig jaar was er een flinke dip toen de Amerikaanse president Donald Trump in april z'n importheffingen aankondigde. "Daar schrokken mensen heel erg van", zegt beursanalist Nico Inberg.

De AEX zakte toen onder de 800 punten:

Maar al snel herstelden de beurskoersen. Het laat zien, zegt Inberg, dat Trump veel invloed heeft op koersen, maar dat die langzamerhand ook immuun worden voor Trumps acties. "Iedere keer als hij wat zegt, wordt er gereageerd. Maar die reacties worden steeds minder heftig, omdat we hem inmiddels wel kennen."

"Neem die aanval in Venezuela. Dan denk ik: hoe zal de beurs reageren? Maar een paar dagen later merk je er niks meer van."

Niet voor het eerst duizend punten

De AEX is een graadmeter die laat zien hoe het gaat met de dertig grootste beursbedrijven van Nederland. De stand wordt uitgedrukt in punten. Bedrijven met een hoge beurswaarde, zoals ASML en Shell, tellen zwaarder mee. Gaat hun koers omhoog, dan stijgt de AEX sneller.

Ook op 7 augustus 1997 bereikte de AEX duizend punten. Maar toen werd er nog in guldens gehandeld. Omgerekend naar euro's was de stand toen 453,78 punten.

Het lijkt er dus op dat beleggers meer onrust zijn gaan accepteren. Daarnaast, zegt Bouman, viel de handelsoorlog waarvoor gevreesd werd, mee. "De heffingen die de VS nu hanteert zijn een stuk lager dan waar Trump begin vorig jaar mee dreigde."

ASML

Maar er zit meer achter de stijgende AEX-koers. "Uiteindelijk draait het om de winst van bedrijven", zegt Inberg. "En die doen het gewoon goed."

Vooral banken en techbedrijven zijn momenteel verantwoordelijk voor de groei in totale beurswaarde. Eén bedrijf steekt er met kop en schouders bovenuit: ASML. Inberg: "ASML is met ruim 400 miljard euro aan marktwaarde het grootste Europese bedrijf. Het vertegenwoordigt bijna een vijfde van de AEX."

De chipmachines van ASML zijn mede zo gewild omdat beleggers hoge verwachtingen hebben van kunstmatige intelligentie (AI). Zeker generatieve AI-systemen, zoals taalmodellen als ChatGPT, hebben veel computerkracht nodig en dus veel chips. Bouman: "Er wordt heel veel geïnvesteerd in bedrijven die ook maar iets met AI in hun naam hebben of iets ermee doen. Die knalden omhoog de afgelopen maanden."

Sommige experts waarschuwen dat AI de grote beloftes niet zal kunnen waarmaken. Zij zien een bubbel die elk moment kan knappen, net zoals eerder bij internetbedrijven rond de eeuwwisseling.

Hoe dan ook zorgt de "AI-hype" er nu nog mede voor dat westerse economieën blijven groeien, zegt Bouman, "ondanks al die onrust, de handelsoorlog en de geopolitieke situatie".

D66, VVD en CDA, die samen onderhandelen over een minderheidskabinet, willen het mogelijk maken dat medewerkers van banken hogere bonussen mogen krijgen. Het gaat om medewerkers in vakgebieden die lastig zijn te vinden en waar tussen werkgevers veel concurrentie is.

Volgens de drie partijen hebben banken grote moeite met het aantrekken van vooral goede IT-medewerkers. Nu geldt er nog een maximum voor de bonussen van 20 procent van het salaris. De partijen willen daar vanaf. Mensen in topfuncties blijven uitgezonderd van het hogere bonusplafond. JA21 en BBB steunen het voorstel, zodat er een Kamermeerderheid is.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) reageert in het FD met instemming op het besluit. "Wij hebben al vaker onze zorgen geuit over het feit dat de Nederlandse beloningsregels knellend zijn voor financiële ondernemingen." Volgens de NVB kunnen bedrijven in de bankensector en de financiële technologische dienstverlening nu onder gelijke voorwaarden concurreren met andere Nederlandse en Europese werkgevers.

Oppositiepartijen tegen

Oppositiepartijen zoals GL-PvdA, SGP, SP en Denk zijn tegen het plan en de manier waarop de drie partijen het willen regelen, namelijk in een wet die vooral gaat over de beschikbaarheid van contant geld. De linkse partijen vinden dat medewerkers in andere sectoren zoals de zorg juist bonussen verdienen.

D66, VVD en CDA zeggen dat het nodig is voor de concurrentiepositie van Nederland om het verschil met andere landen zo snel mogelijk recht te trekken.

Meer dan een half miljoen euro: dat is wat woningzoekenden gemiddeld moeten neerleggen voor een bestaande woning. Dat blijkt uit cijfers van makelaarsvereniging NVM, die keek naar de laatste drie maanden van afgelopen jaar.

Huisvesting staat nog steeds onder spanning, ziet de NVM, maar de prijsstijgingen gaan de afgelopen tijd minder hard. Huizenprijzen stegen 3,9 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Er werden in de drie laatste maanden van vorig jaar 47.600 woningen verkocht door NVM-makelaars; dat is 11 procent meer dan een jaar eerder. Makelaars van de NVM verkopen zo'n 70 procent van alle woningen in Nederland.

Het lukt starters steeds makkelijker om aan een woning te komen, ziet de NVM. Mensen die voor het eerst een woning kopen zijn goed voor bijna de helft van alle verkochte woningen. "Toch moet de starter zelf of via familie wel een flinke zak geld meebrengen om in te kunnen stappen", zegt NVM-voorzitter Lana Goutsmits-Gerssen. "Veel jonge starters zonder buffer staan langs de zijlijn."

De toename van starters heeft volgens de NVM meerdere oorzaken. Onder meer de verkoop van voormalige huurwoningen werkt in hun voordeel. Als een huurder vertrekt, kiest een deel van de verhuurders ervoor om hun huis te verkopen in plaats van opnieuw te verhuren. Door de Wet betaalbare huur is het minder lucratief om een woning te verhuren.

Regionale verschillen

Er zijn grote verschillen tussen gemeenten. In Bloemendaal leggen kopers gemiddeld 1,2 miljoen euro neer voor een woning. De twee andere gemeenten die boven het miljoen uitkomen zijn Blaricum en Laren.

De laagste verkoopprijzen zijn te vinden in gemeente Pekela: gemiddeld iets meer dan 272.000 euro. In Heerlen en Kerkrade ligt het gemiddelde ook onder de drie ton.

Ondertussen ligt de koopprijs van nieuwbouwwoningen wel nog steeds onder de half miljoen. Het gaat gemiddeld om bijna 494.000 euro. Toch betekent dat niet dat nieuwbouw goedkoper is, stelt de NVM. Het gaat namelijk vaker om appartementen. "Door kleinere oppervlakten krijgen kopers bij nieuwbouw minder woonruimte voor hun geld."

De AEX-index is door de 1000 punten heen gegaan. Vlak na de opening om 09.00 uur bereikte de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs 1008 punten.

Het record was de afgelopen dagen al een paar keer in zicht. Vooral de aanhoudende opmars van technologie-aandelen neemt de Amsterdamse beurs op sleeptouw. Chipmachinemakers zoals ASML en Besi waren vanmorgen opnieuw de grote stijgers in de AEX. Positieve cijfers van de Taiwanese chipfabrikant TSMC gaven een extra impuls aan deze AEX-bedrijven. Ook stijgingen bij ING en Shell de afgelopen tijd hielpen de index naar de nieuwe recordstand.

Met deze stand heeft de AEX al vroeg in het nieuwe jaar een eerste record. Ruim anderhalf jaar geleden werd de grens van 900 punten gehaald.

Het is niet de eerste keer in de historie van de in 1983 opgerichte AEX dat de koers door de 1000 punten ging. Dat gebeurde op 7 augustus 1997 al eens. Alleen werd toen op de Amsterdamse beurs nog in guldens gehandeld. Omgerekend naar euro's was de stand van toen 453,78 punten.

Record op record

Na een aantal rustige jaren stapelt de AEX vooral de afgelopen vijf jaar record op record. Dat komt doordat technologie-aandelen het al lange tijd goed doen, waarbij beleggers het afgelopen jaar door optimisme over kunstmatige intelligentie aan het kopen slaan. Daar profiteren ASML, Besi en ASM International van.

Daarnaast stonden de aandelen van Europese banken en verzekeraars lang heel laag genoteerd. Door de interesse in ING, ABN Amro en ASR stijgen die de laatste tijd flink in waarde, net als het financiële technologiebedrijf Adyen.

Mede daardoor veerde de AEX na de enorme ineenstorting van aandelen tijdens de uitbraak van het coronavirus in 2020, snel terug boven de 600 punten van voor de crisis. In maart 2021 ging de koers door de grens van 700 punten, om dat najaar al de 800 punten aan te tikken.

Het aantal werkloosheidsuitkeringen is afgelopen jaar opnieuw gestegen, meldt het UWV. De organisatie zegt dat er eind 2025 ruim 191.000 mensen een WW-uitkering kregen, een stijging van 9,5 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Het UWV zegt dat de stijging vooral komt door reorganisaties en niet zozeer door het failliet gaan van bedrijven. Uit de cijfers blijkt dat 355 bedrijven een melding deden van reorganisatie, het hoogste aantal in tien jaar.

Bijna 25.000 mensen worden geraakt door de bezuinigingen, vooral in de metaal - en chemische industrie en de zakelijke dienstverlening.

Langer WW

Volgens Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie bij het UWV, vinden die mensen snel weer een andere baan, maar ze doen er wel wat langer over dan de voorgaande jaren. Dat verklaart volgens Witjes een deel van de stijgingen in het aantal WW-uitkeringen.

"We horen toch ook wel dat mensen in de WW vaker naast een baan grijpen", zegt hij. "Het aantal openstaande vacatures is wat minder groot dan vorig jaar. Dan kiezen bedrijven toch eerder voor mensen die van werk naar werk gaan."

In 2025 is ruim 16 procent van de WW-uitkeringen gegeven aan mensen die al minimaal een jaar een uitkering ontvingen, dat was eind 2024 nog 15,5 procent van de uitkeringen.

Dit is het derde jaar op rij dat het aantal werkloosheidsuitkeringen toeneemt, merkt het UWV op.

De klad zit in de ontwikkeling van duurzame energie in Nederland. Dat constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al eerder. Maar het niet halen van de Europese afspraken over de productie van elektriciteit uit zon en wind kan Nederland ook veel geld kosten.

Zo betaalde Nederland in 2020 al een keer 200 miljoen euro aan Denemarken omdat we de klimaatdoelen niet haalden. Lidstaten van de Europese Unie kunnen een overschot van een ander land tegen betaling laten meetellen bij de eigen groene stroomproductie wanneer ze zelf niet genoeg opwekken.

Kosten kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro

Onderzoeksbureau Ecorys onderzocht in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) wat Nederland nu te wachten staat. De kosten in 2030 en in de jaren daarna kunnen volgens Ecorys oplopen tot 2,6 miljard euro. Het PBL voorspelt dat de Nederlandse energieproductie in 2030 voor 32 procent duurzaam is, terwijl dit volgens Europese afspraken dan 39 procent zou moeten zijn.

Waar Nederland in 2020 nog redelijk makkelijk een overschot in Denemarken kon vinden, zal dat volgens Ecorys in 2030 veel lastiger worden. Vanwege het gebrek aan overschotten in andere landen zullen de kosten naar verwachting flink stijgen.

"Het is ontzettend zonde van het geld," zegt voorzitter Olof van der Gaag van de NVDE. "Want je krijgt er niets voor terug als Nederland." Los van het klimaat is er volgens Van der Gaag dus ook een financiële reden om de komende vier jaar extra te investeren in de productie van duurzame energie. Anders zal Nederland waarschijnlijk pas in 2034 aan de Europese afspraken voldoen.

De Europese doelstellingen zijn vanwege de energiecrisis in 2022 aangescherpt, om minder afhankelijk van met name Russisch gas te worden. Nederland kan vooral grote stappen maken met de uitbreiding van het aantal windparken op de Noordzee. Dat leek een aantal jaren de goede kant op te gaan, maar nu stokt de bouw vanwege toegenomen kosten en twijfel over de toekomstige afname van de elektriciteit.

Subsidie

Dit jaar geeft de overheid daarom voor het eerst weer subsidie voor de bouw van windparken op de Noordzee, maar het budget hiervoor is beperkt. Van der Gaag roept het nieuwe kabinet daarom op om weer extra te gaan investeren in klimaatbeleid. "De subsidies voor de verduurzaming van woningen en voor de productie van duurzame energie moeten worden uitgebreid. En er is extra geld nodig voor wind op zee en voor de verduurzaming van de industrie."

Naast de verplichting om meer duurzame energie te produceren zijn er ook afspraken gemaakt over het besparen van energie. Van Europa moet er 26,4 procent minder energie verbruikt worden, maar in Nederland dreigt dat percentage te blijven steken op 21,5 procent.

"Dus we moeten er ook voor zorgen dat we huizen sneller gaan isoleren en dat we elektrische auto's stimuleren, want die gaan veel efficiënter om met energie dan benzineauto's", zegt Van der Gaag.

Waar het kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB het klimaatbeleid niet hoog op de agenda had staan, is de NVDE optimistisch over de ambities van het nieuwe kabinet. "Ik geloof eigenlijk dat Jetten, Bontenbal en Yesilgöz echt gemotiveerd zijn voor de energietransitie. De een misschien wat meer vanwege het klimaat, de ander misschien meer vanwege de onafhankelijkheid en de kansen voor bedrijven in Nederland. Maar ik geloof eigenlijk dat zij wel van plan zijn om hier werk van te gaan maken."

Naar verwachting wordt er eind deze maand meer duidelijk over de plannen van het minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Dan moet ook blijken of, en zo ja hoeveel, extra geld er voor klimaatbeleid beschikbaar is.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat onderzoek doen naar vier leveranciers van stadswarmte. Zij hebben mogelijk te veel winst gemaakt op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. De waakhond gaat onderzoeken of de hoge winst eenmalig is geweest.

Warmteleveranciers mogen niet meer dan 6,8 procent aan winst boeken op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. Die regel is ingesteld om huishoudens die zijn aangesloten op het warmtenet (oftewel stadswarmte) te beschermen tegen onredelijk hoge tarieven. Overstappen naar een andere leverancier kan namelijk niet.

Elk jaar doet de ACM onderzoek naar 24 leveranciers. Over 2024 viel op dat vier daarvan hogere winsten boekten dan 6,8 procent. In eerste instantie wil de ACM nu weten hoe het kan dat deze leveranciers meer verdienden dan "het redelijke rendement". Als blijkt dat deze vier bedrijven ook in 2025 meer verdienden dan de norm, kunnen zij worden gedwongen de tarieven voor 2027 aan te passen.

Om welke vier warmteleveranciers het gaat meldt de ACM niet.

Er moet nog heel wat gebeuren voordat chipfabrikant Nexperia weer in rustiger vaarwater terechtkomt. Bovendien staat het bedrijf er financieel een stuk minder goed voor dan een paar maanden geleden.

Dat bleek vandaag tijdens een urenlange zitting bij de Ondernemingskamer. In de zaak staat Nexperia lijnrecht tegenover moederbedrijf Wingtech en ook eigenaar Zhang Xuezheng, bekend als mr. Wing. Over en weer klonken er veel verwijten.

Een grote bestelling

Een belangrijk onderdeel in deze zaak zijn beschuldigingen van wanbeleid aan het adres van Wing. Het draait daarbij in het bijzonder om een bestelling van zogenoemde wafers, platte schijven waarop de chips worden geprint. Deze bestelling moest Nexperia doen bij een andere onderneming van Wing, WingSkySemi. De bestelling zou veel groter zijn geweest dan nodig, waardoor Nexperia de kas van WingSkySemi zou spekken.

De eigenaar zelf was vandaag niet aanwezig in de rechtbank. Zijn advocaat zegt dat hij "zich daartoe niet in staat acht gezien alle gebeurtenissen".

Wings afwezigheid werd betreurd door de ondernemingsraad (or) van Nexperia, die spreekt namens het personeel van het bedrijf. De or geeft aan dat ze Wing "graag zou hebben gesproken hier in de rechtszaal vandaag".

Er is al maanden sprake van een crisissituatie bij de chipfabrikant. Naast het besluit van de Ondernemingskamer speelde ook de ingreep van demissionair minister Karremans van Economische Zaken mee. Die vreesde dat kennis en kunde naar China zou verdwijnen. In reactie hierop verbood China de export van chips die in China worden verwerkt. Dit is een zeer belangrijke productielocatie. Het leidde tot een crisis in de Europese autosector, die min of meer werd bezworen nadat Karremans zijn maatregel had geschorst. Maar de situatie is nog niet de oude.

Scheuring binnen Nexperia

Het heeft inmiddels geleid tot een de facto scheuring binnen Nexperia, waarbij de locatie in China een geheel eigen koers vaart. Vandaag tijdens de zitting werd benadrukt hoe belangrijk het is dat de twee kanten weer gaan samenwerken. Maar van een pasklare oplossing om dit voor elkaar te krijgen, lijkt nog geen sprake.

De advocaten van Wingtech waarschuwden dat Nexperia er de afgelopen maanden financieel niet op vooruit is gegaan. Zo zou er in twee maanden tijd 100 miljoen dollar "zijn verbrand". Verder kan de chipfabrikant volgens hen niet meer rekenen op leningen van banken, terwijl er wel forse investeringen moeten worden gedaan.

Verkoop fabrieken

Verder bleek dat vorig jaar gekeken is naar de verkoop van de Europese fabrieken. Het was onderdeel van 'Project Rainbow'. Wing zou dit project hebben geïntroduceerd om zo de kans te verkleinen dat Nexperia op een Amerikaanse zwarte lijst wordt gezet; als je op zo'n lijst staat is het veel moeilijker om handel te drijven.

Volgens de advocaat van Wingtech is de verkoop van de fabrieken in Hamburg en Manchester inderdaad onderzocht, maar al snel werd duidelijk dat dit geen realistische mogelijkheid was. Het project is toen niet verder uitgewerkt.

De Ondernemingskamer doet uiterlijk over vier weken uitspraak over de vraag hoe het nu verder moet gaan; komt er een onderzoek of worden ingestelde maatregelen teruggedraaid. In dat laatste geval zou Wing kunnen terugkeren als bestuurder.

Volgens hoogleraar ondernemingsrecht Manuel Lokin is er een grote kans, op basis van wat er vandaag in de rechtbank is gezegd, dat de Ondernemingskamer een onderzoek toe zal wijzen. Het is mogelijk dat de rechtbank Wing deels tegemoet komt om ervoor te zorgen dat de band tussen Nexperia Nederland en Nexperia China weer wordt hersteld. Een mogelijke oplossing die de Ondernemingskamer heeft, is om Wing of iemand namens hem weer een bestuursrol te geven om het gesprek tussen de partijen op gang te krijgen.

Economieverslaggever Aida Brands zat vandaag in de rechtszaal:

"Voor de zaak was ontzettend veel aandacht van de internationale pers. Maar opvallend was dat de zaal voor de helft was gevuld met advocaten van alle betrokken partijen. Het laat zien dat de belangen enorm zijn en iedereen tot de tanden juridisch bewapend wil zijn.

Het knetterde ook behoorlijk. Wie is nou de schuldige van dit uit de hand gelopen conflict? Heel veel dichter tot elkaar leken de partijen niet te komen. Ook blijft onduidelijk of het plaatsen van de grote bestelling van chiponderdelen nou in het belang van Nexperia was of niet. Waren de zorgen over verplaatsingen naar China terecht of waren er helemaal geen serieuze plannen? Op al deze vragen kwamen geen eenduidige antwoorden.

Opvallend was ook dat demissionair minister Karremans er flink van langs kreeg van een van de advocaten van Wingtech.

De vraag blijft na vandaag of het besluit van de minister om zich actief met Nexperia te bemoeien, de problemen niet veel groter heeft gemaakt."

Een van de grootste defensiebedrijven van Europa komt naar de Amsterdamse beurs. Het Tsjechische Czechoslovak Group wil een notering in Amsterdam, zo maakte het bedrijf vanmorgen bekend. Afhankelijk van de omstandigheden, moet de beursgang "de komende weken" plaatsvinden.

Het gerucht dat Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs wil ging al langer. Volgens dagblad Financial Times wordt het bedrijf met een beursnotering 30 miljard euro waard. Dat zou net zo groot zijn als pakweg ABN Amro, Ahold Delhaize of Philips. Het zou bovendien een van de meest waardevolle Europese defensiebedrijven worden.

Czechoslovak Group werd in 1995 door ondernemer Jaroslav Strnad opgericht als Excalibur Army. Zijn zoon Michal is momenteel de directeur. Het bedrijf produceert onder meer gepantserde voertuigen en munitie. Twee derde van de inkomsten komt van NAVO-lidstaten. Tien jaar geleden werd de naam veranderd in Czechoslovak Group.

In een persbericht zegt Czechoslovak Group voor 750 miljoen euro aan nieuwe aandelen uit te geven via de Amsterdamse beurs. Ook willen huidige investeerders voor 900 miljoen euro aan bestaande aandelen verkopen, waaronder de Amerikaanse beleggingsfondsen Artisan Partners en BlackRock, en de Al-Rayyan Holding uit Qatar.

De Nijmeegse chipmaker Nexperia was vorig jaar opeens het middelpunt van een internationale rel. Autofabrikanten wereldwijd dreigden geen auto's meer te kunnen produceren door het conflict bij Nexperia.

Vandaag buigt de Ondernemingskamer, de rechtbank die zich met bedrijfszaken bezighoudt, zich over de vraag of er een onderzoek moet komen naar de situatie bij Nexperia. Wat kunnen we verwachten? Vijf vragen over deze zaak.

Wat was er ook al weer aan de hand bij Nexperia?

Het rommelt het afgelopen jaar al een tijd bij Nexperia. Eind september slaat de bom in. De situatie is volgens demissionair minister Karremans van Economische Zaken zo dringend dat hij een nog nooit gebruikte wet uit de Koude Oorlog inzet om de controle bij het bedrijf over te nemen. Volgens de minister dreigen anders belangrijke kennis en productieplekken uit Europa te verdwijnen.

Een dag na deze ingreep stappen drie bestuursleden naar de Ondernemingskamer. Volgens hen handelt de Chinese topman Zhang Xuezheng (bijnaam mr. Wing) in het nadeel van Nexperia. Zo zou een enorme hoeveelheid onderdelen worden besteld bij een ander bedrijf van hem. Een hoeveelheid die volgens de bestuursleden helemaal niet nodig is voor Nexperia. Ook brachten de bestuursleden naar voren dat mr. Wing de volledige macht naar zich toe probeert te trekken door hen snel te zullen ontslaan. Het ministerie van Economische Zaken sluit zich als belanghebbende aan bij de zaak. Dit gebeurt zelden.

De rechter deelt de zorgen van de bestuursleden en besluit op dezelfde dag mr. Wing te schorsen en de aandelen van de Chinese eigenaar af te nemen. "Het is nog nooit eerder gebeurd dat zonder hoor en wederhoor zo'n maatregel is genomen door de Ondernemingskamer", zegt Loes Lennarts, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Waarom is deze zaak zo bijzonder?

Het gebeurt niet vaak dat een bedrijf het middelpunt is van zo'n grote storm. Het ingrijpen van minister Karremans en het besluit van de Ondernemingskamer begin oktober veroorzaken een gigantisch conflict met China.

Het land verbiedt Nexperia nog chips uit China te exporteren en in een paar weken tijd leidt dit tot grote problemen bij veel autofabrikanten over de hele wereld. Nexperia wordt zelfs onderwerp van gesprek tussen de Chinese president Xi en de Amerikaanse president Trump in november.

Wat doet de Ondernemingskamer vandaag?

De Ondernemingskamer buigt zich over de vraag of nader onderzoek bij Nexperia nodig is. Dat gebeurt als er "gegronde reden is voor twijfel aan een juist beleid en een juiste gang van zaken" bij een bedrijf.

De Ondernemingskamer kan tijdelijke acties nemen die verdere schade aan Nexperia moeten voorkomen. Nog onduidelijk is wat die acties kunnen zijn. Vandaag wordt nog geen uitspraak in de zaak verwacht.

Wat kunnen we verwachten?

Los van het oordeel van de rechter zal vandaag vooral heel interessant zijn om te horen welk bewijs er op tafel ligt. Was er daadwerkelijk sprake van wanbeleid of zijn er toch meer kanten aan dit verhaal?

Als wanbeleid wordt aangetoond, kan dit verstrekkende gevolgen hebben. Zo raakte ondernemer Gerard Sanderink vorige maand zijn bedrijven Centric en Oranjewoud definitief kwijt nadat door hem gevoerd wanbeleid was vastgesteld. Bij SNS Reaal kwam de directie drie jaar geleden juist met de schrik vrij, toen een onderzoek aantoonde dat er geen bewust wanbeleid was gevoerd tijdens de ondergang van de bank-verzekeraar.

Hoe moet het nu verder?

Het conflict in en rondom Nexperia wordt inmiddels op zoveel niveaus uitgevochten dat het voor de Ondernemingskamer nog een hele kluif zal worden om de onderste steen boven te krijgen.

Inmiddels zijn de grootste chiptekorten voor de auto-industrie verdwenen. Nexperia levert ook weer mondjesmaat chips, maar de toekomst van het bedrijf is nog onzeker.

Bij veel zaken bij de Ondernemingskamer slagen betrokken partijen er tussentijds toch nog in om er samen uit te komen. Maar het is de vraag of dat in het geval van Nexperia gebeurt. Niet alleen zijn de verhoudingen tussen China en Nederland verzuurd, ook binnen Nexperia is een flinke kloof ontstaan. Het zal nog een tijd duren voordat de werkelijke gevolgen voor Nexperia duidelijk worden.

"Ik krijg er pijn van in mijn buik", zegt Erik Gerritsen over het CPB-bericht vanochtend dat 12.000 huurders van corporatiewoningen daarnaast een of meerdere koopwoningen bezitten en vaak weer verhuren. Gerritsen is directeur van de grote Amsterdamse wooncorporatie Ymere en kent de gevolgen maar al te goed.

Hoewel het gaat om nog niet 1 procent van het totaal aantal huurders in de corporatiesector, zijn het wel 14.374 woningen. En elk huis telt, zegt Gerritsen. "Elke dag hoor ik over mensen in een schrijnende situatie of van wie het leven op pauze staat. Die mensen gun ik die woning meer dan iemand die er drie koophuizen op nahoudt."

De CPB-cijfers zijn nieuw, maar de maatschappelijke verbolgenheid groeit al een paar jaar. Vijf jaar geleden analyseerde het Kadaster cijfers in opdracht van NRC waaruit een vergelijkbaar beeld naar voren kwam, wat leidde tot Kamervragen. Corporaties laten intussen in toenemende mate nieuwe huurcontracten opstellen. En vorig jaar was er de gewonnen rechtszaak van Ymere tegen een huurder.

Wat doen deze huurders met hun koopwoning?

Een groot deel van de scheefwoners met een koophuis verhuurt dat huis, zegt het CPB. Soms aan een eigen kind, soms aan een ouder, maar veel vaker nog aan iemand die verder van hen af staat. Dat is het geval bij zo'n 4000 woningen.

Bij een paar duizend andere huizen woont een ex-partner nog in de woning. Daarnaast staan er ook nog zo'n 2000 huizen leeg, in ieder geval op papier. Het kan wel dat die huizen als tweede huis worden gebruikt of zonder registratie ook verhuurd worden. Of dat zo'n huis wordt verbouwd.

Ymere zette juridische stappen nadat aan het licht was gekomen dat een huurder in een sociale huurwoning woonde, maar ondertussen twee koopwoningen verhuurde voor duizenden euro's. De man vond dat hij niets verkeerd deed en weigerde de woning terug te geven. Daarop spande Ymere een zaak aan.

De corporatie wilde de woning terug vanwege 'dringend eigen gebruik'. Dat argument wordt normaal gesproken ingezet als een huiseigenaar er zelf in wil wonen, nu zodat er iemand kon wonen die de sociale huurwoning echt nodig heeft. De rechtbank gaf de woningcorporatie gelijk.

Aangepast contract

De zaak heeft veel teweeggebracht, zegt advocaat Koert Gobbens van het Rotterdamse Yur Advocaten. Hij helpt corporaties bij het wijzigen van huurcontracten om dit soort vormen van scheefhuur tegen te gaan, iets dat steeds meer urgentie krijgt.

"Nu is het enige dat vaak benoemd wordt, dat de woning iemands hoofdverblijf moet zijn. En zelfs dát staat nog niet altijd in bestaande contracten. De wet zegt verder vooral dat je een goede huurder moet zijn. Maar ook als een huurder meerdere koopwoningen bezit, kan diegene in theorie nog zeggen: ik zorg prima voor deze huurwoning, dus geen reden tot ontruiming."

Hoewel corporaties zich door de uitspraak van Ymere gesterkt voelen, waarschuwt Gobbens dat dit gaat om een specifieke situatie. "Elke situatie staat op zich, en het is ook altijd de vraag wat er in het contract staat. Het wijzigen van een lopend contract is lastig, een huurder zal daarmee niet snel vrijwillig akkoord gaan."

Speurwerk

Grote vraag in deze discussie: hoe kom je er als verhuurder achter dat een huurder scheefwoont en wat doe je vervolgens?

Leendert Yntema speurt beroepsmatig naar fraude. Hij werkt voor verschillende woningcorporaties en komt wekelijks gevallen tegen van huurders die ook koophuizen bezitten. Onderdeel van de onderzoeken is langsgaan bij het huurhuis.

"Als diegene keurig in de sociale huurwoning woont, kun je niet veel doen", zegt Yntema. "Maar het komt ook voor dat huurders eigenlijk in het koophuis wonen en andere mensen in de huurwoning laten wonen. Als vriendendienst, of als illegale onderhuur." In zulke gevallen kan sprake zijn van woonfraude en kan de corporatie stappen ondernemen.

Ymere vraagt inmiddels aan aspirant-huurders of ze vastgoed hebben. "Hebben ze dat, dan gaan we geen huurcontract met ze aan", zegt Gerritsen. Aan de voorkant is het nu geregeld, zegt hij. Maar wil je handhaven bij bestaande huurders, dan is dat verschrikkelijk lastig. "En dat is per toeval: op basis van controles, tips van buren. Het liefst zouden we eens per jaar de gegevens naast elkaar leggen en in gesprek gaan met de mensen die dus blijkbaar genoeg woningen hebben om er zelf in te wonen."

Centrale banken wereldwijd steunen de voorzitter van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, nadat hij gedagvaard werd door het ministerie van Justitie in de Verenigde Staten.

Powell sprak zich zondag in een videoverklaring uit tegen de druk van de regering-Trump die dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat. Powell werd gedagvaard wegens het overschrijden van kosten bij de renovatie van Fed-gebouwen, maar volgens hem is dit niet de echte reden voor de dagvaarding en moet het in een bredere context gezien worden.

Volgens Powell wordt er gedreigd met een strafrechtelijk onderzoek omdat de Fed de rente vaststelt om "het algemeen belang te dienen, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen".

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) steunt de solidariteitsverklaring van centrale banken wereldwijd aan Powell. "We staan volledig achter voorzitter Jerome Powell" en "het is cruciaal dat de onafhankelijkheid van de Fed en zijn voorzitter behouden blijft", schrijft de ECB in een verklaring. De Nederlandsche Bank (DNB) valt hier ook onder. Leiders van centrale banken van onder andere Engeland, Canada en Zuid-Korea steunen de verklaring ook.

Onafhankelijk

De Fed (Federal Reserve) is een onafhankelijk instituut in de Verenigde Staten, en die onafhankelijkheid is belangrijk, benadrukken de centrale banken. Als centrale bank van de VS zorgt de Fed ervoor dat prijzen stabiel blijven en niet te hard stijgen.

Sommige politici zouden de rente graag verlagen om geld lenen goedkoper te maken, wat hen voor de verkiezingen populairder zou kunnen maken. Centrale banken houden juist rekening met de langere termijn en nemen daarvoor soms impopulaire beslissingen zoals het duurder maken van het lenen van geld.

Trump uitte al vaker kritiek op Powell omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt. Op korte termijn kan de verlaging zorgen voor economische groei, maar op de langere termijn kan het de inflatie verder aanjagen. Eerder probeerde de Amerikaanse president al een bestuurder van de Fed, Lisa Cook, te ontslaan, maar de rechter oordeelde dat dit onterecht was.

Trump kreeg ook al kritiek van zijn eigen partijgenoot senator Thom Tilles. Hij leverde felle kritiek op het ministerie omdat de Amerikaanse regering een eind zou maken aan de onafhankelijkheid van de Fed met deze actie. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel", zei Tilles in een reactie op de video van Powell.

Ook Trumps eigen minister van Financiën, Scott Bessent, is niet blij met de dagvaarding. Hij zei volgens nieuwsmedium Axios dat die "een zooitje creëert", en slecht zou zijn voor de financiële markten.

De prijzen zijn het afgelopen jaar net zo hard gestegen als het jaar ervoor. Net als in 2024, kwam de inflatie over 2025 uit op 3,3 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt de inflatie nog altijd ver van het gewenste niveau van zo'n 2 procent.

Afgelopen jaar waren het met name voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken die het leven duurder maakten. De prijzen lagen in 2025 gemiddeld 4 procent boven de prijzen van het jaar daarvoor.

Van voeding en dranken schoot vorig jaar vooral de prijs van rundvlees flink omhoog, met 23 procent. Daarnaast werd een kopje koffie met ruim 20 procent stevig duurder.

Ook de prijs van cacao (18,8 procent) en chocolade (18,4 procent) nam behoorlijk toe. Een andere grote prijsaanjager was boter, dat ruim 11 procent in prijs steeg.

Huurverhoging

CBS-econoom Frank Notten noemt de huren als grootste drijfveer van de hoge inflatie. "Dat tikt aan", benadrukt hij. De huren stegen in 2025 harder dan een jaar eerder. Dat stuwt de inflatie."

Tegen prijsstijgingen staan ook producten die vorig jaar juist goedkoper werden. Voor een vliegticket betaalde je in 2025 gemiddeld 7,2 procent minder dan in 2024. Verder was een liter benzine 2,4 procent goedkoper.

Voor een mobiel telefoonabonnement betaalde je 6,7 procent minder. "Daardoor komt de inflatie over 2025 op hetzelfde percentage uit als 2024", zegt Notten.

Wat de pijn voor consumenten ook matigde, waren de gestegen lonen. Vorig jaar lagen de cao-lonen gemiddeld 5 procent hoger dan in 2024. Die loonstijging is weliswaar minder dan in de twee jaren ervoor, maar is wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar.