Filmstudio Paramount wil, net als Netflix, zijn Hollywood-concurrent Warner Bros. overnemen. Het bedrijf zegt vandaag een bedrag van 108,4 miljard dollar (93,3 miljard euro) te willen betalen voor het hele bedrijf, inclusief zijn afdeling met tv-zenders waaronder nieuwszender CNN en Discovery Channel.

Vrijdag maakte Netflix al bekend dat het bedrijf de filmstudio Warner Bros. en streamingdienst HBO Max wil overnemen voor bijna 83 miljard dollar. Met deze overname worden de tv-zenders van Warner Bros. afgesplitst en gaan die niet naar Netflix.

Door een bod uit te brengen op het héle Warner Bros. probeert Paramount de overname door Netflix te kapen. Het bestuur van Warner Bros. had de overname al goedgekeurd, maar Paramount zegt dat de aandeelhouders van Warner Bros. de kans moeten krijgen om het aanbod te overwegen.

Paramount is al eigenaar van de tv-zenders MTV en Nickelodeon, en is ook mede-eigenaar van streamingdienst SkyShowtime (samen met de Amerikaanse mediagigant Comcast) en filmstudio's in Hollywood. Titanic, Shrek, Gladiator en de filmreeksen van Transformers, Mission: Impossible en Star Trek zijn bekende Paramount-films.

Warner Bros. is eigenaar van filmstudio's achter de Harry Potter-films, The Lord of the Rings en het superheldenuniversum DC (van Superman en Batman). Streamingdienst HBO Max is bekend van populaire tv-series, zoals Game of Thrones en misdaad-dramaserie The Sopranos.

Strijd om Warner Bros.

Achter de schermen streden Paramount en Netflix al langer om Warner Bros., blijkt uit een reconstructie van Bloomberg. Paramount deed volgens de nieuwsdienst als eerste een bod op Warner Bros., maar was Netflix' bod volgens het bedrijf beter.

Paramount zegt in een verklaring dat Warner Bros. de overnamebiedingen nooit serieus heeft genomen. Daarom opent het bedrijf nu in de openbaarheid de tegenaanval op Netflix.

Hoewel het Warner Bros.-bestuur vorige week al akkoord is gegaan met het bod van Netflix, is het uiteindelijk aan de aandeelhouders van Warner Bros. om te beslissen welke partij het beste bod heeft. De overname moet waarschijnlijk ook nog goedgekeurd worden door een Amerikaanse toezichthouder.

Twee maanden nadat maaltijdbezorger Just Eat Takeaway met stille trom van de Amsterdamse beurs verdween, heeft de AEX er een nieuw voedselbedrijf voor in de plaats gekregen: The Magnum Ice Cream Company.

"Natuurlijk komen en gaan bedrijven op de beurs. Maar de komst van Magnum verzacht zeker de pijn van het vertrek van Just Eat Takeaway", zegt René van Vlerken, directeur van Euronext Amsterdam.

Precies om 9.00 uur opende topman Peter ter Kulve van The Magnum Ice Cream Company de beurs in Amsterdam. Hij deed dat met de traditionele slag op de gong, niet met een hamer, maar met een grote Magnum.

"We hebben allemaal nu wel een ijsco verdiend, denk ik", glundert beursdirecteur Van Vlerken als tien minuten later de eerste prijs van het aandeel Magnum bekend is.

Met iets meer dan 12 euro voldoet het ijsbedrijf bij de start van de beurs aan de verwachtingen.

Veel zegt de eerste handelsdag nog niet over het nieuwe aandeel, benadrukt Magnum-topman Ter Kulve. De ijsdivisie werd vanmorgen afgesplitst van Unilever, dat ook in Londen en New York een beursnotering heeft. Wie vijf aandelen Unilever bezat, kreeg er één van Magnum bij.

En dus was het vanmorgen spannend hoeveel Unilever-beleggers hun nieuwe Magnum-aandelen wilden verkopen, en hoeveel nieuwe aandeelhouders er wilden kopen. Om de interesse aan te wakkeren hield Ter Kulve de afgelopen maanden talloze presentaties: "We hebben heel erg ons best gedaan om er heel veel nieuwe aandeelhouders bij te halen. Er was veel enthousiasme. Maar wat de koers bij zo'n splitsing precies gaat doen kun je pas een paar maanden echt zien."

Keuze voor Nederland

Toen Unilever enkele jaren geleden besloot naar Londen te verhuizen, deed het Nederlandse kabinet een beroep op het voormalige Brits-Nederlandse concern om de voedseldivisie Nederlands te maken als die ooit zou worden afgesplitst. Maar toen werd besloten de ijsdivisie op eigen benen te zetten, bleek de keuze voor Nederland nog helemaal geen uitgemaakte zaak. Unilever maakte zich namelijk grote zorgen over het vestigingsklimaat in Nederland.

Hoe opgelucht de Amsterdamse beurs is dat Unilever toch kon worden overtuigd, vertaalt zich in de confetti-kanonnen die bij de gongslag werden afgevuurd. "Dit is niet alleen goed voor Euronext Amsterdam, maar ook heel belangrijk voor de BV Nederland. Voor de economie en de maatschappij", zegt Van Vlerken.

"Er was ons veel aan gelegen om dit onderdeel van Unilever bij ons te houden. Dus we hebben samen met de overheid, met het ministerie van Economische Zaken en Financiën alles op alles gezet om dit voor elkaar te krijgen."

Belastingkorting

Om Unilever over de streep te trekken werd beloofd dat aandeelhouders van The Magnum Ice Cream Company de komende vijf jaar geen dividendbelasting hoeven te betalen. Voor Nederlandse beleggers maakt die toezegging weinig uit. Zij kunnen hun dividendbelasting elk jaar al verrekenen met de inkomstenbelasting. Maar vooral voor Britse Unilever-beleggers scheelt het dat zij de komende vijf jaar geen belasting over hun winstuitkeringen hoeven af te dragen aan de Nederlandse schatkist.

Mede daardoor is Nederland met de veruit grootste ijsproducent ter wereld voorlopig in ieder geval ijsland nummer één. "Nederland is een fantastische plek", benadrukt Ter Kulve. "Amsterdam heeft een goede technische infrastructuur, veel marketingbedrijven. Het is makkelijk om hier talent aan te trekken. Als het investeringsklimaat in Nederland goed blijft, dan zitten we hier nog vele, vele jaren."

Op de vraag hoe dun het ijs is om Magnum voor lange tijd voor Nederland behouden, geeft Ter Kulve met een brede grijns antwoord: "Op dit moment is het ijs hartstikke dik."

Het aandeel Magnum sloot de eerste handelsdag op de Amsterdamse beurs af met een klein plusje. De slotstand bedroeg 12,97 euro, een winst van 1,33 procent.

Voor het eerst heeft China een handelsoverschot van 1000 miljard dollar bereikt. Het is voor het eerst dat het land dit handelsoverschot noteert.

Het handelsoverschot laat zien dat China meer spullen exporteert dan importeert: de verkoop van spullen aan andere landen steeg afgelopen jaar bijna elke maand. Dit is niet alleen iets van het afgelopen jaar, zegt hoofdeconoom bij ING, Bert Colijn. Sinds de pandemie is het handelsoverschot van China flink aan het toenemen.

"Het markante is dat we zien dat de Verenigde Staten de handel van China met andere landen ook wil inperken, maar dat dit maar matig lukt", aldus Colijn. De handel met Amerika is in de vorige maand met 29 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode, vorig jaar. Maar met andere landen nam de handel juist erg toe. "Het is in lijn met de strategie van China om ook met nog 'opkomende economieën' meer te gaan handelen", zegt Colijn.

Casper Roerade, van branchevereniging Evofenedex, zegt dat voor Sub-Sahara Afrika en Zuid-Amerika de containervolumes met zo'n 25 procent zijn toegenomen. "In Nigeria is bijvoorbeeld de export vanuit China afgelopen jaar met bijna 50 procent gestegen, en ook bij buurlanden nam het flink toe", zegt Roerade. "Dit heeft veel te maken met infrastructurele projecten voor de Chinese nieuwe zijderoute".

Europa

Ook de export met de EU nam deze maand met 15 procent toe ten opzichte van vorig jaar. "China heeft enorme schaalvoordelen en kan goedkoop spullen exporteren, dat komt ook door de Chinese valuta renminbi", zegt Roerade. Deze is al drie jaar relatief goedkoop, dus het is voor bedrijven aantrekkelijk om spullen te importeren uit China.

De Europese auto-industrie heeft veel last van deze stevige concurrentie. En ook in Nederland wordt dat gevoeld, zegt Roerade. "Met name de chemiesector heeft het zwaar te verduren. Denk aan Chemelot en Covestro, die aan de ene kant last hebben van de hoge energiekosten, maar ook hele zware concurrentie ervaren vanuit China." Eerder dit jaar zag de Europese Commissie al een flinke toename van de import uit China.

Roerade ziet dat het exportgedreven model van China langzaam tegen zijn grenzen aanloopt. Dit weekend dreigde de Franse president Macron met importheffingen voor China als het land zijn handelsoverschot met de Europese Unie niet verkleint.

Import

Maar een handelsoverschot heeft ook twee kanten. Dat het overschot zoveel is gestegen komt niet alleen door de hoge export, maar ook doordat China nog steeds relatief weinig importeert.

"Dit komt omdat de binnenlandse economie daar niet goed presteert", zegt Colijn. Onder meer de vastgoedcrisis van afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat Chinese huishoudens niet snel hun geld uitgeven. Daarnaast hebben ze enorme fabrieken en capaciteit om spullen te produceren en deze exporteren ze dus veelvuldig.

Colijn ziet dat het binnen China een prioriteit is om de binnenlandconsumptie weer aan te jagen. "In theorie zou dit overschot dan langzaam rechttrekken, maar gezien de vastgoedcrisis daar en de grootte van dit overschot, zal dat niet snel gebeuren."

De nieuwe Nederlandse treinmaatschappij GoVolta gaat over een paar maanden tussen Amsterdam en Berlijn en Hamburg rijden. Vanaf eind maart gaat er drie keer per week een trein tussen Amsterdam en Berlijn, en ook drie keer per week een tussen Amsterdam en Hamburg.

Het is voor het eerst dat er overdag concurrentie komt voor de route Amsterdam-Berlijn. Nu rijden NS en Deutsche Bahn zeven keer per dag tussen de Nederlandse en Duitse hoofdstad. Daarnaast is er een nachttrein tussen Amsterdam en Berlijn van het bedrijf European Sleeper.

Direct naar Hamburg

Tussen Amsterdam en Hamburg was er nog geen directe treinverbinding. Bij de NS en DB moet je op dat traject nu minstens één keer overstappen. Voor het uitvoeren van de dienstregeling werkt GoVolta samen met Keolis, dat op verschillende plekken in Nederland al met treinen en bussen rijdt.

Sinds een paar jaar mogen bedrijven ook internationale treinen laten rijden op routes die al door NS worden bereden.

Goedkoper maar minder vaak

"We merken dat veel mensen graag de trein willen nemen, maar nu vaak uitkomen bij het vliegtuig of de auto omdat de trein te duur of te ingewikkeld is", zegt Maarten Bastian, mede-oprichter van GoVolta. Een enkeltje Amsterdam-Berlijn gaat volgens het bedrijf gemiddeld 30 euro kosten en het goedkoopste ticket is 10 euro.

Ter vergelijking: bij NS is het goedkoopste enkeltje Amsterdam-Berlijn 38 euro en gemiddeld betaal je daar volgens GoVolta 80 euro. GoVolta zal het vooral van die lagere prijs moeten hebben, want NS en Deutsche Bahn rijden veel vaker: zeven keer per dag in plaats van drie keer per week.

Opvallend is verder dat je net zoals in vliegtuigen moet bijbetalen voor grote bagage. Twee stuks handbagage, ter grootte van een rolkoffer en een rugzakje, zijn bij de prijs inbegrepen. Bij de NS is bagage meenemen gratis. Wel zijn er maxima: drie stuks, waarvan het grootste 85x85x85cm mag zijn.

GoVolta is verder een stuk langzamer dan de NS: heen naar Berlijn duurt 6 uur en 35 minuten vanaf Amsterdam en terug 7 uur en 45 minuten. Bij NS/DB is dat 5 uur en 51 minuten.

Mede-oprichter Hessel Winkelman zegt dat deze dienstregeling "nog veel lucht" bevat. "Eventuele vertragingen kunnen dan gemakkelijk worden ingehaald." Het bedrijf kijkt nog of de rijtijd korter kan.

De treinreis van Amsterdam naar Hamburg gaat 5 uur en 22 minuten duren en die van Hamburg naar Amsterdam 6 uur en 5 minuten. Die reistijden zijn vergelijkbaar met die bij de NS en Deutsche Bahn, inclusief overstap.

Het bedrijf is van plan om komende zomer dagelijks te gaan rijden naar zowel Berlijn als Hamburg. En in december 2026 wil het ook tussen Amsterdam en Parijs gaan rijden.

De hulp van kunstmatige intelligentie inroepen om je sollicitatiebrief te schrijven. Dat gebeurt steeds vaker, blijkt uit verschillende onderzoeken. Deze week kwam ook vacaturesite Indeed met een onderzoek waaruit blijkt dat in Nederland inmiddels een groot deel van jonge sollicitanten AI gebruikt.

Jasper Lukkezen merkte het onlangs bij het lezen van 177 sollicitatiebrieven. Hij is directeur van BoFEB, het economentraineeship bij de Rijksoverheid en moest nieuwe trainees aannemen. "Ten opzichte van vorige sollicitatierondes zijn de echt slechte brieven eruit. De typfouten, de warrige constructies verdwijnen. Tegelijkertijd zijn de brieven ook veel meer op elkaar gaan lijken."

Steeds dezelfde zin

Dat komt door het gebruik van AI, is zijn sterke vermoeden. "Je ziet dezelfde soort zinnen steeds terugkomen. Bijvoorbeeld: 'dit traineeship spreekt mij aan omdat het de ideale combinatie biedt van inhoudelijke verdieping, praktijkervaring en maatschappelijke impact'."

En zo waren er meer AI-zinnen die hij vaker zag. Daardoor hadden brieven vaak te weinig persoonlijke informatie, vindt Lukkezen. "Meer dan vroeger. Kijk, er zijn gewoon steengoede brieven, heel persoonlijke brieven. En ook best wel veel generieke brieven met dit soort zinnen erin, waar je geen punten voor krijgt. Je moet er iets in stoppen dat echt iets over jezelf vertelt. Je moet een beetje opvallen."

Vogelvlucht

Toen AI-tools als ChatGPT voor het eerst uitkwamen, begonnen mensen ze voorzichtig te gebruiken, zag Djurre Holtrop, hoofdonderzoeker organisatiepsychologie bij Tilburg University. Maar nu neemt het gebruik echt een vlucht. "Ik denk dat het vooral jongeren zijn en dat oudere generaties het nog niet volledig hebben omarmd."

Hij vindt dat het gebruik van AI bij een sollicitatie zeker positieve kanten kan hebben. "Ik denk dat als je het slim gebruikt, dat de tool voor jou juist een assistent is. Die je helpt om je gedachten goed op papier te krijgen. Je moet scherp blijven op de inhoud, dat het wel over jou gaat."

Handig hulpmiddel

Francesco Plas is sollicitatietrainer bij het UWV en ziet AI toch vooral ook als een handig hulpmiddel voor mensen die een nieuwe baan zoeken. "Solliciteren is best lastig voor veel mensen. En het is zonde als iemand wel goed is in een nieuw beroep, maar dat niet goed over de bühne kan krijgen. En AI kan daar dan bij helpen."

Hij vindt wel dat mensen hulpmiddelen als ChatGPT kritisch moeten gebruiken en die niet al het werk laten doen. "Veel jongeren laten AI nu hun sollicitatiebrief schrijven, knippen en plakken en klaar is Kees."

Oefengesprek met chatbot

Maar dat is volgens hem niet hoe je het moet inzetten. "Maar maak bijvoorbeeld zelf een cv en sollicitatiebrief en laat AI dat vergelijken met de vacaturetekst. Vraag dan dingen als 'wat matcht er, wat ontbreekt, wat kan ik nog aanvullen?' En het is dan aan jou zelf om te kijken of ChatGPT gelijk heeft, wat je in die feedback herkent en wat je ervan gebruikt."

Hij adviseert mensen ook vaak om een sollicitatiegesprek te oefenen met AI-chatbots. "Laat ze bijvoorbeeld tien vragen stellen alsof ze de werkgever zijn. Geef daar antwoord op en laat de AI daar dan weer feedback op geven. Daar staan dan vaak heel zinvolle dingen in."

Volgens Holtrop van Tilburg University is gebruik van AI vaker goed dan slecht voor je sollicitatiekansen. "Wij zien in onze onderzoeken dat je beter wordt beoordeeld als je een AI-tool gebruikt om een motivatiebrief te schrijven. Dus je doet jezelf tekort als je het niet gebruikt. Zorg gewoon dat de brief jou beschrijft en gebruik AI om je te coachen bij het schrijven van zo'n brief."

Vanmorgen brengt Unilever zijn ijsdivisie als The Magnum Ice Cream Company naar de Amsterdamse beurs. Het nieuwe aandeel zal naar verwachting meteen hoog genoteerd staan in het lijstje van populairste Nederlandse beleggingen.

Dat komt doordat Unilever-aandeelhouders voor elke vijf aandelen van Unilever er vandaag één krijgen van The Magnum Ice Cream Company, met merken als Magnum, Ben & Jerry's, de Raket en de Cornetto.

"Unilever staat traditioneel in de top van grootste beleggingen van Nederlandse huishoudens", zegt Gerben Everts, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). Dat verklaart waarom veel Nederlandse beleggers vandaag opeens Magnum-aandeelhouder zijn.

Aandeel omhoog

De openingskoers van het Magnum-aandeel was 12,20 euro. Ruim een uur na de handel stond het op 12,90, een winst van zo'n 6 procent.

Het aandeel Unilever daalde juist, met ruim 4 procent, naar zo'n 42,54 Britse pond (48,64 euro). Maar dat is logisch, omdat eigenaren van Unilever-aandelen nu dus voor iedere 5 aandelen opeens 'gratis' een Magnum-aandeel hebben gekregen. Unilever is dus wat minder waard geworden, omdat Magnum er geen onderdeel meer van is.

Grootste beursgang

Voor de Amsterdamse beurs is de beursgang van Magnum de grootste van het jaar. Nederland is met de beursnotering en het hoofdkantoor van The Magnum Ice Cream Company opeens het wereldwijde centrum van consumenten-ijs. Het bedrijf is met een marktaandeel van 21 procent veruit de grootste ijsproducent ter wereld.

Unilever blijft met een belang van bijna 20 procent nog wel grootaandeelhouder. Het tegenwoordig Britse concern wil zonder levensmiddelen stabieler worden qua omzet. Met ijs schommelt de omzet, onder meer doordat mensen in de winter minder ijs eten dan in de zomer.

Risico

Unilever-beleggers kunnen vandaag hun ontvangen aandelen in Magnum verkopen als verlaat sinterklaascadeau. Maar wie rekent op groei van het zelfstandige Magnum kan de aandelen ook houden.

Everts denkt dat veel Unilever-aandeelhouders hun keuze vandaag al maken, op basis van het risico dat ze willen lopen: "Unilever is als groot conglomeraat met verschillende producten een minder risicovolle belegging. De ijsdivisie was nooit de hoogste prioriteit van de directie van Unilever, maar die heeft veel potentieel om te groeien."

Als grootste ijsproducent ter wereld valt er voor Magnum nog een paar procent meer te winnen. Het concern probeert in meer seizoenen ijs te verkopen, in de vorm van dessert, tussendoortjes of energieboost na het sporten.

Drie miljoen vriezers

In de stukken voor de beursgang schrijft Magnum dat het verder honderden miljoenen aan kosten wil besparen, bijvoorbeeld met slimmere vriezers. The Magnum Ice Cream Company heeft drie miljoen vriezers in 35 fabrieken en winkels die veel stroom verbruiken.

"Alles wat je op min 18 graden moet produceren, vervoeren en opslaan kent met energie een grotere uitdaging dan andere producten", zegt Everts. "Elke besparing is extra winst. Niet alleen met de vriezers zelf, ook met de doorloopsnelheid van de producten in de vriezers."

Bijna 160 jaar oud

De historie van het nieuwe The Magnum Ice Cream Company gaat terug naar 1866, toen slager William Breyer in Philadelphia in de zomer met paard en wagen huis-aan-huis roomijsjes ging verkopen. In 1993 nam Unilever het merk Breyer over.

Het toen nog Brits-Nederlandse concern bezat al sinds 1922 de ijstak van de Engelse vleesfabrikant Wall's. In 2000 werd het Amerikaanse Ben & Jerry's gekocht. Deze ijsjes worden in Europa gemaakt in Hellendoorn.

Nederland kent een ijshistorie met de waterijsjes van Ola, dat het Belgische margarinemerk Hola in 1956 oprichtte en dat onderdeel werd van Unilever. Ola maakt onder meer de Cornetto, Magnum en de in Nederland populaire Raket.

De keuze om de zelfstandige ijsdivisie in Nederland te vestigen en naar de beurs te brengen was zeker geen uitgemaakte zaak. Dat leek het wel toen Unilever vijf jaar geleden Londen koos als hoofdzetel.

Het kabinet deed toen een beroep op het concern om de voedseldivisie bij een eventuele afsplitsing Nederlands te maken. Unilever beloofde dit, maar alleen als het vestigingsklimaat voor bedrijven in Nederland "aantrekkelijk" zou blijven.

Toen werd besloten de ijsdivisie af te splitsen, uitte toenmalig topman Hein Schumacher in het tv-programma Buitenhof zorgen over het Nederlandse vestigingsklimaat.

Na een flinke lobby viel de keuze begin dit jaar toch op Nederland. "Een belangrijke stap voorwaarts in het versterken van de internationale positie van Nederland als vestigingsland voor bedrijven, van groot tot klein", zei toenmalig minister Beljaarts van Economische Zaken.

Een win-winlening, dat klinkt goed. Zo'n lening moet particuliere investeerders de mogelijkheid bieden om geld uit te lenen aan startende ondernemers tegen gunstige financiële voorwaarden.

In Vlaanderen bestaat deze regeling sinds 2006. CDA en D66, die de afgelopen weken onder leiding van informateur Buma een fundament probeerde te leggen voor een nieuwe coalitie, zien zo'n regeling ook voor Nederland wel zitten.

Belastingvoordeel

De win-winlening werkt in Vlaanderen als volgt: een particulier (vaak familie) leent maximaal 75.000 euro uit aan een klein bedrijf. Dat bedrijf betaalt daar rente over en de overheid stelt jaarlijks daarvan de bandbreedte vast. In 2025 is dat tussen de 2,25 en 4,5 procent. Over die rente moet wel 30 procent belasting worden betaald.

De particulier die geld uitleent, krijgt van de overheid ook nog eens een jaarlijkse belastingkorting van 2,5 procent.

Na vijf tot tien jaar moet het geleende bedrag helemaal zijn afgelost. Hoe het bedrijf het geld aflost, wordt van tevoren afgesproken. Dat kan beetje bij beetje, maar ook in één keer alles op het einde.

Achtergestelde lening

De particulier die geld uitleent, loopt wel een risico, want het gaat om een achtergestelde lening. Dus als het bedrijf dat geld van hem leent failliet gaat, staat de particulier achter in de rij bij het terugkrijgen van het geld. Andere schuldeisers gaan voor.

De uitlener blijft in dat geval niet helemaal met lege handen achter: van de overheid krijgt hij 30 procent van het uitstaande leenbedrag terug. Dat gebeurt met een verrekening in de belastingaanslag.

Hoe D66 en CDA de win-winlening in Nederland willen vormgeven is nog onduidelijk en het is ook nog niet bekend hoe andere partijen in de Tweede Kamer erover denken.

Meer dan een miljard

Vorig jaar werden in Vlaanderen bijna 6000 van dit soort leningen afgesloten voor in totaal 128 miljoen euro. Sinds hiermee in 2006 werd begonnen, hebben ondernemingen meer dan een miljard euro opgehaald, blijkt uit cijfers van de investeringsmaatschappij van de Vlaamse overheid, PMV.

Kleine en middelgrote bedrijven in Vlaanderen en Brussel zijn enthousiast over het inititatief. En ook in Nederland is er behoefte aan, ziet brancheorganisatie MKB-Nederland, die er al langer voor pleit. "Het is specifiek goed voor kleine bedrijven die hiermee wel geld kunnen lenen, wat via de overheid of de banken vaak niet lukt", zegt een woordvoerder. Het zou gemiddeld gaan om leningen tussen de 20.000 en 25.000 euro.

Nederland heeft ongeveer twee keer zo veel ondernemingen als Vlaanderen, zegt Lex van Teeffelen, lector aan de Hogeschool Utrecht. "Je kan die 128 miljoen euro gerust keer drie doen als dit ook bij ons wordt ingevoerd. Al kost het wel even tijd voordat het is ingeburgerd."

Aan zo'n achtergestelde lening kleven voor investeerders weliswaar risico's, maar dat geldt ook voor andere vormen van investeren, zegt Van Teeffelen. "Investeren in aandelen is ook risicovol en hiervoor staat de overheid niet garant."

Zeer welkom

In Vlaanderen worden win-winleningen in de praktijk vooral verstrekt door bekenden van een bedrijf. Maar liefst driekwart van de leningen komt van familieleden. Die kunnen daarmee dus rekenen op een flink hogere rente dan op de spaarrekening.

Voor het wasmiddelbedrijf Brauzz, tegenwoordig onderdeel van Planet B, was de win-winlening in elk geval zeer welkom. "Wij hebben bij onze eigen familie en vrienden geld kunnen lenen", zegt Lowie Vercraeye, een van de oprichters.

"Het begon eigenlijk als een masterproject", aldus Vercraeye. "Wij kwamen uit de schoolbanken en deze lening werkte als een uitstekend instrument om te starten."

Streamingplatform Netflix heeft een bod gedaan op belangrijke onderdelen van het mediabedrijf Warner Bros. Discovery. Dat melden diverse Amerikaanse media, waaronder Bloomberg, The New York Times en CNN. Die laatste is zelf onderdeel van Warner Bros. Discovery.

Netflix zou het hoogste bod hebben gedaan toen Warner Bros. zichzelf afgelopen oktober in de etalage zette. Hoewel concurrenten Paramount en Comcast ook interesse toonde, zouden de twee bedrijven nu verder met elkaar in gesprek gaan. De krant sprak meerdere bronnen die nauw betrokken zijn bij de onderhandelingen.

The New York Times meldt dat Netflix de tv- en filmstudio's van Warner Brothers wil kopen, een van de oudste en bekendste van Hollywood. Daarnaast wil Netflix concurrent HBO kopen, de streamingsdienst die ook onderdeel is van Warner. Tv-zenders als CNN zouden losstaan van de gesprekken

Game of Thrones

Warner Bros. Discovery is wereldspeler in de media. Naast film- en tv-producties heeft het bedrijf streamingsdiensten en tv-kanalen zoals Eurosport en CNN. De waarde van het bedrijf ligt rond de 60 miljard dollar, die van Netflix ligt boven de 400 miljard.

De filmtak van Warner heeft onder andere de filmreeksen van Harry Potter en Batman in bezit. Daarnaast valt HBO Max onder het bedrijf, bekend van hitseries als Game of Thrones, The White Lotus en Succession.

Als Netflix HBO Max in handen krijgt, ontstaat er een stream-gigant. Netflix heeft zelf hits als Stranger Things and realityshow Love is Blind.

Miljarden via Nederland

Nederland is al jaren het belangrijkste verzamelpunt voor Netflix' streamingsmiljarden. Abonnementsgeld van kijkers over de hele wereld - met uitzondering van de Verenigde Staten - loopt via een bv in Amsterdam. Afgelopen jaar ging het om 17,5 miljard euro.

Ook Warner Bros. Discovery heeft een Nederlandse tak met een hele trits aan Amsterdamse bv's.

De 29-jarige Braziliaanse Luana Lopes Lara is door Forbes uitgeroepen tot jongste nieuwe vrouwelijke selfmade miljardair. Dankzij haar goksite Kalshi heeft ze volgens het Amerikaanse zakentijdschrift een geschat vermogen van 1,3 miljard dollar opgebouwd (omgerekend 1,1 miljard euro).

Via Kalshi kan worden gegokt op allerlei evenementen en verschijnselen wereldwijd, zoals verkiezingen, het weer en sportwedstrijden. Daarmee krijgt het ook een voorspellende waarde.

De Braziliaanse wist binnen een half jaar de waarde van haar bedrijf te vervijfvoudigen door meer dan een miljard dollar aan investeringen binnen te halen. Volgens Forbes is haar bedrijf Kalshi inmiddels 11 miljard dollar waard.

Voorheen ballerina

In haar moederland Brazilië studeerde ze aan de Bolsjojtheater-school waar ze opgeleid werd tot ballerina.

De zware balletopleiding, waarin Lopes Lara dagelijks acht uur lang op haar spitzen stond, heeft haar een grote discipline bijgebracht. Een eigenschap die haar heeft geholpen bij het opstarten van Kalshi, zei ze in een interview met Bloomberg in 2022.

Ze danste negen maanden als ballerina in Oostenrijk maar besloot om zich om te scholen en computerwetenschappen en wiskunde te gaan studeren aan de prestigieuze Amerikaanse universiteit Massachusetts Institute of Technology (MIT). Daar leerde ze de Amerikaans-Libanese mede-oprichter en leeftijdsgenoot Tarek Mansour kennen. Met hem begon ze in 2018 haar platform.

Samen begonnen ze Kalshi, met het idee om gokken op allerlei evenementen toegankelijker te maken. In zes jaar tijd wist het tweetal van Kalshi het grootste platform op het gebied van voorspellingen te maken. Er kan bijvoorbeeld via Kalsi ook op verkiezingen en wedstrijden in Nederland worden gegokt, zoals op alle wedstrijden in de eredivisie.

In 2020 kregen Lopes Lara en Mansour groen licht van de Amerikaanse toezichthouder CFTC om met hun platform online te gaan. Na een juridische strijd met CFTC kreeg Kalshi vorig jaar van de rechter toestemming om ook gokken op politieke uitslagen aan te bieden. Daarmee waren ze volgens Forbes het eerste bedrijf in honderd jaar dat dit mag in de Verenigde Staten.

Door het succes van het platform willen steeds meer organisaties en bedrijven ermee samenwerken. Zo ging Kalshi in zee met Google Finance en de National Hockey League (NHL). Onlangs maakte Kalshi bekend dat het exclusief gaat samenwerken met CNN. De nieuwsomroep gaat de geleverde data van Kalshi (live) inzetten voor de eigen berichtgeving, zoals bijvoorbeeld over peilingen.

Door de samenwerking met CNN willen Lopes Lara en Mansour uitdragen dat ze een betrouwbare bron zijn op het gebied van voorspellingen.

Meer betalen voor een pakketje uit China zal mensen niet tegenhouden om te bestellen bij webshops als Temu of Shein. Dat zeggen deskundigen op het gebied van koop en verkoop via het internet. Gisteren werd bekend dat bestellingen uit China die niet meer waard zijn dan 150 euro duurder worden.

Met deze maatregel hoopt het demissionair kabinet het werk voor de douane te verlichten, want die verwerkt elke dag een miljoen van zulke pakketten. Het grootste gedeelte komt uit China. Bestellingen tot 150 euro zijn nu nog vrijgesteld van douanekosten. Binnenkort komt er een toeslag van 2 euro per product, wat op gemiddeld zes euro per pakket neerkomt. Maar volgens e-commerce expert Chantal Schinkels maakt dat helemaal niks uit.

'Online verleiding, daar zijn de Chinezen in afgestudeerd'

"We blijven gewoon bestellen, die hoeveelheid Chinese troep die in Europa terechtkomt gaan we niet tegenhouden met die toeslag." Volgens Schinkels is de verleiding ook te groot. "Die online verleiding, daar zijn de Chinezen in afgestudeerd", zegt ze.

Die websites gebruiken trucjes zoals een aftelklokje bij het product of geven aan dat er nog maar twee op voorraad zijn en doen aanbevelingen op maat. De toeslag die er straks bij komt is ook niet zichtbaar tijdens het online winkelen, want die kosten worden achteraf berekend. Daarom verwacht Schinkels dat de hoeveelheid pakketjes niet zal afnemen.

Afschrikeffect

Daar sluit Dirk Mulder, retaildeskundige bij ING, zich bij aan. "Die producten uit China zijn zo goedkoop dat die 2 euro eigenlijk niet zo heel veel doet." Maar Mulder denkt dat het sommige consumenten wel kan afschrikken. "Als ze achteraf worden geconfronteerd met een toeslag op een product waar ze maar een euro voor hebben betaald, dat ze dan denken, laat dan maar zitten." Prijstechnisch is het verschil tussen Europa en China alleen zo groot, dat hij verwacht dat het effect op lange termijn toch uitblijft.

Binnen Europa wordt er ook gewerkt aan een toeslag op pakketjes uit het buitenland. Zo willen Frankrijk, België en Luxemburg al met ingang van 1 januari een heffing van 2 euro per product invoeren. Als Nederland daarin niet meegaat, kan het zijn dat pakketjes met die eindbestemming alsnog veel meer via Nederland worden verstuurd. "Met de invoering van deze maatregel kun je dat voorkomen", zegt Mulder.

Maar hij vraagt zich wel af of de druk bij de douane hiermee ook naar beneden gaat. Dat geld dat binnenkomt moet worden geïncasseerd, er moet een administratie bijgehouden worden, "dat leidt tot regel- en lastendruk".

Omzeilen

Dat het kabinet nu met een toeslag komt is voor de Chinezen geen verassing. "Zij hebben dit allang zien aankomen", zegt China e-commerce expert John Lin. Chinese bedrijven openen nu ook distributiecentra in Europa zodat de producten vanuit hier verstuurd worden. "De lokale verzending is wel duurder, dat betekent dat linksom of rechtsom de consument gaat betalen. Maar het prijsgat tussen Chinese platforms en Europese is zo groot, dat mensen toch blijven bestellen."

Volgens Lin zijn winkels als Temu en Shein een andere soort spelers. Ze zijn extreem innovatief. Zo laat Shein de kleding door AI ontwerpen. Ze hebben weinig voorraad en hebben daardoor bijna geen ondernemersrisico. "Vanwege die innovatie kun je die bedrijven niet wegzetten als goedkope troep, dat is te simpel. Op innovatief vlak hebben wij de bal laten liggen."

Latere datum

Brancheorganisatie voor expediteurs en logistiek dienstverleners Fenex begrijpt waarom het demissionair kabinet met dit voorstel komt, maar laat in een verklaring weten dat de invoering op 1 januari niet realistisch is. Fenex roept dan ook op om een latere datum te kiezen zodat bedrijven zich voldoende kunnen voorbereiden.

Een van die bedrijven die zich al zorgen maakten over de invoering op korte termijn is ViaEurope. Dat bedrijf handelt dagelijks 100.000 pakketjes af, ook afkomstig uit China. Via Europe heeft maandag een kort geding aangespannen tegen het ministerie van Financiën. Het bedrijf geeft aan dat de heffing in strijd is met het Europees recht en zegt dat het te kort dag is. Op 18 december is de uitspraak in deze zaak.

Hogere lonen, hogere toeslagen en lagere inflatie. Gunstig voor de Nederlandse consument en die zorgt er dan ook voor dat de economie blijft draaien in 2026. Dat voorspelt ING Research in zijn economische analyse voor het komende jaar.

Het economische bureau van de bank verwacht dat de economie met 1,3 procent groeit. Eerder kwamen ABN Amro en Rabobank met hun voorspelling. Ook zij verwachten een lichte groei.

Vooral werkenden en gepensioneerden geven de economie een impuls.

Erosie

"2025 is het jaar van de meevaller", zegt Marieke Blom, hoofdeconoom van ING. De Amerikaanse importtarieven raken Nederland niet al te hard. Ook zijn de energieprijzen iets lager dan verwacht.

Door die meevaller is de Nederlandse economie een beetje gegroeid dit jaar. Dat wil niet zeggen dat die groei per se doorzet in 2026. ING wijst op aanhoudende spanningen in de wereld. Daardoor krimpt de internationale handel en daar heeft Nederland last van.

Blom heeft het over "onderliggende erosie" en onzekerheid. Dat zorgt voor uitstelgedrag bij Nederlandse bedrijven, die toch al de hand op de knip houden. Door nationale problemen als hoge energieprijzen, ruimtegebrek op het stroomnet en stikstof zijn Nederlandse ondernemers afwachtend met nieuwe investeringen.

Kopen

Toch verwacht ING een stabiele economie, ook in 2026. Dat komt vooral door de consumenten, die zetten de zwakke handel en bedrijvigheid recht.

Zo kunnen werkenden waarschijnlijk meer uitgeven in het nieuwe jaar omdat de lonen blijven groeien. Omdat de lonen harder zullen stijgen dan de prijzen, zullen de meeste Nederlanders met een baan meer te besteden hebben.

En dan is de consument nog aan de voorzichtige kant. Er wordt namelijk behoorlijk gespaard.

Pensioen

Niet alleen werkenden gaan er op vooruit. Ook veel gepensioneerden kunnen in het nieuwe jaar meer uitgeven. "Zij profiteren van het feit dat een aantal grote pensioenfondsen in 2026 al de overstap naar het nieuwe pensioensysteem maakt", zegt Blom.

Ruim 1,5 miljoen gepensioneerden gaan per 1 januari 2026 over naar het nieuwe pensioenstelsel. Omdat de reserves van de grote pensioenpotten worden verdeeld over de individuele potjes, kan bij veel pensioenfondsen de maandelijkse uitkering flink omhoog.

Zo krijgen gepensioneerde zorgmedewerkers er mogelijk 7 procent bij in het nieuwe jaar. Maar ook ruim 1 miljoen gepensioneerden van ambtenarenpensioenfonds ABP, dat pas in 2027 overstapt, krijgen er bijna 3 procent bij.

Hoeveel gepensioneerden in het nieuwe stelsel er daadwerkelijk op vooruitgaan, hangt ervan af hoe het fonds er op 1 januari 2026 voorstaat, maar ook zonder die meevaller, gaat ING al uit van extra consumptie door gepensioneerden.

Formatie

De groei in Nederland zal iets hoger liggen dan in de rest van Europa. Wel loopt de werkloosheid in Nederland wat op, denkt ING.

De Nederlandse inflatie daalt een beetje, vooral omdat er minder overheidsbeleid is dat de prijzen omhoog duwt. Toch stijgen de prijzen hier nog altijd harder dan in de meeste andere eurolanden, ook de komende twee jaar.

Van een eventueel nieuw kabinet verwacht ING in 2026 nog niet direct "een boost" van de economie. De bank vindt het wel vertrouwenwekkend dat er bij de lopende gesprekken voor een nieuwe coalitie aandacht is voor thema's zoals netcongestie, stikstof, en ruimtegebruik.

Verzekeraars hebben hun premies aangepast voor trouwe klanten die meer bleken te betalen dan nieuwe cliënten. Onderzoekers van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwden de verzekeraars eerder dit jaar voor het fenomeen en noemden het zorgelijk en mogelijk illegaal.

De AFM hield in april zo'n 48 miljoen auto-, inboedel- en aansprakelijkheidspremies van 31 maatschappijen tegen het licht. Het bleek dat vooral bij autoverzekeringen trouwe klanten geregeld meer betaalden. Bij de helft van de onderzochte bedrijven betaalden zij meer dan nieuwelingen.

In sommige gevallen bleek een welkomstkorting per ongeluk nog van kracht te zijn, maar het kwam ook voor dat bij nieuwe verzekeringen een premiekorting of een pakketbonus werd aangeboden die niet voor oudere polissen gold.

Kwetsbare groepen

Dat was volgens de AFM mogelijk in strijd met de eerlijke en zorgvuldige behandeling van klanten. Vooral kwetsbare groepen bleken er slachtoffer van te zijn, zoals mensen met minder digitale vaardigheden, ouderen en mensen met lagere inkomens. Het verschil kon oplopen tot 40 procent.

Naar aanleiding van het onderzoek hebben de verzekeraars hun polissen waar nodig aangepast, meldt de AFM nu. Meerdere verzekeraars zijn ook van plan om hun portefeuille blijvend te volgen, om scheefgroei in de toekomst te voorkomen.

De AFM is positief over de doorgevoerde veranderingen, maar wil wel de vinger aan de pols houden. Daarvoor worden op een nader te bepalen moment opnieuw de premies doorgelicht.

Uitkeringsinstantie UWV is jarenlang tekortgeschoten bij het aansturen van de controles op WIA-uitkeringen. Maar ook het arbeidsongeschiktheidsstelsel deugt niet. De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) moet daarom fundamenteel worden aangepast. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek in opdracht van het ministerie.

In september 2024 werd bekend dat tienduizenden mensen jarenlang een te hoge of te lage WIA-uitkering kregen. Iemand heeft recht op een WIA-uitkering als diegene langer dan twee jaar ziek is en daardoor niet of minder kan werken. Bij de berekening hoeveel iemand nog kan werken, werden fouten gemaakt.

"Er is een veelvoud aan dingen waar het is misgegaan", vertelt Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer. "Men was heel druk bezig met het wegwerken van de wachtlijsten en niet met het juist vaststellen van de uitkeringen. Ook de politiek heeft niet opgelet en keek vooral naar de aantallen."

De wet staat daarnaast bekend als enorm complex en werd door de Algemene Rekenkamer eerder al als "onuitvoerbaar" bestempeld. "Het is cruciaal om de WIA eenvoudiger te maken. Voor de uitvoerbaarheid voor het UWV, voor de politiek om het te kunnen controleren, maar vooral ook voor de mensen thuis. Nu is het voor hen ook te complex om te checken of wat je krijgt klopt."

Duisenberg is blij dat D66 en CDA het onderwerp aanstipten in hun formatiestuk dat ze gisteren presenteerden. Hierin geven de partijen aan het stelsel te willen vereenvoudigen en de instroom te verminderen.

Voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad Fatma Koser Kaya pleit ook voor de vereenvoudiging. "Met een eenvoudiger WIA besparen we ook nog eens geld in de uitvoering én voorkomen we fouten. Het is al lang duidelijk dat financiële prikkels niet leiden tot een kortere route naar werk. Betere begeleiding wel."

Waar ging het mis?

Naast de ingewikkeldheid van het systeem, en dus de foutgevoeligheid, veroorzaakte de coronacrisis in 2020 nog extra problemen, concludeert de Rekenkamer.

De meeste fouten werden gemaakt in de periode tussen 2020 en 2024. Bij het thuiswerken vonden er minder kwaliteitscontroles plaats en was er onderling minder hulp. Volgens de Rekenkamer werden er hierdoor meer fouten gemaakt en werden deze ook lange tijd niet opgemerkt.

"Hierdoor was niet duidelijk wat de gevolgen van fouten waren voor uitkeringsgerechtigden, zijn signalen genegeerd en werden veel meer fouten gemaakt dan voorheen", aldus de Rekenkamer. Ook hadden medewerkers te maken met verouderde IT-systemen en is er al tijden een tekort aan verzekeringsartsen. Bij een kwart van de beoordelingen uit deze periode is door ontoereikende rapportages ook niet meer na te gaan of ze juist zijn.

Het UWV laat weten zich te herkennen in de conclusies van de Rekenkamer. "Wij vinden dit bijzonder pijnlijk. Cliënten verwachten van het UWV dat hun uitkering juist wordt vastgesteld."

Volgens de Rekenkamer schoot dus ook het ministerie tekort. Daar was te weinig aandacht voor de bedrijfsvoering bij UWV en werd er niet altijd doorgevraagd. Ook had de minister een te afwachtende houding bij het vereenvoudigen van de regelgeving.

Tienduizenden mensen

Bij 43.000 mensen is mogelijk een fout gemaakt. Eerder dit jaar hebben zij hiervan bericht gekregen. Sindsdien zijn 3000 mensen op de hoogte gesteld dat er bij hen in ieder geval geen fout is gemaakt, laat het UWV weten.

Het UWV schat dat mensen met een te lage WIA-uitkering gemiddeld 2745 euro bruto te weinig ontvingen gedurende de hele periode, variërend van kleine bedragen tot ruwweg 25.000 euro. De Rekenkamer acht dit realistische bedragen.

De andere 40.000 mensen zitten nog in onzekerheid. Het UWV laat weten druk bezig te zijn met de berekeningen. Eerder werd bekend dat mensen die te veel geld hebben ontvangen, dit niet terug hoeven te betalen. Mensen die te weinig hebben ontvangen, worden hiervoor gecompenseerd.

De Rekenkamer voegt toe dat er waarschijnlijk 400 mensen zijn die helemaal geen uitkering hebben gekregen terwijl ze er wel recht op hadden, en 1600 die wel een uitkering kregen, maar hier eigenlijk geen recht op hadden.

Een nabetaling kan invloed hebben op de hoogte van je inkomen en dat kan weer gevolgen hebben voor bijvoorbeeld je recht op huurtoeslag. Het UWV werkt samen met het ministerie aan een regeling om nadelige gevolgen, zoals terugvorderingen van huur- of zorgtoeslag, te voorkomen.

Het UWV wacht op die regeling met het informeren van mensen die een verkeerde uitkering hebben ontvangen, zodat gelijk duidelijk is wat hier de gevolgen van zijn. "We weten dat dit niet snel genoeg gaat voor iedereen die met onduidelijkheid zit. We willen dit zorgvuldig doen en zo goed mogelijk oplossen." Halverwege 2026 begint het UWV met het herstellen van verkeerd vastgestelde uitkeringen.

Voormalig ING-topman Ralph Hamers hoeft definitief niet voor de rechter te verschijnen vanwege de witwasproblemen bij ING Nederland. Dat heeft het gerechtshof Den Haag besloten.

Vervolging van Hamers is volgens het Hof "niet zinvol" meer. Dat komt enerzijds omdat de problemen inmiddels zo lang geleden hebben plaatsgevonden, dat ze bijna verjaard zijn. Door een uitgebreid onderzoek van het Openbaar Ministerie vindt het hof anderzijds dat er een duidelijk signaal is afgegeven aan topbankiers: "De norm is bevestigd dat ook bestuurders van een bank niet vrijuit gaan als zij hun verantwoordelijkheid niet nemen."

Vijf jaar terug gaf het gerechtshof het OM opdracht om te onderzoeken of Hamers als hoogste baas leidinggaf aan strafbare feiten bij ING. Via ING Nederland konden criminelen tussen 2010 en 2016 bankrekeningen gebruiken om honderden miljoenen euro's wit te wassen. ING schikte deze zaak in 2018 met een recordboete van 775 miljoen euro.

Onvoldoende bewijs

Pieter Lakeman, voorzitter van de Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie (SOBI), spande met succes bij het gerechtshof een procedure aan over het besluit van het OM om niemand bij ING te vervolgen. Na jaren van onderzoek concludeerde het OM een jaar geleden dat er "onvoldoende bewijs" was gevonden om Hamers persoonlijk aan te klagen.

Bij het eerdere besluit om justitie onderzoek naar Hamers te laten doen, verweet het hof de ING'er nog dat hij niet zelf was komen opdagen bij de zittingen. Indertijd was hij topman van de Zwitserse grootbank UBS. Hamers' advocaat stelde dat hij het hof expliciet had gevraagd of zijn cliënt naar Den Haag moest komen, maar dat hij te horen had gekregen dat dit niet nodig was.

In het vandaag verschenen besluit schrijft het hof dat het belangrijk was dat Hamers nu wel is verschenen. "Hij heeft vragen beantwoord en inzicht gegeven in zijn rol als topman bij een complexe internationale bank." Verder erkent het hof dat ING inmiddels de witwascontroles heeft verbeterd.

Thuisbatterijen groeien in populariteit, met name doordat zonnepanelen financieel minder aantrekkelijk worden door aangekondigde afschaffing van de salderingsregeling. Maar die groeiende populariteit heeft ook een keerzijde. Hoe meer batterijen er komen, hoe minder geld er mee wordt verdiend. Dat komt naar voren uit onderzoek van Machiel Mulder en Arjen Veenstra van de Rijksuniversiteit Groningen.

Als 15 procent van de huishoudens die nu zonnepanelen hebben ook een kleine thuisbatterij (6KWh) koopt, kan er met zo'n batterij geen geld meer worden verdiend, zo blijkt uit hun berekeningen. En die 15 procent is al bijna bereikt. "Een thuisbatterij is dan wel een erg risicovolle investering," zegt Mulder.

In de berekeningen zijn de grote batterijprojecten niet meegenomen, zegt Mulder. En daarvan komen er steeds meer bij. "Dit leidt ertoe dat de winstgevendheid van deze batterijen in de praktijk nog lager ligt."

Handelen op de energiemarkt

Mensen met een dynamisch energiecontract kunnen hun thuisbatterij gebruiken om te handelen op de energiemarkt. Met een slimme batterij koop je energie als de prijs laag is en slaat die op.

Als de energieprijs hoog is, kan de opgeslagen energie van zonnepanelen op deze energiemarkt juist worden verkocht om winst te maken.

Hoe groter de verschillen in energieprijzen op deze markt, hoe meer geld er met een batterij kan worden verdiend. Maar zodra er meer slimme batterijen komen en de vraag naar goedkope energie toeneemt, wordt de prijs voor elektriciteit juist stabieler.

Misleiding

Experts benadrukken al langer dat een thuisbatterij niet altijd binnen de beloofde termijn kan worden terugverdiend. "Dit kan je gerust een vorm van misleiding noemen," zegt de Authoriteit Consument en Markt.

"We horen van mensen dat hun is verteld dat een batterij binnen een paar jaar kan worden terugverdiend, maar dit klopt heel vaak niet," zegt de ACM. De autoriteit is niet tegen thuisbatterijen, maar dan moet wel duidelijk zijn welke beloftes reëel zijn.

Ook de Vereniging Eigen Huis is sceptisch: "Terugverdientijden komen nooit helemaal uit. Veel heeft daar invloed op, bijvoorbeeld de prijzen van de batterij en de geopolitieke ontwikkelingen."

Andere mogelijkheden

Er zijn er ook andere manieren om een thuisbatterij te gebruiken.

Een batterij kan stroom opslaan uit zonnepanelen om op een later moment weer te gebruiken. Afhankelijk van de installatie kan dat het percentage zonnestroom dat je zelf verbruikt zo'n 30 tot 60 procent verhogen, zegt Vereniging Eigen Huis.

"Ik kan me ook voorstellen dat mensen een thuisbatterij aanschaffen voor het geval van nood, maar dan heb je wel een batterij nodig die altijd vol is. Dus dat is wel een heel dure oplossing", zegt onderzoeker Veenstra.

Daarnaast kan een batterij niet zomaar stroom leveren bij een storing of stroomuitval. Want als dat gebeurt, schakelt een standaard thuisbatterij namelijk uit. Dus dan moet er in huis een speciale noodstroomvoorziening komen, zegt Mulder. "Dit kost ook weer meer en wordt waarschijnlijk alleen gebruikt door mensen die zich over stroomuitval veel zorgen maken."

Na vijfentwintig jaar aan het roer van maaltijdbezorger Just Eat Takeaway houdt oprichter en topman Jitse Groen het voor gezien. Hij verlaat het bedrijf en gaat het naar eigen zeggen "even rustiger aandoen". Het bedrijf groeide onder zijn leiding uit tot een van de grootste online maaltijdbezorgers ter wereld.

Volgens het bedrijf begon het allemaal op een zolderkamer in Enschede. Groen wilde makkelijk een warme maaltijd kunnen bestellen en thuis laten bezorgen. Zo werd Just Eat Takeaway geboren.

Ruim twee decennia en een aantal overnames verder is het bedrijf actief in zestien landen. Vorig jaar kreeg Just Eat Takeaway 653 miljoen online bestellingen. Die worden door koeriers opgehaald bij restaurants en in oranje warmtedozen met daarop 'Thuisbezorgd' naar de klant gebracht. Just Eat Takeaway rekent voor elke bestelling een commissie.

In oktober werd het moederbedrijf overgenomen door techinvesteerder Prosus.

Nieuwe fase

Het is logisch dat oprichter Groen nu uit het bedrijf stapt, zegt Martijn Arets, expert in platformbedrijven zoals Airbnb en Uber. "Misschien kiest de nieuwe eigenaar voor een andere werkwijze en gaat hij het anders organiseren om de bedrijfsvoering efficiënter te maken", zegt Arets. "Met de verkoop aan Prosus is Just Eat in een veilige haven geloodst. Groens rol en verantwoordelijkheid zijn daarmee mooi afgesloten."

Groen was een bijzondere topman, zegt Arets, die al vroeg koeriers in dienst nam. Daarmee onderscheidde hij zich van concurrenten die hun koeriers als freelancer inhuurden.

The winner takes it all-markt

De loopbaan van de 47-jarige oprichter kende pieken en dalen. Zijn bedrijf werd door de Erasmus Universiteit twee keer uitgeroepen tot het snelst groeiende bedrijf van Nederland. "Ons onderzoek bij Takeaway laat zien dat het bedrijf zich al vroeg realiseerde dat de markt waarin het opereert een the winner takes it all-markt is," zei hoogleraar bedrijfsvoering Justin Jansen in 2020.

Daarmee bedoelde Jansen dat Just Eat de grootste speler probeerde te worden, om zo succes te garanderen. "Daar hebben zij hun groeiformule omheen gebouwd."

Groen kwam ook in het nieuws door de aan- en verkoop van de Amerikaanse concurrent Grubhub. Maar de investering werd een mislukking en per saldo resteerde een enorm verlies. Just Eat Takeaway ging op de beurs hard onderuit. Beleggers waren boos en eisten meer transparantie. Op een aandeelhoudersvergadering in 2022 ontstond onder beleggers zoveel ophef dat mensen zich afvroegen of Groen wel kon aanblijven.

'Even rustiger'

"De overname in de VS was overmoedig," zegt Gerben Everts van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). "Groen was daar niet alleen bij, ook de commissarissen hadden moeten ingrijpen." Verder is Everts onder de indruk van de ondernemer. "Hij heeft met Thuisbezorgd een prachtig concept neergezet; zijn creatieve brein kwam daarin goed naar voren."

Wat de oprichter nu gaat doen, is niet bekend. Groen was dinsdag niet beschikbaar voor een interview, maar laat in een kort bericht aan de NOS weten: "Ik heb met veel plezier vijfentwintig jaar zestig uur per week gewerkt en ga het nu even rustiger aan doen. Mij kennende gaat dat echter niet heel lang duren."

Roberto Gandolfo volgt Groen op, hij treedt aan op 1 januari.

PostNL had zes jaar geleden concurrent Sandd niet mogen overnemen. Dat oordeelt het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) vandaag opnieuw. Hoewel de rechter de overname eerder al had verboden, drukte toenmalig staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken de overname er toch door.

En ook dat mocht niet, zo oordeelt het College van Beroep voor het bedrijfsleven vandaag in hoger beroep. Daarmee is de overname definitief verboden.

Sandd liet zich in 2019 overnemen omdat het bezorgen van brievenbuspost steeds minder lucratief werd. Dat kwam omdat er steeds minder brieven en kaarten werden verzonden.

Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) verbood de overname, omdat er dan nog maar één postbezorger zou zijn. Een monopolist zou niet in het voordeel van consumenten zijn. Toenmalig staatssecretaris Keijzer veegde alle bezwaren van tafel, omdat de postbezorging anders niet "betaalbaar, beschikbaar en betrouwbaar blijft in een sterk krimpende markt".

Problemen niet zo nijpend

De rechter verscheurde die goedkeuring vandaag. In het vonnis staat dat PostNL op dat moment nog zeker drie tot vijf jaar "onder economisch aanvaardbare omstandigheden" de brievenbuspost zoals wettelijk verplicht had kunnen rondbrengen. Oftewel: de financiële problemen waren indertijd niet zo nijpend dat er geen andere keuze was dan het opslokken van de enige concurrent.

Eerder dit jaar eiste PostNL nog subsidie om de post rond te brengen. Ook toen concludeerde een rechtbank dat de situatie niet zo dringend was als geschetst. Dat komt mede omdat er ook reclame- en overheidspost wordt bezorgd.

In het hoger beroep over de overname van Sandd zegt de rechter dat dit heeft geleid tot "mededingingsproblemen". Consumenten en bedrijven hadden tot die tijd iets te kiezen, daarna niet meer: "Als PostNL en Sandd niet zouden samengaan, zou Sandd concurrentiedruk blijven uitoefenen op PostNL voor de zakelijke partijenpost en de losse post."

Later bezorgen

Inmiddels gaat het bij PostNL niet veel beter met de brievenbuspost. Het bedrijf leegt de brievenbussen minder vaak en krijgt de komende jaren ook meer tijd om post te bezorgen. Ook die keuze van de minister leidt tot minder service voor consumenten, waarschuwde de ACM onlangs nog.

Onduidelijk is wat de uitspraak in de praktijk betekent. Omdat Sandd inmiddels volledig is opgeslokt door PostNL kan de overname niet meer worden teruggedraaid.

Wat er wel moet gebeuren adviseert de rechter niet. "Het is aan betrokkenen bij de nationale markt voor postdiensten daarin hun positie te bepalen."

Black Friday zit er net op en we zitten midden in de sinterklaastijd. Deze week verwachten post- en pakketbezorgingsbedrijven daarom topdrukte. De pakketjes worden niet alleen bezorgd bij de onlinekopers thuis, steeds vaker gaan ze ook naar een ophaalpunt. Dat vraagt het nodige van ondernemers die naast een winkel ook een pakketpunt runnen.

Zo leverde PostNL in Huissen bij Arnhem gisterochtend vier grote karren vol pakketjes af bij een tijdschriftenwinkel in een winkelcentrum. Slechts twee daarvan konden worden aangenomen, zo vol was de winkel al, zegt mede-eigenaar Anoeska de Kluys, die naast de winkel dus ook een pakketpunt runt.

Goed voorbereid

Op Facebook roept zij klanten op hun pakketjes van vorige week snel op te halen. "Soms wachten mensen totdat de vijf pakketjes die ze hebben besteld allemaal bij ons zijn geleverd. Maar nu vragen we of ze al bij één pakketje willen komen, anders past het gewoon niet", zegt De Kluys. "En het magazijn is al overvol."

Dat het niet altijd past, merkt ook PostNL-pakketbezorger Brandon Tijssen. Vooral grote pakketten kan hij niet altijd kwijt bij pakketpunten. "Dan hebben ze de ruimte niet. Die neem ik mee terug en dan gaan ze weer naar het sorteercentrum. We proberen het de volgende dag opnieuw. Helaas moeten mensen dan langer wachten, gelukkig hebben de meesten begrip daarvoor.

Hij ziet dat mensen ook gebruikmaken van de optie van bezorgen bij het huis. "Een plek die ze als veilig beschouwen, waar wij het dan met hun toestemming mogen neerzetten. Bijvoorbeeld in de tuin, in de kliko, het tuinhuisje, ga zo maar door. Er zijn hele creatieve plekken die mensen aangeven."

Feestdagenstress

Een hobbywinkel en pakketpunt in Tiel maakt zich ook op voor drukke dagen; want niet alleen komen klanten er inpakpapier kopen en benodigdheden voor hun papier-maché surprise, de zaak verwacht ook honderd mensen per dag extra bij zijn pakketpunt.

Ook daar vragen ze klanten tijdig hun pakketjes op te halen. Ook wordt hun verzocht zich goed voor te bereiden, met de juiste labels en verpakinstructies. En dat ze niet onnodig naar de winkel bellen met de vraag waar hun pakket is, iets dat vanwege de "feestdagenstress" volgens eigenaren Lindsay Velders en Pim Pippel vaak gebeurt.

"Veel mensen bestellen en verzenden pakketjes voor de feestdagen maar lezen bijvoorbeeld hun mail niet goed", zegt Pippel. "En als hun pakketje er dan niet is, worden ze soms agressief tegen ons, slaan met hun vuist op tafel. Mensen worden wild door de feestdagen, dat merk je in hun emoties. Al heeft 90 procent juist begrip."

Feestsfeer

Ook in Huissen is het een drukte, en wordt er extra personeel ingezet. "We staan vandaag met drie man sterk", zegt De Kluys. Zij ervaart deze weken als ontzettend druk maar vooral ook als heel leuk. "Mensen zijn gezellig, ze komen toch vaak cadeautjes halen, dat zorgt voor een fijne sfeer."

Dat pakketpunten het drukker hebben past in een bredere trend, ziet PostNL. De bezorgdienst zegt dat er dit jaar 40 procent meer buitenshuis wordt bezorgd, en er zo'n 60 procent meer gebruik wordt gemaakt van een pakketautomaat. "Het geeft aan dat de consument meer regie wil over het bezorgmoment", aldus een woordvoerder.

Op een normale dag bezorgt de dienst zo'n 1,2 miljoen pakketten, vorig jaar rond deze tijd was dat een record van zo'n 3 miljoen pakketten. "En dat vraagt iets van de bezorger, de retailer van het pakketpunt, eigenlijk van het hele operationele netwerk."

Dat er tussen Black Friday en Sinterklaas maar zeven dagen zitten, maakt dat er extra veel wordt gevraagd van het netwerk. "Op vorig jaar na zaten er namelijk altijd minstens 12 dagen tussen die dagen. Dan heb je meer spreiding, maar vorig jaar en dit jaar zit er dus meer druk op deze week."

De belastinginkomsten van Bonaire zijn in drie jaar tijd meer dan verdubbeld. Een nieuwe toeristenbelasting levert de eilandgemeente miljoenen op.

Elke toerist moet sinds de zomer van 2022 bij aankomst op Bonaire 75 dollar betalen. Dit is in korte tijd een belangrijke inkomstenbron geworden. Waar de belastinginkomsten in 2021 nog bleven steken op bijna 13 miljoen dollar, haalde de lokale fiscus in 2024 ruim 29 miljoen op, blijkt uit cijfers die het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vandaag bekendmaakte.

De toeristenbelasting is de grootste bron van eigen inkomsten, gevolgd door de motorrijtuigbelasting. Daarnaast krijgt het eiland ook geld van het Rijk. Die geldstroom nam de afgelopen jaren ook toe.

Onderwijs en sociale voorzieningen

Met al die extra inkomsten zijn de uitgaven ook omhoog gegaan. "Dit komt voornamelijk doordat er meer geld beschikbaar is, waardoor er meer ruimte is om beleidsdoelen te realiseren", schrijven de ambtenaren van het ministerie daarover. Zo zijn de uitgaven voor de economie op Bonaire van 1,8 naar 11,9 miljoen gegaan, geeft het eiland 10 miljoen meer uit aan onderwijs en ruim 25 miljoen meer aan sociale voorzieningen en maatschappelijk werk.

Al die extra uitgaven zijn niet ten koste gegaan van Bonaires spaarrekening. Het eigen vermogen van het eiland dikte afgelopen drie jaar elk jaar wat verder aan.

De Kansspelautoriteit heeft goksite Unibet een boete gegeven van 4 miljoen euro. Gokbedrijven zijn verplicht om gokkers niet te veel geld te laten inzetten en moeten ook verslaving tegengaan. En volgens de autoriteit hield Unibet zich niet aan die zorgplicht.

Zo werd er niet op tijd ingegrepen bij gokkers die duizenden euro's per dag stortten. En werd pas na een paar weken om informatie over het inkomen van die spelers gevraagd. Tegen die tijd hadden ze al zeer grote verliezen geleden, zegt de Kansspelautoriteit.

'Enorm veel geld'

"Wanneer er signalen zijn van onmatig speelgedrag en iemand in korte tijd enorm veel geld inzet, moet een aanbieder op tijd onderzoek doen naar de herkomst van het geld", zegt Michel Groothuizen, bestuursvoorzitter van de Ksa. "Dat kan door inkomensgegevens op te vragen. Het is daarbij essentieel dat aanbieders deze analyse adequaat uitvoeren, omdat niet alle financiële middelen zomaar meegerekend mogen worden."

Unibet rekende bijvoorbeeld inkomsten van iemand mee die ze niet hadden mogen meerekenen, zoals geld op een bedrijfsbankrekening. Unibet hield zich zo'n twee jaar lang niet aan de regels, van juli 2022 tot juli 2024.

Maatregelen

In 2021 werd online gokken legaal in Nederland. Gokbedrijven moeten zich dus wel aan regels houden om gokverslaving tegen te gaan. Sindsdien zijn al een paar keer extra maatregelen aangekondigd om de online gokmarkt te beteugelen.

Zo mag sinds oktober 2024 iemand van 24 en ouder maximaal 350 euro per maand inzetten op een goksite. Wil die meer vergokken, dan moet die eerst contact opnemen met de gokaanbieder. En die aanbieder moet mensen dan wijzen op de risico's van veel geld inzetten. Voor mensen tot 24 is dat maximumbedrag 150 euro.

En afgelopen februari kondigde het kabinet aan dat de minimumleeftijd voor risicovolle gokspellen omhoog gaat van 18 naar 21 jaar. Ook moet het limietbedrag voor online gokkers centraal bijgehouden gaan worden, zodat zij niet bij verschillende aanbieders met hoge bedragen kunnen spelen. Deze maatregelen zijn nog niet ingegaan en het is nog onduidelijk wanneer dat gebeurt.