De voorpret voor een personeelsfeest van de Deense medicijnproducent Novo Nordisk was al weken gaande. Zo staan op muziekstreamingsite Spotify meerdere playlists met de naam 'Novo Nordisk Annual Party 2025', met daarop partyhits als Happy Boys and Girls van popgroep Aqua, in de jaren negentig de nationale trots van Denemarken.

"Dit wordt ons grootste bedrijfsfeest tot nu toe, we verwachten rond de 25.000 collega's," zei een woordvoerder voorafgaand aan de fuif. Gisteren vond het feest dan eindelijk plaats op een gigantisch festivalterrein in de Deense stad Roskilde. Maar is het dansen op de vulkaan?

Dit jaar is al de helft van de beurswaarde van Novo Nordisk verdwenen en de CEO is ontslagen. Het bedrijf moest in de Verenigde Staten de prijs van zijn belangrijkste product, het medicijn Ozempic, flink verlagen.

Groter dan Deense economie

Novo Nordisk werd met Ozempic wereldberoemd toen bleek dat het diabetesmedicijn ook werkt om af te vallen. De verkoop explodeerde. Nu is er ook Wegovy, speciaal voor mensen die willen lijnen. De middelen hebben enorme winstmarges.

Vorig jaar was Novo Nordisk het hoogst gewaardeerde bedrijf van Europa. De beurswaarde lag hoger dan het Deense bruto binnenlands product (bbp). Puur en alleen dankzij de medicijnmaker groeide de Deense economie in 2023 met 1,7 procent.

De onderneming bestaat al meer dan honderd jaar en hield zich al die tijd bezig met medicijnen voor diabetespatiënten. Het bedrijf heeft ook een Nederlandse vestiging met zo'n 170 medewerkers. Dat de beurswaarde van het bedrijf vorig jaar groter was dan de Deense economie "is misschien minder interessant dan het klinkt", zegt Las Olsen, hoofdeconoom bij Danske Bank. Volgens hem laten die cijfers vooral zien dat de verwachtingen van investeerders torenhoog waren.

"Bijna één procent van de Denen werkt bij Novo, voor hen maakt het natuurlijk uit hoe het met het bedrijf gaat. Novo is ook het populairste aandeel van Deense huishoudens."

'Hollandse ziekte'

Toch daalt de prijs van het Novo-aandeel sinds vorig jaar juni dramatisch. "Er is niet één oorzaak," concludeert de Deense economisch journalist Lone Andersen. Opgeblazen verwachtingen vielen samen met slechte onderzoeksresultaten van medicijnen en tegenvallende winstprognoses. "Daarbovenop kwam de Amerikaanse concurrent Eli Lilly met een goed product. Hun afvalmedicijn is vaak effectiever en goedkoper."

Ook de concurrentie van Ozempic-copycats is een hoofdpijndossier voor de Denen. Ze hebben meer dan 130 rechtszaken aangespannen tegen concurrenten wegens kopieergedrag in de VS.

In de internationale pers werd de situatie bij Novo Nordisk de afgelopen weken vergeleken met de crisis bij het Finse Nokia een paar decennia terug. Toen niemand de mobiele telefoons van Nokia nog wilde kopen, viel het bedrijf bijna om. De Finse economie werd meegesleurd in die val.

Maar dit is geen Nokia-situatie, zeggen deskundigen. "Hier in Denemarken wordt er gesproken van de Hollandse ziekte", grinnikt Andersen. Met die term bedoelt zij dat het ontwikkelen van één sector (zoals het Gronings gas in de jaren vijftig) leidt tot minder groei in andere delen van de economie.

De problemen van Nokia vielen samen met andere crises in de Finse economie, zoals de kredietcrisis. Bovendien ging het al slecht met de Finse techproducent. Novo Nordisk maakt en verwacht nog steeds winst, zij het minder dan de afgelopen jaren.

Tovermiddel

Op het festivalterrein in Roskilde lijkt er dus nog genoeg reden om dit weekend happy te zijn. Wel met een slag om de arm. Een reorganisatie hangt in de lucht. "De nieuwe ceo moet laten zien dat hij dingen anders gaat doen", vat Andersen samen.

Novo Nordisk vestigt de hoop op een nieuw product, een afslankpil. De VS is de belangrijkste markt en het medicijn wordt momenteel getoetst door de Amerikaanse overheidsinstelling FDA. Eind dit jaar wordt het oordeel verwacht.

Volgens Andersen zal het geen tovermiddel zijn. Patiënten moeten veel tabletten slikken en dat op precies de juiste momenten. Dat is niet heel gebruiksvriendelijk. Bovendien heeft Novo's aartsrivaal Eli Lilly ook een afslankpil in de maak.

Voor de toekomstige afnemers heeft dat voordelen. Diabetesmiddelen en afslankmedicijnen worden wereldwijd waarschijnlijk goedkoper.

Novo Nordisk heeft haar blockbuster-medicijnen vooral te danken aan het feit dat veel mensen te zwaarlijvig zijn. Volgens experts is de oplossing daarvoor niet om medicijnen te slikken. Mensen moeten minder snacks eten en meer bewegen, concludeerde ook Lars Fruergaard Jørgensen recent in het Britse blad The Economist. Vier dagen daarvoor moest hij aftreden als CEO van Novo Nordisk.

Na maanden druk zetten lijkt de Amerikaanse president Trump eindelijk zijn zin te krijgen van de Amerikaanse koepel van centrale banken, de Federal Reserve. Een beetje dan. De Fed verlaagt volgende maand waarschijnlijk de rente. Alleen niet met 2 procent, de halvering die Trump wil, maar vermoedelijk met slechts 0,25 procentpunt.

Dat viel vanmiddag op te maken uit de toespraak van Fed-voorzitter Jerome Powell op de jaarlijkse conferentie van de Fed in Jackson Hole. Daarin zette Powell de deur voor een renteverlaging op een ruime kier. De financiële markten houden er daarom rekening mee dat de Fed de rente volgende maand verlaagt met 0,25 procentpunt. De beleidsrente van de Fed ligt sinds eind vorig jaar op 4,25 tot 4,5 procent.

President Trump eist dat de centrale bank de beleidsrente zo snel mogelijk halveert, zodat geld lenen voor Amerikaanse bedrijven en consumenten flink goedkoper wordt. Niet alleen is zo'n grote rentedaling zelden vertoond, de Fed probeert met een hogere rente de aanhoudende hoge prijsstijgingen in de VS af te remmen.

Publieke ruzie

Nadat de Fed in de laatste zes maanden van vorig jaar de rente met een procent verlaagde, bleef een verdere verlaging dit jaar uit. Dat kwam vooral nadat Trump in april een mondiale handelsoorlog ontketende. Dat deed hij door extra belasting in te voeren op spullen die de VS uit het buitenland importeert. Door alle onzekerheid over de importtarieven is ook de dollar verzwakt.

Wel zijn er inmiddels akkoorden gesloten met diverse economische blokken, waaronder de Europese Unie. Toch is er nog veel onduidelijkheid over de gevolgen van de nieuwe tarieven die zijn afgesproken.

Omdat hij zijn zin niet kreeg met de rente, riep Trump de afgelopen maanden Fed-voorzitter Powell meerdere malen publiekelijk op om af te treden. Omdat Powell geen krimp gaf, wil Trump hem nu voor de rechter slepen vanwege een in zijn ogen veel te dure verbouwing van de Fed-gebouwen.

De Amerikaanse president Trump ruziet voor de camera met Fed-voorzitter Powell op een bouwplaats:

De afgelopen weken richtte Trump zijn pijlen ook op andere bestuursleden van de Fed. Nadat eerst Adriana Kugler om onduidelijke reden opstapte, wil Trump nu dat Lisa Cook vertrekt vanwege een vermeende hypotheekfraude. Cook reageerde deze week dat zij zich "niet laat wegpesten".

Cijferbureau

In zijn toespraak repte Powell vanmiddag met geen woord over alle aanvallen van de president. Wel zei hij dat de centrale bank beleid blijft maken op basis van grondige analyses van alle data en vooruitzichten over de Amerikaanse economie. "Van die aanpak zullen we nooit afwijken", zei Powell stellig. Daarmee leek hij te verwijzen naar de groeiende politieke druk op de altijd onafhankelijk opererende Fed.

Toch is de informatie waar de Fed zich op baseert binnenkort mogelijk niet meer onomstreden. De Fed kijkt vooral naar de cijfers die het Amerikaanse statistiekbureau Bureau of Labor Statistics aanlevert. Omdat Trump daar niet tevreden over is ontsloeg hij onlangs de directeur, om die te vervangen door een econoom die zijn mening deelt. De benoeming van de nieuwe directeur, E.J. Antoni, moet nog wel door de Senaat worden goedgekeurd.

Toch rente omlaag

Ondanks alle onrust, zei Powell vanmiddag wel dat voor de Fed een "aanpassing van de beleidskoers is te rechtvaardigen". Daarmee doelde hij op een renteverlaging. Dat komt volgens Powell vooral omdat de werkloosheid al langere tijd stabiel blijft. Een stijging hiervan lijkt niet erg waarschijnlijk, mede door het strenge immigratiebeleid van Trump.

Over de prijsstijgingen is die onzekerheid er nog wel, benadrukte Powell. De afgelopen maanden verwerkten de meeste Amerikaanse bedrijven de extra heffingen op producten die zij uit het buitenland halen niet in de prijzen. Maar de kans lijkt groot dat ze die extra kosten toch gaan doorberekenen.

Gisteren zei topman Doug McMillon van Walmart nog dat de Amerikaanse supermarktgigant de kosten door de importtarieven "wekelijks ziet oplopen". "En we verwachten dat dit het komende halfjaar door zal gaan", zei hij.

In zijn toespraak zei Powell dat de gevolgen van de hoge importtarieven "nu duidelijk zichtbaar zijn in de consumentenprijzen". Hoewel het de Fed nog niet duidelijk is hoe en wanneer, zei Powell dat de effecten van de heffingen de komende maanden verder zullen ophopen. Daardoor kan de inflatie in de VS, die nu nog op 2,6 procent ligt, gaan stijgen. De Fed wil juist dat de prijsstijgingen structureel rond de 2 procent uitkomen.

PostNL stopt morgen tijdelijk met het versturen van pakketten naar de Verenigde Staten. Dat heeft het postbedrijf bekendgemaakt. Buitenlandse postbedrijven hebben ook al laten weten de pakketpost naar de VS te staken. Reden is nieuwe regelgeving rond de invoerrechten.

De nieuwe Amerikaanse regels gaan op 29 augustus in. Tot nu toe waren zendingen naar de VS met een waarde tot 800 dollar vrijgesteld van invoerrechten. Die vrijstelling vervalt. Volgens de regering in Washington werd de vrijstelling misbruikt om tarieven te ontduiken en drugs binnen te smokkelen.

Er is echter veel onduidelijk over de uitvoering van de Amerikaanse wetswijziging. Er is nog geen systeem om de nieuwe heffingen te betalen en te innen. "Tot op heden geeft de Amerikaanse douane geen duidelijkheid over de manier waarop deze pakketten de Verenigde Staten wel in zouden mogen", laat PostNL in een verklaring weten.

Zolang die duidelijkheid er niet is, verstuurt PostNL dus geen postpakketten meer naar de VS. Briefpost versturen blijft wel mogelijk.

'Werken aan oplossing'

Ook andere postbedrijven sorteren voor op de Amerikaanse wetswijziging. Pakjesreus DHL verstuurt vanaf morgen vanuit Duitsland nog wel pakketten naar de VS, maar alleen als die als geschenk zijn aangemeld en minder waard zijn dan 100 dollar. Wie pakketten met een hogere waarde wil versturen moet gebruikmaken van de duurdere expres-bezorging. Voor Nederlandse pakketzendingen naar de VS via DHL verandert er niks, die gaan altijd via expres-bezorging.

Het Belgische Bpost liet eerder deze week al weten tijdelijk te stoppen met pakketpost naar de VS. Ook de postbedrijven van Noorwegen en Finland hebben dat aangekondigd.

PostNL zegt dat het samenwerkt met andere Europese postbedrijven en de United States Postal Service (USPS) om duidelijkheid te krijgen over het proces rond de invoerrechten. "Tot nu toe is die duidelijkheid er niet", aldus PostNL. "Tegelijkertijd blijft de ingangsdatum door de Amerikaanse overheid gehandhaafd. Er wordt gewerkt aan een oplossing. We staan in nauw contact met onze klanten en informeren hen wanneer er meer bekend is."

Werkgevers en regeringen moeten werknemers beter beschermen tegen hittestress, want de gezondheidsrisico's en economische gevolgen van extreme hitte zijn groot en worden alleen maar groter. Die oproep doen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties. Het is voor het eerst sinds de jaren 60 dat ze de richtlijnen over hitte bijwerken.

"Beroepsmatige hittestress is een wereldwijde uitdaging voor samenlevingen, die zich niet langer beperkt tot landen langs de evenaar. Dat is duidelijk gebleken bij de recente hittegolven in Europa", waarschuwt plaatsvervangend secretaris-generaal Ko Barrett van de WMO. "Werknemers beschermen tegen extreme hitte is niet alleen voor de gezondheid belangrijk, het is economisch noodzakelijk."

Vakbond FNV kan zich vinden in de oproep, zegt interim algemeen secretaris Leo Hartveld van de bond. "Wat FNV betreft doen werkgevers te weinig om medewerkers te beschermen tegen hitte. De meeste mensen houden natuurlijk van lekker weer, maar veel mensen werken in de volle zon en dat is niet zonder risico."

Mogelijk fataal

Vooral voor mensen die in Nederland op het land werken ziet de bond die gezondheidsrisico's. "Maar ook bij stratenmakers, in de horeca of mensen die in niet-gekoelde fabriekshallen werken." Ook in bijvoorbeeld de detailhandel en de kinderopvang spelen dit soort problemen, onder meer doordat er op de werkplek geregeld geen zonneschermen zijn of doordat het er heet is door goede isolatie die de warmte vasthoudt.

In het rapport waarop de VN-organisaties hun oproep baseren staat onder meer dat de frequentie en intensiteit van extreme hittegolven flink is gestegen, met groeiende risico's voor werknemers in de buiten- én binnenruimte. Zo riskeren zij uitdroging, hitteberoerte, nierfalen en neurologische aandoeningen. Hitte veroorzaakt dus meer dan wat lichamelijk ongemak, en kan zelfs fataal uitpakken, is de strekking van hun boodschap.

Het aantal dagen met extreme hitte in Nederland, per jaar:

Ongeveer de helft van de wereldbevolking ondervindt de nadelige gevolgen van hitte, concluderen ze. Ook geven de organisaties inkleuring aan de grote economische gevolgen van hitte: ze stellen vast dat de productiviteit van werknemers met 2 tot 3 procent afneemt met elke graad boven de 20 graden Celsius. Hittegolven schaden zonder maatregelen dus dagenlang fors de productiviteit bij bedrijven.

'Geen grenswaardes in Nederland'

Omdat klimaatverandering vaker dit soort hitte-extremen met zich zal meebrengen, stellen de organisaties voor dat er bijvoorbeeld ventilatoren en koelsystemen worden opgehangen, of dat er desnoods speciale "verkoelingsoases" worden ingericht waar werknemers kunnen drinken en hun lijf kunnen afkoelen. Daarnaast moet het werktempo worden aangepast op hete dagen, vinden ze.

Volgens de FNV nemen werkgevers de Arbowet niet serieus genoeg. Bovendien: "FNV vindt de Arbowet te algemeen. Grenswaarden om aan te geven wanneer het werk gevaarlijk wordt door de hitte, ontbreken. Er is daardoor ook geen prikkel voor werkgevers om de noodzakelijke maatregelen te nemen om hun werknemers te beschermen", zegt Hartveld. De bond wil dat er een 'wettelijke grenswaarde' komt voor werken in de hitte.

Sommige Nederlandse bedrijven houden bij hitte een tropenrooster aan:

Werknemers moeten volgens de VN-organisaties verder beter worden voorgelicht over hoe ze moeten omgaan met blootstelling aan extreme hitte, en over het herkennen van waarschuwingssignalen van hun lichaam. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan het verstrekken van kleurstaaltjes waarmee werknemers kunnen vaststellen of hun urine te donker is en ze dus zonder het door te hebben een vochttekort hebben.

2,4 miljard mensen

Nederland kreeg dit jaar te maken met twee hittegolven, en zeker ook het zuiden van Europa zuchtte onder de extreme hitte. In veel landen werden deze zomer meerdere hittewaarschuwingen afgegeven en kwamen mensen om het leven. Al langer waarschuwen experts dat extreme hitte zeker in grote delen van Europa nog een onderschat gezondheidsrisico is, met grote gevolgen voor bijvoorbeeld mensen die 's zomers buiten moeten werken.

Het rapport van de WMO en WHO sluit aan bij een rapport dat de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) vorig jaar al schreef. Daarin werd vastgesteld dat wereldwijd 2,4 miljard mensen worden blootgesteld aan extreme hitte, met jaarlijks ruim 22,85 miljoen beroepsgerelateerde ongevallen en aandoeningen tot gevolg.

De Koninklijke Paardekooper Group is omgevallen. Deze week vroeg het bedrijf al uitstel van betaling aan en nu heeft de rechter de fabrikant failliet verklaard.

Paardekooper maakt voor uiteenlopende sectoren verpakkingen. Zo leverde het folie voor de industrie, bakjes voor de horeca en verpakkingen voor winkels en kantoren.

Dinsdag liet Paardekooper weten dat gesprekken met een nieuwe geldschieter op niets waren uitgelopen.

700 mensen op straat

Het familiebedrijf werd opgericht in 1919 en was wereldwijd actief in meer dan 75 landen. In 2019, toen Paardekooper 100 jaar bestond, kreeg het bedrijf het predicaat 'koninklijk'.

De fabrikant zit in Nederland op verschillende plekken: in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Barendrecht en Beverwijk. Er werken ongeveer 700 mensen die nu op straat komen te staan, in Nederland en in België.

Wat je als baby proeft, lust je later ook. Met die gedachte is de Baby Groente Tas ontstaan. Gezinnen met baby's van vier tot zes maanden krijgen acht weken lang gratis een tas met biologische groentes, inclusief recepten voor baby en ouders.

Deze week is Rotterdam aangehaakt bij het initiatief, als 17e gemeente. Andere gemeenten die meedoen zijn onder andere Leiden, Den Haag, Apeldoorn en Amsterdam.

"We hebben al ruim 7000 gezinnen kunnen bereiken en zo'n 58.000 tassen uitgedeeld", zegt initiatiefneemster Floor Volker. "Het doel is dat de Baby Groente Tas, net als de bibliotheek, een gratis basisvoorziening wordt voor alle jonge ouders in Nederland."

De financiering van de tas wordt meestal verzorgd door de gemeente, vaak in samenwerking met andere partijen als de Vrije Universiteit Amsterdam.

Beste voeding

Groenten beschermen ons tegen ziekte, maar we eten er te weinig van, legt Volker uit. "De babyleeftijd is dé leeftijd om je kind groente te leren eten. Alles wat een kind tussen de vier en twaalf maanden vaker proeft, wordt opgeslagen op zijn of haar 'harde schijf'. Dat lust hij later ook."

De Baby Groente Tas helpt jonge ouders in het ritme te komen van vers koken voor het gezin. "Kersverse ouders willen graag de beste voeding voor hun kind", aldus Volker. "Maar ze weten niet altijd hoe je moet koken voor een baby. Ze hebben vragen als: wat mag mijn baby al, hoe maak ik dat klaar, hoe bewaar ik het? Hier ligt een behoefte."

Geen betutteling

Rotterdam kiest voor een proef in Delfshaven en de wijken Schiebroek, Oud-Charlois en Wielewaal. Voor de duidelijkheid: dit initiatief is geen armoede-initiatief. "Het is bedoeld voor alle jonge ouders. En de tas is geen betutteling. Ouders moeten zichzelf aanmelden, het is vrijwillig", zegt Volker.

Yvonne van Duijnhoven is directeur GGD Rotterdam-Rijnmond en houdt zich bezig met gezondheid en preventie. "We hebben gemerkt bij gemeenten die al zijn gestart, dat het heel goed werkt om baby's kennis te laten maken met groentes."

Inmiddels doen in Rotterdam al meer dan 100 gezinnen mee aan de Baby Groente Tas: "Het voorziet dus duidelijk in een behoefte. De drempels zijn zo laag mogelijk gemaakt en ouders zijn tot dusver heel enthousiast."

Marije Verwijs, expert Gezondheid van het Voedingscentrum, kan zich ook vinden in het initiatief. "Het is heel mooi dat die tas wordt aangeboden en het is goed dat een gemeente zich buigt over de gezondheid van de jongste bewoners. Maar wat doe je als je niet in die gemeente woont?"

Het Voedingscentrum raadt ouders aan tussen de vier en zes maanden te starten met het geven van oefenhapjes. Verwijs: "Ons advies is om gezond eten, zoals groenten en fruit, te prakken of te pureren. Een gezond voedingspatroon is heel goed voor de groei en hersenontwikkeling en ook voor de weerstand. Het geeft kinderen energie. Als je dus vroeg begint met verschillend gezond eten aanbieden, helpt dat bij het ontwikkelen van een gezond eetpatroon. Daar zijn ook onderzoeken naar gedaan. Jong geleerd is oud gedaan."

'Hoe meer een kind lust, hoe beter'

Volgens Volker zijn potjes groenten niet ongezond. "Beter potjes dan geen groenten, maar potjes smaken toch anders dan verse groenten als broccoli, aubergine en pompoen. Ze hebben minder smaakvariatie en structuur. Daardoor leer je er minder gevarieerd van eten."

Toch is de praktijk niet altijd even makkelijk, zegt Verwijs van het Voedingscentrum: "Hoe ouder kinderen worden, hoe meer ze te maken krijgen met ongezonde snacks en frisdrank. Een ouder heeft daardoor minder invloed in de loop der tijd."

Hoe meer een kind dan op jonge leeftijd al lekker vindt en aan allerlei eten gewend is, hoe beter het is volgens Verwijs: "Het zijn misschien wel open deuren, maar de beste start is om je kind zo gevarieerd mogelijk te leren eten." Het initiatief slaat dan ook aan: ieder jaar zijn er zo'n vijf nieuwe gemeenten die kiezen voor de Baby Groente Tas.

Nederland treedt anders dan andere landen nog altijd niet op tegen de Russische schaduwvloot. Ons land blijft passief ondanks een belofte van het kabinet om deze schepen te controleren, die werd gedaan nadat de Tweede Kamer daar in een motie om had gevraagd.

De Russische schaduwvloot bestaat uit oude, versleten tankers die Rusland gebruikt om onder valse vlag olie te exporteren naar landen als China en India en daarmee westerse sancties te omzeilen.

Uit navraag van de Volkskrant blijkt dat deze schepen ongestoord door het Nederlandse deel van de Noordzee kunnen varen. Hoewel in januari werd besloten controles uit te voeren, blijkt dit nog steeds niet te zijn gebeurd, zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat tegen de NOS.

Andere landen doen dit wel. Zo trof Finland maatregelen nadat een vermoedelijk Russisch schaduwschip onderzeese stroomkabels beschadigde. Het leidde tot aangescherpte sancties en controles. Die schaduwvloot wordt ook door het risico dat ze vormt voor het milieu als onwenselijk gezien.

Juridisch

Bij controles wordt gevraagd om verzekeringspapieren. Het is juridisch echter niet toegestaan een schip aan te houden of aan boord te gaan zonder expliciete toestemming.

Een schip kan dus ook weigeren om mee te werken. "Dat kan zodra je je buiten territoriaal water van een land begeeft, en dat is het grootste gedeelte van de Noordzee", zegt Friso Dubbelboer, specialist maritieme territoriale conflicten, verbonden aan het Leiden-Azië Centrum.

"Het is net als op straat", zegt Dubbelboer. "Kom ik je tegen, dan kan ik je niet tegenhouden, maar ik kan je wel wat vragen." Hoewel het een beperkt middel is, kan het volgens hem toch nuttig zijn. "Een schip dat weigert inzage te geven in papieren, maakt zichzelf verdacht en wordt daarna meer in de gaten gehouden."

Viceadmiraal buiten dienst Ben Bekkering weet uit ervaring dat controles in de praktijk lastig zijn: "Om op internationale wateren papieren te kunnen inzien moet je én de vlaggenstaat, én de kapitein om toestemming vragen. Want zo'n schaduwvloot gaat echt niet zomaar voor anker liggen of varen in territoriale wateren."

Praktische bezwaren

Hoewel Nederland nog niet zelf schepen controleert, zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat het samenwerkt met Europese landen die dat wel doen, zoals Duitsland, Denemarken en Finland.

"Wij horen van hen precies welke schepen geen goede verzekeringspapieren laten zien", zegt een woordvoerder. "En wij weten wel degelijk waar in ons Europese zeegebied welk schip is."

Dat Nederland zelf niet om papier vraagt, komt volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vooral door praktische bezwaren: zo varen schepen hier ver van de kust, terwijl in kuststaten als Finland schepen door smallere zeestraten varen, zegt de woordvoerder van het ministerie.

Daarnaast is het volgens het ministerie een capaciteitskwestie. "Het zijn keuzes in hoeverre je schepen en helikopters hiervoor wil inzetten."

Onvoldoende

D66-kamerlid Jan Paternotte, mede-indiener van de motie, wil dat het kabinet meer doet. "Het lijkt alsof het kabinet het niet belangrijk genoeg vindt, en dat is heel vreemd aangezien het kabinet keer op keer zegt hoe gevaarlijk de situatie met de Russische schaduwvloot is."

Deskundigen vragen zich echter af hoe erg het is dat Nederland niet zelf controleert. "Er zijn zoveel landen waar de schepen langsvaren die wel controles uitvoeren en intensief samenwerken met Nederland op dit dossier. Normaal gesproken kunnen zij dus als eerste een schip ondervragen. En je wil niet dat je hetzelfde schip 3 of 4 keer inspecteert", zegt Bekkering.

Dubbelboer schaart zich hierachter. "Dat is een logische gedachte, al weet ik niet of elk schip eruit wordt gehaald. Als we het zouden willen als land, is mijn inschatting in ieder geval wel dat het zou kunnen. Het is echt een kwestie van politieke wil om de middelen hiervoor vrij te maken, om al dan niet steekproefsgewijs dit soort onderzoeken te doen en schepen te bevragen."

Paternotte is niet overtuigd door het excuus dat schepen eerst langs andere controlerende landen varen. "Het Verenigd Koninkrijk ligt ook aan de Noordzee en voert die controles wél uit. Oekraïne steunen en onze wateren veilig houden moeten we niet alleen maar aan andere landen over laten."

Na maandenlange onderhandelingen en meerdere treinstakingen ligt er een cao-akkoord voor NS-medewerkers. Daarin staan ook afspraken over eerder stoppen met werken.

De vakbonden willen nu het vroegpensioen ook voor andere bedrijfstakken definitief regelen. Kunnen we al die vroege stoppers wel missen?

Vijf vragen over het vroegpensioen.

Wat is er bij de NS precies afgesproken?

Wie zwaar werk bij de NS doet, kan eerder afzwaaien. Om te bepalen of je eerder kunt stoppen, wordt een puntensysteem gebruikt. Je scoort punten als je fysiek zwaar of onregelmatig werk doet, of als je veel met agressie of lawaai te maken hebt. Ook het aantal gewerkte dienstjaren telt mee. Hoe zwaarder je werk is, hoe eerder je kunt stoppen.

De precieze puntentelling zal worden uitgewerkt door een commissie met daarin leden van de vakbond, de NS-directie en de ondernemingsraad. De NS gaat er alvast vanuit dat zo'n 12.000 van de ongeveer 22.000 medewerkers op termijn in aanmerking komen voor de regeling. Daarmee is nog niet gezegd dat al deze mensen er gebruik van gaan maken. Je levert dan namelijk wel inkomen in.

Want wat houdt die regeling in?

Een jaar geleden spraken het ministerie van Sociale Zaken, de vakbonden en werkgevers af dat er een regeling komt voor vroegpensioen per 2026. Zoiets bestond al, maar dat was een tijdelijke regeling.

De permanente regeling zorgt ervoor dat mensen met een zwaar beroep maximaal 3 jaar voor hun AOW-leeftijd (nu 67 jaar) kunnen stoppen met werken. Ze krijgen dan nog geen geld van hun pensioenfonds, maar wel van hun werkgever maandelijks een bedrag van 2.273 euro. Dat kost de werkgever dus geld, maar die hoeft over die uitbetaling geen belasting af te dragen. En het moet voorkomen dat de oudere werknemers uitvallen.

Verder beloven werkgevers dat ze hun best doen om zwaar werk zoveel mogelijk uit te bannen. Denk daarbij aan tilhulp in plaats van sjouwen, het vervangen van fysiek werk door bureauwerk en een regelmatiger rooster. Zo is er bij de NS nu afgesproken dat medewerkers na een bepaalde leeftijd geen nachtdiensten meer hoeven te doen, tenzij de roosters dat echt niet toelaten.

Wie bepaalt wat zwaar werk is?

Dat gebeurt bij de cao-onderhandelingen per sector. Volgens de bonden kun je niet in één landelijke norm vatten wat wel of geen zwaar werk is.

Helemaal vrij spel is er niet. Als er akkoord is over een zwaarwerkregeling, moet dit worden voorgelegd aan TNO. Het onderzoeksbureau gaat beoordelen of niet zomaar overal het etiket 'zwaar werk' op wordt geplakt. Ook moet het gaan om bewezen gezondheidsrisico's, bijvoorbeeld als gevolg van nachtwerk, stress, tillen of blootstelling aan gevaarlijke stoffen.

Hoe staat het er nu voor?

Vlak voor de zomer bekeek het ministerie van Sociale Zaken 665 actuele cao's, die gaan over 6,1 miljoen werknemers. In 273 van die nieuwe akkoorden staan afspraken over vroegpensioen. Daar zitten grote sectoren bij: 92 procent van de werknemers kan nu iets lezen over vroegpensioen in zijn of haar cao.

Of je met vroegpensioen kan, hangt vrijwel altijd af van het aantal dienstjaren. Gemiddeld moet je 33 jaar zwaar werk gedaan hebben. Meestal zijn er ook aanvullende eisen zoals over functie, rooster en inkomen.

Vakbond FNV wil voor meer beroepsgroepen een zwaarwerkregeling. In Nieuwsuur noemde de bond de zorg. Met ruim 1,3 miljoen zorgmedewerkers zou dat kunnen betekenen dat er heel wat extra gebruik gemaakt gaat worden van het vroegpensioen.

Stoppen er niet te veel mensen voortijdig?

Overal wordt personeel gezocht. Dus wil de regering voorkomen dat er te veel mensen vroegtijdig stoppen met werken.

Het ministerie heeft daarom een 'signaalwaarde' ingesteld. Als blijkt dat er jaarlijks meer dan 15.000 mensen met vroegpensioen gaan, wil het ministerie van Sociale Zaken van de werkgevers en werknemers weten waar het misgaat. Het ministerie gaat dan kritisch kijken in welke sectoren er naar verhouding veel gebruik wordt gemaakt van de regeling.

De afgelopen jaren, onder de tijdelijke regeling, werd er beperkt gebruik gemaakt van het vroegpensioen. Inmiddels weten meer mensen hun weg te vinden naar de regeling. In 2021 gingen 4300 werknemers met vroegpensioen. In 2024 waren het er drie keer zoveel: 13.200 medewerkers. Ambtenaren, zorgmedewerkers en politieagenten maken het meest gebruik van de regeling.

Het duurde even, maar ze zijn eruit. De Europese Commissie en de Verenigde Staten zijn het eens geworden over uitwerking van de handelsovereenkomst die eind juli gesloten werd.

Zoals al eerder door Commissievoorzitter Von der Leyen en President Trump was afgesproken, worden de importtarieven die de VS hanteert voor goederen uit de EU 15 procent, in plaats van de 30 procent waar Trump mee dreigde.

Afgelopen maanden was onduidelijk of de 15 procent ook zou gaan gelden voor onder meer de auto-industrie. Nu is afgesproken dat dat inderdaad zo wordt. Ook voor farmaceutische producten, halfgeleiders en hout wordt het tarief beperkt tot 15 procent, zo is nu afgesproken.

Auto's en wijn

Het was de afgelopen weken nog spannend of de VS zou instemmen met het beperken van de invoertarieven voor alle sectoren. Met name de auto-industrie en de wijnproducenten keken met spanning uit naar de technische invulling van de politieke deal die was gesloten.

Voor de autosector lijkt er nu een duidelijke afspraak te liggen: ook die valt onder de heffingen van 15 procent. De Amerikanen hebben daar wel als voorwaarde aan verbonden dat de EU wetgeving presenteert waarin heffingen op Amerikaanse producten worden afgeschaft. Volgens Eurocommissaris Sefcovic gaat dat deze maand nog gebeuren.

Vooral de Duitsers keken met spanning uit naar wat er verder afgesproken zou worden over heffingen op auto's. Duitsland heeft een grote auto-industrie die veel naar Amerika exporteert. Tijdens de uitwerking van de afspraken tussen de VS en de EU golden voor het land hoge tarieven van 27,5 procent.

De Franse wijnboeren hebben nog geen zekerheid: over heffingen op alcohol zijn de twee handelsblokken nog in gesprek.

Frontale botsing EU en VS afgewend

Aan de gezamenlijke verklaring van vandaag gingen weken van intensieve onderhandelingen vooraf. Ondertussen was er ook felle kritiek op de politieke deal die Von der Leyen had gesloten met Trump. Europa zou zich te veel in de verdediging hebben laten drukken door de agressieve handelspolitiek van de Verenigde Staten, zo klonk het vooral in de Franse media.

EU-commissaris Sefcovic spreekt vandaag van een strategisch belangrijke deal. "Het alternatief, een handelsoorlog met torenhoge tarieven en politieke ruzies, zou schadelijk zijn voor banen, groei en de economie."

EU-correspondent Kysia Hekster:

"Het is niet zo dat alles nu rond is, er moet nog steeds veel verder worden uitgewerkt. Dat is ook logisch, je kan niet in een paar maanden een handelsakkoord sluiten waar normaal gesproken jaren over onderhandeld wordt. Maar de druk was groot om in ieder geval voor enige stabiliteit te zorgen in deze onzekere tijden.

Eerder klonk veel kritiek op de afspraken die de Europese Commissie eind juli maakte met de VS. Het uitgangspunt van de Europeanen was immers géén heffingen, omdat die altijd slecht zijn voor de handelsbetrekkingen. Maar ze kwamen uit op 15 procent, hoger dan de 10 procent die het VK afsprak met de Amerikanen.

Bovendien beloofde de EU voor honderden miljarden aan Amerikaanse energie en wapens te kopen en gingen tegenmaatregelen waar eerder mee gedreigd werd, terug de la in, om erger te voorkomen. Sommigen spraken daarom zelfs van een politieke vernedering van de Europeanen, die zich lieten afpersen door de VS. Anderen noemden de strategie van de-escalatie juist verstandig.

De EU had geen andere keus, zegt de Europese Commissie. Het alternatief van geen akkoord en nog veel hogere heffingen zou helemaal rampzalig zijn. Nu de afspraken concreter zijn, kunnen de EU-landen kijken wat ze voor hun eigen bedrijven en economieën gaan betekenen en beter de balans opmaken."

In ruil voor de afspraak om de invoerheffingen te beperken, belooft de EU de markt open te stellen voor producten uit de VS en bestaande heffingen af te schaffen. Daardoor kunnen onder andere Amerikaanse vis, noten, melkproducten, fruit, zaden, varkens- en rundvlees makkelijker op de Europese markt gebracht worden.

De Europese Commissie zal de afspraken met spoed omzetten in Europese wetgeving, waar de lidstaten en het Europees Parlement nog mee moeten instemmen. De Commissie heeft haast, want de Amerikanen laten de lagere tarieven pas ingaan wanneer Europese wetsvoorstellen gepresenteerd zijn. In het Europees Parlement en tussen lidstaten kan nog discussie ontstaan over de verschillende belangen die op het spel staan.

De Europese Commissie hoopt dat de lagere heffingen voor de auto-industrie met terugwerkende kracht vanaf 1 augustus ingaan.

De zonnepanelen in de buurt van Schiphol krijgen speciale folie om reflectie tegen te gaan. Piloten hadden last van de schittering van de panelen bij het landen op een bepaalde landingsbaan. Dat zou volgens Schiphol tot gevaarlijke situaties kunnen leiden. De zonnepanelen worden nu verwijderd om het folie aan te brengen, zodat het veiligheidsrisico verdwijnt.

De kosten worden door alle partijen gedragen. Het gaat hierbij om Schiphol zelf, het zonnepanelenbedrijf De Groene Energie Corridor (DGEC), de gemeente Haarlemmermeer en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Om hoeveel geld het gaat, is niet bekend. Het gaat om vier velden met in totaal 228.000 zonnepanelen.

De gemeenteraad van Haarlemmermeer kan nog wel wensen en bedenkingen inbrengen komende week. Dan moet het collegebestuur kijken wat hiermee gedaan wordt. "Dat kan betekenen dat op punten nog iets veranderd zou moeten worden", zegt een woordvoerder van de gemeente, maar ze gaat daar niet van uit.

Vorige maand oordeelde de rechter dat een deel van de zonnepanelen, 78.000, verwijderd moeten worden. De eigenaar daarvan, DGEC, zou opdraaien voor die kosten. Het bedrijf gaf eerder aan dat zij niet voor de totale kosten konden opdraaien, omdat ze dan direct failliet zou zijn. Begin deze maand werden de eerste zonnepanelen verwijderd.

Niet bereikbaar

Het zonnepanelenpark werd eind vorig jaar aangelegd, maar toen hadden piloten nog geen last van de reflecties. Dat begon pas in het voorjaar, omdat de zon dan in een bepaalde stand staat bij helder weer.

Ook in het najaar staat de zon in die stand. Vanaf volgende week gaat de Zwanenburgbaan dus opnieuw op bepaalde momenten dicht voor landend verkeer. Schiphol moet dan op andere banen meer vliegtuigen laten landen. Dit geldt tot 29 september of tot alle zonnepanelen tijdelijk verwijderd zijn.

"We zijn blij dat we nu op weg zijn naar een oplossing die ruimte biedt voor veilig vliegverkeer, betrouwbare luchthavenoperatie én duurzame energie", zegt Patricia Vitalis, operationeel directeur van Schiphol.

Verzekeringsbedrijf Aegon wil zijn hoofdkantoor naar de Verenigde Staten verhuizen. Dat liet de verzekeraar vandaag weten bij de presentatie van de halfjaarcijfers. Het bedrijf heeft nu nog een hoofdkantoor bij Schiphol.

Aegon heeft zijn meeste activiteiten in de VS zitten. Op de Nederlandse verzekeringsmarkt is het bedrijf niet meer actief na de verkoop van Aegon Nederland aan verzekeraar ASR in 2023.

Met het vestigen van het hoofdkantoor in de VS denkt Aegon verschillende voordelen te behalen. De opzet van het bedrijf zou eenvoudiger kunnen worden. En de Amerikaanse regels voor boekhouden zouden beter passen bij de activiteiten van het bedrijf, die voor 70 procent in de VS liggen.

Voordelen

Na het afstoten van de Nederlandse verzekeringstak aan ASR verhuisde Aegon al de juridische zetel naar Bermuda. Dat betekent dat het bedrijf juridisch gezien daar is ingeschreven. Hierdoor valt het al niet meer onder het toezicht van De Nederlandsche Bank.

De gewenste verplaatsing van het hoofdkantoor naar de VS wordt nu nader uitgewerkt. In december zou er een plan voorgelegd moeten worden aan de aandeelhouders. De verhuizing zou meerdere jaren in beslag nemen.

Na het bekendmaken van de verhuisplannen vandaag steeg het aandeel Aegon 7 procent op de aandelenbeurs AEX.

Geschiedenis

Aegon kent een lange geschiedenis in Nederland. De eerste voorloper van Aegon werd 1759 opgericht: 'De Broederlijke Liefdesbeurs', een van de eerste coöperatieve uitvaartverenigingen in Nederland.

De naam Aegon ontstond in 1983 na een fusie tussen de verzekeringsmaatschappijen AGO en ENNIA.

Waterstof moet een belangrijke bijdrage leveren aan de energietransitie, toch komt de productie van de duurzame brandstof moeizaam op gang in Nederland. Er is bijna geen vraag naar omdat er geen aanbod is, en er is geen aanbod omdat er geen vraag is.

Een kip-en-eiprobleem dat de sector in een lastige positie brengt, zegt waterstofexpert René Peters van onderzoeksinstituut TNO. "De overheid probeert nu met subsidies die markt op gang te brengen. In het begin moet dat gestimuleerd worden."

De regering trekt ruim 700 miljoen euro uit voor elf waterstofprojecten. Maar coalitiepartij BBB stelde onlangs Kamervragen toen bleek dat drie van die projecten van plan zijn om de geproduceerde waterstof te verkopen aan het buitenland.

Kamerlid Henk Vermeer vindt dat niet kunnen. "Nederlandse subsidie van Nederlandse burgers en ondernemers moet in Nederland besteed worden."

Vanuit Europese wetgeving is het niet mogelijk bedrijven te verbieden de waterstof naar het buitenland te exporteren. "Als dat niet gegarandeerd kan worden, dan maar niet," stelt Vermeer.

Wat is waterstof?

Waterstof wordt gemaakt door water te splitsen in waterstof en zuurstof met behulp van elektriciteit. Wanneer die elektriciteit duurzaam is opgewekt, bijvoorbeeld met windmolens of zonneparken, spreekt men van groene waterstof.

Daarnaast bestaat ook grijze en blauwe waterstof. Grijze waterstof wordt opgewekt door middel van fossiele brandstoffen, daarom is het niet duurzaam. Blauwe waterstof wordt ook opgewekt uit fossiele brandstoffen, maar daarbij wordt de CO2 grotendeels opgevangen en opgeslagen onder de grond. Ook dat is niet heel duurzaam.

Waterstofexpert Peters vindt het in tegenstelling tot de BBB geen probleem als gesubsidieerde waterstof naar het buitenland gaat. Sterker: "Als waterstof in Nederland succesvol wil worden, moeten we dat samen oppakken. Nederland investeert, maar ook Duitsland, België en Frankrijk doen dat. Het is logisch dat waterstof dan soms vanuit Nederland naar België gaat. Nederland gedijt het best als handelsland en er komt straks ook waterstof uit Duitsland naar Nederland toe."

Het gebruik van waterstof zorgt ervoor dat de CO2-uitstoot vermindert zodat klimaatdoelen gehaald kunnen worden. Als de geproduceerde waterstof naar het buitenland gaat, wordt de klimaatwinst dus dáár gerealiseerd. Dat vindt Vermeer "kamikazebeleid". "Dan hebben we er nog een extra probleem bij. Wél ons geld kwijt, maar géén klimaatdoelen bereikt. Dubbel de sjaak."

Het voelt inderdaad gek, beaamt demissionair minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans. "Maar dit is een heel belangrijke subsidie voor de Nederlandse economie én voor de Europese waterstofmarkt."

De VVD-bewindspersoon vindt de stelling van de BBB "kortzichtig". "De verduurzaming van onze economie en onze energievoorziening is van Nederlands, Europees en mondiaal belang. Uiteindelijk voeren we beleid om het in Europa en mondiaal voor elkaar te krijgen."

Ook lokaal

Dat de waterstofsector niet alleen internationaal maar ook lokaal kan slagen, probeert Willem Biesheuvel van Energiehub Eeserwold te bewijzen. Dit project heeft overheidssubsidie gekregen en gaat een waterstoffabriek bouwen in het Overijsselse Steenwijk. "De energie wordt hier lokaal opgewekt, door middel van zonnepanelen op de daken van het gebouw hiernaast. Hierdoor kunnen we de waterstoffabriek direct voorzien van elektriciteit."

De waterstoffabriek wordt vervolgens gekoppeld aan het naastgelegen tankstation, waar vrachtwagens het direct kunnen afnemen. "Daarnaast distribueren we de waterstof zelf ook met tankwagens in de regio."

Biesheuvel begrijpt de ophef over de geëxporteerde waterstof wel, maar plaatst ook een kanttekening. "Er komt ook waterstof vanuit het buitenland naar Nederland toe. Het werkt een beetje twee kanten op." Toch houdt hij het liever lokaal. "Dat is zeker de mooiste oplossing."

Oud-Jumbo-topman Frits van Eerd gaat in hoger beroep tegen zijn celstraf. Twee weken geleden oordeelde de rechtbank dat Van Eerd 24 maanden de cel in moet, omdat hij zich schuldig heeft gemaakt aan witwaspraktijken.

Robbert Jonk, de advocaat van Van Eerd, laat via de website van het advocatenkantoor weten dat "zijn cliënt zich op geen enkele wijze kan vinden in het vonnis". Ook zou het oordeel van de rechtbank geen recht doen aan de feiten en zijn rol daarin.

Bij huiszoekingen in 2022 vond de politie bijna een half miljoen euro aan contanten in de woning Van Eerd. Volgens de rechtbank wist de oud-supermarktdirecteur dat die grote som geld uit criminele activiteiten afkomstig was.

Inmiddels is Van Eerd weg als hoogste baas van Jumbo. Samen met zijn zussen is hij nog wel eigenaar van de supermarktketen.

Online boodschappenbezorger Picnic vertrekt uit Nederland als het bedrijf zich toch moet houden aan de supermarkt-cao. Dat heeft topman Michiel Muller gezegd in het radioprogramma Sven op 1. Het bedrijf kreeg eerder nog vrijstelling van de regering, waardoor het is uitgezonderd van de supermarkt-cao.

Als de overheid het bedrijf in de toekomst niet opnieuw vrijstelling verleent, voelt het zich genoodzaakt om verder te gaan in het buitenland. "Voor ons ontstaat er dan een ongelijk speelveld", zegt Muller. "We hebben dan 40 procent hogere loonkosten en we kunnen dan niet meer concurreren."

Picnic ziet zichzelf als een technologie- of e-commercebedrijf, zoals Bol.com of Amazon, en valt nu onder de cao voor e-commerce. Eerder dit jaar oordeelde de rechter dat de online boodschappenbezorger in de periode 13 september 2022 tot 1 juli 2023 wel onder de supermarkt-cao viel. Picnic moet de mensen die toen voor het bedrijf hebben gewerkt met terugwerkende kracht toeslagen uitbetalen.

"Die cao had drie jaar geleden toegepast moeten worden. Dat heeft niks te maken met vandaag en heeft ook geen voorspellende werking," zegt Muller. En daarmee is een vertrek uit Nederland nog niet definitief.

Zwaarwerkregeling bij de NS

De NS en de vakbonden hebben na een lange nacht onderhandelen een akkoord bereikt voor een nieuwe cao. Volgens FNV Spoor is het een onderhandelingsresultaat dat "voor de poorten van de hel is weggesleept".

In het akkoord staat onder meer dat er een zwaarwerkregeling komt: werknemers die dertig jaar of langer zwaar werk hebben gedaan, kunnen onder voorwaarden drie jaar eerder stoppen met werken.

Te gast is FNV-bestuurder Asmae Hajjari. Zij heeft al ervaring met zo'n zwaarwerkregeling in de haven van Rotterdam.

Waterstofproductie valt tegen

Het kabinet investeert 700 miljoen in waterstof. De brandstof moet de industrie verduurzamen, vrachtwagens laten rijden en zelfs vliegtuigen de lucht in krijgen.

Maar vooralsnog valt de productie tegen. Ook blijkt dat met subsidie geproduceerde waterstof soms naar het buitenland wordt geëxporteerd. Dus neemt de kritiek toe.

Christelijke muziek is hot

Amerika-correspondent Rudy Bouma bezoekt een christelijk muziekfestival in de buurt van Buffalo, New York. Dat doet hij in het kader van onze serie over muziek in tijden van oorlog en crisis.

In Amerika klinkt het conservatieve geluid niet alleen in de politiek, maar ook steeds sterker in de muziekwereld. Christelijke popmuziek groeit razendsnel in populariteit, ook buiten de kerk. Het is een van de snelst groeiende genres op de streamingdiensten.

De NS en de vakbonden hebben vanochtend vroeg na een lange nacht onderhandelen een akkoord bereikt voor een nieuwe cao. Volgens FNV Spoor is het een onderhandelingsresultaat dat "voor de poorten van de hel is weggesleept".

De NS en de bonden hebben een loonsverhoging afgesproken van 4 procent vanaf 1 maart 2025. En op 1 maart volgend jaar komt daar voor de meeste NS-medewerkers nog 3,5 procent bij. De hogere functies krijgen er dan wat minder bij: 3 procent.

Nachtdiensten

Ook zijn er afspraken gemaakt over tot late leeftijd werken in de nacht. De bonden vonden het niet eerlijk dat een deel van de medewerkers, zoals machinisten, al eerder geen nachtdiensten meer hoefden te doen, terwijl anderen tot aan hun pensioen nachtdiensten draaiden. Nu is afgesproken dat mensen vanaf hun 63ste mogen aangeven of ze nog 's nachts willen werken. Die leeftijd gaat in stappen omlaag tot 61 in 2029.

Daarnaast is er een nieuwe zwaarwerkregeling afgesproken. Werknemers die dertig jaar of langer zwaar werk hebben gedaan, kunnen onder voorwaarden drie jaar eerder stoppen met werken.

Onderhandelaar Henri Janssen van FNV Spoor is tevreden met het onderhandelingsresultaat en wijst erop dat de leden van de vakbonden nog wel moeten instemmen met het akkoord. "Er zijn altijd dingen die we beter hadden willen zien. We hebben hard gestreden en gisterochtend dacht ik nog dat we er niet uit zouden komen en opnieuw zouden gaan staken."

In juni legden de vakbondsleden bij NS in twee weken tijd vier keer het werk neer om een betere cao af te dwingen. De bonden hadden al maanden zonder resultaat met NS onderhandeld.

Naast onenigheid over een loonstijging, was er ook veel onvrede over de regeling voor zwaar werk en de nachtdiensten bij NS, met name voor ouder personeel. Ook krijgen conducteurs en machinisten steeds vaker te maken met geweld in de trein.

Financiële problemen

NS zit sinds de coronapandemie diep in de financiële problemen. Er wordt al jaren verlies geleden, omdat minder reizigers de trein nemen door de opkomst van het thuiswerken. Ook is het onduidelijk of NS alleenheerser blijft op het landelijke spoor. De Europese Commissie stapt naar de rechter omdat het overheidsbedrijf de nieuwe vergunning niet volgens de regels zou hebben gekregen.

De bonden schortten de stakingen twee maanden terug op nadat NS hun had gevraagd om hun leden een eindbod voor te leggen. De achterban van de kleinere vakbond CNV ging met het bod akkoord, maar de leden van de grootste bonden, FNV en VVMC, wezen het af. NS bood daarop aan na te gaan denken over "een oplossing" en daarna met alle bonden terug om tafel te gaan. Daar is nu dus een onderhandelingsakkoord uitgerold.

De Nederlandse baggeraar Van Oord heeft een opdracht binnengehaald voor het maken van een kunstmatig eiland in Dubai. Het eiland komt net voor de kust van Jumeirah te liggen.

Het eiland, dat Naïa Island gaat heten en ongeveer 13 hectare zal beslaan, krijgt een kustlijn van 6 kilometer. Hiervoor moet Van Oord meer dan 28 miljoen kubieke meter zand opspuiten en ongeveer 4,3 miljoen ton steen storten, laat het bedrijf weten. Van Oord doet dit in opdracht van investeringsmaatschappij Shamal Holding.

"We zijn vereerd dat we mogen bijdragen aan deze gedurfde stap voorwaarts in Dubais ontwikkeling van iconische plekken en trots dat we Shamals vertrouwen hebben gekregen om dit unieke project te helpen realiseren", zegt directeur Govert van Oord.

Het baggerbedrijf verwacht dat het eiland in de eerste helft van 2027 opgeleverd zal worden. Er is niets bekendgemaakt over de kosten van het project.

Verdacht van omkoping

Het is niet de eerste keer dat Van Oord een grote klus uitvoert in Dubai. Eerder werkte het bedrijf al aan de twee schiereilanden in de vorm van een palmboom en de kunstmatige eilandengroep The World voor de kust van de stad.

Het Nederlandse bedrijf is wereldwijd actief en ligt daarbij regelmatig onder vuur. Zo liet het Openbaar Ministerie vorig jaar weten het baggerbedrijf te onderzoeken op verdenking van omkoping in Kazachstan, naar aanleiding van berichtgeving van Follow the Money.

Tweedehandskleding is populair. In de afgelopen twaalf jaar is het aantal winkels in tweedehandskleding met 40 procent toegenomen. Dat blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel (KVK). Waar deze zaken voorheen vooral in grotere panden aan de rand van de stad zaten, zijn ze door de populariteit steeds vaker te vinden in drukbezochte winkelgebieden.

Liefhebbers kunnen hun slag met name slaan in Noord-Holland, daar zitten de meeste tweedehandskledingwinkels, gevolgd door Zuid-Holland. Met vijf winkels staat Flevoland onderaan de lijst. Tussen 2013 en 2025 nam het aantal winkels het sterkst toe in Friesland en in Zeeland. In geen enkele provincie nam het aantal af.

"Mensen willen goedkoper en duurzamer leven", zegt Kim Poldner. Volgens de hoogleraar circulaire economie sluit de trend om tweedehands te kopen daar perfect bij aan. "Daarnaast heb je ook de kans om pareltjes te vinden waar andere mensen niet mee rondlopen."

Het zijn vooral vrouwen die een tweedehandswinkel runnen. Van de 573 ondernemers zijn er 471 vrouw. Daarmee komt het aandeel vrouwelijke ondernemers in die branche ver boven het gemiddelde (38%) in het Nederlandse bedrijfsleven uit.

Meer winkels

Judith Tuinhof uit Barneveld runt haar tweedehandswinkel Oh Me Oh My al bijna vijftien jaar. "In het begin vertelden mensen niet dat ze tweedehands winkelden, het werd toen ook gedaan om te bezuinigen. Nu is het populair, dat ik zelfs mijn winkel heb verhuisd naar het centrum."

Tuinhof ziet ook in haar omgeving dat er meer winkels bij komen. Zo opende de 21-jarige Emma van de Beek aan de andere kant van het centrum van Barneveld twee maanden haar winkel YOURS Vintage. "Het gaat zo goed, veel mensen zeggen dat ik mooie spullen heb hangen", zegt Emma enthousiast. Sinds de opening heeft ze wekelijks terugkerende klanten en mensen leveren ook kleding bij haar in.

Pre-loved en pre-owned

Ook grote modemerken hebben de markt van tweedehandskleding ontdekt. Via hun eigen pre-loved en pre-owned platformen kunnen mensen hun gedragen kleding inleveren. Die kleding wordt dan weer opnieuw verkocht - volgens die merken dragen ze zo bij aan een duurzamere kledingindustrie.

Volgens Poldner is tweedehands beter, zolang het de aanschaf van nieuwe kleding vervangt. "Maar daar zit net het probleem. Als mensen heel veel tweedehands kopen en ook nog steeds nieuwe kleding, dan heeft dat een minder positieve impact op het milieu."

En de nieuwe kleding die mensen kopen is niet altijd geschikt voor een tweede leven. De afgelopen jaren is de 'ultra fast fahion' opgekomen, kleding van vooral Chinese webwinkels die in enkele dagen ontworpen en gemaakt wordt. "Kleding van die bedrijven is van ontzettend lage kwaliteit. Het is heel goedkoop, voor een paar euro heb je al de leukste jurkjes", zegt Poldner.

Uit cijfers van brancheorganisatie Kringloop Nederland blijkt dat er steeds minder kleding terechtkomt in kringloopwinkels door de opkomst van ultra fast fashion. Kringloopwinkels bieden naast kleding een breder assortiment van tweedehands items aan, zoals meubels en servies. Jarenlang groeide het aantal kringloopwinkels, begin dit jaar is dat licht gedaald.

De Koninklijke Paardekooper Group heeft uitstel van betaling aangevraagd. Het bedrijf kan niet meer aan zijn betalingsverplichtingen voldoen.

Dat blijkt uit het insolventieregister van de rechtbank. De aanvraag is gedaan bij de rechtbanken in Rotterdam en Amsterdam.

Paardekooper is een producent van verpakkingen voor tal van sectoren, zoals de industrie, de horeca, voeding, kantoren en winkels.

Te weinig geld

De fabrikant schrijft in een korte persverklaring dat het niet meer lukt om extra geld te lenen. "De afgelopen maanden hebben aandeelhouders en directie intensief gewerkt aan oplossingen om Paardekooper financieel gezond en toekomstbestendig te maken. Alles is op alles gezet om een herfinanciering rond te krijgen en voldoende kapitaal veilig te stellen om door te kunnen."

Het bedrijf zou bijna afspraken hebben kunnen maken met een nieuwe geldschieter, maar dat is toch niet rondgekomen.

700 mensen

Het familiebedrijf werd opgericht in 1919 en is wereldwijd actief in meer dan 75 landen. In 2019, toen Paardekooper 100 jaar bestond, kreeg het bedrijf het predicaat 'Koninklijk'.

Paardekooper heeft verschillende productielocaties in het land, in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Barendrecht en Beverwijk. Er werken ongeveer 700 mensen. Het is nog onduidelijk wat de surseance voor de medewerkers betekent.

Het aantal screeningbureaus dat sollicitanten doorlicht neemt toe. Dat meldt het AD op basis van opgevraagde cijfers van de Kamer van Koophandel.

In de afgelopen vijf jaar steeg het aantal screeningsbedrijven van 268 in 2020 naar 353 dit jaar. Het gaat om bedrijven in de categorie opsporingsdiensten.

Deze bureaus hebben de mogelijkheid om diploma's, certificaten en werkervaring te controleren. Ook verklaringen omtrent gedrag en BIG-registratie, nodig om een beroep in de zorg uit te kunnen oefenen, worden gecheckt.

Nepdiploma's

Vorige maand berichtte het AD over de handel in nagemaakte zorgdiploma's. Honderden zorgmedewerkers zouden zonder ervaring toch aan de slag zijn gegaan, onder meer in de gehandicapten- en ouderenzorg.

Drie mensen zouden een criminele organisatie hebben gevormd rond de handel in valse zorgcertificaten, zogenaamde EVC's (Erkenning Verworven Competenties-certificaten). Deze certificaten moeten bewijs leveren over opgedane ervaring. Ook kunnen deze de basis vormen voor een mbo-diploma.

Door gesjoemel met diploma's, mede door misbruik van AI, lijkt het erop dat werkgevers argwanender zijn geworden. Om die reden nemen ze vaker een screeningsbureau in de arm.

In het AD geven de screeningsbureaus aan dat het niet alleen gaat om zorgbedrijven die hulp inschakelen. Ook in de advocatuur, bij banken, accountantskantoren en casino's worden er screeningsbureaus ingezet.