Het kabinet laat onderzoek doen naar inkoopbeperkingen voor winkels, zoals supermarkten, drogisterijen en elektronicaketens. Europese fabrikanten en leveranciers zouden deze winkels belemmeren om hun inkopen over de grens te doen, waardoor consumenten mogelijk duurder uit zijn.

Demissionair minister Adriaansens van Economische Zaken laat dit weten in reactie op een oproep van de Nationale Winkelraad van MKB-Nederland, het Centraal Bureau voor Levensmiddelenhandel (CBL) en de Raad Nederlandse Detailhandel (RND).

Volgens de belangenorganisaties leggen producenten beperkingen op aan distributeurs en retailers. Hierdoor zijn winkels gedwongen om hun inkopen te doen in een bepaald gebied of bij een specifieke partner, en kunnen ze niet altijd inkopen waar de prijzen het gunstigst zijn.

Deze leveringsbeperkingen kunnen leiden tot prijsverschillen tussen verschillende EU-lidstaten, wat zowel consumenten als retailers zou benadelen. De belangenorganisaties pleiten daarom voor regels die dit moeten verbieden.

Nederlanders die dicht bij de Duitse grens wonen, doen vaak al boodschappen in Duitsland omdat een aantal producten er goedkoper zijn. Een liter cola kost in Nederland op dit moment bijvoorbeeld zo'n 1,50 euro, terwijl dezelfde cola bij supermarktketen Edeka in Duitsland 1,07 euro kost. Ook producten als chocopasta, ketchup en shampoo zijn in Duitsland goedkoper.

Uit onderzoek van de Europese Commissie uit 2020 blijkt dat consumenten in totaal tot wel 14,1 miljard euro zouden kunnen besparen als de inkoopbeperkingen worden opgeheven. Dit gaat ervan uit dat consumenten direct profiteren van lagere inkoopprijzen en dat winkels geen extra marge nemen.

Wat hierin ook nog meespeelt, is bepaalde Europese regelgeving. In Europa moet de tekst die op een product-etiket staat, begrijpelijk zijn voor de consument in het land waar het product wordt verkocht. Zo kwam online supermarkt Picnic eerder dit jaar in het nieuws omdat het een goedkopere Duitse variant verkocht van sommige producten. Het bedrijf mocht dat alleen doen als het de labels aanpaste naar het Nederlands.

Door de regels voor etiketten maken fabrikanten verschillende versies van hun producten voor elk EU-land waar ze hun producten verkopen. Los van eventuele beperkingen die door leveranciers worden opgelegd, is het door de regels voor etiketten voor retailers moeilijk om dezelfde producten uit andere EU-landen te importeren.

Minister Adriaansens heeft in een Kamerbrief aangegeven zich bewust te zijn van de mogelijke prijsstijgingen door deze belemmeringen. Ze heeft consultancybedrijf Ecorys opdracht gegeven om de situatie te onderzoeken. De resultaten van dat onderzoek worden eind dit jaar verwacht.

PostNL bezorgde voor het eerst in lange tijd weer meer pakketjes dan het kwartaal ervoor, vooral dankzij buitenlandse klanten. De omzet van het bedrijf steeg daardoor met ruim 3 procent, de nettowinst was 12 miljoen euro.

Het bedrijf verhoogt vanwege de positieve resultaten de verwachtingen voor dit jaar, al noemt het de marktsituatie op dit moment wel nog "wisselvallig en onzeker". Voor PostNL is het vierde kwartaal van het jaar het belangrijkst, omdat we vooral met Sinterklaas en Kerst veel post en pakketjes versturen.

Bij de gewone post zijn de resultaten ook dit kwartaal weer een stuk minder, doordat we jaar na jaar steeds minder brieven versturen. De gewone postmarkt krimpt jaar in jaar uit met zo'n tien procent. De omzet op dit onderdeel daalde dan ook, hoewel PostNL de tarieven van onder meer postzegels in januari juist weer verhoogde.

Ook is het volgens het bedrijf lastig om de post op tijd te bezorgen, omdat er op sommige plekken niet genoeg bezorgers te vinden te zijn. De krappe arbeidsmarkt speelt het postbedrijf parten. Ook het ziekteverzuim is hoog.

"Op dit moment hebben we ongeveer duizend postbezorgers tekort", zegt PostNL-topvrouw Herna Verhagen. "Maar we komen van een tekort van ongeveer tweeduizend vacatures, dus we lopen in." PostNL heeft circa 25.000 postbezorgers in dienst.

De afgelopen jaren zijn er in steeds meer cao's afspraken opgenomen voor zelfstandige ondernemers. Opmerkelijk, omdat een cao eigenlijk een afspraak is tussen werkgevers en werknemers, en zzp'ers juist ondernemers zijn.

Er zijn volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid nu negen cao's met afspraken over zzp'ers, waaronder die van architecten, die voor de toneel- en danssector en die voor kunsteducatie. Hierin wordt meestal een minimumtarief afgesproken voor zzp'ers. Het idee is dat zzp'ers hiermee beschermd worden tegen te lage tarieven.

Toch zijn zzp-organisaties kritisch over deze ontwikkeling, omdat cao-afspraken haaks staan op ondernemerschap. "De meeste ondernemers kiezen voor hun eigen vrijheid. Als je prijsafspraken gaat maken, ga je hieraan voorbij", zegt Leo Kits, woordvoerder bij Stichting ZZP Nederland. Een zzp'er heeft daarnaast niets in te brengen bij een cao, benadrukt hij. "Dus het is heel raar dat er in de cao iets over zzp'ers gezegd wordt."

Martijn Pennekamps van platform ikwordzzper.nl en Het Ondernemerscollectief, is het met Kits eens. "Afspraken maken is prima, maar niet in de cao. Dat moet in de wetgeving."

Anderen vinden het juist goed dat zzp'ers op deze manier wat meer beschermd worden tegen te lage tarieven. "Er is een groep die nog steeds wordt uitgebuit", zegt arbeidsmarktdeskundige Hafid Ballafkih van de Hogeschool van Amsterdam. "Kijk bijvoorbeeld naar pakketbezorgers. Dat zijn kwetsbare zzp'ers, die mogen best beschermd worden. Die verdienen misschien 24 euro per uur."

Ballafkih stelt dat de ondernemers die het een probleem vinden om vrijheid in te leveren vaak wat hoger zitten in de 'zzp-hiërarchie'. "Maar er zijn veel zzp'ers die eigenlijk helemaal geen zelfstandig ondernemer willen zijn of een vorm van schijnzelfstandigheid kennen, waarop ondernemen eigenlijk niet van toepassing is", zegt hij.

"Je bent opeens ondernemer terwijl je daar eigenlijk helemaal geen verstand van hebt", zegt danser en zzp'er Gijs Hanegraaf. Hij vindt het goed dat er nu een minimumtarief in de cao staat, ook al botst dat in theorie met zijn ondernemerschap. "Er waren veel mensen, ikzelf ook, die soms wel dertig of veertig euro te weinig vroegen of kregen", vertelt hij. "Er was veel sprake van schijnzelfstandigheid."

In de danswereld is het ook moeilijk om afspraken over een tarief te maken, stelt de danser. "Het is anders dan bij sport, waarbij je echt kan meten hoe goed iemand is. Hier is het veel subjectiever, waardoor je als danser een minder sterke onderhandelingspositie hebt."

"Dansers willen graag werknemer worden. Zij willen graag die pensioenopbouw", zegt danser Hanegraaf. 'Maar ze worden vaak het zzp-schap ingeduwd"

Ook Stichting ZZP Nederland ziet de verschillen in soorten zzp'ers. "Het is heel goed dat je de onderkant van de zzp-markt wil beschermen, maar niet door maatregelen te nemen die alle zzp'ers treffen", zegt woordvoerder Kits. De belangenorganisatie vreest dat opdrachtgevers het minimumtarief als standaardtarief gaan zien, waardoor andere zzp'ers juist minder betaald krijgen.

Daar is arbeidsmarktdeskundige Ton Wilthagen ook bang voor. "Ik denk dat het sympathiek is, maar dat je goed moet kijken waar je afspraken maakt. Er is kans op een averechts effect."

Een van de werkgeversorganisaties die onderhandelde over zzp-tarieven in de cao, de NAPK (Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten), benadrukt dat ondernemers in de sector nog altijd de vrijheid hebben om zelf met opdrachtgevers te onderhandelen. "We hebben alleen een ondergrens voor de tarieven afgesproken; we zagen hoe zwaar zzp'ers het hadden in onze sector in coronatijd."

De partijen zijn het er wel over eens dat er betere wetgeving moet komen omtrent zzp'ers. "De situatie van de zzp'er moet echt verduidelijkt worden in betere wetgeving", zegt Wilthagen. "Het onderwerp wordt in Nederland steeds als hete aardappel vooruitgeduwd."

Er zijn wel regels over zzp'ers, de wet DBA, maar die wordt niet gehandhaafd. Er is nog te veel onduidelijkheid over bijvoorbeeld de vraag wanneer er precies sprake is van schijnzelfstandigheid. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt aan een verduidelijking daarvan.

In 2019 kregen architecten de eerste cao met een minimumtarief voor zzp'ers. Zij krijgen sindsdien 140 procent van het brutoloon dat een werknemer krijgt voor hetzelfde werk. In de cao voor musici staat dat het uurtarief van zzp'ers ten minste 50 procent hoger moet zijn dan dat van een werknemer in dezelfde functie. De cao's voor Nederlandse Podia en Festivals en Toneel en Dans hebben een soortgelijke bepaling.

Verder staan er afspraken voor zzp'ers in de cao's Omroeppersoneel, Kunsteducatie, Muziekensembles, Grondstoffen Energie & Omgeving Proces en het Veiligheidsdomein. In die laatste cao is afgesproken om in 2021 minimumtarieven vast te stellen, maar dat is tot nu toe niet gebeurd.

Het ministerie van Landbouw roept grondeigenaren op hun bezit te registreren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De oproep is bedoeld voor eigenaren van landbouw- of natuurgrond die zelf geen boer zijn. Het risico bestaat dat boeren deze gronden anders als hun bezit laten registreren om extra landbouwsubsidies op te strijken.

Het ministerie reageert daarmee op een publicatie van Follow the Money (FTM) waarin staat dat deze vorm van fraude al jaren bekend is, maar nog altijd voorkomt.

Boeren kunnen op de website van de RVO landbouwsubsidies aanvragen. Die zijn vaak gekoppeld aan het aantal hectaren grond dat een boer in bezit heeft of bijvoorbeeld pacht. Het minimumbedrag aan subsidie is 220 euro per hectare per jaar. Met op papier meer grond in bezit kan er dus meer subsidie worden aangevraagd. Ook kunnen boeren dan meer mest uitrijden zonder hoge kosten voor het afvoeren.

In 2017 ontdekte Staatsbosbeheer dat boeren gronden van Staasbosbeheer als dat van hen hadden geregistreerd. Dat kan omdat de website van de RVO niet aan het Kadaster is gekoppeld. Daardoor konden de frauderende boeren duizenden euro's aan subsidies opstrijken. In 2021 veroordeelde de rechtbank Oost-Brabant een man die op deze manier in vier jaar tijd 316.000 euro binnenhaalde.

Ook natuurorganisaties, lagere overheden en anderen niet-agrarische bedrijven of organisaties kunnen met deze vorm van fraude te maken krijgen.

Om misbruik te voorkomen voert RVO steekproefcontroles uit in het land. "De huidige situatie blijft echter zeer ingewikkeld", laat het ministerie van Landbouw namens de RVO weten. "Het is voor RVO onmogelijk om voor alle miljoenen percelen de juiste eigenaar of gebruiker te achterhalen en te registreren en om daar vervolgens op te handhaven. Het komt bijvoorbeeld ook voor dat afspraken over gebruik van landbouwgrond alleen mondeling zijn gemaakt."

Daarom roept het ministerie alle grondeigenaren met landbouwgronden op om hun eigendom bij de RVO vast te leggen. "Op die manier kunnen boeren die percelen niet ongemerkt en onterecht claimen voor landbouwsubsidies. Het ministerie van LNV en RVO zullen grondeigenaren en terreinbeheerders de komende tijd hierover actief benaderen en waar mogelijk ondersteunen."

Volgens het ministerie houden veruit de meeste boeren zich aan de regels. "Het zijn gelukkig uitzonderingen, maar die moeten wel worden voorkomen." Boeren die zich eraan schuldig maken zijn strafbaar.

De EU eist dat lidstaten ervoor zorgen dat minstens 98 procent van de landbouwsubsidies op de juiste plaats terechtkomt. Gebeurt dat niet, dan moeten er subsidies worden terugbetaald.

Vorig jaar is die foutmarge overschreden. Het ministerie zegt tegen FTM dat dit onder andere veroorzaakt wordt door "het claimen van subsidie op landbouwgrond waarvan de aanvrager een schriftelijke toestemming van de eigenaar niet kan overleggen".

Oranje straten, gevulde cafés én talloze commercials of spaaracties: doorgaans is dat het beeld tijdens een WK. Maar dit voetbaltoernooi is er van dat alles veel minder dan in 2019, het vorige WK voetbal voor vrouwen. Volgens sportmarketeers is het WK om een aantal redenen minder populair, ook bij het bedrijfsleven.

"Her en der gebeurt er wel wat, maar je moet goed zoeken", zegt Esmee van der Stap van een managementbureau voor vrouwelijke spelers tegen de NOS. Zij herinnert zich de winkelacties tijdens het WK in 2019. "Dat was na een succesvol EK in 2017, bedrijven liftten daarop mee."

Hoe anders is de situatie nu. "Albert Heijn is sponsor van de KNVB, maar heeft dit jaar enkel een campagne via social media, niet op tv zoals ze dat vaak bij de toernooien voor mannen hebben. En ook grote winkelacties ontbreken: er is geen wuppie te zien", zegt Van der Stap.

Albert Heijn zegt in een reactie dat het al de nodige activiteiten rond het WK heeft uitgevoerd. Een woordvoerder noemt onder andere een campagne op sociale media en samenwerkingen met internationals. "Daarnaast kijken we, als de Oranje Leeuwinnen ver komen, per ronde wat er nog mogelijk is - zoals wel vaker bij grote sportevenementen."

Alleen KNVB-hoofdsponsor ING pakt dit WK uit met een campagne op televisie. KPN heeft zich net als de Albert Heijn op sociale media gefocust. Lidl, Jumbo en Heineken gaven helemaal geen geld uit in speciale reclames rond het toernooi.

Het vorige WK voor vrouwen was dichter bij huis, daarom leefde het meer. "Mensen stapten massaal in de auto naar Frankrijk. Nu is het in Australië en Nieuw-Zeeland met ongunstiger speeltijden. Tel daar de vakantieperiode bij op en de gekte is gewoon echt een stuk minder."

Ook marketeer Frank van den Wall Bake wijst naar die afstand. "Een wedstrijd was hier laatst midden in de nacht, dan kijken er een paar honderdduizend mensen. Het bedrijfsleven weet dat, daardoor zal het WK minder gaan leven. Maar komen de dames verder, dan wordt het interessant."

Hij denkt dat bedrijven zullen inhaken, mochten de speelsters na dit weekend in de kwartfinale staan. "Maar ze kunnen niet opeens een tv-commercial optuigen. Oranje-artikelen liggen ook niet klaar, die zijn er niet echt. Dat soort dingen moet je ruim van tevoren inkopen."

"Dat dit eerder wel van tevoren gebeurde, komt doordat het WK toen in Europa was. "Dan leeft het gewoon veel meer en kan je er vanaf moment één mee van start. Ik denk niet dat veel bedrijven dit risico nu hebben genomen maanden geleden. Maar een felicitatie in een advertentie kan bijvoorbeeld wel."

Hoewel er dus weinig oranje-animo is vanuit de commercie, zien beide deskundigen dat vrouwenvoetbal aan terrein wint. "Het groeit enorm", zegt Van der Stap. "Toch moet het vrouwenvoetbal zich nog bewijzen voor erin wordt geïnvesteerd, dan wordt het ook aantrekkelijker voor sponsoren."

Maar ook nu is er genoeg te halen voor bedrijven, denkt de marketeer. "Met vrouwenvoetbal kan je een andere doelgroep bereiken en belangrijke thema's aankaarten die er in het vrouwenvoetbal toe doen, zoals diversiteit en inclusiviteit. Dat biedt een mooi platform voor merken, zonde dus."

Volgens Van der Stap is het karakter van het vrouwenvoetbal puur en toegankelijk, zonder spreekkoren of wedstrijden die worden gestaakt. Daar is Van den Wall Bake het mee eens. "Interviews zijn spontaan, verfrissend. Het spel is goed, ze faken geen blessures. Ze onderscheiden zich positief."

Er zijn meerdere bedrijven geïnteresseerd in een overname van het failliete elektrischefietsenmerk VanMoof. Dat zegt de curator van het bedrijf in een korte verklaring. "In de komende dagen zullen de biedingen met elkaar worden vergeleken en worden besproken met de stakeholders. De positie van gedupeerde consumenten zal hierbij worden meegewogen", aldus curator Jan Padberg.

Er zijn consumenten die al duizenden euro's hebben betaald voor een VanMoof-fiets die nog niet geleverd is. En VanMoof-eigenaren kunnen nu niet bij het bedrijf terecht voor reparaties, terwijl hun fiets nog onder de garantie valt.

Padberg zegt kort na het weekend te kiezen met welk bedrijf er exclusief verder wordt onderhandeld. "Het streven is om dan binnen enkele dagen tot definitieve overeenstemming te komen."

Wie de biedende bedrijven zijn, zegt hij niet. Het Amerikaanse bedrijf Micromobility heeft gezegd interesse te hebben in VanMoof. Micromobility verkoopt en verhuurt elektrische steps en fietsen en werd in 2015 opgericht, maar dat bedrijf is zelf ook niet winstgevend.

Afgelopen kwartaal boekte het een nettoverlies van ruim 19 miljoen dollar, op een omzet van minder dan 4 miljoen dollar. En het aandeel van het bedrijf is gedaald van zo'n 500 dollar in 2021 naar 8 dollarcent nu.

VanMoof werd op 17 juli failliet verklaard. Het bedrijf maakte forse verliezen, onder meer doordat het veel fietsen verkocht met gebreken. Doordat alle onderdelen in eigen huis worden geproduceerd en er vaak een tekort aan was, duurden reparaties lang of waren ze zelfs helemaal niet mogelijk. VanMoof bestond sinds 2009 en heeft in totaal een kleine 200.000 fietsen verkocht.

Meer mensen hebben dit jaar verzuimd om belastingaangifte te doen. Dat bevestigt de Belastingdienst na berichtgeving van NU.nl. 197.000 mensen die aangifte hadden moeten doen over 2022 hebben dat niet op tijd gedaan. Vorig jaar waren dat er zo'n 100.000.

Een van de oorzaken dat het aantal zo oploopt is dat meer mensen dit jaar aangifte moesten doen: 200.000 meer dan vorig jaar. Dat heeft te maken met de verhoging van het heffingsvrije vermogen naar 50.000 euro. Ook mensen met een vermogen tussen de 30.000 en 50.000 euro kregen dit jaar een uitnodiging om aangifte te doen.

De belastingdienst benadert mensen via telefoon en sms en vraagt dan ook waarom er geen aangifte is gedaan. "Sommige mensen zeggen: ik ben het helemaal vergeten, of ik had er geen tijd voor", zegt Steef Cobben, manager inkomensheffingen in het NOS Radio 1 Journaal.

Ze spreken ook mensen die het niet lukt om de aangifte in te dienen. "Dat ze in een hele specifieke situatie zitten waar ze eigenlijk niet zo goed uit komen. Denk bijvoorbeeld aan een echtscheiding. Dan kan het echt moeilijk zijn om de aangifte in te dienen", zegt hij.

"Wij nodigen ze dan uit op onze kantoren en wij helpen ze dan met het invullen van de aangifte en kijken samen met de mensen hoe we toch die aangifte op de juiste manier kunnen indienen."

Dit jaar waren er ook meer mensen die aangifte moesten doen dan vorig jaar. Dat aantal varieert ieder jaar, zegt Cobben.

Na de deadline op 1 mei kregen mensen die de aangifte nog niet hadden ingevuld een herinneringsbrief. "Dan krijg je een paar weken de tijd om te reageren. Gebeurt dat niet, dan sturen wij een iets minder vriendelijke aanmaning. Ook dan hebben ze nog een aantal weken de tijd om toch de aangifte in te dienen."

Zo niet, dan gaat de Belastingdienst uiteindelijk het inkomen schatten en komt er een verzuimboete van 385 euro bovenop.

De komende tijd probeert de Belastingdienst mensen nog te benaderen. Inmiddels heeft 60 procent van de mensen die ze bereikt hebben de aangifte ingediend of een afspraak gemaakt om dat te doen. Eind augustus wil de Belastingdienst iedereen benaderd hebben.

Apple verkocht het afgelopen kwartaal minder iPhones, Macs en iPads. Daardoor ging de totale omzet van het techbedrijf voor het derde kwartaal op rij omlaag, die was afgelopen kwartaal omgerekend bijna 75 miljard euro. Volgens analisten komt de omzetdaling onder meer door de primaire levensbehoeften die de afgelopen tijd duurder zijn geworden.

Ook zien ze dat de vraag naar smartphones wereldwijd minder wordt. Het bedrijf verwacht volgend kwartaal betere resultaten, onder meer door scholieren die nieuwe producten kopen voor het schooljaar.

Wel verkocht Apple meer accessoires zoals Airpods. Ook ondersteunende diensten zorgden voor meer inkomsten, zoals reclames en streamingservices.

Ook webwinkelconcern Amazon maakte zijn kwartaalcijfers bekend. In tegenstelling tot Apple zag het bedrijf de omzet wel stijgen, vooral de inkomsten uit advertenties stegen op jaarbasis. Dat schrijft het bedrijf toe aan de inzet van kunstmatige intelligentie. Daardoor kan Amazon gerichtere reclame aanbieden. Iets waar veel vraag naar is, zeggen analisten.

Het elektriciteitsnet moet worden uitgebreid, er moet een waterstofnetwerk komen en er moeten installaties komen waarmee CO2 van de industrie kan worden afgevangen en opgeslagen in lege aardgasvelden onder de Noordzee. De projecten zijn nodig om de klimaatdoelen voor 2030 te halen, maar de doelen raken uit zicht. Een voorbeeld van de Gasunie in de Groningse Eemshaven toont aan dat projecten ook snel gerealiseerd kunnen worden.

Regels en procedures halen de vaart uit de energietransitie met als gevolg dat veel bedrijven die van het gas af willen, geen zware elektriciteitsaansluiting kunnen krijgen. Voor sommige projecten is nieuwe wetgeving nodig en het is onzeker of de Tweede Kamer die nog gaat behandelen voor de verkiezingen in november. De aanleg van de infrastructuur voor het afvangen van CO2 van de petrochemische industrie in de Rotterdamse haven stokt vanwege stikstofregels.

Nederland lijkt steeds vaker 'op slot' te zitten maar afgelopen jaar was er een opvallende uitzondering. Binnen 200 dagen legde de Gasunie in samenwerking met Groningen Seaports, bouwbedrijven en verschillende overheden een drijvende lng-terminal (vloeibaar gas) in de Groningse Eemshaven aan. Die was nodig om het verlies aan Russisch gas te compenseren met vloeibaar gas uit de Verenigde Staten.

Het kabinet overtuigde de provincie Groningen van het 'nationaal belang' en regelde een gedoogvergunning voor de twee fabrieksschepen. Ondertussen rekenden alle partijen terug vanuit de opleveringsdatum van 15 september 2022, die nodig was om voor de winter de gasvoorraden gevuld te hebben. Uitstel van oplevering was geen optie.

Het project slaagde volgens Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie, omdat "alle partijen de urgentie voelden". De dreiging van gezinnen die hun huis niet kunnen verwarmen, industrieën die stil dreigen te vallen en de schok van de Russische inval in Oekraïne zorgden ervoor dat alle problemen en bezwaren werden opgelost. Bouwmateriaal werd 'geleend' van andere projecten, ruim 500 man personeel uit Mozambique, Tsjechië, Australië en andere delen van de wereld werd ingevlogen naar de Eemshaven.

Hans Coenen heeft de manier van werken inmiddels met veel mensen uit de energiesector besproken, ook met minister Jetten voor Klimaat en Energie. Coenen denkt dat het navolging krijgt, al zal het niet meevallen om de urgentie van afgelopen jaar te kopiëren. Ook is er geen enkele organisatie in Groningen tegen de gedoogvergunning in beroep gegaan, zijn er geen woningen in de Eemshaven en ligt er geen Natura 2000-gebied in de directe omgeving.

Toch kan de manier van werken navolging krijgen, verwacht ook Marjolein Dieperink, hoogleraar Klimaatverandering en Energietransitie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Wat er in de Eemshaven is gebeurd, is dat marktpartijen en overheden heel dicht op elkaar zijn gaan zitten in een vroeg stadium van het proces en met elkaar hebben bekeken wat er nodig is om het project tot een goed einde te brengen."

Dieperink is partner bij advocatenkantoor AKD en als advocaat bij veel energieprojecten betrokken; "Ik zie dat projecten soms traag verlopen en dat het beter kan." Net als netbeheerders, werkgevers en milieuorganisaties vreest Dieperink dat de klimaatdoelen voor 2030 uit beeld verdwijnen onder meer vanwege de val van het kabinet. "Bijvoorbeeld voor waterstof en warmtenetten is nieuwe wetgeving nodig en die processen duren lang en de meeste partijen wachten die af voor ze investeren. De vraag is of 2030 niet te snel komt."

Voor het lng-project in de Eemshaven deed minister Jetten een beroep op het nationaal belang en het gevaar voor de openbare orde en veiligheid als er een tekort aan gas zou ontstaan. De vraag is of de bosbranden, hittegolven en overstromingen die de wereld dit jaar teisteren niet aantonen dat de klimaatcrisis inmiddels ook een zaak van openbare orde en veiligheid is.

"Er zijn steeds meer rapporten die aantonen dat we achterlopen bij de doelstellingen uit het Parijs-akkoord, daarom valt ook hier zo'n noodsituatie wel te beredeneren", zegt Dieperink. Netbeheerders, werkgevers en milieuorganisaties hebben in een brandbrief aan de Tweede Kamer gepleit voor snelheid. De organisaties zijn bang dat vanwege de val van het kabinet, energieprojecten die van belang zijn om de klimaatdoelen te halen nog verder uit het zicht raken.

Mensen die aan het winkelen waren hebben rond het middaguur te maken gekregen met een landelijke pinstoring, waardoor op veel plaatsen niet gepind kon worden in winkels, tankstations en horecagelegenheden. Ook sommige geldautomaten werkten niet meer.

De storing in het netwerk van pinautomaten begon rond 11.30 uur. Volgens Betaalvereniging Nederland is de storing inmiddels voorbij en kan er overal weer gepind worden.

De technische storing was ergens in het landelijke netwerk van pinautomaten. Hierdoor konden mensen in het hele land er last van hebben, maar dat was niet overal het geval, legt een woordvoerder van Betaalvereniging Nederland uit. Niet duidelijk is hoeveel winkels betaalproblemen gehad hebben.

ING bank heeft een sterk tweede kwartaal achter de rug en heeft dankzij de oplopende rente flink verdiend met kredietverlening en hypotheken. Er is meer gebankierd door klanten, er zijn meer klanten bij gekomen, er zijn meer kredieten uitgezet, ondanks de hoge inflatie, de zwakker wordende economie en veel geopolitieke onzekerheid. De kwartaalwinst van bijna 2,2 miljard euro is bijna twee keer zoveel als een jaar geleden, toen de bank 1,2 miljard euro als winst kon bijschrijven.

Afgelopen jaar heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de belangrijkste beleidsrente met meer dan 4 procent opgetrokken. Die hogere rente is terug te zien in de hogere krediet- en hypotheekrente. Dankzij de gestegen rente verdient ING weer meer met het uitlenen van hypotheken en kredieten.

De spaarrente blijft vooralsnog achter, die stijgt bij lange na niet zo snel mee met de rente van de centrale banken. Op spaargeld geeft ING momenteel 1,25 procent rente, en dat was een half jaar geleden nog 0,01 procent. Ondanks de schamele spaarrente heeft ING toch meer spaargeld aangetrokken.

ING heeft ook lage risicokosten, wat erop wijst dat de ze weinig last hebben van klanten die hun leningen niet afbetalen of in financiële problemen zitten. Voor slechts 6 procent van de hele krediet- en leningen-portefeuille is geld opzij gezet. De stroppenpot is met 98 miljoen euro opgehoogd, een relatief laag bedrag. Bij de afdeling Bijzonder Beheer, de ziekenboeg van de bank voor bedrijven en consumenten in financiële problemen, is het vooralsnog rustig.

De bank is niet moeilijker gaan doen over leningen. Het leningenboek is weliswaar gegroeid, maar de vraag naar krediet loopt terug, vooral voor hypotheken.

ING is de grootste bank van Nederland, en een van de grotere in Europa. De bank is vooral actief in Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk, Italië en Spanje. Er werken wereldwijd 59.000 mensen. Op de balans van de bank staat 640 miljard euro aan leningen en kredieten en 680 miljard aan banktegoeden van klanten.

De Cubaanse peso is in één jaar tijd met 50 procent in waarde gedaald. Daarmee is een ongekend dieptepunt bereikt: 230 pesos zijn op de zwarte markt nog maar één dollar waard. Goederen zijn al tijden schaars en een hyperinflatie van 45 procent maakt het voor inwoners bijna onmogelijk om levensmiddelen te kopen.

De staat erkent deze cijfers niet en schaart ze onder "informele en illegale koersberekeningen". Cubaanse economen en critici zien de structurele economische crisis als een gevolg van het communistische beleid in het land, dat het moeilijk maakt om producten te importeren. De Cubaanse overheid zegt dat het te maken heeft met sancties van de Verenigde Staten en de gevolgen van de coronapandemie. De staat rekent overigens zelf met een hogere wisselkoers.

Door alle problemen in het land heeft de overheid wel sommige regels iets versoepeld. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2022, toen de regering aankondigde dat buitenlandse investeringen in de detailhandel worden toegestaan.

Maar die veranderingen gaan niet snel genoeg en door de lage waarde van de peso, verdienen de meeste Cubanen niet meer dan 5000 pesos per maand. Dat is volgens de wisselkoers op de zwarte markt omgerekend maar 20 dollar. Tekorten in voedsel, medicijnen en andere basisbehoeften veroorzaken lange rijen en veel Cubanen komen daardoor moeilijk aan eten.

Libia Hernandez, een Cubaans-Nederlandse dirigent, merkt de gevolgen van de crisis bij de projecten die ze uitvoert op het Caribische eiland. "Mensen zijn voornamelijk bezig met overleven, er zijn geen supermarkten zoals we die hier kennen. Als je op het vliegveld aankomt, is het al een wonder dat je een flesje water kan krijgen", zegt Hernandez tegen de NOS.

Een paar weken geleden, toen de dirigent op Cuba was, waren er al grote tekorten: "Vrienden van mij staan om vijf uur ochtends op om in de rij te staan voor eten, drinken en benzine. Als je hoort dat er iets te koop is, ga je er meteen naartoe."

Ook een Nederlandse toerist herkende deze problemen op zijn vakantie in Cuba een paar weken terug. "De situatie in het land kende ik wel, maar ik had niet verwacht dat het zo erg zou zijn met voedseltekorten. Voor zowel inwoners als toeristen is er geen fatsoenlijk voedsel meer te krijgen. Alleen rijst en bonen", zegt hij tegen de NOS.

Reisorganisaties waarschuwen toeristen om eten mee te nemen bij een bezoek aan het land, gaat de Nederlandse toerist verder: "Ik heb vijftien tubes tandpasta meegenomen, en waar ik kon, heb ik die uitgedeeld. Het is natuurlijk een druppel op de gloeiende plaat, maar winkels zijn gewoon leeg. Je kunt nergens meer aan komen."

De Cubaanse diaspora in onder meer de VS, maar ook in Nederland, is volgens Hernandez een van de redenen dat Cubanen het hoofd nog boven water kunnen houden. "Het land wordt voor een deel onderhouden door familieleden in het buitenland die alles opsturen. Sinds 1989 doen ze dat al. De situatie is zo slecht dat je een samenleving creëert van mensen die altijd geholpen moeten worden."

Ook over de samenwerking met de Russen zijn veel Cubanen niet blij, zegt Hernandez: "Ik had gehoopt op hulp van een ander land, maar nu de Russen terug zijn, weet ik niet wat de toekomst zal brengen."

Verlof van de baas om in alle rust van geslacht te veranderen. Van de vijf grootste werkgevers in Nederland bieden er inmiddels drie een gendertransitieverlof aan. Deze week maakte 's Nederlands grootste particuliere werkgever, Ahold Delhaize (130.000 werknemers), bekend buiten hun cao om tot 33 weken verlof te geven voor een gendertransitie, met behoud van salaris.

"Het nieuwe beleid bevat ook praktische tips voor collega's en managers om de juiste ondersteuning te kunnen bieden", aldus Ahold Delhaize. "We willen ons inzetten voor een diverse en inclusieve maatschappij. Dat start bij bewustwording en beleid bij en voor eigen medewerkers."

Grote werkgevers trekken vaker de kar als het gaat om het moderniseren van arbeidsvoorwaarden. De vraag is of kleinere werkgevers volgen en of het landelijk beleid wordt.

Transgender Netwerk is heel blij met de ontwikkeling. Voorzitter Remke Verdegem: "Een aantal grote bedrijven geven hiermee het goede voorbeeld. Het stelt mensen in staat in alle rust te herstellen en ze worden financieel gecompenseerd, en werkgevers zijn hierdoor minder geneigd om te discrimineren bij sollicitatieprocessen."

Verlof staat dus niet altijd in de cao, soms ook in het personeelsreglement, zoals bij Ahold Delhaize. "Dat laatste kan worden teruggedraaid, een cao niet. Daarom heeft het onze voorkeur om het in de cao op te nemen", zegt Peter Mekers van Netwerk Regenboog FNV.

Volgens Transgender Info zijn er in Nederland, afhankelijk van welke definitie je gebruikt, tussen de 90.000 en 390.000 transgender personen. "Dat is afhankelijk van of er alleen gekeken wordt naar mensen die een sociale (en medische) transitie doormaken of breder naar mensen die afwijken van genderidentiteit en -expressie van het geboortegeslacht."

Floris heeft inmiddels gebruik gemaakt van transitieverlof:

Een onderzoek dat onderzoeksbureau SEOR van de Erasmus Universiteit twee jaar terug uitvoerde in opdracht van het ministerie van Onderwijs, toonde aan dat de positie van trans personen op de arbeidsmarkt kwetsbaar is. Transgender personen ervaren vaker negatieve reacties, zoals stigma's, discriminatie en vooroordelen, en stuiten vaak op onbegrip bij werkgevers en collega's over de transitie.

"Naast fysieke stress van de transitie, is mentale stress een van de grootste knelpunten die transpersonen ervaren. Het kan zo ver komen dat mensen op een bepaald moment heel ver verwijderd zijn van de arbeidsmarkt en de motivatie verliezen", schreven de onderzoekers.

Onderzoek van het Sociaal en Cultuur Planbureau (SCP) uit 2017 toont aan dat transpersonen vaker in de laagste inkomenscategorie zitten, vaker schulden en een kleiner vermogen hebben. 35 procent van transgender personen is in loondienst, tegenover 55 procent van de beroepsbevolking. Het SCP spreekt van een kans op een vicieuze cirkel van lange periodes van werkloosheid en onvoldoende ondersteuning.

Het Transgender Netwerk pleit daarom voor een landelijke regeling. Verdegem: "Het midden- en kleinbedrijf kan dit financieel moeilijk dragen. Stel er wil iemand beroep doen op een regeling bij een bakker waar vijf mensen werken, dat kost veel tijd en geld. Grote bedrijven kunnen dat beter dragen."

In het coalitieakkoord van het inmiddels demissionaire kabinet stond dat het Regenboogakkoord zou worden uitgevoerd. Daarin stond dat er een wettelijk transitieverlof voor transgender personen zou komen, qua vorm vergelijkbaar met het zwangerschapsverlof - dan wordt loon door het UWV betaald.

Maar afgelopen juni zei minister Dijkgraaf dat het kabinet dit jaar geen geld heeft kunnen vrijmaken voor transitieverlof. Volgend jaar zou het kabinet weer kijken of er geld voor is, maar inmiddels is het kabinet dus demissionair.

"Dit vinden wij heel teleurstellend", zegt Verdegem. "Er zijn toezeggingen gedaan, en nu zijn er ineens geen middelen voor. Willen we de arbeidspositie van transgenders verbeteren, dan is transitieverlof belangrijk."

Na drie poulewedstrijden gaat Oranje overtuigend als groepswinnaar door naar de achtste finale van het WK voetbal in Australië en Nieuw-Zeeland. Dat het WK leeft blijkt wel uit de kijkcijfers, maar marketeers denken dat in het verdere verloop van het toernooi nog ruimte is voor meer Oranjekoorts.

Een van de manieren om dat te peilen, is door te kijken naar reclamecampagnes van bedrijven. Voor de start van het toernooi liep het geen storm: uit een rondgang van persbureau ANP kwam naar voren dat adverteerders liever de voorkeur gaven aan andere toernooien. Alleen KNVB-hoofdsponsor ING lanceerde een campagne op televisie en sociale media. KPN en Albert Heijn besloten alleen sociale media te bedienen, terwijl Lidl, Jumbo en Heineken helemaal geen geld staken in speciale reclames rondom het WK.

"Op dit moment zien we nog geen duidelijke veranderingen", zegt een woordvoerder van de Ster, die reclameruimte verkoopt rondom de wedstrijden. "De achtste finale wordt op een wat ongunstiger tijdstip uitgezonden. Wel kan het natuurlijk zo zijn dat als het Nederlands elftal succes blijft hebben, meer merken rondom de wedstrijden zichtbaar willen zijn."

Ze wijst daarbij op het WK voetbal in 2019, toen Oranje de finale haalde. "In 2019 zagen we dat hoe verder Oranje kwam, hoe meer het ging leven bij merken. Belangrijk daarbij is wel dat deze wedstrijden toen op primetime werden uitgezonden."

"De hype bij de grote toernooien komt vaak pas laat op gang, zowel bij de mannen als bij de vrouwen", zegt sportmarketeer Guido Klomp. "Nu zien we dat het nog wat langzamer gaat, omdat het aan de andere van de wereld plaatsvindt en de uitzendtijden nadelig zijn." Daardoor zijn sponsoren minder happig en is er minder aandacht in de vorm van reclamecampagnes op tv. Bovendien vindt het toernooi plaats midden in de zomer, als veel mensen met vakantie zijn.

Toch zijn de kijkcijfers boven verwachting, zeker gezien de uitzendtijden. "Vrouwenvoetbal wordt groter en er kijken ook veel mensen, maar marketeers kijken vooral naar de commerciële doelgroep: gaan mensen bijvoorbeeld naar de winkel om plaatjes van spelers te verzamelen? Die doelgroep wordt nu nog niet groot genoeg geacht."

Wordt de sport populair door marketing, of haakt marketing in op een populaire sport? Het is volgens de marketeer een kip-eiverhaal. "De versnelling die het vrouwenvoetbal nu doormaakt, wordt versterkt door de marketing eromheen. Het WK wordt door meer bedrijven dan ooit gesponsord en het prijzengeld is hoger dan ooit. Je zou het de sport gunnen dat marketeers extra wind in de zeilen blazen, maar de belangen zijn bij sponsors zoals supermarkten enorm groot, zij lopen grote risico's met zo'n campagne."

Klomp verwacht dat de commerciële doelgroep bij volgende toernooien wel groot genoeg zal zijn. "Marketeers weten dat het vrouwenvoetbal in de lift zit, maar dat er ook 's nachts honderdduizenden mensen kijken hadden ze vooraf niet kunnen bedenken."

Ook de Ster-woordvoerder verwacht dat de goede kijkcijfers iets in gang zullen zetten. "Dit grote bereik maakt het voor merken aantrekkelijk om hieromheen zichtbaar te zijn. Daarnaast is het zo dat de halve finale en finale op gunstigere tijdstippen worden uitgezonden. Als Oranje zover komt, verwachten we dat de interesse gaat toenemen."

Ze stelt dat ook de media daarbij een belangrijke rol spelen. "De gehele hoeveelheid media-aandacht voor het toernooi, bijvoorbeeld via talkshows, kan ervoor zorgen dat er meer mensen gaan kijken, wat het weer aantrekkelijker maakt voor merken om reclames in te zetten."

Sportmarketeer Klomp wijst op de achterstand die de vrouwen nu nog hebben. "Het eerste WK bij de mannen was in 1930, het eerste vrouwentoernooi in 1991, de vrouwen hebben dus een inhaalslag te maken en daar zijn ze mee bezig. De komende eindrondes bij de vrouwen kunnen dezelfde status krijgen als die van de mannen, met grote acties vooraf. We moeten vooral oog hebben voor de goede ontwikkelingen."

Oranje zal dus ver moeten komen in het toernooi als het weer op 'normale' Nederlandse tijden wil spelen: de achtste finale tegen Zuid-Afrika staat zondag om 04.00 uur op het programma en bij een overwinning speelt Oranje de kwartfinale op vrijdag 11 augustus om 03.00 uur. Pas in een eventuele halve finale (15 augustus om 10.00 uur) en finale (20 augustus om 12.00 uur) kunnen de wedstrijden weer overdag worden bekeken op tv.

Modeketen H&M heeft in Hongkong een rechtszaak aangespannen tegen ultra-fastfashionbedrijf Shein. Dat bevestigt H&M aan de NOS, na berichtgeving door Bloomberg. Volgens de Zweedse keten heeft Shein "meerdere ontwerpen" van het bedrijf gekopieerd.

H&M wil niet inhoudelijk reageren omdat de zaak onder de rechter is. Volgens Bloomberg claimt het bedrijf dat Shein onder meer zwemkleding en sweaters heeft nagemaakt, en dat het kopiëren van ontwerpen al sinds 2021 gaande is.

De zaak van H&M tegen Shein is niet de enige rechtszaak die momenteel tussen fastfashionbedrijven speelt. De concurrentie tussen de aanbieders van hippe, goedkope kleding is stevig. Zeker sinds de komst van Chinese e-commercebedrijven als Shein en Temu, die nog sneller en goedkoper kleding produceren dan de langer bestaande ketens. Het gevecht om marktaandeel lijkt zich nu uit te breiden van het internet naar de rechtbank.

Zo begon Shein eind vorig jaar een rechtszaak in de VS tegen nieuwkomer Temu. Dat platform biedt naast kleding ook speelgoed en allerlei huishoudelijke producten van Chinese makelij aan. Temu claimt nog goedkoper te zijn dan Shein. De app van het bedrijf, sinds mei ook beschikbaar in Nederland, is in de App Store de meest gedownloade gratis app.

De razendsnelle opkomst van Temu zit Shein dwars. Ook al omdat Shein onlangs aankondigde het eigen assortiment te willen uitbreiden met huishoudelijke spullen en gadgets. In de aangespannen rechtszaak beschuldigt het bedrijf Temu van het schenden van copyright en het verspreiden van 'desinformatie'. Temu zou Twitter-accounts hebben aangemaakt met de naam en het logo van Shein. Ook zou het platform Shein-producten hebben aangeboden.

Temu ontkent dat en sloeg vorige maand terug. Het bedrijf heeft bij een andere Amerikaanse rechtbank een zaak tegen Shein aangespannen omdat het de concurrent ervan beschuldigt zijn Chinese leveranciers onder druk te zetten om niet voor Temu te werken.

Uit rechtbankdocumenten is op te maken dat Shein volgens Temu leveranciers "intimideert, bedreigt, contracten laat tekenen en ongefundeerde boetes oplegt" als ze ook producten voor Temu maken. Daarmee zou Shein zowel de Chinese als de Amerikaanse mededingingswet overtreden. Shein zelf liet aan de Britse krant The Guardian weten dat de aanklacht "ongegrond" is.

Volgens econoom en bijzonder hoogleraar e-marketing Cor Molenaar, verbonden aan de Erasmus Universiteit, is het juridische steekspel tussen de fastfashionbedrijven geen toeval. Hun afzetmarkt is aan het veranderen. "Het besteedbaar inkomen in westerse landen neemt de laatste tijd af. De consument voelt financiële pijn en gaat daarom minder kopen of goedkopere producten kopen. Er valt voor modebedrijven minder winst te behalen, en dan worden ze nerveus."

Het is voor ultra-fastfashionretailers ook steeds moeilijker om onderscheidend te zijn. Ze willen hetzelfde type producten verkopen, ze hebben dezelfde distributiekanalen en willen dus ook dezelfde fabrieken aan zich binden. Omdat die fabrieken deels zelf verantwoordelijk zijn voor het ontwerpen van producten, lijken die nogal eens op elkaar (of op die van andere ontwerpers).

"Ze moeten dus andere manieren zoeken om elkaar de loef af te steken", zegt Molenaar. Een prijzenoorlog ziet hij niet snel gebeuren. De prijzen van fast fashion zijn al heel laag en omdat de vaste kosten van de bedrijven volgens Molenaar relatief hoog zijn, is er weinig marge.

Geen race to the bottom dus? Misschien niet in de webshops, maar mogelijk wel elders in de productieketen. Onderzoekers van Aberdeen University concludeerden begin dit jaar dat kledingfabrieken in Bangladesh, een land waar ook veel fast fashion wordt gemaakt, regelmatig minder betaald krijgen dan het kost om de kleding te produceren. Fabrieken gaan daarmee akkoord omdat ze hun grootste - en soms enige - fastfashionklant niet willen verliezen.

Over dat soort praktijken komt door de rechtszaken mogelijk meer duidelijkheid. Dat kan de bedrijven nog weleens in de problemen brengen. Op Shein en Temu is de laatste tijd al veel kritiek. Zo zijn er in het Amerikaanse parlement bij zowel Republikeinen als Democraten zorgen over het ontwijken van importheffingen, de veiligheid van producten, dwangarbeid, en de manier waarop de Chinese platforms met privacy omgaan.

Of de rechtsgang de bedrijven wat oplevert, is maar de vraag. Kun je de concurrent echt beschadigen met een plagiaatzaak? "Over het algemeen leiden rechtszaken niet tot snelle oplossingen", zegt Molenaar. De zaak H&M versus Shein is ook zeker geen gelopen race. "Dat er ontwerpen gekopieerd zijn is moeilijk te bewijzen."

Waarom dan toch de juridische arena kiezen? De fastfashionspelers lijken weinig andere opties te hebben. Bovendien gaat van een rechtszaak een afschrikwekkende boodschap uit, stelt Molenaar. "Ze zeggen hiermee eigenlijk: kom niet in mijn markt, want ik pak je aan. Ze willen nieuwe toetreders weren."

Hoe zeker weten we dat Nederland voldoende gas heeft als er straks een strenge winter komt? Om die vraag te beantwoorden wordt getest met het heropenen van gesloten gasproductielocaties. In Siddeburen onderzoekt de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vanaf vandaag hoeveel tijd nodig is om die gasput weer in bedrijf te krijgen. Het gaat om voorbereidingen voor een noodsituatie: het wil niet zeggen dat de kraan weer opengaat.

De test werd enkele weken geleden aangekondigd in een Kamerbrief van demissionair staatssecretaris Vijlbrief (Mijnbouw). Op 1 oktober wil hij de gaskraan dichtdraaien en een jaar later alle gasvelden definitief sluiten. Na het zomerreces zou een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gaan, maar die moet door de kabinetsval eerst nog beslissen welke onderwerpen door de huidige Kamer nog besproken worden (al is de verwachting dat Groningen daar wel bij hoort).

In Groningen zijn nog vijf locaties waar gas wordt geproduceerd, zij het op een laag pitje. Afgelopen jaar kwam er bijna 3 miljard kuub uit de grond. Ter vergelijking: in 2013 was dat zo'n 53 miljard kuub.

Er zijn pakweg drie standen waar een gasproductielocatie nu in kan staan. Ten eerste 'de waakvlam', waarbij een klein beetje gas wordt geproduceerd. Als het nodig is, kan snel worden opgeschaald. Vergelijk het met een auto: die kan stationair draaien, klaar om gelijk te weg te rijden.

Daarnaast heb je gasproductielocaties waar de gaskraan is dichtgedraaid. Geen gasproductie dus, maar ze zijn ook nog niet definitief dicht, als een auto met een lege accu. Deze locaties kunnen weer worden opgestart - zoals in Siddeburen - maar de vraag is hoelang zoiets duurt.

In de derde stand wordt de gasproductielocatie ontmanteld en de put volgegoten met cement. De motor wordt dan uit de auto gehaald en vernietigd: het is definitief klaar. Onderaan dit artikel zie je hoe zo'n sluiting precies gaat.

In Nederland is de NAM verantwoordelijk voor de gasproductie en doet de Gasunie het gastransport. Die laatste adviseert het ministerie van Economische Zaken hoe het zit met de gasleveringszekerheid. Het ministerie beslist en is eindverantwoordelijk.

Voor komende winter gaat het goed met de gasvoorraad: de opslag is voor 88 procent gevuld. Maar bij een crisissituatie kan die, als het erg koud is, snel leeg zijn. Denk aan een kapotte pijpleiding vanuit Noorwegen, een gasopslagstoring of een probleem met de aanvoer van vloeibaar gas.

En dus adviseert de Gasunie om niet op 1 oktober 2024 alles definitief te sluiten. Sterker: de gastransporteur wil het liefst een aantal gasproductielocaties achter de hand houden. De auto met de motor aan dus. Sluit je namelijk een productielocatie, dan kan het volgens de NAM weken duren voordat die weer gas kan produceren. En dus vindt de Gasunie de risico's nu nog te groot.

Die zorgen deelt energie-expert Sjak Lomme. "De opschaling van vloeibaar gas uit de VS en Qatar zal waarschijnlijk pas over vier jaar echt gaan lopen. Daarbij zijn we nog erg afhankelijk van gas. We elektrificeren wel, maar in de winter maken we veel elektriciteit nog met behulp van gas."

Hoewel Lomme zich kan vinden in de risico's rond de leveringszekerheid, snapt hij ook de scepsis over de waakvlam. "Er is in het verleden vaker gezegd dat locaties op waakvlamniveau gas produceerden, wat achteraf meer bleek te zijn. Daar ontstond verontwaardiging over."

Terug naar Siddeburen. Het is nooit eerder getest hoelang het duurt om een locatie die al zo lang (sinds 1 april) dicht is, weer op te starten. De NAM houdt rekening met vele weken, volgens de Gasunie is het bij een crisis binnen twee weken nodig.

En eigenlijk vindt de NAM het testen een beetje onzin. "We doen dit omdat de staatssecretaris dit ons heeft opgedragen, terwijl wij al meermaals hebben aangegeven dat de resultaten niet erg bruikbaar zijn", zegt directielid Martijn Kleverlaan. "Deze tests doen we nu op onze makkelijkste locatie in de zomer. De situatie is dus niet representatief voor andere locaties en andere seizoenen."

In een reactie gaat het ministerie niet in op de verwijten van de NAM, maar wel op de gevolgen voor de leveringszekerheid: "Het klopt dat het stoppen van de Groningse gaswinning leidt tot een hoger risico voor de leveringszekerheid. Dit acht het kabinet aanvaardbaar. Gaswinning in Groningen is gevaarlijk, daarom stoppen we met winnen vanaf oktober. Dat zijn we aan Groningers verschuldigd."

Zo werkt het definitief sluiten van een gasveld:

Wie nu nog op vakantie wil en een blik naar buiten werpt, stopt de tent snel terug in de kast. Na de natte maand juli zien aanbieders van lastminutereizen naar de zon een flinke piek. Toch lopen de campings in Nederland opvallend genoeg niet leeg. Er zijn weliswaar afzeggers, maar wie eenmaal op de camping staat maakt er volgens beheerders "maar het beste van".

Zo heeft de Strandcamping Zuidduinen in Katwijk aan Zee wel wat afzeggingen, al zijn het er volgens de uitbater "maar een paar". "Sommige kampeerders gaan eerder weg, bijvoorbeeld vanwege een kapotte tent. Maar we zitten tot 20 augustus helemaal vol."

Ook camping De Vest in Enkhuizen zegt "nog aardig vol" te zitten. "Vier, vijf afzeggingen." Sommige kampeerders vinden de Hollandse zomer zelfs wel prettig: "Er komen meer Italianen dit jaar dan vorig jaar, vanwege de warmte daar. Die hebben liever regen dan de hitte."

Parken zien wel dat gasten door de hevige buien van de afgelopen dagen overstappen van een tent naar een caravan of een huisje. Europarcs, dat zowel vakantieparken met bungalows als parken met tenten beheert, zegt voor volgende week "opvallend veel" lastminuteboekingen binnen te krijgen voor huisjes. "We krijgen de indruk dat dit mensen zijn die anders naar een camping zouden gaan. Wat we niet zien is dat kampeerders opbreken. Als ze eenmaal op de camping staan maken ze er het beste van."

Ook concurrent Topparken ziet opvallend veel lastminuteboekingen voor bungalows. "Op dit moment maakt dit 20 procent uit van ons totale aantal boekingen uit de laatste zeven dagen", zegt een woordvoerder. Wel merkt Topparken een lichte daling in het aantal boekingen sinds het begin van het slechte weer. Het bedrijf stelt dat de ervaring leert dat dit weer aantrekt als het weer verbetert.

De ANWB ziet dat Nederland op nummer één staat voor lastminuteboekingen bij de organisatie, gevolgd door Frankrijk en Duitsland. Zij bieden andere reizen aan dan bijvoorbeeld TUI of Sunweb, die veel vliegvakanties naar de zon organiseren.

Hoewel vakantiegangers in eigen land vooralsnog vol lijken te houden, is er tegelijkertijd een flinke stijging in het aantal lastminutereizen naar de zon. Corendon ziet voor vertrekken in de komende twee weken een "ruime verdubbeling" ten opzichte van twee weken geleden. "Waar de lastminuteboekingen de afgelopen maand licht achterliepen ten opzichte van vorig jaar, zijn ze nu bijna twee keer zo hoog als vorig jaar in dezelfde periode", meldt een woordvoerder.

Die scherpe toename ontstond bij Corendon op 22 juli. "Toen werd voor veel consumenten duidelijk dat mooi weer in Nederland er de komende periode niet in zit. De boekingen naar Griekenland bleven eerst nog wat achter vanwege de recente bosbranden, maar zijn inmiddels ook weer flink aangetrokken."

Ook TUI merkt een piek op. "We zien de zoekvraag naar zomervakantie enorm oplopen de afgelopen weken. Vorige week zelfs nog weer ruim 30 procent hoger dan de week ervoor", aldus een woordvoerder. Sunweb ziet de afgelopen dagen een stijging van 40 procent in boekingen ten opzichte van twee weken eerder. "We merken dus zeker dat het slechte weer leidt tot veel lastminuteboekingen."

De populairste lastminutebestemmingen bij Sunweb zijn Kreta, Rhodos, Mallorca, Turkije, Kos en Zakynthos. Bij TUI kiest men voor Turkije, de Canarische Eilanden en Curaçao. Corendon merkt naast de traditionele bestemmingen in Spanje, Griekenland en Turkije de Egyptische Rode Zeekust op als opvallend populaire bestemming.

De Duitse pakketbezorger DHL verdiende in het tweede kwartaal aanzienlijk minder dan dezelfde periode een jaar eerder. De nettowinst daalde van 1,5 naar 1 miljard euro.

De dochter van Deutsche Post vervoerde minder vracht en de tarieven daalden. Daardoor ging de omzet naar beneden van 24 naar 20 miljard euro.

Wel werd er meer verdiend in zogenoemde supply chain. Dat is het beheren van voorraden en toeleveren van onderdelen voor andere bedrijven. "Dankzij een gebalanceerde portfolio en wereldwijde aanwezigheid tonen we opnieuw onze weerbaarheid," zegt bestuursvoorzitter Tobias Meyer.

In Nederland bezorgt DHL vanaf april ook enveloppen vanaf 50 gram. Die brievenbuspakjes worden bezorgd voor een lager tarief dan die van PostNL. Hoe het met die concurrentiestrijd gaat, staat niet in de kwartaalcijfers. Een woordvoerder: "Ik kan alleen zeggen dat wij in de e-commerce over de hele linie groei zien, ook in het segment brievenbuspakjes."

De grote knipperende X die Elon Musk vorige week op het hoofdkantoor van zijn sociale medium zette, is op last van de gemeente San Francisco verwijderd. Er had een vergunning voor aangevraagd moeten worden en er kwamen klachten binnen over lichtvervuiling.

Het logo is een van de belangrijkste kenmerken van de rebranding van Twitter tot X, een wijziging die Musk vorige week plotseling aangekondigde. Het metershoge symbool op het hoofdkantoor verkondigde 's avonds continu een lichtshow met de nieuwe naam van Musks bedrijf.

De gemeente San Francisco zegt dat er 24 klachten binnen zijn gekomen over de X. Buren vonden de knipperlichten te overheersend en bovendien niet passen in de omgeving. Ook waren er twijfels of het gevaarte wel veilig was.

De lichtshow van Musk is inmiddels verwijderd van het hoofdkantoor:

Eerder moest Musk ook al het verwijderen van de oude bedrijfsnaam op het pand halverwege stilleggen. Omdat zijn werknemers de omgeving niet hadden afgezet, legde de politie het werk stil tot er voldoende veiligheidsmaatregelen waren genomen voor passanten.

Daardoor bleven een tijdlang de letters "er" nog achter op het gebouw, terwijl de "Twitt" en het vogelsymbooltje al waren afgevoerd.

De prijzen zijn deze maand minder snel gestegen dan in juni, maar boodschappen doen blijft flink duurder dan een jaar geleden. Het CBS meldde vanmorgen dat de inflatie in juli 4,6 procent bedraagt, tegen 5,7 procent in juni. Maar een alledaags product als wc-papier is over een langere periode juist enorm in prijs gestegen, ziet marktonderzoeker GfK.

"De prijsontwikkeling is daar enorm", zegt retailconsultant Eric Harmsen. "In een jaar tijd is de prijs met 28 procent gestegen, van alle soorten toiletpapier."

Consumenten lijken te besparen door over te stappen naar goedkopere varianten. "Je ziet dat de omzet van vier- en vijflaags toiletpapier dit jaar afneemt", ziet Harmsen in de cijfers. "Drielaags wc-papier is stabiel en de omzet van tweelaags stijgt juist weer." Ook ziet GfK dat de verkoop van wc-papier in de discountsupermarkten stijgt.

De minder sterke inflatie is vooral het gevolg van de goedkoper geworden energie en brandstof. Maar de prijzen van voedingsmiddelen en dranken waren in juli nog altijd meer dan 10 procent hoger dan een jaar geleden.

Voor het berekenen van de inflatie telt het CBS alle prijzen bij elkaar op. Uit eerder onderzoek bleek dat producten als komkommers, aardbeien, aubergines en meloenen in de supermarkt goedkoper werden. Ook andere producten daalden in prijs, maar zijn nog altijd duurder dan een jaar geleden.

De belangrijkste oorzaak van de prijsstijging van wc-papier, zijn de gestegen energiekosten, zegt Anton van der Graaf, directeur van wc-importeur PDB Cleaning Solutions. Het belangrijke toiletproduct maken, kost namelijk veel energie. Wat verder meespeelt zijn stijgende loonkosten, de grondstof van wc-papier - pulp - is ook duurder geworden, en door de oorlog in Oekraïne is een aantal bronnen drooggevallen.

"Al met al slechte ingrediënten voor een prijs", zegt Van der Graaf. Ten slotte was er ook een kleine correctie omdat producten de jaren ervoor te goedkoop waren.

Niet alleen is de prijs van wc-papier omhooggegaan, de hoeveelheid papier op een rol is ook veranderd. "Elke rol heeft 200 of 400 vellen", zegt importeur Van der Graaf. "Maar als ik een velletje 2 centimeter korter maak, heb ik nog altijd 200 of 400 vellen, alleen het velletje is kleiner." De wc-rol bevat dan wel 20 procent minder papier, iets wat de consument niet doorheeft.

Van der Graaf zegt dat enkele fabrieken dit doen. Welke dat zijn, zegt hij niet te weten. Overigens denkt de importeur niet dat bedrijven veel verdienen aan het kleiner maken van de velletjes.

Hij ziet ook al wat prijsdalingen bij wc-papier. "Maar die staan niet in verhouding tot de prijsstijgingen." Het ging om stijgingen tot wel 40 procent.