In de strijd tegen overtollige kilo's hebben veel mensen de afgelopen maanden hun hoop gevestigd op twee middelen van een Deense farmaceut, waaronder een voor diabetespatiënten. Hoewel de fabrikant zelf zegt dat de medicijnen daar niet voor bedoeld zijn, laten ze de kassa's bij het bedrijf flink rinkelen. Novo Nordisk is uitgegroeid tot de meest waardevolle farmaceut van Europa, met een marktwaarde van zo'n 400 miljard euro.

De populariteit van de middelen is aangewakkerd door onder anderen Tesla-baas Elon Musk en prominente TikTok-gebruikers. Die zeggen dat ze kilo's kwijtraakten door diabetesmedicijn Ozempic en Wegovy, dat daarvan is afgeleid maar is bedoeld voor mensen met ernstige zwaarlijvigheid.

Ozempic en Wegovy zijn in de VS, Groot-Brittannië, Noorwegen, Duitsland en Denemarken op de markt gebracht. Het diabetesmedicijn Ozempic wordt in Denemarken vergoed, het obesitasmedicijn Wegovy niet. Het gevolg was een run op Ozempic door mensen met zwaar overgewicht.

Dat leidde ertoe dat huisartsenposten een stop invoerden, omdat de vraag naar het diabetesmedicijn ten koste ging van de aandacht voor andere patiënten. Afgezien van de beperkte beschikbaarheid waarschuwen deskundigen dat afslankmedicatie niet zomaar gebruikt moet worden, zeker niet om die paar vakantiekilo's kwijt te raken.

Ondanks alle mitsen en maren leggen de medicijnen het Deense bedrijf dus geen windeieren en dat in het jaar dat de farmaceut honderd jaar bestaat. Een eeuw geleden reisde August Krogh, een Deense arts en wetenschapper, samen met zijn vrouw Marie naar de VS om daar lezingen te geven.

Marie Krogh, ook arts, had diabetes en het echtpaar maakte een tussenstop bij een onderzoeksinstituut in Canada, waar met insuline tegen diabetes werd geëxperimenteerd. Zo werd de basis gelegd voor Novo Nordisk, dat nu al honderd jaar lang insuline maakt in het Scandinavische land.

Decennialang was Novo Nordisk een gewoon bedrijf in Denemarken, totdat de farmaceut in 2018 Ozempic op de markt bracht, gevolgd door Wegovy. Dat medicijn lijkt op Ozempic, maar dan met een hogere dosis semaglutide. Dat is een nagemaakt verzadigingshormoon dat in de darmen wordt aangemaakt en er in verhoogde concentratie toe leidt dat de eetlust verdwijnt en je daardoor afvalt. Het blijkt effectief voor mensen met zwaar overgewicht.

De medicijnen zijn daardoor een goudmijn geworden voor de fabrikant. "In een klein land als Denemarken heeft Novo Nordisk extra veel impact", zegt econoom Martin Jes Iversen, vice-decaan van de Copenhagen Business School. Bijzonder bij Novo Nordisk is dat niet alleen de ontwikkeling van medicijnen en de hoofdkantoren in Denemarken gevestigd zijn, maar ook de gehele productie. "Dat is ongebruikelijk voor een grote multinational. Meestal wordt de productie naar het buitenland verhuisd."

Bovendien is er het Novofonds, de meest vermogende maatschappelijke stichting ter wereld. Het Novofonds is grootaandeelhouder van Novo Nordisk met een meerderheid aan stemmen in de aandeelhoudersvergadering.

Iversen: "Het feit dat het farmaceutisch bedrijf wordt aangestuurd door een stichting, betekent dat er stabiliteit heerst rondom het eigenaarschap en het bedrijf een langetermijnstrategie van 10 à 20 jaar kan ontwikkelen. Bovendien is via het fonds vastgelegd dat er geïnvesteerd moet worden in Deens wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling." Zo werd het 'verzadigingshormoon', dat de basis vormt voor het nieuwe obesitasmedicijn, ontdekt en nagemaakt op de Universiteit van Kopenhagen.

Dat hormoon helpt mensen bij afvallen, zeggen de onderzoekers, maar het zal bij sommige mensen ook veel levensplezier wegnemen:

De ontwikkeling van het nieuwe type medicijn wordt als een doorbraak beschouwd in de behandeling van obesitaspatiënten. De ontdekker van het hormoon, de Deense professor Jens Juul Holst van de Universiteit van Kopenhagen, is er blij mee. Maar hij plaatst ook een kanttekening: "We moeten ons toch gaan afvragen hoe het komt dat we allemaal zo dik worden."

De verwachting is dat concurrenten, zoals het Amerikaanse bedrijf Eli Lilly, binnen een paar jaar een goedkoper alternatief met een iets andere samenstelling op de markt brengen. Dat hoeft niet per definitie een terugval voor Novo Nordisk te betekenen: door het vermogende Novofonds zal de farmaceut vermoedelijk steeds een stap voor blijven in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.

Het recente succes van Novo Nordisk heeft grote, positieve gevolgen voor de Deense economie. De centrale bank voorspelde voor dit jaar een economische groei van 0,9 procent. Daarbij werd vermeld dat als de multinational er niet was geweest, er van een groei geen sprake zou zijn.

"Eigenlijk kun je ons een beetje vergelijken met aasgieren." Zo stelt de onbekende koopjesjager Jerke Kooistra zich twee jaar geleden in De Telegraaf voor als nieuwe eigenaar van Big Bazar. "Hij is heer en meester in dit soort handel", prijst Michiel Witteveen van de Mirage Retail Group in hetzelfde interview Kooistra aan.

Het goedkoop kopen en verkopen van massapartijen leerde Kooistra van zijn grootvader. Opa Kooistra uit Dokkum ging in de jaren dertig met een bakfiets langs de huizen met koopwaar voor een dubbeltje.

Het korte interview in De Telegraaf blijkt een zeldzaamheid van de mediaschuwe ondernemer uit Friesland. Zijn handen jeuken om Big Bazar uit te breiden en winstgevend te maken, vertelt hij. Maar na Blokker en Mirage, bijt ook deze eigenaar zich stuk in de keten. En hoe dieper Big Bazar in de problemen raakt, des te moeilijker Kooistra te bereiken is. Niet alleen voor schuldeisers en journalisten, ook op rechtbankzittingen over niet-betaalde huur komt de ondernemer niet opdagen.

Kooistra vecht voor zijn bedrijf, zo reageert hij als de NOS hem in juli voor de eerste en tegelijk laatste keer aan de lijn krijgt. "Een fout in de agendering", legt hij uit. "Als zij niet akkoord gaan met een lagere huur, willen wij niet meer samenwerken. Dat gaat gewoon niet in de huidige marktomstandigheden", zegt hij over de verhuurders met wie hij al maanden in de clinch ligt.

Maar terwijl niemand er meer in gelooft, weet Kooistra toch tot twee keer toe een faillissementsverzoek van tafel te krijgen voor een afkoelingsperiode. Vorige week tovert hij een reddingsplan uit de hoge hoed via een gewezen schuldeiser, die nu 2 miljoen euro in de keten zou willen steken. Als de rechtbank in Leeuwarden weinig geloof heeft in de plannen, werpt Kooistra maandag de handdoek in de ring. Een dag later verklaart de rechtbank in Amsterdam de keten failliet.

De koopjesketen had het vanaf dag één lastig. Het was het antwoord van de Blokker Holding op de op=op-winkels die steeds meer en sneller klanten weglokten bij de gevestigde huishoudwinkels. Bij Xenos, Kruidvat, Trekpleister en vooral Action waren zelfs A-merken 30 tot zelfs wel 40 procent goedkoper.

Daar lag de familie Blokker al snel wakker van. Midden jaren tachtig werd al tot actie overgegaan met de lancering van Giraffe. De concurrent van het indertijd populair wordende Kwantum kon alleen amper winst maken. Daarop bedacht Blokker in 2003 het Holland Handels Huis. Het idee: een goedkope winkel die er toch exclusief uitziet. De reacties waren negatief. Klanten die aan de Mariastraat in Apeldoorn de eerste omgebouwde Giraffe binnenwandelden, moesten er niets van hebben.

Op dezelfde plek probeerde Blokker in 2007 weer een nieuwe formule: Big Bazar. Schappen van anderhalve meter hoog waardoor klanten hun koopjes makkelijker konden vinden, in plaats van tot aan het plafond rijzende volgepropte stellages. "Dat was waar we bij Holland Handels Huis opmerkingen over kregen", legde verkoopleider Michel Willems de nieuwe formule uit in dagblad De Stentor.

De nieuwe formule lijkt net op tijd gevonden. Tijdens de financiële crisis van 2008 stappen consumenten massaal over naar discounters. Deed in 2012 nog 40 procent van de Nederlandse huishoudens weleens boodschappen bij de Action, in 2017 was dat 75 procent.

Maar waar het discountshoppen goed was voor Big Bazar, daar trof het koopjesjagen eigenaar Blokker zelf. Na een volledig mislukte poging om de keten te verhippen, door onder meer actrice Sarah Jessica Parker voor een tv-commercial in te huren, moest de Blokker het mes zetten in alle winkels.

Tot verbazing van winkelstraatspecialisten wordt Big Bazar in de etalage gezet. "Blokker heeft veel concurrentie van de Action en daar was Big Bazar nou juist het antwoord op", stelde hoogleraar Kitty Koelemeijer.

Van een verkoop komt het niet. De familie geeft in 2019 de strijd op en doet het gehele concern na 122 jaar over aan bestuursvoorzitter Witteveen. Hij krijgt zelfs geld mee. Dochter Big Bazar blijft ondanks Witteveen verder afglijden. In 2021 mag Kooistra een poging wagen. De allerlaatste, zo lijkt het.

Philips heeft vanaf 2010 duizenden klachten van long- en apneupatiënten achtergehouden voor de Amerikaanse toezichthouder (FDA). Dat meldt NRC na onderzoek in samenwerking met onder andere het Amerikaanse onderzoekscollectief ProPublica.

Met een dataonderzoek werden 100.000 meldingen over problemen met de apparaten van Philips geanalyseerd. Daaruit zou volgens de krant naar voren komen dat het bedrijf 3700 meldingen alleen intern registreerde en deze dus tegen de regels in niet binnen dertig dagen meldde bij de FDA. De krant concludeert dat de eerste melding over schadelijke schuimdeeltjes dateert uit 2010.

In een reactie aan NRC stelt een woordvoerder van Philips dat het bedrijf "uit grote voorzichtigheid" oude klachten die "mogelijk verband hielden met het verslechterde schuim" alsnog naar de FDA heeft gestuurd. Van deze klachten had Philips "eerder vastgesteld dat die niet gerapporteerd hoefden te worden". Philips was voor de NOS niet bereikbaar voor commentaar.

In de zomer van 2021 startte Philips een terugroepactie voor ruim 15 miljoen beademingsapparaten vanwege de gezondheidsrisico's. Patiënten konden schadelijke schuimdeeltjes en gassen inademen bij gebruik.

Datzelfde najaar concludeerde de FDA al in een vernietigend rapport dat Philips vanaf 2015 weinig tot niets gedaan had met sterke waarschuwingssignalen over het gevaar van de apparaten.

Het rapport van de Amerikaanse toezichthouder verwees daarin naar een e-mailcorrespondentie tussen Philips en de fabrikant van het schuim in oktober 2015. Daarin zou Philips hebben geschreven dat er problemen waren en de fabrikant zou dat hebben bevestigd.

Eveneens uit onderzoek van NRC bleek dat Philips ook in Nederland heeft nagelaten een onderzoek in te stellen naar de dood van een Nederlandse patiënt die een apneu-apparaat van het bedrijf gebruikte.

De zoons van de 65-jarige man koppelen het gebruik van het apparaat aan de zeldzame longziekte idiopathische longfibrose, waaraan hun vader overleed. In februari 2023 stuurden zij een brief naar de Philips-directie.

Het bedrijf had de melding moeten doorsturen naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, dat deed het niet en daarmee overtrad het de Europese wetgeving voor medische hulpmiddelen.

De Amerikaanse toezichthouder Federal Trade Commission (FTC) en zeventien Amerikaanse staten klagen Amazon aan vanwege misbruik van de monopoliepositie. Het is een van de grootste zaken ooit tegen het bedrijf.

De FTC beschuldigt Amazon ervan verkopers op het platform te straffen als zij hun waar voor lagere prijzen op andere platforms aanbieden. Hun producten zouden dan op Amazon een minder prominente plek krijgen.

Ook wordt het bedrijf er onder meer van beticht dat het winkeliers die via Amazon verkopen min of meer dwingt om gebruik te maken van de bezorgdiensten van het bedrijf. Tevens zou het bedrijf eigen producten op de website een hogere plek geven dan producten van concurrenten.

Daarnaast moeten bedrijven die verkopen via het platform volgens de FTC veel te veel winst afstaan. Amazon ontving in 2020 35 procent van de winst van deze bedrijven.

De rechtszaak dient in de staat Washington, waar het hoofdkantoor van Amazon staat. Het bedrijf stelt dat het leidt tot hogere prijzen en tragere bezorgingen als de FTC de zaak wint.

Volgens de FTC gaat de rechtszaak in eerste instantie om aansprakelijkheid van het bedrijf, maar niet uitgesloten wordt dat Amazon, als de FTC wint, ertoe wordt gedwongen om het bedrijf op te splitsen zodat het een minder dominante positie in het online verkooplandschap in zal nemen.

Na aankondiging van de rechtszaak verloor het aandeel van Amazon 3,7 procent op de Amerikaanse beurs. De FTC nam het bedrijf al eerder op de korrel. Zo klaagde de toezichthouder Amazon in juni aan omdat het consumenten zou misleiden om zich in te schrijven voor de abonneeservice Prime en het vervolgens lastig maakt om de abonneeservice stop te zetten. Amazon ontkent ook in die zaak iets fout te hebben gedaan.

Het is niet voor het eerst dat de FTC op wil treden tegen de vermeende monopoliepositie van een techreus. In 2020 startte de toezichthouder een rechtszaak tegen Facebook voor een monopolie op de markt van sociale media. De FTC wilde dat het bedrijf twee dochterbedrijven afstootte: Whatsapp en Instagram, die zaak loopt nog.

Tegen Google dient in de VS eveneens een grote zaak vanwege misbruik van de monopoliepositie.

Het aantal werkende Oekraïense vluchtelingen in Nederland is vergeleken met vorig jaar toegenomen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vooral Oekraïense vrouwen zijn vaker gaan werken.

Eind 2022 had zo'n 44 procent van de Oekraïense vrouwen een baan. Zes maanden later was dat meer dan de helft. Ook bij mannen is een stijging te zien, al is die niet zo hoog als bij vrouwen. Inmiddels heeft 41 procent van de mannen een baan.

De helft van de Oekraïners is werkzaam in de zakelijke dienstverlening, waar uitzendbureaus onder vallen. Daarnaast zijn veel Oekraïners werkzaam in de bedrijfstak handel, vervoer en horeca. Wat opvalt is dat een groot deel van de vluchtelingen binnen een jaar van baan wisselde: zo'n 39 procent.

Oekraïners die na de Russische invasie in Nederland terechtkwamen, kunnen gelijk aan het werk. Zij hebben daarmee een uitzonderingspositie, want andere vluchtelingen van buiten de Europese Unie kunnen dat niet.

De zorgpremie is sinds de invoering van de nieuwe zorgverzekeringswet in 2006 nog nooit zo hard gestegen, zo maakte verzekeraar DSW bekend. En komende jaren zal die premie nog verder oplopen, is de verwachting.

Waar wordt al dat geld aan uitgegeven en maken zorgverzekeraars nu hoge winsten? Die vragen beantwoorden we hieronder.

Bij alle zorgverzekeraars is de afgelopen jaren de zorgpremie flink gestegen. In onderstaande grafiek is te zien dat de basispremie in 2006 nog 88 euro per maand was en we dit jaar 137,50 euro betalen. Een stijging van 55 procent dus.

Maar daar zit wel een belangrijke kanttekening bij, want het zorgverzekeringspakket is sinds 2006 flink uitgebreid. Je krijgt voor die hogere premie dus ook veel meer zorg vergoed.

De basisverzekering is niet de enige manier waarop je meebetaalt aan de zorgkosten, want werkgevers betalen ook een deel mee via de inkomensafhankelijke bijdrage. Die bijdrage gaat volgend jaar iets omlaag.

Daarnaast gaat er ook nog een deel van het overheidsbudget naar de zorg. Als laatste betaal je zelf ook nog extra voor de zorg, via het eigen risico van 385 euro.

Alle zorgverzekeraars moeten op de website publiceren waar ze hun geld aan uitgeven. VGZ spendeert bijvoorbeeld dit jaar 73 euro per jaarpremie aan bedrijfskosten, terwijl dat bij Zilveren Kruis 57 euro is.

Ook het bedrag dat ze opzijzetten voor wanbetalers verschilt: bij DSW is dit 3 euro per premie, terwijl het bij het Zilveren Kruis 8 euro is.

Het overgrote deel van de zorgpremie geven verzekeraars uit aan zorg. Hieronder zie je bijvoorbeeld waaraan DSW het geld ongeveer zegt uit te geven:

Het kabinet had de zorgtoeslag dit jaar tijdelijk verhoogd om de koopkracht van mensen met lagere inkomens te verbeteren. Die verhoging wordt nu weer teruggedraaid.

Hoeveel zorgtoeslag mensen volgend jaar precies krijgen, wordt pas later bekendgemaakt. De verwachting is dat eenpersoonshuishoudens maximaal 1523 euro in een jaar krijgen en gezinnen maximaal 2913 euro. Dat is nog altijd een stuk meer dan in 2022.

Dat kan, omdat verzekeraars vaak korting geven als je je eigen risico verhoogt. Het verplicht eigen risico is 385 euro, dit kan je zelf met maximaal 500 euro ophogen. Dat leidt vaak tot een korting van zo'n 10 tot 20 euro per maand.

Dat is natuurlijk wel alleen goedkoper als je volgend jaar geen of nauwelijks zorg gebruikt.

Ook kun je mogelijk bij sommige zorgverzekeraars nog een budgetpolis nemen, die vaak een paar euro's per maand goedkoper is. Dan kun je vaak maar bij een klein aantal ziekenhuizen en zorgverleners terecht voor niet-spoedeisende zorg, voor de rest moet je bijbetalen.

Zorgverzekeraars mogen sinds 2006 geen winst meer uitkeren aan bijvoorbeeld aandeelhouders. Als zij meer binnenkrijgen dan ze uitgeven, komt dat dus bij hun financiële reserves.

Er zijn regels die ervoor moeten zorgen dat zorgverzekeraars genoeg geld in kas houden, zodat ze financieel gezond blijven. Die reserves bij zorgverzekeraars zijn dan ook groot, maar zijn de afgelopen jaren wel gedaald.

Dat komt mede doordat zorgverzekeraars de afgelopen jaren de stijging van de zorgpremie dempten, door een deel uit eigen kas bij te leggen. In 2022 was dat 72 euro per verzekerde, bij elkaar ruim 1 miljard euro.

DSW maakt dit jaar bekend dat niet meer te kunnen doen, waardoor er voor het eerst een kostendekkende premie aan klanten doorberekend wordt.

Zo'n kwart miljoen scheepsbemanningsleden die wereldwijd werken op ruim 10.000 schepen krijgen de komende jaren ten minste 6 procent meer loon. Dat staat in een overeenkomst tussen de internationale vakbond van transportarbeiders ITF en maritieme werkgevers.

De afspraak werd gemaakt tijdens onderhandelingen in Berlijn tussen de internationale vakbond en een samenwerkingsverband van werkgeversorganisaties. De afspraken voor zeevarenden vormen volgens de partijen de grootste collectieve arbeidsovereenkomst (cao) ter wereld. Grote reders uit onder meer Japan, Zuid-Korea en Taiwan zijn erin vertegenwoordigd.

De cao werd twintig jaar geleden in het leven geroepen om de belangen van bemanningsleden te behartigen die varen op zogeheten uitgevlagde schepen. Dat zijn schepen die onder een andere vlag varen dan die van het land waar ze vandaan komen. Vaak kiezen rederijen voor zo'n flag of convenience (gemaksvlag) om belastingvoordeel te behalen of strenge arbeidsvoorwaarden te ontwijken.

Vanaf 1957 begonnen havenarbeiders in Rotterdam deze schepen te boycotten, om zo betere arbeidsvoorwaarden voor de scheepsbemanningen af te dwingen. Dat leidde ertoe dat grote internationale rederijen die met gemaksvlaggen varen, afspraken gingen maken met de internationale vakbond ITF.

De ITF heeft wereldwijd 135 inspecteurs die controleren of de afspraken worden nageleefd. "Helaas komt het nog weleens voor dat we misstanden aantreffen", zegt Niek Stam, bestuurder van FNV Havens die deelnam aan de onderhandelingen in Berlijn. "Meestal gaat het om achterstallige loonbetaling. Als wij de reder daarover aanschrijven, wordt het doorgaans snel rechtgetrokken. Maar soms komt er ook arbitrage aan te pas."

Naast de salarisverhoging staan er in de nieuwe overeenkomst ook afspraken over veiligheid aan boord, tegengaan van discriminatie en werken met moderne technologie, zoals het gebruik van alternatieve brandstof.

Touroperator Vacansoleil heeft uitstel van betaling aangevraagd. Het bedrijf kampt met schulden uit het verleden en is daardoor in de problemen gekomen. Ook de gestegen rente en de stijgende kosten door de inflatie spelen mee. Het personeel is vanmiddag ingelicht, zegt een woordvoerder tegen de NOS.

Vacansoleil vroeg vanmorgen uitstel van betaling aan bij de rechtbank Oost-Brabant, na een mislukte overnamepoging. Het bedrijf zegt dat de onderhandelingen met een potentiële koper op het laatste moment zijn mislukt.

Uitstel van betaling is doorgaans de opstap naar een faillissement. Er komt nu een bewindvoerder die onderzoekt of er nog mogelijkheden zijn voor een doorstart.

Tijdens de coronalockdowns kwam Vacansoleil, zoals veel operators en reisorganisaties, in problemen omdat alle vakanties moesten worden geannuleerd. Het bedrijf uit Eindhoven kwam die periode door dankzij NOW-steun. De woordvoerder van het bedrijf benadrukt dat vooral de schuldenlast het grote probleem is.

Vacansoleil heeft driehonderd mensen in dienst. Jaarlijks vervoert het naar eigen zeggen bijna een half miljoen vakantiegangers naar 22 Europese landen.

Mensen die tegen problemen aanlopen met hun boeking, moeten zich eerst melden bij de organisatie waar de reis is geboekt. Mocht de touroperator binnenkort failliet gaan, dan kunnen klanten een vergoeding aanvragen bij het garantiefonds SGR. Daar is Vacansoleil bij aangesloten.

Big Bazar is door de rechtbank Amsterdam failliet verklaard. De koopjesketen kampt met langlopende huurachterstanden, wanbetalingen aan leveranciers en een belastingschuld van bijna 10 miljoen euro. Gisteren liet eigenaar Jerke Kooistra via zijn advocaat al weten dat hij de handdoek in de ring gooit.

Bij de rechtbank dienden vanmorgen vijf faillissementsaanvragen van schuldeisers, onder meer van voormalig eigenaar Mirage. Big Bazar hoopte gisteren nog bij de rechtbank in Leeuwarden in een andere zaak een afkoelingsperiode te kunnen krijgen. Toen de rechter hier niet in mee ging, viel het doek zo goed als definitief. "We hebben gevochten, maar weten waar de grens ligt en die is bereikt", liet Kooistra via zijn advocaat weten.

Uit de stukken die Big Bazar eerder aan de rechter overhandigde bleek dat de achterstallige betalingen inmiddels zijn opgelopen tot meer dan 30 miljoen euro.

Directeur Kooistra beloofde schuldeisers verschillende keren om te betalen, maar die belofte werd niet nagekomen. Om die reden vroegen in ieder geval 29 verschillende partijen een faillissement aan. Daaronder zaten voormalig moederbedrijf Mirage, winkelcentrumbedrijf Wereldhave, particuliere verhuurders en leveranciers.

Volgens Big Bazar zijn de problemen ontstaan door de naweeën van corona, te hoge huren voor winkelpanden en teruglopende klandizie door economische tegenwind. Via een zogeheten WHOA-procedure probeerde Kooistra nog via de rechter tijd de winnen om er samen uit te komen met de schuldeisers.

Ook vroeg het personeel van Big Bazar tevergeefs om een herstructureringsdeskundige, een soort externe bedrijvendokter. Volgens de rechtbank kon Big Bazar echter niet aantonen dat er zicht was op nieuwe geldschieters. Ook bleven de schulden tijdens de rechtszaken oplopen. Extra tijd zou niet in het voordeel zijn van de schuldeisers, aldus de rechter.

Vakbond CNV noemt het faillissement een harde klap voor de ongeveer 1300 medewerkers van Big Bazar. "Zij hebben zich tot het laatste moment keihard ingezet om hun winkel overeind te houden", zegt vakbondsbestuurder Erik Maas. Of de keten via een nieuwe eigenaar een doorstart kan maken betwijfelt hij: "Eigenlijk ging het vanaf de oprichting al niet goed met Big Bazar. Het aantal filialen groeide wel, maar de keten werd nooit winstgevend."

Vorige week vroeg elektronicaketen BCC vanwege "aanhoudende en toenemende zware marktomstandigheden" uitstel van betaling. Dit werd gedaan door Mirage Retail Groep. Uitstel van betaling is doorgaans de opmaat van een faillissement.

Elkaar de hand schudden of dicht bij elkaar staan, we doen het sinds de afschaffing van de coronamaatregelen weer. Maar elke dag wind en weer trotseren om op kantoor te werken is nog wel een grote stap. In 2022 werkte nog altijd 45 procent van de werknemers (deels) thuis.

Vandaag stemt de Eerste Kamer over de nieuwe thuiswerkwet, die het voor werknemers makkelijker maakt om daar afspraken over te maken. De initiatiefwet van GroenLinks en D66 werd 5 juli al met een grote meerderheid van 125 stemmen voor aangenomen in de Tweede Kamer.

Het is eigenlijk een bezegeling van wat al gebeurt, zegt arbeidsmarktdeskundige Ton Wilthagen. "De meeste werknemers en werkgevers komen er wel uit bij het maken van afspraken over thuiswerken, maar deze wet geeft werknemers een steuntje in de rug als het niet lukt."

Als de initiatiefwet 'Werken waar je wilt' wordt aangenomen kunnen werkgevers niet zomaar een verzoek voor thuiswerken afwijzen. Op basis van 'redelijkheid en billijkheid' wordt dan op dezelfde manier gekeken naar verzoeken over thuiswerken als naar wensen om meer of minder te werken.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW ziet al dat veel bedrijven afspraken hebben gemaakt over thuiswerken. "Dit gaat heel goed", zegt woordvoerder Mieke Ripken. "Hoe vaak de wet ook echt nodig zal zijn weet ik dan ook niet."

De wet is lichter voor werkgevers door de formulering van 'redelijkheid en billijkheid' dan het eerdere voorstel, waarbij verzoeken alleen afgewezen zouden kunnen worden bij 'zwaarwegende bedrijfsbelangen'. Ripken: "Dit is voor ons heel belangrijk. Het zorgt voor meer evenwicht tussen de belangen van werkgevers en werknemers."

Annet de Lange uit, bijzonder hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie, vindt het positief dat flexibiliteit meer wordt vastgelegd. "Dan word je gesteund door de wet als werknemer van werkgevers, die nu nog heel wisselend omgaan met thuiswerken."

Thuiswerken heeft veel voordelen volgens De Lange. Zo blijkt uit onderzoek dat het grotere gevoel van zelfstandigheid tot een hogere productiviteit leidt en dat het goed is voor de werk-privébalans. Daarnaast is het duurzamer omdat je niet deelneemt aan het verkeer.

"De gemiddelde cijfers zijn positief", zegt De Lange. "Maar we zien ook kwetsbare groepen, zoals jongeren, waar er risico op productiviteitsverlies is wanneer er niet genoeg steun vanuit de werkgever wordt georganiseerd."

En er is een groot punt waaraan in de wet voorbij wordt gegaan, zegt Wilthagen. Als je thuiswerkt ben je uit het oog van de werkgever, terwijl deze wel verantwoordelijk is voor je werksituatie thuis.

"Ik merk dat ondernemers zich afvragen of het terecht is dat zij verantwoordelijk moeten zijn voor een plek die ze nooit zien. Ben je bijvoorbeeld verantwoordelijk voor gehoorschade als werknemers thuis in een lawaaiige omgeving werken? Of in een slechte houding aan de eettafel zitten te werken?"

Marjet Winsemius van Stichting Voor Werkende Ouders is positief over de wet. Ze ziet vaak dat werkgevers terugkomen van thuiswerk-verworvenheden. "Een goed idee dus om dit te verankeren."

Vooral omdat veel ouders ermee geholpen zijn in tijden van personeelstekort bij de kinderopvang. "Nu zie je wel dat er afspraken worden gemaakt, maar dan is vaak de eis dat je op maandag en dinsdag wél naar kantoor komt. Dat zijn nou precies de dagen waarop er vaak geen opvang is."

Hetzelfde geldt voor mantelzorg. "Er is een generatie werkenden die alle zorg draagt voor andere generaties." Met de toenemende vergrijzing is het volgens haar dus goed dat er meer mogelijkheden voor thuiswerken zijn.

Het spant er nog een beetje om of de wet wordt aangenomen in de Eerste Kamer, waar de verhoudingen anders liggen dan in de Tweede Kamer. De partij met de meeste zetels, BBB, heeft aangegeven tegen de wet te stemmen, net als onder meer PVV.

De initiatiefnemers GroenLinks/PvdA en D66 zullen in ieder geval wel voor de wet stemmen, net als het CDA. De VVD wilde nog niet zeggen hoe er gestemd zal worden.

De maandelijkse premie van de basisverzekering gaat bij zorgverzekeraar DSW volgend jaar met 11,50 euro omhoog. Klanten van deze verzekeraar gaan daardoor 149 euro per maand betalen.

DSW voert daarmee de grootste stijging van de zorgpremie door sinds de introductie van de Zorgverzekeringswet in 2006. De zorgtoeslag vanuit de overheid gaat volgend jaar juist omlaag, naar maximaal 127 euro per maand.

Volgens DSW groeit het aantal mensen dat een betalingsregeling aanvraagt of zorg mijdt. "We maken ons zorgen", zegt directeur Aad de Groot. "We denken dat de stijging een keer moet stoppen, omdat de grenzen aan wat betaalbaar is voor de mensen is bereikt."

Meerdere factoren zijn van invloed op de oplopende zorgkosten. De zorg heeft net als iedereen te maken met hoge inflatie, waardoor bijvoorbeeld ook de lonen flink stijgen. Daarnaast maken steeds meer mensen gebruik van zorg, mede omdat het aantal ouderen in ons land groeit.

Afgelopen jaren gebruikten DSW en andere zorgverzekeraars hun financiële reserves om de stijging van de zorgpremie te dempen. Dat kan volgens DSW niet meer. "De bodem is nu bereikt", zegt De Groot. "Daardoor hebben we dit jaar voor het eerst een kostendekkende premie."

Lego ziet af van het voornemen om bouwsteentjes te maken van gerecyclede petflessen. Een prototype daarvoor werd in 2021 gepresenteerd maar na twee jaar van testen meldt de Deense speelgoedfabrikant dat het daar niet mee doorgaat.

De meeste kunststoffen worden van ruwe olie gemaakt, zo ook het plastic dat nu nog voor Legoblokjes wordt gebruikt. Het gebruik van gerecyclede petflessen leek een alternatief, maar voor de inzet daarvan moeten extra stappen worden gezet, waarvoor extra energie nodig is.

Een woordvoerder zegt dat het zoeken naar een olievrij alternatief doorgaat. Het bedrijf wil daar tot 2025 1,1 miljard euro voor uittrekken. In 2032 moeten alle blokjes van duurzaam materiaal zijn gemaakt.

Het bedrijf bestaat dat jaar honderd jaar. Het is in 1932 opgericht door Ole Kirk Kristiansen.

Voor het eerst in vijftien jaar kun je ABN Amro echt geen staatsbank meer noemen. De bank heeft bekendgemaakt dat de overheid sinds vandaag minder dan 50 procent van de aandelen in handen heeft.

De bank is blij met de stap. "Ik ben verheugd met het bereiken van deze mijlpaal in de afbouw van het staatsbelang. Wij hebben enorme stappen gemaakt met de bank sinds de overname in 2008", zegt topman Robert Swaak.

In 2008 dreigde ABN Amro ten onder te gaan nadat de bank was overgenomen door Fortis. Het was het begin van de kredietcrisis en allerlei banken wereldwijd hadden grote financiële problemen. Op 3 oktober 2008 nam de overheid ABN Amro over om de bank te behoeden voor een faillissement.

Tot 2015 had de staat alle aandelen ABN Amro in bezit. In dat jaar werd een eerste plukje aandelen weer op de beurs verhandeld. En sindsdien is het aandelenbelang van de staat stukje bij beetje verder teruggebracht. Nu is het dus voor het eerst weer onder de 50 procent gedaald.

Demissionair minister Kaag van Financiën zei in februari al dat ze het staatsbelang naar iets onder de 50 procent wil terugbrengen. Naar welk percentage precies, is niet bekendgemaakt. Maar vooralsnog zijn er geen plannen om het belang tot veel minder dan 50 procent te verlagen.

De overheid heeft nu geen beslissende stem meer bij besluiten waarmee een meerderheid van de aandeelhouders akkoord moet gaan. De staat blijft wel veruit de grootste aandeelhouder en verwacht dat ABN Amro bij grote beslissingen blijft overleggen.

Twee jaar na de hype rond digitale eigendommen, de zogenoemde NFT's, is er van enig enthousiasme voor de technologie weinig meer over. Een investering in NFT's leek een garantie voor succes, maar de markt is volledig ingestort en het overgrote deel van de NFT's is op dit moment niets waard. Dat blijkt uit onderzoek van website dappGambl. Onder meer The Guardian schrijft over de opvallende ontwikkeling.

In 2021 werden in korte tijd miljoenen digitale kunstwerken verhandeld, soms voor veel geld. Zo kocht een zakenman in Maleisië het eerste bericht ooit op Twitter, nu X, voor bijna 2,5 miljoen euro. Het bericht was op 21 maart 2006 op het platform geplaatst door oprichter Jack Dorsey. Het was een van de eerste in het oog springende NFT-aankopen.

De situatie is inmiddels drastisch veranderd: de wekelijkse verhandelde waarde was in juli van dit jaar zo'n 80 miljoen dollar, slechts 3 procent van de waarde op het moment van de piek in augustus 2021. Van de 73.257 NFT-collecties die de website onderzocht, hebben er 69.795 op dit moment een marktwaarde van 0 ethereum. Dat betekent dat 95 procent van de mensen die in het bezit zijn van een NFT-collectie momenteel een waardeloze investering in handen hebben. Dat zijn 23 miljoen mensen.

"Dit laat het ongelooflijke risicovolle karakter zien van de NFT-markt en het onderstreept de noodzaak van zorgvuldig onderzoek voor het doen van dure aankopen", schrijft de site in de analyse.

Van alle NFT-collecties uit het onderzoek is bovendien bijna 80 procent niet verkocht. Dat betekent dat het aanbod van NFT's de vraag ruim overstijgt. "Dit aanbodoverschot creëert een kopersmarkt, waarin potentiële investeerders veeleisender worden en de stijl, zeldzaamheid en mogelijke waarde van NFT's zorgvuldig afwegen voordat een aankoop wordt gedaan." In het onderzoek wordt gesproken van een "zeer speculatieve en volatiele markt".

Daarbovenop is er nog altijd kritiek op de impact die de handel heeft op het milieu. DappGabml vond ruim 195.000 onverkochte NFT-collecties, die samen net zoveel CO2 verbruiken als 2048 huishoudens. Dat komt doordat het proces om een NFT te maken, het toevoegen van een item aan de blockchain, veel elektriciteit vergt.

Hoewel de hype is verdwenen en veel NFT's nu niets waard zijn, denkt dappGambl nog steeds dat NFT's een toekomst hebben. Daartoe moet de technologie historisch relevant zijn, bijvoorbeeld door NFT's te maken van Pokémonkaarten van de eerste editie. Ook kan een NFT op zichzelf een kunstwerk zijn of een praktische toepassing hebben, zoals in de gamewereld.

NOS op 3 maakte twee jaar geleden deze explainer over NFT's:

Opnieuw steekt een techbedrijf veel geld in een AI-startup. Dit keer is het Amazon, dat om te beginnen 1,25 miljard dollar (omgerekend 1,17 miljard euro) neerlegt voor een belang in Anthropic. Het bedrijf heeft z'n eigen chatbot ontwikkeld, genaamd Claude, waarbij sterk de nadruk wordt gelegd op het ontwikkelen van veilige kunstmatige intelligentie.

Het investeringsbedrag van Amazon kan nog verder oplopen naar 4 miljard dollar. Wat Anthropic met het geld precies gaat doen, is niet bekendgemaakt. De kans is groot dat in ieder geval een deel van het geld gebruikt gaat worden voor het financieren van rekencapaciteit in datacenters van Amazon. Anthropic gaat de datacenters van de techgigant als 'primaire' plek gebruiken.

Klanten van Amazons clouddienst, Amazon Web Services, krijgen daarnaast toegang tot de toekomstige taalmodellen van Anthropic. Hun wordt 'vroege toegang' beloofd tot 'unieke functionaliteiten'.

Anthropics chatbot Claude is vooralsnog alleen beschikbaar in de VS en in het Verenigd Koninkrijk.

De deal laat ook zien hoe snel het kan gaan: in februari van dit jaar kwam via de Financial Times een soortgelijke deal naar buiten tussen Anthropic en Google. De zoekgigant bleek eind vorig jaar 300 miljoen dollar te hebben geïnvesteerd voor 10 procent van de aandelen. Overigens zegt de start-up dat er "niks veranderd is" aan de afspraken met Google.

Hoewel Amazon bereid is tot 4 miljard dollar te investeren, is de deal nog altijd klein vergeleken met de samenwerking tussen OpenAI en Microsoft. De softwaregigant investeerde tot nu 13 miljard dollar in de maker van ChatGPT. Belangrijk verschil: OpenAI werkt exclusief met Microsoft voor datacentercapaciteit, Anthropic niet met Amazon.

Anthropic werd in 2021 opgericht door voormalig medewerkers van OpenAI, die het bedrijf te commercieel vonden worden en hun eigen bedrijf een 'AI-veiligheidslab' noemen.

De angst dat hun uitvinding misbruikt kan worden is groot. Een verslaggever van The New York Times, die een aantal weken bij Antropic doorbracht voor een verslag, verwoordde dit door zichzelf te vergelijken met een culinair verslaggever die naar een nieuw geopend restaurant gaat, om vervolgens met medewerkers te praten die het alleen maar willen hebben over voedselvergiftiging.

Ze zijn dus heel bang bij Anthropic dat hun chatbot uit de bocht vliegt. Om dat te voorkomen hebben ze Constitutional A.I. ontwikkeld. Het systeem krijgt een set regels, een grondwet zogezegd, waaraan het zich moet houden. Een tweede systeem moet de uitvoering hiervan vervolgens vervolgens controleren en waardig bijsturen.

Koopjesketen Big Bazar geeft de strijd op. Het winkelbedrijf staakt het verzet tegen faillissementsaanvragen. Dat laat de advocaat van het bedrijf weten.

Al weken hangt het lot van Big Bazar aan een zijden draad. Via de rechtbank probeerde het bedrijf extra tijd te krijgen om afspraken met schuldeisers te maken. Vanmiddag strandde opnieuw zo'n poging. De rechtbank Leeuwarden wees de verzoeken van Big Bazar voor de derde keer af.

Verschillende schuldeisers vragen morgen opnieuw het faillissement aan. En Big Bazar gaat zich daar niet meer tegen verzetten. Als morgen de rechter één van de faillissementsaanvragen toekent, valt het doek voor de winkelketen definitief.

"We hebben gevochten, maar weten waar de grens ligt en die is bereikt", aldus de advocaat van de winkelketen. "De directie had graag de kans gekregen om Big Bazar te laten bestaan in afgeslankte vorm. Het is nu aan de curator."

Zorgmedewerkers die drie jaar geleden in de eerste coronagolf covid kregen en langdurige klachten ontwikkelden (long covid), kunnen zich vanaf vandaag aanmelden bij het ministerie van Volksgezondheid voor een compensatievergoeding.

Langdurig zieke zorgmedewerkers krijgen een eenmalige bedrag van 15.000 euro, als compensatie voor inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid. Ze moeten wel voldoen aan allerlei voorwaarden en de benodigde documenten en verklaringen kunnen overleggen.

Volgens minister Helder van Volksgezondheid gaat het om een groep van circa 1000 mensen, voor wie 33 miljoen euro beschikbaar is. Het loket sluit op 23 oktober.

De compensatieregeling van het kabinet kwam er na lang aandringen door de vakbonden. De FNV is blij dat er nu eindelijk een regeling is, maar noemt de regeling karig, voor te weinig mensen en met veel haken en ogen.

De regeling is alleen voor zorgmedewerkers in zorginstellingen, die in de eerste coronagolf (maart tot en met juni 2020) intensieve zorg verleenden aan covid-patiënten, toen zelf ziek werden en long covid kregen.

De regeling is niet voor het ondersteunend administratief en technisch personeel in de zorg of voor zorgmedewerkers die later covid kregen en daar nog steeds de gevolgen van ondervinden.

Bij een aanvraag moeten soms wel negen documenten worden ingeleverd. Dat zijn onder meer een werkgeversverklaring en het medisch onderzoeksverslag van de verzekeringsarts. Dat kan problematisch worden als de medische diagnose van long covid pas later is gesteld en er tijdelijk weer gewerkt is.

Ook moet er een UWV-keuringsverklaring voor de Wia-arbeidsongeschiktheidsuitkering worden ingeleverd. Dat kan lastig zijn omdat het UWV kampt met lange wachtlijsten voor die keuring.

De FNV heeft moeite met de strenge aanmeldprocedure. "Het is een onhaalbare administratieve drempel. Documenten zijn soms niet beschikbaar en er is te weinig tijd, waardoor mensen onterecht buiten de boot dreigen te vallen", zegt FNV-bestuurder Kitty Jong.

Piloten van KLM leggen vanochtend toch niet hun werk voor een uur stil voor een betere cao. Vakbond VNV had de korte staking aangekondigd, maar KLM meldt dat er gisteravond toch een akkoord is bereikt.

Volgens de luchtvaartmaatschappij zijn de vakbond en KLM het 'op hoofdlijnen' eens geworden. De komende dagen moet het akkoord verder worden uitgewerkt.

Ook moeten de leden van de pilotenvakbond nog akkoord gaan met de nieuwe cao. "We zijn blij dat we uiteindelijk, in constructief overleg, dit resultaat hebben kunnen bereiken", schrijft de luchtvaartmaatschappij op haar website.

VNV had de actie aangekondigd omdat de cao-onderhandelingen erg moeizaam verliepen. VNV eiste een loonsverhoging van gemiddeld 6 procent per jaar, terwijl KLM niet meer dan 5 procent bood. De piloten willen ook betere arbeidsomstandigheden, waaronder meer flexibiliteit in het rooster. Of de piloten hun zin hebben gekregen, is niet bekend gemaakt.

De piloten waren van plan het werk tussen 11 en 12 uur stil te leggen. Hierdoor zouden ongeveer vijftien vluchten op Schiphol vertraging oplopen.

Met een nipte meerderheid stemde de Tweede Kamer donderdag bij de Algemene Politieke Beschouwingen voor een extra verhoging van het minimumloon met 1,7 procent. Wat betekent dit concreet?

Het minimumloon is nu 12,79 euro per uur. Met de verhoging wordt dat 13,50 euro.

De werkelijkheid is iets ingewikkelder, want de hoogte van het minimumloon is gekoppeld aan je leeftijd en het aantal uren dat je werkt. Zo is het uurloon voor een 19-jarige die 36 uur per week werkt anders dan dat van een 21-plusser met een 40-uurscontract. Vanaf 21 jaar stijgt het uurloon niet meer mee met de leeftijd.

Nieuw is dat vanaf 2024 een minimumuurloon wordt ingevoerd. Er geldt dan altijd een vast minimumuurloon voor iedereen die 21 jaar of ouder is. Dit vervangt dan de huidige vaste minimummaand-, week- en daglonen.

In deze tabel van de Rijksoverheid zijn die verschillen te zien. Let wel op dat de bedragen nog niet zijn aangepast aan het besluit van donderdag.

De nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek gaan over 2021. Toen waren er 439.000 banen waarin maximaal het minimumloon werd verdiend. In ruim de helft van de gevallen ging het om banen voor jongeren.

Ook uitzendkrachten en mensen met een migratieachtergrond in verschillende sectoren verdienen vaker een minimumloon, blijkt uit eerder onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Hier kun je op twee manieren naar kijken. In relatief kleine sectoren als vervoer en posterijen is het aandeel werknemers dat het minimumloon verdient het hoogst.

Grotere beroepsgroepen, waar het aandeel lager is, maar in absolute zin veel meer mensen met een minimumloon werken, zijn de horeca en winkels.

Een andere sector waar meer dan gemiddeld mensen werken voor een minimumloon is de uitzendbranche.

Natuurlijk gaan mensen die het minimumloon verdienen erop vooruit, maar de stijging heeft ook invloed op andere inkomensgroepen. Het minimumloon is gekoppeld aan de AOW en de bijstand. Die stijgen mee.

Daarnaast bleek uit hetzelfde CPB-rapport dat de lonen net boven het minimumloon ook omhoog gaan: in de praktijk stijgen die mee. En dat is best een grote groep: ongeveer 20 procent van de werknemers heeft volgens het CPB een loon dat niet hoger is dan 125 procent van het minimum.

De staking bij de drie grootste Amerikaanse autoconcerns breidt zich uit. In 38 fabrieken, verspreid over twintig staten, legden werknemers vrijdag het werk neer. President Biden kiest openlijk de kant van de stakers en brengt dinsdag een bezoek aan Michigan, een staat met een grote auto-industrie.

De staking begon vorige week. Op de eerste dag van de staking legden 13.000 werknemers hun werk neer uit onvrede over het salaris en de arbeidsomstandigheden. Inmiddels doen bijna 19.000 mensen mee.

De staking wordt georganiseerd door vakbond UAW. Die vertegenwoordigt bijna 150.000 werknemers in de auto-industrie, daarvan neemt dus 13 procent deel aan de staking. De stakers werken bij de 'Big Three': Ford, General Motors (GM) en Stellantis (het moederbedrijf van Chrysler).

De bond eist een loonsverhoging van ten minste 36 procent in vier jaar. Andere eisen zijn automatische prijscompensatie en een vierdaagse werkweek.

Biden wees aan het begin van de staking direct op de recordwinsten die de bedrijven maken en stuurde afgevaardigden van het Witte Huis naar de fabrieken om in gesprek te gaan met werknemers.

Vakbond UAW nodigde Biden daarop uit langs te komen. De president liet op X weten de uitnodiging te accepteren. Hij wil zo zijn solidariteit met de stakers betuigen. Volgens persbureau AP heeft geen enkele Amerikaanse president dat in de afgelopen honderd jaar gedaan.

Gesprekken met de autobedrijven leverden deze week geen doorbraak op. "We erkennen dat het Ford menens is om een akkoord te bereiken," zegt vakbondsleider Shawn Fain. "Bij GM en Stellantis is het een ander verhaal." Ook zei hij toch "nog niet klaar te zijn bij Ford".

De bedrijven zeggen dat ze niet kunnen voldoen aan de eisen, omdat ze de komende jaren veel moeten investeren in de transitie naar elektrische auto's. Wel boden ze alle drie een salarisverhoging van rond de 20 procent, maar zonder aangepaste arbeidsvoorwaarden zoals de werknemers eisen. "Zoals we al weken zeggen, gaan we niet eeuwig wachten op eerlijke contracten bij The Big Three", zegt Fain.

De stakingen hebben nu al economische en politieke gevolgen. Zo ontsloeg Ford deze week 600 mensen als gevolg van de staking. Volgens Ford was dat nodig omdat er geen materiaal was, en daardoor ook niet genoeg werk.