Autofabrikant Volkswagen moet een schadevergoeding van 1500 euro betalen aan een eigenaar die eerder een tweedehandse 'sjoemeldiesel' kocht. Dat heeft een rechter in Utrecht bepaald. De consument had destijds een auto gekocht, die manipulatiesoftware bevat, waardoor de wagen schoner leek dan die daadwerkelijk was. Het is volgens de Consumentenbond voor het eerst dat een fabrikant een schadevergoeding moet betalen aan een koper van een tweedehands auto in Nederland.

Het is de derde rechtszaak in een reeks van vier procedures die zijn aangespannen door de Stichting Volkswagen Group Diesel Efficiency (VDGDES) en de Consumentenbond. In de twee zaken van eerder dit jaar werd de autofabrikant veroordeeld tot het betalen van in totaal 6000 euro schade aan de consumenten.

Eind 2015 werd duidelijk dat Volkswagen wereldwijd ruim elf miljoen auto's verkocht had met zogenoemde sjoemelsoftware. Auto's met zulke software voldoen op papier aan de uitstootnormen, maar eenmaal op de weg gaat de software uit en stoten de auto's dus in werkelijkheid meer schadelijke stoffen uit.

De aanschafprijs was daardoor te hoog in vergelijking met auto's die wel voldoen aan de uitstooteisen, en leaserijders betaalden daardoor ook te veel bijtelling. Ook is de sjoemeldiesel veel minder waard dan waarvoor de koper die gekocht heeft, en is er nauwelijks vraag naar de wagens. Met een kentekencheck kom je er namelijk gemakkelijk achter of er gesjoemeld is met de auto.

Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond, wil naar eigen zeggen "korte metten maken" met de handelwijze van Volkswagen: "Ons doel is om het net om VW steeds strakker aan te trekken en het bedrijf zo te bewegen tot een gesprek over een compensatieregeling voor alle Nederlandse gedupeerden."

De rechter stelde verder vast dat het merk zich niet alleen schuldig maakt aan schade voor de consumenten, maar ook aan schade voor het milieu, zegt Dick Bouma, voorzitter van de VDGDES, de stichting die opkomt voor gedupeerden in deze rechtszaken. "De rechter veegt de vloer aan met de zogenaamde duurzame ambities die de autobouwer zegt te hebben", aldus Bouma.

Meerdere stichtingen hebben zaken aangespannen tegen autofabrikanten vanwege deze sjoemelsoftware. In 2021 besloot een Nederlandse rechter dat kopers van de sjoemeldiesels van Volkswagen, Audi, Seat en Skoda recht hebben op compensatie. De volgende rechtszaak van de reeks van vier die zijn aangespannen door de Consumentenbond en de VDGDES is in september, in Den Bosch.

Volkswagen ging eerder in beroep en stelde dat kopers van deze auto's geen financiële schade hebben geleden door de sjoemelsoftware. Dat de auto's meer uitstootten dan gemeld, betekent niet dat consumenten meer gingen betalen, redeneert het bedrijf.

De inflatie deze maand bedraagt 4,6 procent, meldt het CBS. De prijzen gaan iets minder snel omhoog dan vorige maand; in juni was de inflatie 5,7 procent.

De afname kwam vooral door de prijsontwikkelingen van motorbrandstoffen, die verder daalden. Energie, inclusief motorbrandstoffen, werd 21,6 procent goedkoper na een prijsdaling van 16,3 procent in juni.

De prijzen van voedingsmiddelen namen daarentegen wel toe. Zo bedroeg de gemiddelde prijstoename van producten in de supermarkten deze maand 11,6 procent, tegen 12,6 procent in juni. Boodschappen worden dus nog steeds duurder, maar de prijzen gaan minder snel omhoog dan vorige maand.

Het inflatiecijfer van juli geeft de prijsstijgingen weer ten opzichte van dezelfde maand een jaar geleden. Maar het cijfer is wat vertekend door een nieuwe methode die het CBS sinds vorige maand toepast.

Een jaar geleden werd de prijs van nieuwe energiecontracten gebruikt bij het vaststellen van de inflatie. Nu wordt ook gekeken naar lopende contracten. Dat levert een nauwkeuriger beeld op.

Het zou zomaar een scène uit Star Trek kunnen zijn, maar er zijn bedrijven die er heilig in geloven: asteroid mining. Verschillende ondernemingen zijn van plan om zeldzame metalen van asteroïden uit de ruimte naar de aarde te brengen. Hoe werkt dit, is het financieel haalbaar en mag dat zomaar?

Asteroïden zijn rotsachtige objecten die metaal en ijs kunnen bevatten en zich in een baan door ons zonnestelsel bewegen. De afmetingen en vormen ervan variëren aanzienlijk, van rotsblokken van 1 meter doorsnee tot dwergplaneten met een diameter van bijna 1000 kilometer.

Het zijn met name de asteroïden met metaal die commerciële partijen in het vizier hebben. Sommige van die asteroïden zijn potentieel miljarden euro's waard doordat ze platinum group metals (pgm's) bevatten, zoals platina en palladium.

Omdat ze goed bestand zijn tegen slijtage en corrosie zijn pgm's onmisbaar in veel industriële toepassingen. Ze worden gebruikt in auto's, batterijen, mobiele telefoons en medische apparatuur zoals pacemakers.

Omdat pgm's op aarde erg schaars zijn, worden er hoge prijzen voor gevraagd. Een kilo platina kost ruim 30.000 euro. De pgm's zijn afkomstig van ooit ingeslagen asteroïden en liggen over de wereld verspreid. Canada, Rusland, China en Zuid-Afrika zijn landen die over relatief veel van deze metalen beschikken. Onlangs werd er nog een "substantiële hoeveelheid" in Noorwegen gevonden.

Maar de vraag naar deze metalen is nog veel groter, zegt ruimtevaartdeskundige Erik Laan, ook docent ruimtevaartechnologie aan de Hogeschool InHolland in Delft. "Gezien de schaarste op aarde is het logisch dat we in de ruimte naar deze materialen op zoek gaan."

Alleen: hoe krijg je die metalen hier? Volgens Laan is de techniek niet het probleem. "De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA is het drie jaar geleden al gelukt, en een ruimtevaartuig van NASA is momenteel onderweg terug naar aarde met materiaal van een asteroïde."

Een NASA-missie met materiaal van asteroïde Bennu zal over twee maanden weer op aarde landen:

Maar bij die missies ging het om onderzoek. Er werden maar kleine hoeveelheden materiaal meegenomen: JAXA wist 5,4 gram asteroïdestof mee te nemen en NASA is met ruim 60 gram onderweg. Naar verwachting landt het NASA-ruimtevaartuig na een reis van zeven jaar op 24 september weer op aarde. Een commerciële partij is het nog nooit gelukt om een asteroïde te delven.

Volgens Laan is het vooral de vraag of het economisch haalbaar is. De opbrengsten van de 'vangst' moeten groter zijn dan de enorme kosten die met deze projecten gepaard gaan. En omdat missies jaren kunnen duren moeten bedrijven een lange adem hebben, zegt Laan.

Het is de afgelopen jaren wel een stuk goedkoper geworden om naar de ruimte te gaan. Bij ruimtevaartbedrijf SpaceX van Elon Musk kunnen bedrijven via het rideshare-programma een plek op de herbruikbare Falcon 9-raketten kopen.

Bovendien is er vanwege de hoge dichtheid van pgm's niet veel volume nodig om tot grote opbrengsten te komen. Een blok platina ter grootte van een koelbox is op basis van de huidige prijs ruim 10 miljoen euro waard. Het is wel belangrijk om aanwezige metalen op de asteroïde te kunnen filteren met apparatuur; het grootste gedeelte van het asteroïdemateriaal is waardeloos.

De commerciële ruimteschepen die dit mogelijk moeten maken wegen ongeveer 200 kilo. Met dat gewicht kost een ritje op de Falcon 9 tegenwoordig zo'n 1,3 miljoen euro. Dat is echter maar een fractie van de totale kosten van een delvingsmissie. Om de kosten voor onderzoek, personeel en onderhoud terug te verdienen zou het delven op grote schaal moeten plaatsvinden om rendabel te zijn.

Eén van de partijen die hiermee bezig zijn, is het in Delft opgerichte Karman+. Dit bedrijf is naar Denver verhuisd omdat er in die regio meer ruimtevaartbedrijven actief zijn en er positief op de plannen is gereageerd. Het bedrijf is van plan om een monster van een kilo terug naar aarde te brengen op een eerste missie, en haalde in maart dit jaar nog 25 miljoen dollar op voor zijn plannen.

Andere partijen die onderzoeken hoe ze kunnen gaan delven zijn AstroForge, TransAstra en Deep Space Industries. AstroForge is het verst: het bedrijf wil nog dit jaar twee verkennende missies uitvoeren om in de ruimte een sonde te testen. Voor het eind van het decennium wil het bedrijf de eerste metalen naar aarde brengen. Door heel veel kleine mijnbouw-sondes te sturen moet de operatie uiteindelijk rendabel worden.

Hoe lang het nog duurt voordat er echt winst gemaakt kan worden? TransAstra, dat raketbrandstof in de ruimte wil winnen, denkt al binnen een decennium op grote schaal actief te kunnen zijn. Deskundigen denken dat het nog wel een paar jaar langer gaat duren, maar dat het gaat gebeuren, daar twijfelen ze niet aan.

Maar zelfs als het delven van asteroïden winstgevend blijkt te zijn, is het de vraag of het zomaar is toegestaan om zeldzame metalen naar de aarde te halen. Hemellichamen zijn niemands eigendom. Er zijn wel landen, zoals Luxemburg en de Verenigde Staten, die het delven van asteroïden voor commercieel gebruik expliciet hebben goedgekeurd in hun nationale wet.

Het onderwerp staat ook op de agenda van de Verenigde Naties. Tot een algemene overeenkomst over het delven van asteroïden is het echter nog niet gekomen.

Automobilisten zullen momenteel met weinig plezier richting benzinepomp rijden. De adviesprijs voor een liter Euro95 nadert de 2,20 euro. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers was de adviesprijs begin deze maand nog iets meer dan twee euro.

Mede door de gestage stijging van de olieprijzen gaan de prijzen aan de pomp omhoog. De olieprijzen stijgen al een week of vijf op rij, de langste rally sinds de invasie van Oekraïne door Rusland. Dat komt door toenemend optimisme over de wereldeconomie en een krapper aanbod op de oliemarkt.

Diesel kost inmiddels 1,87 euro per liter. Dat was begin juli nog 1,76 euro. Pomphouders kunnen wel afwijken van de adviesprijzen van de grote oliemaatschappijen. Adviesprijzen worden vaak gevraagd door de bemande tankstations lang de snelweg, met ook vaak een grote pompshop. Langs binnenwegen liggen vaak onbemande tankstations die soms twee dubbeltjes minder vragen voor een liter brandstof.

Paul van Selms, analist van UnitedConsumers, verwacht dat de prijzen aan de pomp waarschijnlijk nog verder gaan stijgen de komende weken. "Al blijft het wel lastig te voorspellen", voegt hij eraan toe.

De Europese Commissie gaat onderzoeken of Microsoft Europese concurrentieregels heeft overtreden met de communicatiesoftware Teams. Het bedrijf heeft het programma toegevoegd aan het bestaande softwarepakket, Office 365. De vraag is of de techgigant hiermee concurrentie buitenspel zet.

De aanvankelijke aanklacht bij de Europese Commissie kwam van Slack, een ander communicatieplatform, dat Microsoft heeft beschuldigd van een 'illegale' koppeling van Teams aan het 'marktdominante' Office 365. Omdat veel bedrijven al gebruikmaken van dat bekende kantoorsoftwarepakket, is de stap om ook Teams te gebruiken niet zo groot.

Het verontrust de commissie met name dat Teams een voordeel op de markt zou hebben omdat klanten niet kunnen kiezen of ze het programma wel of niet bij het pakket willen hebben. Consumenten krijgen het automatisch als zij Office 365 aanschaffen, waardoor andere bedrijven minder kans zouden hebben op de markt.

De aanklacht van Slack kwam tijdens de coronapandemie in juli 2020, toen de communicatieplatforms een essentiële rol speelden voor de vele thuiswerkers. Teams kreeg er toen in korte tijd miljoenen gebruikers bij. Het aantal dagelijkse gebruikers steeg van 44 miljoen in maart 2020 naar 75 miljoen in april van dat jaar.

Internet Explorer

De Europese Commissie deed al eerder onderzoek naar Microsoft in een soortgelijke zaak. Het bedrijf had webbrowser Internet Explorer toen gekoppeld aan Windows, waarmee gebruikers ook een keuze werd ontnomen. De zaak werd uiteindelijk in 2009 beslecht. Microsoft gaf haar klanten toen meer browseropties.

In 2013 kreeg Microsoft een boete van 561 miljoen euro omdat het bedrijf klanten nog steeds niet genoeg browsers aanbood.

Microsoft zegt in een reactie het werk van de Europese Commissie en hun eigen verantwoordelijkheid in de zaak zeer serieus te nemen. "We zullen blijven samenwerken met de Commissie en ons blijven inzetten voor het vinden van oplossingen die haar zorgen wegnemen."

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft, zoals verwacht, opnieuw de rente verhoogd. Vanaf 2 augustus komt er 0,25 procentpunt bij, waarmee de rente uitkomt op 3,75 procent. Dat is een evenaring van de hoogste rente ooit van de belangrijke beleidsrente van de centrale bank. In oktober 2000 stond de ECB-rente een halfjaar op 3,75 procent.

Het is al de negende keer in een jaar tijd dat de rente omhoog gaat. De nieuwe verhoging is bedoeld om de inflatie, die in de ogen van de ECB nog altijd te hoog is, te beteugelen. De ECB wil dat die uitkomt op 2 procent. In een toelichting schrijft de ECB dat de hoge inflatie weliswaar afneemt, maar dat het doel van 2 procent dit jaar niet wordt gehaald. Om de prijzen te laten dalen, wordt geld lenen daarom duurder.

Het is de vraag of de ECB het bij de 3,75 laat of de rente in september opnieuw verhoogt. "Dit kan van maand op maand veranderen. We kunnen stoppen, we kunnen verhogen", zei ECB-president Christine Lagarde op de persconferentie in Frankfurt. Daarmee verandert de toon van de ECB, wat voor de financiële markten een belangrijk signaal is.

Waar Lagarde een maand geleden verklaarde dat "er nog een weg te gaan is" om de inflatie te beteugelen, zei ze nu dat de ECB op basis van economische gegevens "zal kijken of er nog een weg is en hoe lang die is". Lagarde verwees daarbij naar eurolanden. Die moeten van de ECB hun steun aan de economie afbouwen en fiscale hervormingen doorvoeren die de economie productiever maken en overheidsschulden terugdringen. "Anders komt er een sterker monetair antwoord."

Tegen Europese burgers zei Lagarde dat de ECB vooruitgang boekt in het bestrijden van de hoge inflatie. "Ik ben er zeker van dat als mensen boodschappen doen, de tank vullen en de energierekening betalen, zij zien dat de rekening niet hetzelfde is als zes maanden geleden. Maar kraaien we victorie? Nee."

Op basis van alle gegevens besluit de ECB volgens Lagarde in september of en wat er nog moet gebeuren met de rente. Zij herhaalde dat de ECB er alles aan zal doen om de hoge inflatie "te doorbreken". "Op basis van de data en onze inschatting hiervan besluiten we in september wat we nog moeten doen. Daar kijken we met een open blik naar."

Olie- en gasbedrijf Shell heeft in het tweede kwartaal van dit jaar een stuk minder verdiend dan een jaar geleden. Onderaan de streep was de winst 3,1 miljard euro. In dezelfde tijd vorig jaar boekte Shell nog een recordwinst van 18 miljard euro. Die recordwinst kwam toen ook door het terugdraaien van eerdere afschrijvingen.

De winst daalt vooral vanwege de zakkende olie- en gasprijzen. Zo is de inkoopprijs van gas op de Amsterdamse TTF-markt nu zo'n 30 euro per megawattuur, terwijl die een jaar geleden boven de 150 euro per megawattuur was. Shell profiteerde toen flink van de gestegen prijzen. In augustus vorig jaar bereikte de handelsprijs van gas zelfs een korte piek van boven de 300 euro.

Sinds december vorig jaar daalt de gasprijs, waardoor Shell minder verdient. Ook hield het bedrijf dit kwartaal minder over aan het raffineren van olie.

Shell wil de waarde van het aandeel opkrikken en kondigde daarom vorige maand aan aandeelhouders meer te gaan belonen. Shell vindt dat het bedrijf ondergewaardeerd is ten opzichte van de concurrentie. Om dat te veranderen sneed het bedrijf in de kosten en verhoogde het dividend met 15 procent.

In het afgelopen kwartaal heeft Shell in totaal 5,6 miljard dollar aan aandeelhouders uitgekeerd, waarvan 2 miljard direct in dividend en 3,6 miljard door eigen aandelen in te kopen.

Het bedrijf kondigt nu opnieuw aan eigen aandelen in te kopen voor 3 miljard dollar de komende maanden. Daar komt, als het aan Shell ligt, later dit jaar nog 2,5 miljard dollar bij.

Vorige maand kondigde de dit jaar aangetreden bestuursvoorzitter, Wael Sawan, ook aan toch niet minder olie te gaan oppompen. In 2021 kondigde Shell nog aan dat de olieproductie jaarlijks met 1 à 2 procent zou afnemen, en dat de piek in 2019 lag. Toen stond de Nederlander Ben van Beurden nog aan het roer van het bedrijf. Shell zegt dat het reductiedoel inmiddels behaald is.

Shell heeft de overtuiging dat olie en gas ook op de langere termijn belangrijk blijven voor energie, en denkt dat de vraag naar fossiele energie alleen geleidelijk afneemt. Daarom investeert het bedrijf de komende jaren 40 miljard dollar in olie en gas, tegenover 10 tot 15 miljard dollar die geïnvesteerd wordt in koolstofarmere energieoplossingen.

Wie op de middelbare school economieles kreeg, heeft geleerd dat flinke prijsstijgingen worden afgeremd door de rente te verhogen. Dat deed de Europese Centrale Bank (ECB) in precies een jaar tijd al acht keer, en vandaag waarschijnlijk voor de negende. In de economieboeken staat immers dat consumenten en bedrijven bij een hogere rente de hand op de knip houden. En minder vraag leidt tot dalende prijzen.

Maar of je met dit antwoord nu nog een voldoende krijgt op een eindexamen, dat valt te bezien. Want hoewel de ECB de rente in een jaar tijd van 0 naar 3,5 procent bracht, stagneert de economie weliswaar, maar de inflatie is nog altijd veel te hoog. In juni stegen de prijzen in Nederland nog met 6 procent. Het zorgt ervoor dat de druk op de ECB om door te zetten hoog blijft.

"Als de ECB zó hard op de rem gaat staan, dan vraag je je af: wie gaat er uiteindelijk als eerste door de voorruit?", vraagt een bankier aan de Amsterdamse Zuidas zich af.

De naar 3,5 procent gestegen ECB-rente is in eerste instantie prettig nieuws voor spaarders. Maar voor consumenten en zeker voor bedrijven die een lening nodig hebben voor een nieuw huis of een investering wordt het moeilijker. Dat bewijst onderzoek van de ECB naar de kredietverlening bij Europese banken. Die stagneert door de stijgende rente. Maar stilgevallen is die nu ook weer niet.

Dat komt doordat de ECB-rente belangrijk is, maar niet alles bepaalt bij kredietverlening. "Dat weet je als je de economieboeken vroeger heel goed hebt doorgelezen", zegt Marieke Blom, hoofdeconoom van ING. "Een bedrijf ziet de rentekosten stijgen, maar als de omzet ook hoger is door prijsstijgingen doet dat minder pijn. En we zien nu een jaar enorme renteverhogingen, maar een inflatie die nog hoger is."

Daar komt bij dat een verandering in monetair beleid niet direct terug te zien is in de economie. Een bedrijf merkt pas wat van de hogere rente als ze een nieuwe lening afsluiten óf een oude lening moeten herfinancieren "Het duurt altijd twaalf tot achttien maanden voor je het volledige effect van een renteverhoging bij een centrale bank terugziet. De eerste van de ECB is van twaalf maanden geleden. Dus je zou de komende maanden wat meer moeten merken."

Omdat de economie onzeker is maken banken zich wel grotere zorgen over wanbetalers, zo bleek dinsdag ook uit het ECB-onderzoek naar kredietverlening. Stap voor stap merken bedrijven dat de lat om een lening te krijgen omhooggaat. Econoom Jan-Paul van de Kerke van ABN Amro wijst naar de vastgoedsector. "Als ontwikkelaars door de gestegen prijzen en rente niet genoeg kopers krijgen, dan worden projecten afgeblazen."

Directeur Peter Rikhof van overnameplatform Brookz merkt verandering, maar geen stilgevallen markt. "In het midden- en kleinbedrijf brengen investeerders voor een overname doorgaans veel eigen geld mee. Onderhandelingen duren langer en de hogere rente heeft een dempend effect. Maar we zien dat er nog steeds veel geld beschikbaar is. Uiteindelijk komen ze er wel uit."

En dus lijkt de ECB gas te blijven geven om de economie te remmen. De meeste economen rekenen vandaag op een nieuwe verhoging van 0,25 procent. "Dat is een done deal", denkt Blom van ING.

Hoofdeconoom Gilles Moëc van AXA Group hoopt dat ECB-president Christine Lagarde vandaag ook vertelt dat het voorlopig mooi is geweest. "Er ontbreekt nu nog een belangrijk element voor de ECB om de renteverhogingen na juli stop te zetten", vindt hij.

Blom durft niet te zeggen of de ECB het na vandaag bij de verwachte 3,75 procent zal laten. "Het zijn geen normale economische tijden en centrale banken willen toch op safe spelen. Lagarde moet vooral duidelijk maken dat het volledig buiten kijf staat dat de ECB de inflatie serieus bestrijdt."

Gisteravond verhoogde het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, de rente al. Die ging van 5,25 naar 5,5 procent. Dat is het hoogste niveau sinds 2001.

Er loopt een strafrechtelijk onderzoek naar de mogelijke overtreding van de nieuwe statiegeldwet door bierbrouwer Heineken. Dat bevestigt een woordvoerder van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie in Amsterdam na berichtgeving van het AD.

Het onderzoek is gestart naar aanleiding van een aangifte die milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux op 26 april deed, bevestigt het OM. In welke fase het onderzoek zich bevindt, kan de woordvoerder van het Functioneel Parket niet zeggen. "Een aangifte wordt eerst bestudeerd en dan wordt gekeken of vervolgstappen mogelijk zijn. Die zijn nu gestart." Over een lopend onderzoek wil justitie geen details kwijt.

Om zwerfafval te verminderen zijn drankproducenten sinds april verplicht om blikjes te verkopen met 15 eurocent statiegeld. Bij controle bleek dat Heineken na die datum doorging met het vullen van blikjes zonder statiegeldlogo. De Inspectie Leefomgeving en Transport tikte de bierbrouwer hierover op de vingers. Heineken sprak toen zelf van een misverstand.

Recycling Netwerk Benelux gelooft die uitleg niet, en deed eind april aangifte tegen Heineken, laat directeur Rob Buurman aan de NOS weten. "Dit is de grootste bierbrouwer van Nederland, die alle wetten precies kent. Wij denken dat Heineken bewust de wet heeft overtreden", zegt Buurman. Volgens hem mogelijk met het oog op Koningsdag. "In de schappen stonden bierblikken met statiegeld, behalve die van Heineken. Daar hoort niet alleen een boete bij, maar ook een strafrechtelijk onderzoek."

Het bericht dat dit onderzoek inmiddels is gestart, verrast Buurman enigszins, omdat hij naar eigen zeggen zelf nog niets van justitie terug had gehoord. "Ik hoorde het pas van een verslaggever van het AD. Er zal moeten blijken wat er nu gebeurt."

Heineken laat weten op de hoogte te zijn van het onderzoek en hierover contact te hebben gehad met het OM. "We kijken met vertrouwen uit naar de uitkomst van het onderzoek. We zien het als een mogelijkheid om duidelijkheid te scheppen over de verwarring die is ontstaan", schrijft het bedrijf in een reactie. Heineken zegt "er alles aan te doen om het systeem voor statiegeld op blik tot een succes te maken".

Mag Ajax een speler uit de Russische competitie kopen terwijl er allerlei sancties gelden? Die vraag is actueel nu er in Amsterdam naar verluidt serieuze interesse bestaat voor Eduard Spertsyan van FK Krasnodar en daar de nodige kritiek op komt. "Ajax moet zich ver houden van geldstromen met een Russische partij", zegt David Tomic van de Vereniging voor Effectenbezitters (VEB) bijvoorbeeld.

Dit weekend zou technisch directeur Sven Mislintat van Ajax rond de 10 miljoen euro hebben geboden op de Armeense Spertsyan, meldden verschillende transferjournalisten op Twitter. Ook voor Oekraïner en oud-profvoetballer Evgeniy Levchenko reden om te waarschuwen. "Russische clubs betalen belasting, dus alle clubs die zaken doen met Russische clubs leveren indirect een bijdrage aan de economie", zegt hij. "Die is heel erg verweven met de politiek. Dus dan steun je dus indirect de oorlog en heb je bloed aan je handen."

FK Krasnodar is een vrij jonge club uit de gelijknamige stad in het zuiden van Rusland, dichtbij de Krim en Georgië. Sergei Galitskiy, miljardair en eigenaar van retailimperium Magnit, is de oprichter en eigenaar. Galitskiy staat op de Oekraïnse sanctielijst, maar komt niet voor op de sanctielijst van de Europese Unie.

"Dat betekent dat zaken doen met die club niet is gesanctioneerd", zegt sanctierechtadvocaat Heleen over de Linden. Wel is het volgens haar belangrijk dat achter de schermen bij de club niet eigenlijk de Russische staat of personen die wél op de sanctielijst staan het voor het zeggen hebben. "Want dan gelden de sancties alsnog." De NOS heeft niet kunnen achterhalen hoe de structuur van FK Krasnodar precies in elkaar zit.

Het is aan Ajax om die structuur goed in kaart te brengen, zegt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), dat een loket heeft voor bedrijven die zaken (willen) doen in Rusland. "Ze zullen gedegen onderzoek moeten doen naar de eigendoms- en zeggenschapsstructuur van de club en onder andere moeten nagaan of er sancties gelden tegen de aandeelhouders."

Als het zover komt, kan ook het daadwerkelijk overmaken van geld ingewikkeld worden, denkt Over de Linden. "De meeste Russische banken zijn afgesloten van het internationale betalingssysteem SWIFT. Dan moet het dus bijvoorbeeld via een bank in Dubai gaan." Maar ook dat mag niet als de bank van de Russische club op de sanctielijst staat, zegt RVO.

Het is overigens niet zo dat Ajax de enige Europese club is die in oorlogstijd naar de Russische competitie kijkt voor nieuwe spelers. Vorig jaar kocht PSV Guus Til van Spartak Moskou en Feyenoord wilde de succesvol van Dynamo Moskou gehuurde Pool Szymansk graag langer voor de club behouden. Hij vertrok uiteindelijk twee weken geleden naar het Turkse Fenerbahçe. Ook is op Transfermarkt.nl te zien dat clubs uit andere Europese landen zoals Frankrijk, Italië en Portugal deze transferzomer een speler uit Rusland haalden.

Levchenko richt zijn oproep dan ook aan alle clubs. "Het is bovenal een morele kwestie", zegt hij. "Met de meeste clubs kun je wel constructies verzinnen waarbij je zaken doet met een derde partij. Maar je moet je realiseren wat het voor je imago betekent."

De in Oekraïne geboren oud-voetballer benadrukt dat hij op persoonlijke titel spreekt en hij niet neutraal naar de kwestie kijkt. Hij is ook voorzitter van de Vereniging van Contractspelers. "Met die pet op vind ik het zielig voor de spelers die daar zitten en weg willen."

Ajax laat weten nooit op transfergeruchten te reageren.

Autofabrikant Stellantis boekte een recordwinst van 10,9 miljard euro in het eerste half jaar van 2023. Het Amerikaans-Europese bedrijf is onder andere bekend van Peugeot, Opel, Jeep en Fiat. De nettowinst steeg met 37 procent. De problemen in de aanvoerketen lijken grotendeels opgelost.

Behalve dat er minder problemen waren bij de toelevering van producten, hanteerde de autofabrikant ook hogere prijzen. Daardoor kon een hogere winst worden behaald, al meldt de CEO van het bedrijf aan persbureau Bloomberg dat er in augustus nog wel wat dingen moeten worden opgelost. Hij doelt daarmee op de achterstallige bestellingen waarop sommige klanten nog steeds wachten.

Ook het Duitse automerk Porsche boekte het afgelopen half jaar een hogere winst. Met een stijging van elf procent kwam die uit op bijna 3,9 miljard euro. Vooral enkele SUV-modellen van het bedrijf liepen goed.

De afgelopen jaren kampten veel autofabrikanten met een chiptekort, waardoor in de productieketen van auto's enorme vertragingen ontstonden.

Voorlopig wordt er geen toestemming gegeven voor het winnen van metalen op de bodem van de oceaan voor batterijen van elektrische auto's. Dat hebben 36 landen, waaronder Nederland, besloten op een VN-bijeenkomst in Jamaica. Het besluit wordt naar verwachting de komende dagen bekrachtigd door alle 167 landen die deelnemen aan de conferentie.

Bedrijven, waaronder het Nederlandse offshorebedrijf Allseas, staan klaar om schaarse metalen als kobalt en nikkel te gaan winnen op 4,5 kilometer diepte in de Stille Oceaan. De meeste landen vinden dat er nog te weinig bekend is over de effecten op het zeeleven om toestemming te geven voor diepzeemijnbouw.

Al sinds 1994 wordt er in VN-verband gesproken over de voorwaarden voor diepzeemijnbouw, maar tot nu toe zonder resultaat. De meeste metalen liggen in internationale wateren. Ze zijn dus van niemand en van iedereen, vandaar dat landen in VN-verband een oplossing zoeken. Inmiddels dringt de tijd. Landen en bedrijven die een vergunning aanvragen om grondstoffen te winnen, moeten volgens het zeerecht binnen twee jaar antwoord krijgen.

Zo'n verzoek is op 9 juli 2021 gedaan door het eilandstaatje Nauru in de Stille Oceaan, voor het Canadese mijnbouwbedrijf The Metals Company, dat samenwerkt met het Nederlandse offshorebedrijf Allseas. Het gaat om de winning van zogenoemde mangaanknollen, die op 4,5 kilometer diepte los op de bodem van oceaan liggen.

De mangaanknollen worden gewonnen in de Stille Oceaan halverwege Mexico en Hawaï, in een gebied ter grootte van de helft van Europa. Deze zogenoemde Clarion-Clipperton-Zone ligt op twee breuklijnen. De kostbare metalen zijn miljoenen jaren geleden vrijgekomen bij een onderzeese vulkaanuitbarsting, afgekoeld in het oceaanwater en vervolgens in klonten zo groot als aardappels op de zeebodem terechtgekomen, waar ze nu voor het oprapen liggen.

De grondstoffen voor het maken van batterijen voor elektrische auto's moeten op 4,5 kilometer diepte worden verzameld, en de techniek om dat te doen is ontwikkeld door Nederlandse bedrijven als Koninklijke IHC en Allseas. Eind vorig jaar is Allseas er tijdens een proef als eerste in geslaagd om deze mangaanknollen naar boven te halen en op te slaan aan boord van hun schip.

Kijk hier naar de video over de eerste succesvolle winning van schaarse metalen voor batterijen in de Stille Oceaan:

Op dit moment wordt in Nederland gewerkt aan apparatuur om vanaf 2025 op grote schaal kobalt, nikkel, mangaan en koper te gaan winnen. Bedrijven zijn ondanks hoge kosten geïnteresseerd in de winning van deze metalen op de oceaanbodem. Er dreigt de komende jaren namelijk een groot tekort aan metalen voor batterijen door de toename van het aantal elektrische auto's.

Hoewel de mangaanknollen los op de bodem van de oceaan liggen, betekent dat volgens wetenschappers niet dat winning geen schade aan het zeeleven aanricht. Actiegroepen als Greenpeace verzetten zich fel tegen de diepzeemijnbouw.

Mensen kunnen niet tot 4,5 kilometer diepte duiken en er is ook geen licht op de oceaanbodem. Daarom is er inmiddels meer kennis over het heelal dan over het leven in de diepzee. Zowel offshorebedrijven als wetenschappers maken nu gebruik van robots met felle lampen om te kijken wat er op de zeebodem gebeurt. Inmiddels is bekend dat er meer leven op grote diepte is dan vroeger werd aangenomen.

Wat er allemaal leeft en in hoeverre diepzeemijnbouw blijvende schade aanricht, is onderwerp van onderzoek en discussie. Wetenschappers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) zijn betrokken bij Europees onderzoek en reizen regelmatig naar de Stille Oceaan. De voorlopige conclusie van de onderzoekers is dat er te weinig kennis is over de effecten van diepzeemijnbouw.

Kijk hier naar beelden van het onderzoek van Nederlandse wetenschappers naar het zeeleven op 4 kilometer diepte in de Stille Oceaan:

Nederland vindt dat de tweejaarsregel voor het krijgen van antwoord op een verzoek om metalen te winnen, niet betekent dat de VN automatisch moet instemmen met het verzoek van The Metals Company en Allseas. Dat heeft het kabinet voorafgaand aan de vergadering op Jamaica al bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer.

Dat standpunt lijkt nu dus te worden overgenomen door de VN-organisatie voor diepzeemijnbouw. Daarmee blijft de besluitvorming voorlopig in internationaal juridisch drijfzand zitten. Tot ongenoegen van de fanatieke tegenstanders zoals Greenpeace, die pleiten voor een absoluut verbod, en tot teleurstelling van de bedrijven die met de winning van metalen willen beginnen.

KLM en andere vliegmaatschappijen willen dat de Hoge Raad uitspraak doet over het kabinetsbesluit dat Schiphol moet krimpen naar 460.000 vluchten per jaar. Begin deze maand oordeelde het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep in het voordeel van de Staat.

"De uitspraak van het gerechtshof leidt tot onduidelijkheid en daarmee onzekerheid voor reizigers en de sector. Het is in strijd met nationale, Europese en internationale regelgeving", aldus KLM. "Het is onduidelijk wanneer, hoe en op welke manier het arrest zal worden uitgevoerd en wat het betekent voor het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol. Het is voor alle betrokken partijen belangrijk dat deze duidelijkheid er komt."

Nu mogen er jaarlijks nog 500.000 vluchten landen en vertrekken op Schiphol. Het kabinet wilde dat terugbrengen naar 460.000 vluchten per jaar vanwege geluidshinder voor omwonenden. Geluidsnormen worden al jaren overschreden, maar dat werd jarenlang gedoogd. Vorig jaar zei het kabinet te willen stoppen met gedogen. En als de bestaande geluidsnormen worden gehandhaafd, blijft er nog maar ruimte over voor 440.000 vluchten per jaar. Het kabinet wil met de krimp naar 460.000 een eerste stap zetten.

De vliegmaatschappijen startten een kort geding om de vermindering tegen te houden. De eerste rechter gaf hen gelijk. Volgens Europese regels zijn er procedures die doorlopen moeten worden wanneer een luchthaven krimpt. Inspraak van verschillende partijen, bijvoorbeeld. Die procedures waren niet gevolgd dus mocht de krimp niet doorgaan, oordeelde de rechter.

Minister Harbers van Infrastructuur ging in hoger beroep tegen die uitspraak en kreeg van het gerechtshof gelijk: die zei dat die procedure in dit geval niet doorlopen hoeft te worden omdat er vanwege de overschrijding van de geluidsnormen de afgelopen jaren in feite sprake was van een illegale situatie.

Nu gaan de vliegmaatschappijen dus in cassatie tegen die uitspraak. Dat betekent dat de hoogste rechter van het land, de Hoge Raad, zich erover moet uitspreken. Wanneer de zaak bij de Hoge Raad komt is nog onduidelijk. Het kabinet wilde het krimpplan op z'n vroegst na maart volgend jaar uitvoeren.

Niet eerder kreeg Spotify er in één kwartaal zoveel nieuwe gebruikers bij, veel meer dan het streamingbedrijf had verwacht. De kanttekening daarbij is dat het vooral gaat om mensen die de app gratis gebruiken. Bovendien is het bedrijf nog altijd zwaar verlieslijdend. De cijfers komen een dag nadat het bedrijf een prijsverhoging aankondigde voor abonnees.

Het verlies kwam uit op 302 miljoen euro. Dergelijke rode cijfers schreef het bedrijf in 2020 voor het laatst, aan het begin van de coronacrisis. Alleen in 2018 was het verlies in een kwartaal nog groter. De omzet viel met 3,17 miljard euro licht lager uit dan verwacht.

Spotify verdient verreweg het meeste geld aan betalende gebruikers, maar de grootste groep die de app gebruikt doet dit nog altijd gratis; zij krijgen advertenties te horen. Sinds begint dit jaar heeft het platform in totaal meer dan een half miljard maandelijks actieve gebruikers.

Europa is voor het eerst niet meer de grootste markt voor Spotify. Die eer valt nu ten deel aan wat het bedrijf 'de rest van de wereld noemt'. Andere categorieën zijn Noord-Amerika en Latijns-Amerika. Die markten zijn ongeveer even groot. Als het aankomt op betalende abonnees, liggen de verhoudingen wél anders. Daar is Europa nog altijd veruit de belangrijkste inkomstenbron.

Spotify tastte het afgelopen kwartaal met 44 miljoen diep in de buidel om een punt te zetten achter enkele dure podcasts, zoals die van Harry en Meghan. Spotify's hoofd podcastinnovatie liet zich vervolgens uitermate kritisch uit over die twee. Podcasts zijn al enkele jaren een belangrijk onderdeel van Spotify's groeistrategie. Het bedrijf heeft er vele honderden miljoenen dollars in gepompt.

De stroppenpot liep nog verder op omdat 83 miljoen opzij moest worden gezet voor afschrijvingen op kantoorpanden door bezuiniging op personeel. Die twee bedragen samen verklaren deels het verlies.

De failliete modeketen Score maakt mogelijk in een andere vorm een doorstart. De MFG Group, die meerdere geplaagde modeketens zoals McGregor, SuperTrash, Claudia Sträter en Miss Etam inlijfde, heeft met de curator een afspraak gemaakt om in eerste instantie de voorraden van Score te gaan verkopen.

MFG Group zal het merk Score niet overnemen en de vorige maand omgevallen winkelketen ook niet voortzetten. Het bedrijf van ondernemer Martijn Rozenboom gaat de kledingvoorraden van Score van de hand doen en ondertussen onderzoeken wat er "op een andere wijze" nog meer kan.

"De komende weken zullen in het teken staan van het afbouwen van voorraden en helaas sluiten van een aantal winkels", zo staat in een bericht aan het personeel. "Dit biedt wellicht een nieuwe kans voor de toekomst en de mogelijkheid om gezamenlijk nog een succesvolle periode af te sluiten."

In juni gingen Score en het tot hetzelfde bedrijf behorende kledingmerk Chasin' failliet. De twee hadden op dat moment samen meer dan 50 winkels, een webshop, verkooppunten in het buitenland en 450 personeelsleden. Vorige week nam de JOG Group, bekend van onder meer Jeans Centre, Chasin' over.

De omzet en winst van uitzendconcern Randstad daalt voor het tweede kwartaal op rij in vergelijking met vorig jaar. Vorig jaar boekte het bedrijf recordresultaten door een enorme vraag naar personeel. Dat is nu minder.

De omzet kwam uit op 6,4 miljard euro, zo'n 400 miljoen euro minder dan een jaar eerder. Er werken via Randstad in Nederland ruim 56.000 mensen. Het bedrijf zegt verder dat het moeilijker is om mensen te vinden dan vijf jaar geleden, zowel voor het concern zelf als voor de partijen die met het uitzendbureau werken.

Randstad spreekt van "solide resultaten" in tijden van "uitdagende condities in al onze markten". Wel stelt het bedrijf dat de situatie stabiliseert, er waren in het tweede kwartaal ongeveer net zoveel mensen namens Randstad aan het werk als in het eerste kwartaal van dit jaar. In totaal zo'n 600.000 wereldwijd.

De grootste groei van Randstad zit momenteel in Azië, goed voor 642 miljoen euro. Noord-Amerika daalt de omzet het hardst, die komt 14 procent lager uit dan een jaar eerder. Nederland zit met 9 procent minder ook aan de onderkant.

De kans bestaat dat Unilever zijn Russische divisie moet sluiten of deels en misschien zelfs volledig afschrijven. Hoe groot die kans is en op welke manier is niet duidelijk, schrijft het Britse levensmiddelenbedrijf in de cijfers over het eerste halfjaar van 2023.

In het verslag herhaalt Unilever dat de toekomst van de Russische tak onzeker is, en dat de kans bestaat dat de activiteiten in Rusland "niet kunnen worden voortgezet", waarmee de winsten en omzet van de tak in rook opgaan.

De Nederlandse topman Hein Schumacher zegt in gesprek met journalisten dat Unilever "financieel niet wil bijdragen" aan de Russische oorlogskas. Hij vreest dat dit wel gebeurt als Unilever de stekker uit de divisie in Rusland trekt. Schumacher verwijst naar de Russische takken van het Franse voedingsmiddelenconcern Danone en de Deense bierbrouwer Carlsberg, die vorige week werden genationaliseerd.

Unilever heeft vier fabrieken en 3000 werknemers in Rusland. Na invoering van de Europese sancties tegen Rusland vanwege de inval in Oekraïne besloot het bedrijf de divisie los te zetten van de rest van de groep. "Om te voorkomen dat ons bedrijf direct of indirect in handen van de Russische staat terechtkomt, en het helpen beschermen van onze mensen", aldus het bedrijf.

Achter de schermen werd gezocht naar een koper. Dat deden ook het Franse voedingsmiddelenconcern Danone en de Deense bierbrouwer Carlsberg voor hun Russische divisies. Vorige week bleek dat de Russische overheid de controle over het Russische Danone en Carlsberg heeft overgenomen. De bedrijven zouden in handen zijn gekomen van oligarchen uit de kring van president Poetin.

Onduidelijk is of deze gebeurtenissen Unilever hebben bewogen vanaf nu rekening te houden het risico dat de Russische divisie verloren kan gaan. De omzet van de tak maakt 1,5 procent uit van de totale omzet van het concern.

In de eerste zes maanden van dit jaar verkocht Unilever wereldwijd bijna 10 procent meer ijsjes, schoonmaakmiddelen en deodorant. De omzet steeg met ruim 3 procent naar 30,4 miljard euro.

De Nederlandse online bank Bunq heeft opnieuw een investering opgehaald. Het gaat om 44 miljoen euro, waarmee het totaal opgehaalde kapitaal dit jaar uitkomt op 100 miljoen euro. Het geld wordt bijeenbracht door onder meer een Britse investeerder en oprichter Ali Niknam. De waarde van het bedrijf wordt nu geschat op 1,65 miljard euro.

De bank meldt verder nu in heel Europa 9 miljoen klanten te hebben die samen 4,5 miljard euro bij de bank hebben gestald. Bunq maakte in het laatste kwartaal van vorig jaar voor het eerst winst en verwacht dit jaar ook over het gehele jaar winst te maken.

De aankondiging van de investering komt op een interessant moment. Gisteren meldde het Financieele Dagblad nog dat er ruzie zou zijn ontstaan tussen grootaandeelhouders Pollen Street Capital en oprichter en Bunq-ceo Niknam. De Britse investeerder zou niet opnieuw in de buidel willen tasten, maar doet vandaag alsnog mee.

Bunq leed vorig jaar een verlies van 10,5 miljoen euro. Volgens het FD moet er continu geld bij van aandeelhouders om te voldoen aan de kapitaaleisen van toezichthouders.

De zakenkrant schrijft verder dat er volgens Pollen Street Capital een strategiewijziging nodig is die uitgaat van een minder snelle groei. Bovendien zou de wens op tafel liggen om een kredietverstrekker die Bunq anderhalf jaar geleden heeft overgenomen, weer van de hand te doen.

Over dit alles wordt in het persbericht van vandaag met geen woord gerept. Niknam zegt in het persbericht juist toekomstige groei te willen versterken. Bunq heeft de ambitie om actief te worden in de VS. In april heeft het bedrijf daar een banklicentie aangevraagd.

Een woordvoerder van Bunq laat aan de NOS weten dat de ruzie waar het FD over schreef gisteren een "zaak is tussen aandeelhouders" en het bedrijf zegt niet namens hen te kunnen spreken. Ook al is een van de twee aandeelhouders in het verhaal de ceo van de bank, het bedrijf was hier niet bij betrokken, aldus de woordvoerder.

Steeds meer appeltelers in ons land hebben te maken met een slechtere oogst. Dat komt door een insect van zo'n 6 millimeter: de appelbloesemkever.

De kever was eerst alleen in het zuiden actief, maar het beestje is inmiddels ook elders in het land veelvuldig getraceerd.

Ook teler Frans Rijk in Dronten heeft er nu last van. Hij teelt verschillende soorten appels, zoals Jonagold en Elstar, op 10 hectare grond, 100.000 vierkante meter. "Wij hadden afgelopen jaar een hartstikke mooie oogst en dan denk je: komend jaar weer. Alleen is dit voorjaar de appelbloesemkever op bezoek gekomen."

In het voorjaar komen volwassen kevers naar de appelbomen toe. De kever plant zich voort door in de bloesem te prikken. In sommige bloemen legt hij een ei, waar een larve uit komt; die bloemen worden geen appels.

En dat merkt teler Rijk: "Sommige bomen zijn helemaal leeg. En wat er hangt, is misvormd. We kunnen de helft van de oogst afschrijven."

Middelen tegen de kever, zoals Exirel en Raptol, zijn online te bestellen, maar dat betekent niet dat fruittelers die insecticiden ook mogen inzetten. Telers moeten bij een leverancier aangeven wat ze kweken. Pas als aangetoond is dat ze het middel mogen gebruiken wordt er geleverd. Dat is dus niet voor fruittelers, zegt Siep Koning, directeur van de Nederlandse Fruittelers Organisatie. "Het kan dan wel te koop zijn, wij gaan volgens de wet te werk."

Beschermingsmiddelen worden gecontroleerd door toezichthouder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Zij bepalen of een middel gebruikt mag worden en Raptol en Exirel zijn in Nederland voor fruittelers niet toegelaten.

Koning vindt dat wrang. "Andere landen mogen het middel wel gebruiken. Wij willen als sector een gelijk speelveld." Telers kunnen een noodtoelating aanvragen voor een middel. "Dat gaan we voor volgend jaar aanvragen voor deze middelen", kondigt Koning aan.

Het probleem volgens de branche is dat er geen milieuvriendelijker alternatief is om de kever te bestrijden. De Wageningen University is al jaren bezig met het zoeken naar een alternatieve manier om gewassen te beschermen tegen de kevers, zegt Herman Helsen, onderzoeker insectenbeheersing aan de universiteit. "Er zijn methodes die een bijdrage leveren aan de beheersing van het insect. Maar een effectieve methode die chemische bestrijding overbodig maakt, die hebben we op dit moment nog niet."

"Er zijn een aantal sluipwespen die de appelbloesemkever aanpakken. Alleen, het grote probleem is dat we ze niet in grote aantallen in de boomgaarden kunnen krijgen," zegt onderzoeker Helsen. In de glastuinbouw lukt het wel, met andere soorten wespen.

Hoewel er dus nog geen volledige oplossing is, zijn er volgens Helsen al wel gifvrije opties. Zo worden er kevers preventief uit een boomgaard weggehaald, door middel van lokbuisjes.

Volgens kweker Frans Rijk bieden dergelijke alternatieven voorlopig geen oplossing en zijn telers vooralsnog aangewezen op bestrijdingsmiddelen. "We zien het als een soort paracetamol, die neem je niet gewoon omdat het kan. Dat zet je alleen maar in wanneer het nodig is. Nu hebben we geen enkel middel tegen de kever. Als er nog meer van zulke jaren komen, wordt het heel moeilijk in de fruitteelt."

Beschermingsmiddelen zijn voorlopig wel noodzakelijk, zegt directeur Koning van de branchevereniging. "Als je niet kan bestrijden bouwt de plaag elk jaar verder op. Juist als je goed onderdrukt, heb je twee tot drie jaar niks nodig qua bestrijding."

Het grootste deel van de 200 miljoen kilo aan appeloogst is voor de binnenlandse markt. Of de prijzen voor appels in de supermarkt stijgen, is nog niet zeker. Dat hangt volgens Koning af van de teelt in heel Europa.

Niet alleen de appelbomen hebben het zwaar, ook de Nederlandse oogst aan peren is aangetast. Maar dan door een andere soort kever: de perenknopkever. Ook daar is de plaag zich aan het opbouwen, zegt Koning. Dat insect kan in het najaar eventueel nog worden bestreden met middelen. De branchevereniging heeft daarvoor een noodtoelating aangevraagd.

Het gaat beter bij Philips. Het zorgtechnologiebedrijf heeft de afgelopen maanden meer inkomsten binnengehaald dan dezelfde periode vorig jaar. Uit cijfers van het tweede kwartaal blijkt dat waar het bedrijf vorig jaar nog 20 miljoen euro verlies leed, het dit jaar 74 miljoen winst maakte.

Er komen meer bestellingen binnen, er zijn veel kosten bespaard en de omzet is gestegen. Voor de rest van het jaar stelt het bedrijf daarom de omzetverwachting naar boven bij, zegt topman Roy Jakobs.

Ook de problemen in de toeleveringsketen, met name bij chips, zijn volgens hem grotendeels voorbij.

De afgelopen jaren waren lastig voor Philips, onder andere door problemen met slechtwerkende slaapapneu-apparaten. De apparaten moesten ervoor zorgen dat patiënten met apneu 's nachts gewoon door konden ademen. Maar sommige bleken defect, waardoor stukjes schuim uit het toestel terechtkwamen in de longen van mensen. Veel apparaten werden teruggeroepen. Volgens Philips is het grootste deel van de defecte toestellen nu vervangen.

Topman Jakobs wil in Nederland op enkele honderden na alle tienduizend toestellen vervangen. Hij roept mensen die wachten op vervanging op om zich te melden, want het bedrijf heeft alle benodigde onderdelen daarvoor.

In de VS lopen er inmiddels ruim 500 rechtszaken tegen Philips, met nog een aanstaande massaclaim waar volgens het bedrijf zo'n 50.000 mensen zich bij hebben aangesloten. Voor de juridische afhandeling werd in het eerste kwartaal al 575 miljoen euro voor opzijgezet.

Ook in andere landen lopen er rechtszaken tegen het technologiebedrijf om de apneu-affaire. Duidelijkheid over de afloop daarvan verwacht Philips pas volgend jaar.

Een deel van de verbeterde bedrijfsresultaten komt door kostenbesparingen. Philips is al een tijdje bezig met een grote reorganisatie. Ook uit de nieuwste cijfers van het tweede kwartaal blijkt dat. Jakobs: "Het is natuurlijk een pijnlijke maatregel, maar noodzakelijk om Philips weer gezond te krijgen. Het gaat over de hele organisatie, we pakken wel meer functies op het hoofdkantoor aan. We zijn aan het automatiseren en projecten aan het stoppen."

Inmiddels zijn er 6600 banen verdwenen bij het bedrijf van de benodigde 7000 dit jaar. Daarmee is de afgelopen maanden al 237 miljoen euro bespaard. Over twee jaar moeten er in totaal tienduizend banen verdwijnen.

Volgens topman Jakobs komen de ontslagen werknemers goed terecht, mede door de krappe arbeidsmarkt.