Het Kadaster beperkt vanaf volgende maand het aantal mensen dat adressen op naam kan opzoeken in de registers. Alleen notarissen, deurwaarders, makelaars, financiële ondernemingen en overheidsorganisaties kunnen nog volledig gebruik maken van die functie.

Zakelijke gebruikers die niet onder één van deze beroepen vallen, moeten voortaan per dossier een aanvraag doen bij het Kadaster. De informatie wordt dan na goedkeuring pas vrijgegeven.

In het Kadaster is - tegen betaling - allerlei informatie in te zien over een adres, bijvoorbeeld wie de eigenaar is van een huis, hoeveel ervoor is betaald en welke hypotheek op de woning is afgesloten. Bedrijven kunnen op een afgeschermd deel ook op naam zoeken, om bijvoorbeeld te zien welke huizen in het bezit van iemand zijn.

Vorige maand onthulde RTL Nieuws dat dit afgeschermde deel gemakkelijk voor iedereen was in te zien, bijvoorbeeld door registratie als een professioneel bedrijf. Zo konden kwaadwillenden woonadressen van onder anderen rechters, advocaten, politici en bijvoorbeeld ex-partners opvragen.

Het Kadaster voert ook nog andere maatregelen in om misbruik tegen tegen te gaan. Zo wordt het voor bepaalde beroepen, zoals journalisten, rechters en advocaten, makkelijker om adressen af te schermen als er een mogelijke dreiging is.

Daarnaast wordt beter bijgehouden wie wat opzoekt in de registers, zodat politie en justitie kunnen nagaan wie mogelijk adresgegevens heeft gelekt. Vanaf 2024 moeten professionele gebruikers daarnaast inloggen met eHerkenning, een soort DigiD voor bedrijven, om gegevens op te vragen.

De mogelijkheid om via een adres vastgoed op te zoeken, wordt niet afgeschermd. De registers van het Kadaster moeten volgens de wet juist openbaar zijn, zodat iedereen kan opzoeken wie eigenaar is van grond of gebouwen.

Opnieuw zit een winkelketen in de problemen. Modeketen Shoeby kan niet alle rekeningen betalen. Om te voorkomen dat de keten met zo'n 240 vestigingen de deuren moet sluiten, wordt geprobeerd een akkoord te sluiten met schuldeisers.

Dat blijkt uit een brief van Shoeby aan schuldeisers en leveranciers, die vakblad RetailTrends in handen heeft. Daarin wordt geschreven dat zonder akkoord het bedrijf binnen enkele weken niet meer aan de betalingsverplichtingen kan voldoen. De keten herstelt onvoldoende na de lockdowns tijdens de coronacrisis, en daar komt de hoge inflatie bovenop.

Shoeby laat in een reactie aan de NOS weten dat de schulden inderdaad zijn ontstaan in de coronaperiode, toen de winkels dicht moesten en ketens met grote voorraden onverkochte kleding bleven zitten. De hoge inflatie en de schaarste bij leveranciers maakt het lastig om die slechte periode te compenseren.

Maar de afgelopen tijd presteerde de winkelketen naar eigen zeggen goed. "Shoeby is in de kern een gezond bedrijf", zegt een woordvoerder. Nieuwe rekeningen worden volgens haar wel binnen de gebruikelijke betalingstermijn betaald.

Vorige week werden de coronaschulden en inflatie al te veel voor Doek Retail. Dit bedrijf exploiteert tientallen vestigingen van Vero Moda, Vila en Pieces. Het vroeg faillissement aan omdat het de tijdens de coronaperiode opgebouwde belastingschuld niet kan terugbetalen.

Zo ver is Shoeby niet. De keten probeert via een zogeheten Whoa-procedure een deal te sluiten met schuldeisers. Vorige week probeerde koopjesketen Big Bazar nog via zo'n zelfde procedure extra tijd te krijgen om het bedrijf gezond te maken. De rechtbank wees dit verzoek gisteren af.

Eerder gingen modeketens Score en het tot hetzelfde bedrijf behorende kledingmerk Chasin' failliet. Ook Scotch & Soda viel om, maar dat bedrijf maakte een doorstart.

Een "krachtig signaal" en "een duidelijke roep om respect van de Belgische spaarders richting de bankensector". De Belgische minister Van Peteghem van Financiën kraaide gisteren victorie over zijn alternatief voor de magere spaarrentes in zijn land.

Via een 'staatsbon', zoals obligaties in Vlaanderen worden aangeduid, konden Belgen hun geld voor minimaal een jaar vastzetten bij de overheid, voor een rente van 2,81 procent.

Ruim 634.000 Belgen staken in een week tijd bijna 22 miljard euro in een staatsbon, zo maakte het Federaal Agentschap van de Schuld bekend. Dat is bijna 7 procent van het geld dat Belgische spaarders vorige week nog op deposito's bij banken hadden staan. Deze banken moesten de afgelopen week zelfs extra medewerkers optrommelen voor hun callcenters om klanten die via de bank 'staatsbons' - het meervoud van staatsbon - wilden kopen te helpen.

Maar nu het stof neerdaalt klinkt er ook kritiek. Want heeft de Belgische overheid nu een probleem opgelost? Of is er juist een nieuw probleem gecreëerd met deze staatsbons? Zo merkte dagblad Het Nieuwsblad vanmorgen op dat de banken helemaal niet in paniek zijn geraakt over het weglekkende spaargeld. Sterker nog: er zijn banken die juist hun spaarrentes verlagen.

Uit een rondgang van de krant blijkt dat Axa, Argenta, Beobank en Deutsche Bank een tijdelijk hogere rente van 2,81 procent op een termijnrekening van een jaar, dezelfde rente dus als een staatsbon, weer hebben ingetrokken. "Een tijdelijk aanbod", reageren de banken.

Ondertussen zijn er bij grotere banken als BNP Paribas Fortis en ING geen signalen dat zij iets aan hun rentes willen gaan doen. Op een gewone spaarrekening blijft die rond een half procent. "Je ziet dat voornamelijk kleinere banken hun rentes tijdelijk opgetrokken hebben", moest Van Peteghem erkennen bij de zender VTM.

Om die reden lijkt de minister de spaarrente in België niet te willen loslaten. Van Peteghem kwam met de staatsbons aanzetten nadat coalitiepartij Vooruit had gepleit voor een wet die banken verplicht de rente op reguliere spaarbankboekjes te koppelen aan de hoogte van de beleidsrente bij de Europese Centrale Bank. In een persverklaring stelt Van Peteghem dat banken nu gehoor moeten geven aan het signaal van ontevreden spaarders.

"Mensen kunnen er dan ook op rekenen dat de regering dit dossier de komende periode op de voet volgt om de concurrentie binnen de bankensector te verzekeren", zinspeelde hij op een tweede ronde met staatsbons. Die komt mogelijk in december.

Ondertussen moet Van Peteghem nog bedenken wat hij met de opgehaalde 22 miljard euro gaat doen. De minister stelt dat er dit jaar voor 10,4 miljard euro minder aan staatsobligaties uitgegeven hoeft te worden.

Wel is het een feit dat de staatskas over een jaar 22 miljard euro moet terugbetalen aan spaarders met een staatsbon, plus ruim een half miljard aan rente. Om er geen verlies op te draaien lijkt de Belgische overheid het geld ergens te moeten beleggen.

In België liggen de spaarrentes aanzienlijk lager dan in Nederland, waar de grote banken op een vrij opneembare spaarrekening nu 1,5 procent rente bieden. Toch klonk ook vanuit de Tweede Kamer dit jaar felle kritiek op de spaarrente en de hoge winsten van banken.

Vorige week verklaarde een woordvoerder van het ministerie van Financiën dat een vergelijkbare Nederlandse obligatie niet aan de orde is. Demissionair minister Kaag vroeg de afgelopen maanden in gesprekken met de grote banken en de Nederlandse Vereniging van Banken aandacht voor hun maatschappelijke rol bij de hoogte van spaarrentes. Kaag benadrukte dat de trage doorwerking van de ECB-rente "vragen oproept", zo schreef zij onlangs in een brief aan de Tweede Kamer.

Banken beloofden Kaag dat ze zullen proberen beter uit te leggen waarom de spaarrente niet één op één meestijgt met de ECB-rente. "De komende maanden zal ik aandacht blijven houden voor de ontwikkelingen in de markt en ten aanzien van de spaarrentes van banken. Daarbij zal ik nadrukkelijk ook de ontwikkelingen in internationaal perspectief in ogenschouw nemen", besluit Kaag.

T-Mobile Nederland en Tele2 Mobiel gaan vanaf vandaag verder onder de naam Odido. Ben, Simpel en Tele2 Thuis horen ook bij Odido, maar die merknamen blijven bestaan.

Voor de ongeveer 8 miljoen klanten van T-Mobile Nederland en Tele2 Mobiel verandert er buiten de nieuwe merknaam niet veel. Het bedrijf zegt dat het zich nog nadrukkelijker wil richten op de abonnementen met onbeperkte data. Ook andere providers richten zich al op die abonnementsvormen.

Odido heeft 119 winkels in Nederland en ruim 2000 medewerkers in dienst. Het bedrijf heeft vandaag de medewerkers ingelicht. De winkels zijn sinds zaterdag dicht voor een verbouwing.

Deutsche Telekom, dat werkt onder merknaam T-Mobile, nam in 2002 alle aandelen over van Ben en fuseerde later met de Nederlandse takken van Orange en Tele2. De Nederlandse tak van het bedrijf werd twee jaar geleden weer verkocht aan twee Amerikaanse investeringsfondsen.

Meer rode cijfers, een halvering van het rendement en niet nagekomen bankafspraken. De Nederlandse zorgsector heeft het financieel bijzonder zwaar, concludeert advies- en consultancybureau EY in de jaarlijkse zorgbarometer. De consultants nemen daarin jaarverslagen van zorginstellingen over 2022 onder de loep.

Bijna een op de drie zorginstellingen leed vorig jaar verlies en de vooruitzichten zijn somber. "Het ziet er echt anders uit dan andere jaren", zegt EY-partner Rob Leensen. "We zagen het vorig jaar al aankomen, toen waren het nog donkere wolken en nu zijn die omgeslagen in noodweer."

De financiële situatie in de zorg is een veelkoppig monster. Allereerst zijn er de naweeën van de coronacrisis. De regelingen om zorginstellingen te helpen, zijn inmiddels gestopt, maar de gevolgen nog niet. Het ziekteverzuim onder personeel is fors toegenomen, van 6 procent in 2019 naar 7,6 procent in 2022.

Tussen de verschillende sectoren binnen de zorg bestaan wel grote verschillen. Ziekenhuizen, revalidatiecentra en zelfstandige behandelcentra houden de financiële resultaten redelijk op peil. Zij kregen ook begin 2022 nog wat extra steun, maar in de langdurige zorg voor de jeugd, gehandicapten en ouderen was dat niet zo. Daar gaat het in het algemeen een stuk slechter. Gisteren concludeerde accountant BDO in een analyse dat de financiële situatie voor organisaties die ouderen verzorgen onhoudbaar wordt.

De langdurige zorg heeft het zwaar doordat het ziekteverzuim vergeleken met andere zorginstellingen erg hoog ligt. Bij gebrek aan personeel worden steeds meer zzp'ers ingehuurd die duurder zijn dan eigen, vaste mensen. "Er wordt momenteel heel veel gevraagd van de zorg", zegt Leensen. "We moeten ervoor zorgen dat de werkdruk afneemt en het werk weer leuker wordt. Verzuim is heel erg duur."

Maar er is ook verschil tussen verpleeghuizen bijvoorbeeld. Sommige kampen met onderbezetting. "Door corona was er oversterfte en nog niet alle huizen zitten weer helemaal vol. De moderne huizen zijn gewild, daar zijn wachtlijsten, maar de wat oudere huizen met meerpersoonskamers, daar blijft de bezetting laag. En als dat zo is, belandt de instelling al snel in de rode cijfers", zegt Leensen in het NOS Radio 1 Journaal.

Daarbij lopen de zorgkosten in het algemeen op. Niet alleen vanwege de inflatie en een hogere cao (plus 10 procent), maar ook door een vergrijzende samenleving. En binnenkort komen er bezuinigingen vanuit de overheid aan.

Het adviesbureau waarschuwt bovendien dat zorgaanbieders om de inkomsten op peil te houden, productie willen blijven draaien en bedden willen vullen, terwijl de samenleving daar lang niet altijd mee gediend is. EY vindt dat er in het zorgsysteem meer aandacht moet komen voor preventie. "We moeten ervoor zorgen dat mensen hun levensstijl aanpassen, waardoor later in het leven minder ziekenhuisbezoeken en pillen nodig zijn. Maar dat heb je niet in een jaar veranderd."

Wat die preventie ook bemoeilijkt: contracten bij zorgverzekeraars zijn voor één jaar. Leensen: "Waarom zou bijvoorbeeld Achmea in mij als patiënt gaan investeren als ik volgend jaar naar VGZ overstap? Er zitten heel veel van dit soort fouten in het stelsel."

Het maakt verschil hoe een specifieke instelling in elkaar steekt en wat de kwaliteit van het management is, maar het adviesbureau maakt zich zorgen om de financiële situatie van de sector in zijn geheel.

Daarbij denken ook banken niet zo ver vooruit, maar kijken ze naar de huidige financiële situatie van instellingen. Leensen: "Banken vinden dit spannend, want het is onzeker waar de sector naartoe gaat. Als je kredietwaardigheid verslechtert, en dat is bij veel instellingen gebeurd, dan is het moeilijker en duurder om nieuwe leningen aan te gaan. Maar je hebt juist investeringen nodig om weer financieel gezond te worden. Een keer rood mag, na twee keer kom je in bijzonder beheer."

Als voorbeeld geeft Leensen een ouderenzorginstelling. In goede jaren kreeg die groen licht van de bank om te verbouwen, omdat mensen er nog met zijn tweeën in een kamer sliepen. Sinds corona draait de instelling verlies, waardoor de bank heeft gezegd dat de investering wordt stopgezet totdat er weer zwarte cijfers te zien zijn. De ouderen zitten dus in een verbouwing die voorlopig niet wordt afgemaakt.

Dit soort situaties leidt volgens EY tot perverse prikkels. Leensen geeft als voorbeeld ziekenhuizen waar extra wordt geopereerd, niet omdat het nodig is, maar omdat extra productie tot extra inkomsten leidt. "De bestuurder wil het hoofd boven water houden, maar het is niet in het collectieve belang natuurlijk."

Sommige dingen zullen dus anders moeten volgens EY. "We hebben in Nederland 30.000 zorgaanbieders voor 17 miljoen mensen. Je kan je afvragen of we zoveel aanbieders nodig hebben."

Koopjesketen Big Bazar krijgt van de rechter geen extra tijd om het bedrijf gezond te maken. De betalingsachterstanden zijn te hoog opgelopen. Big Bazar wilde vier maanden extra tijd, maar de rechter is niet onder de indruk van de aanpak van de problemen. De keten denkt zelf dat het nu einde verhaal is.

Meerdere schuldeisers hebben de afgelopen tijd een faillissementsaanvraag ingediend voor de koopjesketen. Morgen wordt de eerste aanvraag in behandeling genomen.

De advocaat van Big Bazar-directeur Jerke Kooistra zegt dat zijn cliënt "zwaar teleurgesteld is en alle hoop laat varen". Schuldeisers laten weten juist blij te zijn met de duidelijkheid. Zij hopen nu via een faillissementsaanvraag nog wat geld terug te krijgen.

Vorige week beloofde Kooistra in de rechtbank de schuldeisers nog beterschap. Van de 23 verlieslatende winkels zouden er al 12 zijn gesloten. Er zouden nieuwe geldschieters komen en de omzet over november en december zou veel moeten goedmaken.

De rechter is niet overtuigd van dit plan. Vrijdag liet hij al doorschemeren dat hij de verwachte omzet niet erg realistisch vond. Daarnaast wordt er zwaar aan getild dat de huur van september niet betaald is. Volgens de rechter laat dit zien dat er geen zicht op verbetering is.

28 miljoen schuld

Eerder meldde de NOS dat de achterstallige betalingen zijn opgelopen richting 30 miljoen euro. Dat gaat om schulden bij leveranciers en verhuurders, maar ook bij de Belastingdienst is er een schuld van bijna 10 miljoen euro.

Big Bazar hoopte nog in gesprek te kunnen met de schuldeisers. In de rechtbank gaven zes van de zeven schuldeisers aan geen vertrouwen te hebben in de saneringsplannen. Ze rekenen het Big Bazar zwaar aan dat het beloftes voor betaling niet nakomt en concludeerden dat er geen financiële dekking is voor de saneringsplannen van Kooistra.

Wanneer Big Bazar wel een afkoelingsperiode had gekregen, zouden faillissementsaanvragen en oudere claims van betalingsachterstanden tijdelijk worden opgeschort. In zo'n zogeheten WHOA-procedure moeten de onderneming en schuldeisers er nog één keer proberen samen uit te komen.

Dat traject is nu van de baan. Verschillende faillissementsaanvragen van verhuurders, leveranciers en een uitzendbureau worden per direct opgepakt. De eerste aanvraag wordt morgenochtend al behandeld door de rechtbank Amsterdam.

Hoewel het deze week nog flink nazomeren wordt, zal niet iedereen er met het najaar voor de deur even gerust over zijn. Pas ik mijn energiecontract aan, of vertrouw ik erop dat ik een koude winter financieel wel doorkom als de energieprijzen onverhoopt toch weer de lucht in gaan?

Mensen hebben de keuze uit vaste, variabele, en 'dynamische' contracten, waarbij die laatste twee het meest risicovol zijn. "Als je nerveus wordt van schommelende prijzen, dan is het verstandig om je tarief gewoon vast te zetten voor een paar jaar. Dan weet je waar je aan toe bent", stelt energie-econoom Hans van Cleef van adviesbureau Publieke Zaken.

Vijf vragen:

Behoorlijk beter dan een jaar geleden. Toen was de voorraad voor 84,6 procent gevuld. Nu zit die met 95,3 procent al zo goed als vol. Daarbij gebruiken we met ongeveer 500 gigawattuur ongeveer een kwart minder gas dan de afgelopen jaren. Vergeleken met een jaar geleden is de situatie voor consumenten en bedrijven een verschil van dag en nacht.

Door het sluiten van de gaskraan door Rusland betaalden mensen in augustus 2022 de hoofdprijs voor een nieuw energiecontract. Inmiddels liggen de prijzen weer op een relatief normaal niveau, zij het nog altijd het twee- of drievoudige van voor de energiecrisis.

Nieuwsuur onderzocht wat de gasprijs deze winter gaat doen:

Dat kun je absoluut niet zeggen. "De situatie is anders dan een jaar geleden, maar niet per se minder zorgwekkend", meent energie-econoom Van Cleef. "Weliswaar zijn de voorraden goed gevuld, blijven de kerncentrales langer open, blijven kolencentrales beschikbaar en is er meer hernieuwbare energie. Maar we blijven het met minder Russisch gas doen. Europa is constant in concurrentie met China en India voor energie. Als het echt koud wordt, in Europa of Azië en in het ergste geval allebei, dan gaan de prijzen hard omhoog. Dat wordt echt onderschat."

Ook die situatie is totaal anders. "Er valt weer iets te kiezen", liet minister Jetten voor Klimaat en Energie eerder weten aan de NOS toen energiebedrijven weer vaste energiecontracten voor een of drie jaar gingen aanbieden. Hij moedigde vooral consumenten aan om met het oog op de winter nog eens goed naar hun energiecontract te kijken en "bewust een keuze te maken".

Veel huishoudens hebben nu een variabel energiecontract, omdat energiebedrijven vanwege de grote prijsschommelingen lange tijd geen vaste energiecontracten meer durfden aanbieden.

Energiegiganten als Eneco en Vattenfall zeggen hierover geen advies te willen geven. Ze weigeren dat omdat de situatie voor elk huishouden verschillend is. "Denk aan zaken als financiële situatie, type woning, gezinssamenstelling et cetera", benadrukt Eneco.

"Doe vooral waar je je comfortabel bij voelt", vindt adviseur Van Cleef. "Ik vergelijk het altijd met de hypotheekrente. Daar heb je mensen met maandelijks tot dertig jaar vast. Met energie is dat niet anders. Als je nerveus wordt van schommelende prijzen, dan is het slim om voor een vast tarief te kiezen voor een jaar of langer."

Bij een dynamisch energiecontract betaal je de actuele dagprijs voor gas en de actuele uurprijs voor elektriciteit. Diverse kleinere aanbieders bieden dit aan, en vandaag start ook Eneco hiermee. Daarmee loopt het bedrijf vooruit op een verplichting in de nieuwe Energiewet van minister Jetten, die nog door de Tweede Kamer goedgekeurd moet worden.

Volgens de Vereniging van Dynamische Energieleveranciers (VvDE) hadden in 2022 zo'n 200.000 huishoudens al een dynamisch contract. Bij Eneco heeft zo'n 3 procent van de ruim twee miljoen klanten interesse in zo'n contract, zegt hoofd klantenorganisatie Selina Thurer in De Telegraaf.

Volgens Van Cleef kan een dynamisch contract interessant zijn voor consumenten die bewust omgaan met hun energieverbruik en het leuk vinden om daar actief mee bezig te zijn. "Als het vandaag waait en de zon schijnt, dan gaan de prijzen omlaag en kun je geld terugkrijgen. Het is onderdeel van het bewust worden van efficiënt omgaan met energie", zegt hij.

Mensen kunnen bijvoorbeeld de wasmachine of vaatwasser aanzetten of hun elektrische fiets of auto opladen op gunstige momenten, wanneer de stroomprijs laag is. "Vooral als de salderingsregeling eruit gaat kan het interessant worden voor mensen met zonnepanelen. Dan kun je besluiten wanneer je de opgewekte energie zelf gaat verbruiken en wanneer je gaat terugleveren. De keerzijde is wel dat in de winter de prijzen hoog kunnen zijn. Dat moet je wel kunnen dragen."

Een groep van bijna 3000 mensen in en rond Dordrecht heeft aangifte gedaan tegen de directie van chemiefabriek Chemours. Ze houden het bedrijf en de leidinggevenden ervan verantwoordelijk voor vervuiling met pfas en beschuldigen Chemours ervan dat het die vervuiling jaren onder de pet heeft gehouden.

Vele omwonenden zeggen gezondheidsschade te hebben door het handelen van Chemours. Ze willen dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek start. Advocaat Bénédicte Ficq heeft de aangifte vanochtend namens de hele groep gedaan bij het Functioneel Parket in Amsterdam, dat onderdeel is van het Openbaar Ministerie. Daar gaf Ficq, samen met omwonenden, een toelichting op de aangifte:

De aangevers beschuldigen Chemours (vroeger DuPont) ervan dat het bedrijf in de periode van 1962 tot heden opzettelijk en onrechtmatig pfoa en GenX in de lucht, bodem en oppervlaktewater heeft gebracht. Daardoor is gevaar voor de openbare gezondheid en zelfs levensgevaar ontstaan, stelt de groep. De stoffen (varianten van pfas) zijn bestanddelen van teflon, bekend van de koekenpannen, maar ze worden bijvoorbeeld ook gebruikt om kleding waterdicht te maken. Bij mensen en dieren kunnen ze allerlei ziekten veroorzaken.

Aanleiding voor de aangifte is een uitzending van Zembla van afgelopen juni. Daarin kwam naar voren dat de leiding van DuPont/Chemours in Nederland jarenlang op de hoogte was van de schade aan het milieu die door het bedrijf werd aangericht.

Nienke Blauw (46) uit Dordrecht was na het zien van de uitzending boos en verontwaardigd en ze merkte dat ze daarin niet alleen stond. Ze nam het initiatief om samen met een groep medestanders een juridische procedure tegen het bedrijf te starten. Via LinkedIn legde ze contact met advocaat Ficq omdat die al een procedure had lopen tegen Tata Steel in IJmuiden. Een crowdfundingsactie onder de noemer 'Stop pfas, stop Chemours' leverde enkele tienduizenden euro's op, waarmee de juridische steun voorlopig kan worden betaald. De groep aangevers groeide in twee maanden uit tot bijna 3000 personen.

De aangevers willen dat het Openbaar Ministerie vooral onderzoek doet naar de kennis die al sinds de jaren 70 binnen DuPont/Chemours bestond over de schadelijke effecten van uitstoot van pfas, terwijl het bedrijf die niet deelde met de overheid. Vast staat dat moederbedrijf DuPont in de VS al in een vroeg stadium wist dat pfoa zeer schadelijk is voor mens en milieu.

Afgelopen donderdag zei Chemours tegen Nieuwsuur dat het bedrijf in de loop der jaren actief heeft gecommuniceerd met overheden. "En we hebben de beschikbare informatie over de stoffen in onze productieprocessen conform overheidsvoorschriften gedeeld."

Op de vraag of het bedrijf pogingen heeft gedaan om de vervuiling te stoppen liet de woordvoerder weten: "We investeren al decennialang in het beperken van emissies naar lucht en water, door het toepassen van de best beschikbare technologieën."

Milieudienst DCMR is namens de provincie Zuid-Holland verantwoordelijk voor de vergunningsverlening, toezicht en handhaving bij bedrijven zoals Chemours. De dienst dreigt met boetes van 125.000 euro per overtreding als het bedrijf niet stopt met het lozen van de giftige stoffen.

Een vergelijkbare strafrechtelijke procedure loopt al een tijdje tegen Tata Steel in IJmuiden. Advocaat Ficq deed in mei 2021 namens 800 personen en tien stichtingen aangifte van strafbare feiten door de staalfabrikant. Later groeide de groep aangevers tot 1100 personen.

Het Openbaar Ministerie maakte een klein jaar later, in februari 2022, bekend dat na bestudering van alle stukken inderdaad een strafrechtelijk onderzoek van start ging, tegen Tata Steel en restproductverwerker Harsco Metals. De rol van de leidinggevenden maakt deel uit van dat onderzoek.

Inmiddels loopt dat onderzoek zo'n anderhalf jaar. Het OM doet tussentijds geen mededelingen over de stand van zaken.

De Nederlandse auto- en motorbranche heeft goede maanden achter de rug. In het tweede kwartaal van dit jaar had de sector een omzetstijging van ruim 33 procent in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekend.

Dat komt onder andere door de toegenomen verkoop van elektrische voertuigen, het wegwerken van achterstallige orders en prijsstijgingen. Het grootste deel van de stijging komt vanuit de handel- en reparatietak van de branche. Daar nam de omzet met ruim 49 procent toe, de grootste stijging sinds 2005.

Welk aandeel de verkoop van elektrische auto's heeft is nog niet bekend, zegt CBS-econoom Marjolijn Jaarsma. Dat wordt pas uitgesplitst als het statistiekbureau gaat kijken naar het totale wagenpark in Nederland.

Ook bij importeurs van nieuwe auto's gaat het goed. Zij behaalden in het tweede kwartaal een omzetstijging van ruim 29 procent.

Zowel de stijgende verkoop als de reparaties bij auto- en motorhandelaren zijn onder andere te verklaren aan het chiptekort dat lijkt te zijn opgelost, zegt Jaarsma. Bij de verkoop van gebruikte auto's nam de omzet toe door een prijsstijging in grondstofprijzen. Volgens het CBS stijgt de prijs van tweedehandsmotoren door een tekort in occasions.

Ondanks deze goede resultaten is het ondernemersvertrouwen in de branche toch lager dan aan het begin van het jaar. In vergelijking met andere sectoren zijn ondernemers in de auto- en motorbranche vrij pessimistisch.

Dat komt volgens Jaarsma omdat ze gevraagd worden naar de vooruitzichten van de komende maanden. "Dan heb je met dingen te maken als sentiment, de recessie en hoe ze kijken naar het economische klimaat in de toekomst."

De rechter laat zowel winkelketen Big Bazar als zijn schuldeisers nog even bungelen. Aankomende maandag doet de rechtbank in Leeuwarden pas uitspraak of de koopjesketen aanspraak mag maken op een zogeheten afkoelingsperiode: vier extra maanden dat je niet failliet kan gaan, maar wel doorlopende rekeningen betaalt.

Big Bazar vraagt hierom in een uiterste poging om faillissement af te wenden. Maar schuldeisers zijn het beu en willen hun geld terug. De keten betaalt bij verschillende panden al maanden geen huur meer. Schuldeisers lieten vandaag aan de NOS weten dat de wanbetalingen inmiddels tot bijna 30 miljoen euro zijn opgelopen.

Mocht de rechter aankomende maanden de afkoelingsperiode afwijzen, dan kunnen eerdere faillissementsaanvragen de dag erna alweer worden opgepakt.

Waarom de rechter niet gelijk uitspraak deed, is onduidelijk. Het zou ermee te maken kunnen hebben dat Big Bazar-baas Jerke Kooistra pas een uur voor de zaak diende met een laatste inkijk in de financiën op de proppen kwam.

"Onze financieel manager kwam pas maandag terug van vakantie", zei Kooistra daarover. Volgens hem heeft de media-aandacht ertoe geleid dat eerdere gesprekken over financiering zijn mislukt.

Verschillende verhuurders, leveranciers en een uitzendbureau vroegen eerder een faillissement aan. Zij mochten reageren op het verzoek voor een afkoelingsperiode. De rechter benadrukte aan het begin van de zitting dat geen van deze partijen een afkoelingsperiode een goed idee vond.

De faillissementsaanvragers zeiden zelfs dat ze het geloof verloren hebben in een goede afloop voor Big Bazar. De advocaat van een verhuurder uit Terneuzen vond dat het bedrijf veel eerder maatregelen had moeten nemen.

En saillant detail: ook Mirage, een van schuldeisers én het voormalige moederbedrijf van Big Bazar, gelooft niet in herstel. Over Kooistra zei hun advocaat: "We horen iemand die hoopt tijd te krijgen. Hij zegt: 'Wacht maar af, het komt wel goed.' Maar er is gewoon geen dekking."

Kooistra zelf vertrouwt er nog wel op dat de financiële positie van Big Bazar snel kan verbeteren: "Er is in de afgelopen maanden al flink gesneden. Van 23 verlieslatende winkels zijn er inmiddels 12 ontbonden. Er zijn nu gesprekken met twee financiers voor nieuw werkkapitaal."

Big Bazar verwacht dat in november en december de omzet weer flink zal stijgen. Die maanden zijn door de feestdagen erg belangrijk voor de retail.

De advocaat van Kooistra wees erop dat er al stappen zijn gezet om schulden terug te dringen. De achterstallige lonen zouden bijvoorbeeld al betaald zijn. Maar de huurachterstanden lopen nog op, gaf het bedrijf toe. "De huren van september zullen te laat worden betaald. Dat gaat om zo'n 800.000 euro." Het bedrijf doet de belofte dat woensdag alle huren betaald zullen zijn.

Maar dat is volgens de verhuurders juist een pijnpunt. Een liet via zijn advocaat weten: "Eerst zou de huur op 6 september worden betaald. Nu horen we al 7 of 8 september."

Daar hopen ook een aantal aanwezige personeelsleden op. Die waren aanwezig en zichtbaar geëmotioneerd. Zij kregen onverwachts de mogelijkheid te spreken. Een personeelslid sprak haar steun uit aan Big Bazar en zei dat ze de schouders eronder zouden zetten.

Het laatste woord was aan Kooistra: "We hebben een heel bijzondere club mensen. Ik had veel eerder grof moeten snijden in de kosten, dat geeft een verdrietig gevoel. Had ik eerder ingegrepen dan was het niet zo hoog opgelopen." Op maandag wordt bekend of het faillissement van Big Bazar een stap dichterbij is.

Het kabinet gaat het aantal vluchten op Schiphol terugbrengen, maar niet zo ver als eerder gedacht. Het maximaal aantal vliegbewegingen op de luchthaven gaat volgend jaar van 500.000 terug naar 452.500. Dat is een minder grote krimp dan het eerder aangekondigde aantal van 440.000.

Het mes moet in de capaciteit op Schiphol om de geluidshinder voor omwonenden terug te dringen. Het kabinet moest uiterlijk vandaag de plannen hiervoor indienen bij de Europese Commissie. Die geeft advies over het krimpplan. Daarna neemt het kabinet een definitief besluit.

Een ban op privéjets komt er niet op Schiphol, dat voorlopig ook 's nachts openblijft voor vliegverkeer. In plaats van maximaal 32.000 vluchten mogen er straks nog 28.700 vliegtuigen opstijgen en landen in de nachturen. Dat moeten ook stillere toestellen zijn.

Het demissionaire kabinet gaat een nachtsluiting, zoals Schiphol dat zelf heeft voorgesteld, wel onderzoeken. Daarvoor wil het kabinet weten wat de gevolgen zijn en inspraak krijgen van bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappijen.

Daarbij wordt het gebruik van start- en landingsbanen die voor de meeste overlast zorgen bij omwonenden beperkt. Een plan van Schiphol zelf voor een gedeeltelijke nachtsluiting wordt nog nader onderzocht, aldus verantwoordelijk demissionair minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat.

Met 15 procent wordt volgens Harbers de eis om de geluidsoverlast van Schiphol met 20 procent af te laten nemen niet gehaald. Mogelijkheden voor extra maatregelen blijken niet haalbaar of duren te lang, zoals stillere vliegtuigen.

Om die reden gaat Harbers het voorstel van Schiphol voor een gedeeltelijke sluiting nader onderzoeken. In een reactie na de ministerraad benadrukte Harbers dat het doel van 20 procent minder geluidsoverlast hoe dan ook gehaald gaat worden. "Het verder beperken van vluchten is een allerlaatste redmiddel. We gaan nu alvast 15 procent geluidsreductie invullen. Die overige 5 procent moet in de volgende fase ingevuld worden."

Om het doel van 20 procent te halen wordt het plan van Schiphol om 's nachts minder en ook stillere vliegtuigen te halen nu nader onderzocht. Om nieuw juridisch gedoe te voorkomen wil Harbers ook luchtvaartmaatschappijen hierin meenemen.

Schiphol laat in een reactie weten dat het kabinetsplan "meer zekerheid en duidelijkheid voor omwonenden, luchtvaartmaatschappijen en Schiphol geeft". "Wij staan volledig achter het uitgangspunt om de hinder voor omwonenden te verminderen. Daar hebben we ook fundamentele voorstellen voor gedaan".

Wel zegt Schiphol te hebben verwacht iets terug te zien van de eigen voorstellen voor nachtsluiting, het weren van de meest lawaaiige vliegtuigen en het weren van privévliegtuigen. "Tegelijkertijd merken we op dat het kabinet en politieke partijen het voorstel van Schiphol voor de nachtsluiting nu ook serieus op de agenda hebben staan. Dat is goed nieuws voor de nachtrust van omwonenden."

De koepelorganisatie voor luchtvaartmaatschappijen Barin is 'teleurgesteld' over de beslissing van het kabinet. De branche is van mening dat er internationale afspraken worden geschonden en dat het 'unieke hub systeem' van Schiphol wordt aangetast.

Vanmorgen bleek dat ook de Verenigde Staten niet blij zijn met de krimp. Zij dreigen met sancties tegen KLM om te proberen om de krimp op Schiphol controversieel verklaard te krijgen. Harbers zegt de Amerikaanse onvrede te kennen. "We nemen alle reacties serieus. Er zijn grote belangen, die ook tegengesteld zijn. Ik weet dat ze dit in Amerika niet leuk vinden. Maar deze situatie is ook voor Schiphol kwetsbaar."

Daarbij benadrukt de minister dat het demissionaire kabinet nu geen besluit neemt: "Eerst komt het advies van Brussel. Daarna gaat het verder."

Hoewel milieuclubs zoals Natuur & Milieu en vakbonden als De Unie "teleurgesteld" reageren op de krimpplannen van het kabinet voor Schiphol, zijn omwonenden gematigd positief. "Het gaat er ons om dat we stap zetten naar vermindering van het aantal vluchten", zegt Matt Poelmans, bewonerslid in de Maatschappelijke Raad Schiphol.

Poelmans is vooral tevreden dat het kabinet de krimp van de luchthaven niet controversieel heeft verklaard, waardoor de discussie tot een nieuw kabinet stilligt. Hij spreekt van een "belangrijk signaal" naar de Tweede Kamer en de luchtvaartsector. "Het luchtvaartbeleid heeft lang in de lucht gehangen. De wet is niet nageleefd. De afgelopen twintig jaar is steeds geprobeerd om meer te kunnen vliegen met schonere en stillere vliegtuigen. Maar je hoort er niets van. Dat bestaat alleen in sprookjes."

Om het aantal vliegbewegingen verder terug te brengen zou Poelmans het liefst zien dat het aantal overstappers op Schiphol wordt teruggebracht. "Wij zijn niet tegen vliegen. Maar de economische voordelen worden zwaar overschat. Als land schieten we niets op met al die overstappers. We moeten terug naar 400.000 vluchten."

Het sociale medium X verzamelt binnenkort ook biometrische data. Dat staat in een update van het privacy-beleid die 29 september van kracht wordt. Ook wil het informatie over het beroep van gebruikers verzamelen om gerichte advertenties te kunnen plaatsen.

Het is onduidelijk of het om biometrische gegevens van alle gebruikers gaat. De Amerikaanse nieuwssite Bloomberg hoorde van X dat deze aanpassing bedoeld is voor gebruikers van een premium-abonnement, maar dat is in de update niet terug te vinden.

Het is eveneens onduidelijk om welke biometrische data het gaat. Dat gezichtskenmerken eronder vallen ligt voor de hand. Bloomberg hoorde van X dat gebruikers van een premium-abonnement de mogelijkheid krijgen om hun ID en een foto te uploaden. "Dit helpt X ook om identiteitsvervalsing te bestrijden en het platform veiliger te maken", aldus X tegen Bloomberg.

Het bedrijf wil ook informatie over opleidingen, arbeidsgeschiedenis en het zoekgedrag naar een nieuwe baan van gebruikers binnenhalen. Het kan hen dan op de hoogte houden van vacatures en werkgevers in contact brengen met kandidaten.

De schulden van koopjesketen Big Bazar zijn opgelopen tot richting de 30 miljoen euro, bevestigen twee belangenbehartigers van schuldeisers aan de NOS. Een afkoelingsperiode zou de geldproblemen alleen maar verergeren, verwachten zij.

Tegenover de NOS wil de winkelketen niet inhoudelijk reageren op het verschuldigde bedrag. Vanmiddag bepaalt de rechter of Big Bazar vier maanden de tijd krijgt om de betalingsproblemen op te lossen.

De betalingsachterstanden bestaan uit niet-betaalde huren van winkelpanden, leveranties van producten en onderhoudsdiensten. Ook moest een deel van het personeel wachten op salaris. Er werken zo'n 1400 mensen bij de keten.

Tot nu toe hoopte Big Bazar-directeur Jerke Kooistra nog tot een oplossing te komen. Door twintig winkels te sluiten en huurverlaging af te dwingen voor nog eens twintig panden wilde de Friese ondernemer in de kosten snijden. Inmiddels zijn verschillende winkelpanden ontruimd, zoals in Goes en Harderwijk.

Eerder deze maand zei Kooistra nog tegen persbureau ANP dat het zijn doel is dit jaar veel nieuwe winkels te openen: in totaal 190 voor het einde van het jaar. Op dat moment waren er zo'n 120 winkels.

Vorige week vroeg Big Bazar de rechter om een zogeheten Whoa-procedure. Als de rechter zo'n procedure toekent, krijgt een bedrijf vier maanden de tijd om afspraken te maken met schuldeisers. In die periode worden schuldeisen en faillissementsaanvragen niet in behandeling genomen. Ook leveranciers moeten gewoon hun spullen blijven leveren.

Eerder zou de rechter in Leeuwarden op 7 september beslissen of Big Bazar in aanmerking komt voor die extra tijd, maar die zitting werd naar vandaag gehaald. "Het aantal ontwikkelingen was dermate groot dat de rechtbank vond dat het te lang duurde voordat er een inhoudelijke zitting kwam", lichtte de rechtbankvoorzitter toe.

Big Bazar moet kunnen aantonen dat een afkoelingsperiode in het belang van de schuldeisers is. Verschillende faillissementsaanvragers zullen in de rechtszaal laten weten geen enkel vertrouwen te hebben in een herstel van Big Bazar. De schuldeisers geven aan dat Big Bazar al jarenlang betalingsverplichtingen slecht nakomt, onterecht beterschap belooft en amper communiceert.

Er is onder de schuldeisers geen vertrouwen dat in vier maanden voldoende geld vrijgemaakt kan worden om de schuldeisers tevreden te houden. Incasso-jurist Joost Konings staat meerdere schuldeisers bij. Zijn klant uit Goes, een verhuurder, is "met een faillissement beter af", aldus Konings aan de NOS.

Gedurende die afkoelingsperiode moet een bedrijf wel voldoen aan betalingsverplichtingen die doorlopen. Huren van september en nieuwe leveranties moeten dus gewoon betaald worden.

Als de afkoelingsperiode er niet komt, worden de faillissementsaanvragen weer in behandeling genomen. De verwachting is dat Big Bazar het dan niet zal redden.

Tot op het laatst loopt de discussie hoog op over het wel of niet krimpen van Schiphol. Op de dag dat het kabinet besluiten voor het maximaal aantal vluchten op de luchthaven naar Europa moet sturen, liggen diverse plannen op straat.

Diverse media melden dat het kabinet vanmiddag bekendmaakt dat Schiphol vanaf komend voorjaar nog maximaal 460.000 vluchten per jaar mag faciliteren en vanaf november 2024 nog 452.000. Ook aan de NOS bevestigen ingewijden dit getal. Dat zijn er meer dan de eerder geopperde 440.000.

Een voorstel van Schiphol zelf om te stoppen met privéjets en nachtvluchten wordt door Den Haag opvallend genoeg terzijde geschoven, meldt de Volkskrant op basis van bronnen.

Tegelijk voeren de Verenigde Staten de druk op om voorlopig niets te doen aan het huidige aantal van 500.000 vliegbewegingen op Schiphol. Het Amerikaanse ministerie van Transport dreigt anders de samenwerking tussen Nederlandse en Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen te bemoeilijken, zo citeert De Telegraaf uit een brief die naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en diverse Kamerleden is gestuurd.

Het onderwerp moet volgens de Amerikanen controversieel worden verklaard nu het kabinet demissionair is. Als vluchten geschrapt worden zou KLM als tegenmaatregel minder toegang kunnen krijgen tot Amerikaanse luchthavens.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bevestigt aan de NOS de ontvangst van de brief uit Washington. "We onderhouden contact en zullen ook een antwoord sturen", zegt een woordvoerder.

In De Telegraaf zegt KLM-directeur Marjan Rintel "bekend te zijn met het standpunt dat Nederland niet zomaar Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen de toegang tot Schiphol kan ontzeggen". Een woordvoerder van KLM zegt pas later vandaag met een uitgebreide reactie te komen als de kabinetsplannen officieel zijn.

Schiphol wilde vanmorgen geen nadere toelichting geven op de mediapublicaties over de krimp. De luchthaven wil wachten tot na de ministerraad.

De belangenvereniging van reisorganisaties, de ANVR, doet anderzijds wel een "dringend beroep" op de Tweede Kamer en het kabinet om de krimp van Schiphol controversieel te verklaren.

De ANVR noemt het "onverantwoord" om in een demissionaire status "zo'n ingrijpende beslissing" te nemen. Directeur Frank Oostdam wil "ook de kiezer een stem geven", verwijzend hij naar de vervroegde Kamerverkiezingen van eind november.

Het aandeel vrouwelijke commissarissen en bestuurders is afgelopen jaar vrijwel gelijk gebleven. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Female Board Index, die jaarlijks verschijnt. In het rapport zijn cijfers opgenomen over het aantal vrouwen aan de top bij Nederlandse beursgenoteerde bedrijven en organisaties.

Het aantal vrouwelijke bestuurders bij beursgenoteerde ondernemingen bleef rond de 15 procent steken. "Dat is nog ver van een evenwichtige verdeling", constateert het rapport. Het aantal vrouwelijke commissarissen groeide in een jaar tijd amper: van 38 procent in 2022 naar 39 procent dit jaar.

De jaarlijkse index komt uit de koker van Mijntje Lückerath, hoogleraar corporate governance aan de TIAS School for Business and Society. Zij is over het algemeen te spreken over het aandeel vrouwelijke commissarissen in Nederland, maar constateert dat het aantal vrouwelijke bestuurders achterblijft op het wettelijke streefpercentage van 30 procent.

"Over het aandeel vrouwelijke commissarissen hoeven we ons geen zorgen meer te maken, dat gaat best goed", concludeert Lückerath. "Maar bij de bestuurders staan we al twee jaar stil, daar zijn we echt blijven steken". Zij noemt dat een tegenvaller, zeker omdat er relatief minder vrouwelijke bestuurders bij lijken te komen.

Tot 2021 nam het percentage vrouwelijke bestuurders langzaam maar zeker toe. In 2020 was bijvoorbeeld 28 procent van de nieuwe bestuurders een vrouw. Maar afgelopen jaar daalde dit naar 13 procent: van de 30 nieuwe bestuurders waren er vier vrouw. Terwijl de aanwas van nieuwe vrouwelijke bestuurders juist nodig is om over de gehele linie vooruitgang te boeken, zegt Lückerath.

Tot 2020 gold een streefgetal van 30 procent vrouwen in zowel raden van commissarissen als raden van bestuur. Omdat het om een streefgetal ging, was er geen consequentie verbonden aan het niet halen van dat percentage. Inmiddels staat wettelijk vast dat raden van commissarissen voor minimaal een derde uit vrouwen moeten bestaan.

"Het quotum voor vrouwen in raden van commissarissen was misschien niet echt nodig", blikt hoogleraar Lückerath terug. "Toen dat inging zaten we al bijna op 33 procent. Maar het was ook echt bedoeld als symboolwetgeving, om aan bedrijven te laten zien dat er wat aan de verhoudingen gedaan moet worden".

Daarnaast werd er volgens de hoogleraar geredeneerd dat, wanneer er meer vrouwelijke commissarissen zouden zijn, er ook meer vrouwelijke bestuurders zouden komen. Maar dat komt dus niet uit. "Het aandeel vrouwelijke bestuurders blijft stilstaan." Maar omdat er voor vrouwelijke bestuurders geen quotum geldt, is handhaven niet aan de orde.

Lückerath stelt dat het belangrijk is dat er aandacht blijft voor het aantal vrouwen in bestuursorganen. "Het lijkt erop dat die aandacht aan het verslappen is en het geen prioriteit meer heeft, maar we zijn er nog niet", benadrukt de hoogleraar. "Wat er moet gebeuren is dat bedrijven zich gaan schamen wanneer ze een raad van bestuur hebben die alleen uit mannen bestaat."

Volgens de Female Board Index hebben 61 van de 88 beursgenoteerde ondernemingen op dit moment geen enkele vrouw in de raad van bestuur. Lückerath noemt dat "niet meer van deze tijd". Zij denkt dat bedrijven actief aanspreken meer zin heeft dan een wettelijk quotum instellen voor vrouwelijke bestuurders.

Dat bedrijven geen geschikte vrouwen zouden kunnen vinden, noemt Lückerath een smoesje. "Er zijn nu 20 beursgenoteerde bedrijven waarbij minimaal 33 procent van de commissarissen en 33 procent van het bestuur vrouw is". Aanvoerder van die lijst is uitgeverij Wolters Kluwer. Bij Ingenieursbureau Arcadis en vastgoedbeleggingsmaatschappij NSI zijn beide raden gelijk verdeeld. "Je zou veel vaker zulke bedrijven op het podium moeten zetten en laten vertellen wat de waarde van diversiteit is."

De Belastingdienst gaat vanaf morgen bij 35.000 ondernemers over tot het invorderen van de belastingschuld die ze tijdens de coronacrisis hebben opgelopen.

De invordering wordt door de Belastingdienst in fases uitgevoerd waarbij de ondernemers bij elke stap nog altijd om hulp kunnen vragen. Deze groep kan uiteindelijk te maken krijgen met een deurwaarder.

Dat schrijft demissionair staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) in een brief aan de Tweede Kamer. In september worden nog meer invorderingsbrieven verstuurd aan ondernemers met structurele betalingsachterstanden.

Coronaschuld

Sinds de start van de coronacrisis in maart 2020 hebben ongeveer 400.000 ondernemers belastinguitstel gekregen voor een totaalbedrag van 47 miljard euro. Deze tegemoetkoming werd in het leven geroepen om bedrijven tijdens de coronacrisis te ondersteunen.

Zij moesten in oktober 2022 beginnen met terugbetalen van hun schuld en kregen vijf jaar de tijd om deze af te lossen. Bij de start van de terugbetalingsregeling stond er nog een belastingschuld van 19,6 miljard open. Dat bedrag is inmiddels gedaald naar 14,8 miljard.

Bij de 35.000 ondernemers waar de Belastingdienst de schuld gaat invorderen, is ook de betalingsregeling ingetrokken. De Belastingdienst heeft verschillende waarschuwingsbrieven naar deze groep verstuurd om ze te bereiken, maar kreeg daar weinig respons op.

Van de 226.000 mensen met een betalingsregeling hebben 91.000 nog niet alle termijnbedragen voldaan, 43.000 ondernemers hebben nog niet één termijnbetaling gedaan. Het gaat met name om kleine bedrijven met een schuld van minder dan 10.000 euro.

Niet meteen een deurwaarder

Erik de Kruijf, ketenmanager invordering bij de Belastingdienst, probeert mensen met een belastingschuld enigszins gerust te stellen. Hij zegt dat schuldhebbers niet direct een deurwaarder voor hun deur hoeven te verwachten.

Eerst worden ondernemers benaderd die al vóór de pandemie een schuld hadden. Verder wordt er altijd eerst een aanmaning gestuurd en daarna een dwangbevel. Pas als daar ook niet op wordt gereageerd, wordt een deurwaarder ingeschakeld.

Uiteraard wil de Belastingdienst dat voorkomen, zegt hij. Daarom roepen ze mensen op om zelf contact op te nemen, zodat er gekeken kan worden of er toch nog een regeling getroffen kan worden. "We weten niet wat mensen bij andere partijen moeten betalen. Alleen de schuldhebber kent het totale plaatje."

Ook benadrukt hij dat er momenteel sprake is van een versoepeling van het saneringsbeleid. Bij een schuldsaneringstraject gaat de Belastingdienst nu akkoord met een uitkeringspercentage dat gelijk is aan die van andere schuldeisers, in plaats van de gebruikelijke 200 procent.

Huilende mensen

Sommige ondernemers hoopten op kwijtschelding van hun schuld, maar dat gaat niet gebeuren. Gé Gijsen is ondernemersadviseur bij de afdeling Zwaar Weer van de KVK. Hij staat ondernemers bij die het moeilijk hebben. De belastingschuld als nasleep van de coronacrisis hakt er bij veel ondernemers hard in, zegt hij.

Gijsen zegt dat hij sinds corona met veel meer ondernemers praat die schulden hebben. Elke dag krijgt hij emotionele mensen aan de telefoon. Ze zijn boos of verdrietig; regelmatig heeft hij huilende mensen aan de lijn.

Hij heeft ook gesprekken met partners of familieleden van ondernemers die aangeven dat hun echtgenoot of familielid het niet meer ziet zitten. "Helaas heb ik ook nabestaanden van wanhopige ondernemers aan de lijn gehad, daarom vind ik het zo belangrijk om een luisterend oor te bieden en mee te denken over oplossingen. Er is altijd wel wat mogelijk."

Volgens hem hebben veel mensen naast een schuld bij de Belastingdienst ook een schuld ergens anders. Hij noemt voorbeelden van mensen die ook de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) en de NOW-regeling van het UWV moeten terugbetalen.

Ook ondernemers hebben te maken met inflatie in hun bedrijfsvoering, daarbij zijn ook energie- en huurkosten fors gestegen. "Het is een vervelende samenloop van omstandigheden op het moment." Hij roept ondernemers die het moeilijk hebben op om contact op te nemen.

Morgen gaan nieuwe exportbeperkingen in voor chipmachinemaker ASML uit Veldhoven, maar de gevolgen worden door klanten pas volgend jaar gevoeld. Het bedrijf mag nog tot eind dit jaar de geavanceerde chipmachines waarvoor de restricties gelden, blijven verschepen naar China, zegt het bedrijf tegen de NOS.

Er is een overgangsperiode, waarbij lopende contracten kunnen worden nageleefd.

ASML mocht al niet zijn allernieuwste machine, de EUV (Extreme Ultraviolet), verschepen. Daar komen nu de meest geavanceerde type machines van de oudere variant, de DUV (Deep Ultraviolet) bij. Andere DUV-machines, die minder geavanceerd zijn, mogen nog wel aan China worden verkocht.

De regering kondigde de restricties in juni aan. Minister Schreinemacher voor Buitenlandse Handel zei toen dat het doel van de maatregelen was dat "onze technologie, Nederlandse technologie, niet in handen raakt van bedrijven of organisaties waarbij de technologie uiteindelijk tegen ons gebruikt kan worden".

ASML heeft van het ministerie van Buitenlandse Zaken toestemming gekregen om de komende vier maanden nog machines te verschepen naar China. Om hoeveel apparaten het gaat, wil het bedrijf niet zeggen. Een woordvoerder van het ministerie wilde vandaag niet reageren.

De restricties kennen een lange aanloop. De VS kondigde vorige jaar al vergaande beperkingen aan voor de chipindustrie aan. Amerika wil voorkomen dat China met geavanceerde chips militair sterker wordt.

De maatregelen die de VS in oktober nam, waren een signaal dat ASML wel eens de volgende zou kunnen zijn. Tegen de zin in van het Veldhovense bedrijf, dat vindt dat het al genoeg heeft moeten inleveren met de exportrestricties op EUV.

ASML wijst er tegenover de NOS ook op dat er recent veel DUV-machines naar China zijn verscheept. Het bedrijf benadrukt dat er de afgelopen twee jaar een achterstand was in het verwerken van bestellingen voor de Chinese markt.

Daar wordt heel erg ingezet op de productie van minder-geavanceerde chips die wel op grote schaal nodig zijn. Doordat andere klanten hun bestellingen naar achteren hebben geschoven vanwege een dip in de markt, kon ASML opvallend veel machines naar China verschepen, zegt het bedrijf.

Chipbedrijf Nvidia moet voortaan voor het verkopen van zijn modernste AI-chips aan bepaalde landen in het Midden-Oosten toestemming vragen aan de Amerikaanse overheid. In de praktijk is dit een manier om de verkoop tegen te houden.

Daarmee breidt de VS de restricties voor de chips verder uit. Nvidia mag al sinds vorig najaar deze chips niet naar China en Rusland exporteren.

Veel over het verbod zegt Nvidia niet. Het betreft een aantal varianten van de modernste AI-chips, de A100 en H100. Dit zijn zeer geavanceerde videokaarten die volop worden gebruikt in datacenters, bijvoorbeeld van techgiganten als Microsoft en Google. De H100, de nieuwste variant, kost naar schatting zo'n 35.000 dollar per stuk.

Naast beperkingen voor export naar China komen er nu, in de woorden van Nvidia, "andere regio's" bij, inclusief "sommige landen in het Midden-Oosten". Om welke landen het gaat en hoeveel vraag daar is naar deze chips, is onduidelijk. Nvidia vermeldt in financiële verslagen niet apart de omzet uit het Midden-Oosten of uit afzonderlijke landen uit die regio.

Het betekent niet dat die landen geheel zonder Nvidia's chips zitten. Het gaat hier immers alleen om bepaalde varianten van de modernste chips. Bovendien heeft Nvidia, toen er beperkingen werden ingesteld voor China, de A100 en H100 zo aangepast dat deze geschikt bleven voor die markt. De aanpassing zit vooral in de bandbreedte, wat betekent dat de chip minder data kan verzenden en ontvangen.

In beursdocumenten benadrukt Nvidia dat het gezien de grote vraag niet verwacht dat de nieuwe restricties financiële gevolgen zullen hebben. Het bedrijf waarschuwt wel dat dit op lange termijn anders kan zijn als er bijvoorbeeld nieuwe exportbeperkingen komen, interesse vanuit China in de alternatieve chips wegvalt of als er chips worden gekocht van de concurrentie.

De VS besloot in oktober tot vergaande restricties, die erop gericht zijn de technologische ontwikkeling van China te stoppen. Amerika is bang dat China anders te veel militaire macht kan opbouwen. Computerchips, met name chips die belangrijk zijn voor AI, zijn ook van groot belang voor militaire toepassingen.

In ditzelfde kader treden er morgen nieuwe restricties in werking voor de Nederlandse chipmachinemaker ASML. Het bedrijf mag al een aantal jaar zijn nieuwste type machine (de EUV) niet verschepen; daar komen nu bepaalde oudere types (de DUV) bij.

Fietsenfabrikant VanMoof wordt overgenomen door Lavoie, een Britse fabrikant van elektrische steps. Lavoie gaat "enkele tientallen miljoenen euro's" in VanMoof steken.

Het moederbedrijf van Lavoie is McLaren, overigens een andere tak dan het bedrijf dat bekend is van de Formule 1. Topman Nick Fry van dat Britse bedrijf noemt de overname "exciting". Hij wil VanMoof gebruiken om leidend te worden in de wereld van elektrische mobiliteit. McLaren onderstreept dat het de 190.000 klanten van VanMoof "'op de weg wil houden" en het bedrijf verder wil ontwikkelen.

Op maandag wordt de deal definitief gesloten en wordt er meer bekend over de toekomst van VanMoof. Veel klanten hebben nog geld tegoed.

De Amsterdamse fietsenfabrikant werd op 17 juli failliet verklaard. Er hadden meerdere partijen op het elektrischefietsenmerk geboden.

Het bedrijf leed forse verliezen, onder meer doordat het veel fietsen verkocht met gebreken. Doordat alle onderdelen in eigen huis worden geproduceerd en er vaak een tekort aan was, duurden reparaties lang of waren ze zelfs helemaal niet mogelijk.

Ook kampten klanten vaak met lange levertijden; soms duurde het wel tot zes maanden voor een bestelde fiets geleverd werd.

Sinds het faillissement moeten klanten voor reparaties naar Kwikfit, in plaats van naar de VanMoof garages waar reparaties onder de garantie vallen. Bij Kwikfit kunnen niet alle problemen verholpen worden omdat de specifieke VanMoof onderdelen daar niet op voorraad zijn.

VanMoof bestond sinds 2009 en heeft een kleine 200.000 fietsen verkocht.

Een 'nationale omschakeldag' voor veel radioluisteraars. Het is morgen even zoeken naar het vertrouwde geluid op de FM-radio. Twee van de negen commerciële zenders die nu in de ether uitzenden verhuizen van plek. Twee andere verdwijnen juist uit de ether, om plaats te maken voor twee nieuwkomers.

Van alle eigenaars van radiostations moet het Vlaamse Mediahuis morgen het meest omschakelen. "Voor onze radio-organisatie breekt een nieuwe fase aan", vat radiodirecteur Tom Klerkx het samen. Vandaag wordt nog op de FM uitgezonden met Radio Veronica, 100% NL, Sublime en Slam!. Hiervan blijven vrijdag alleen Veronica en 100% NL over, waarvan alleen de laatste zijn oude vertrouwde frequentie behoudt.

Veronica-luisteraars moeten die dag eerst aan de knop van hun radio draaien voor ze hun station terughoren, om de frequentie op te zoeken waar nu nog Slam! op uitzendt. Deze dancezender blijft nog wel in de Randstad op FM te horen. Wie daarbuiten woont moet overschakelen naar internet of de digitale radio DAB+ om te kunnen blijven luisteren.

Van de door de overheid georganiseerde veiling is Sublime het grootste kind van de rekening. Zonder FM-frequentie moet de soul-, funk- en jazz-zender volledig digitaal verder. Als stunt kan een groep luisteraars vanmiddag op de parkeerplaats bij de studio in Amsterdam de oude autoradio laten vervangen door een digitale.

Wie benieuwd is naar de opvolger van Sublime, moet nog even wachten. Op de frequentie is het vanaf donderdag klokslag middernacht namelijk stil. Bij de FM-veiling kreeg Financial News Radio de plek in handen, om er als Radio4All op te gaan uitzenden. Maar dat gebeurt pas vanaf 1 november. Tot die tijd is er dus niets te horen op de frequentie waar Sublime elf jaar op uitzond.

Dj Giel Beelen, die is aangetrokken als creatief directeur van Radio4All, zei gisteren tegen de NOS dat de negen weken na de FM-veiling onvoldoende zijn om uitzendklaar te zijn. "In november beginnen we als een soort radiolaboratorium, voor iedereen die radio kan en wil maken. Vanaf 1 januari gaat de nieuwe zender echt van start." De werknaam Radio4All zal dan ook plaatsmaken voor een definitieve.

DPG Media, het moederbedrijf van marktleider Qmusic, bemachtigde bij de veiling een tweede FM-frequentie. Die gaat het vullen met Joe, vertelt Iwan Reuvekamp, directeur radio. De zender richt zich op de oudere luisteraar. "Het heeft hetzelfde positieve gevoel als Qmusic, maar dan met muziek uit de jaren '70, '80 en '90."

DPG lanceerde vorig jaar Joe 70s & 80s op DAB+ (digitale radio) en begin dit jaar op een regionale FM-frequentie. In februari nam Joe in de Randstad de FM-frequenties over van de non-stopzender Qmusic Maximum Hits. Die worden vrijdag weer ingenomen door Slam!.

De landelijke plek van Joe is die waarop Radio 10 de afgelopen jaren te beluisteren was. Net als Qmusic is Joe een radioconcept dat DPG uit België naar Nederland kopieert. "We bouwen het langzaam op", stelt Reuvekamp. "Dat hebben we bij Qmusic ook gedaan."

Omdat de tijd tussen het bemachtigen van de frequentie en de eerste uitzenddag van de nieuwe zender ook voor DPG te kort is, zal het nonstopstation de komende tijd worden gevuld door dj's van Qmusic. Dit is wel tijdelijk, benadrukt Reuvekamp. "Ze gaan terug naar Qmusic."

In de tussentijd zoekt Joe naar nieuwe dj's voor de zender. Reuvekamp zegt "bekende namen" aan te gaan trekken. Namen wil hij nog niet noemen.

Ook bij Talpa wordt het vrijdag omschakelen, maar slechts voor één zender. Radio 10 verhuist naar de frequentie van Radio Veronica, dat dus de oude plek Slam! overneemt. Omdat uitgevers voor de veiling mochten bieden op drie frequenties, verkocht Talpa dit jaar Veronica aan Mediahuis. Sky Radio en Radio 538 slaagden erin om hun oude frequenties te behouden.

Ook BNR behoudt zijn vertrouwde plek in de ether. Wel moest de nieuwszender met bijna 7,5 miljoen diep in de buidel tasten om niet tot louter digitaal uitzenden veroordeeld te worden.

Technisch gezien hoeft overigens niet elke radioluisteraar morgen iets te merken van de nieuwe zenderindeling. FM-radio's met een zogenoemd radio data system, kortweg RDS, schakelen automatisch met voorkeurszenders mee. Zelfs bij het naar de Randstad in de ether verhuizende Slam! zou dit moeten werken.