Nederlandse bv's zijn nog altijd belangrijke draaischijven van de wereldwijde geldstromen, maar opvallend genoeg stroomt steeds meer van dat geld richting het Verenigd Koninkrijk. Dat blijkt uit een recente Kamerbrief over de aanpak van belastingontwijking.

Het gaat om miljarden die multinationals rondschuiven tussen dochterbedrijven in verschillende landen, in de vorm van winstuitkeringen, rente op interne leningen of vergoedingen voor merkrechten (royalties). Dit soort intern geschuif met geld kan een vorm van belastingontwijking zijn, waarbij multinationals het geld uiteindelijk in een land willen laten uitkomen met een zo laag mogelijke winstbelasting.

In de voorgaande jaren maakten Nederlandse bv's steeds zo'n 20 à 25 miljard euro over naar Britse zusterbedrijven, maar vorig jaar verdriedubbelde dat. Dat betekent dus dat er 50 miljard extra naar het Verenigd Koninkrijk gaat. In beide jaren komt dat geld van circa 180 Nederlandse bedrijven en instellingen.

"Dat is wel een hoog bedrag, er moet iets bijzonders aan de hand zijn", zegt de Tilburgse hoogleraar belastingen en openbare financiën Arjan Lejour.

Zowel het ministerie van Financiën als De Nederlandsche Bank (DNB), waar de cijfers vandaan komen, weten niet waardoor de toename komt.

"Wel zijn een aantal mogelijke redenen denkbaar", laat een DNB-woordvoerder weten. Bijvoorbeeld een toegenomen verwevenheid tussen beide landen, want er komt ook meer geld vanuit het VK naar Nederland, hoewel het daarbij 'slechts' om 17 miljard euro extra gaat. "Een tweede mogelijkheid is bijvoorbeeld grotere winsten van Nederlandse dochterondernemingen naar in het VK gevestigde moederondernemingen."

"De verhuizing van Shell zou wel eens een rol kunnen spelen", zegt professor Lejour. Dat oliebedrijf verplaatste eind 2021 het hoofdkantoor van Den Haag naar Londen. Daardoor kan er in 2022 een fikse interne geldstroom op gang gekomen zijn vanuit Nederland naar het Verenigd Koninkrijk.

Maar hoe groot Shell ook is, het lijkt niet voldoende om de gehele toename van 50 miljard te verklaren. Uit het laatste jaarverslag van het inmiddels Britse bedrijf blijkt dat het hoofdkantoor 'slechts' 20 miljard aan dividend incasseert van zijn dochterbedrijven. Dus met die verhuizing meegerekend, blijft er een enorm bedrag over.

"Het kan ook een aanwijzing zijn dat het Verenigd Koninkrijk een tussenschakel is geworden om winsten te laten doorstromen naar bijvoorbeeld Bermuda", zegt de Leidse hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek.

Nederland voerde in 2021 een nieuwe belasting in, de zogeheten bronbelasting. Daardoor moeten bedrijven nu geld betalen als ze rente en royalties overmaken naar dochterbedrijven in belastingparadijzen. "Maar die belasting geldt niet voor geldstromen naar het VK", zegt Van de Streek. "En daar heffen ze bijvoorbeeld geen belasting op dividenduitkeringen aan dochterbedrijven in landen zonder winstbelasting."

Volgens de Leidse belastingprofessor zou het dus kunnen dat een paar grote bedrijven hun geldstroom vanuit Nederland hebben omgelegd via het VK.

"Maar zelfs als dat duidt op een nieuwe belastingroute, dan is 30 miljard nog wel heel hoog", zegt Lejour. Ter vergelijking: zelfs Google sluisde 'maar' zo'n 20 à 25 miljard euro per jaar door en dat bedrijf stond jarenlang bekend als de grootste gebruiker van de Nederlandse route.

Uit de Kamerbrief blijkt verder dat er de laatste jaren minder geld direct uit Nederland naar belastingparadijzen is gegaan. "De effecten van de bronbelasting lijken zich blijvend te manifesteren", schrijft staatssecretaris Marnix van Rij. Hij benadrukt dat de uitgaande stromen naar 'laagbelastende jurisdicties' (lees: belastingparadijzen) zijn afgenomen van 38 miljard euro in 2019 naar 6 miljard in 2022.

Daarbij laat hij wel een nuance weg. De daling komt vooral door de koersverandering van Google. Door nieuwe wetgeving in de VS en Ierland stopte de internetgigant in 2019 met de route via Nederland naar belastingparadijs Bermuda. Dat effect is meteen te zien in de cijfers: de uitgaande stroom zakt al in 2020 van 38 naar 6 miljard. Dat is dus al een jaar voordat de bronbelasting in Nederland werd ingevoerd.

Dat er nog steeds bedrijven geld vanuit Nederland naar landen als Bermuda, Anguilla of Barbados sturen, betekent overigens niet meer dat die bedrijven helemaal geen belasting betalen. Ze moeten nu immers in Nederland belasting betalen over het uitgaande geld. Deze bronbelasting leverde de laatste jaren zo'n 55 miljoen euro per jaar op voor de schatkist.

China was het afgelopen kwartaal de belangrijkste afzetmarkt voor ASML. Bijna de helft van alle verkopen, 46 procent, ging naar dat land. Een jaar eerder ging in dezelfde periode nog 15 procent van het aantal chipmachines van ASML naar China, terwijl het in het tweede kwartaal van dit jaar nog om 24 procent ging.

Vanaf volgend jaar mag de chipmachinemaker vanwege restricties die zijn ingesteld door het Nederlandse kabinet minder machines verkopen. Het bedrijf houdt daarnaast last van de dip in de chipsector.

In een toelichting zegt financieel topman Roger Dassen dat er minder vraag is vanuit andere klanten, waardoor Chinese fabrikanten meer machines kunnen opkopen. Hij benadrukt dat "alle verschepingen binnen de limieten van exportcontroles zijn".

ASML heeft zijn allernieuwste type chipmachine, de Extreem Ultraviolet (EUV), nooit aan China mogen verkopen. Dit jaar heeft Nederland daar, onder druk van de Verenigde Staten, nieuwe restricties aan toegevoegd. Die gaan over bepaalde modellen uit de serie Deep Ultraviolet (DUV). Het bedrijf heeft al aangegeven dat deze restricties naar verwachting geen financiële gevolgen zullen hebben.

ASML-topman Wennink was in september te gast in Nieuwsuur, waar hij onder meer sprak over de chipoorlog met China:

Gisteren kondigde de VS wederom nieuwe maatregelen aan. ASML denkt daardoor in de toekomst minder machines aan China te kunnen verkopen, maar benadrukt opnieuw dat dit het bedrijf niet financieel zal treffen.

De omzet lag het afgelopen kwartaal met 6,6 miljard euro iets hoger dan dezelfde periode vorig jaar, hetzelfde gold voor de winst. Dat ASML last heeft van de afnemende vraag, is vooral zichtbaar in het aantal bestellingen dat erbij is gekomen, ter waarde van 2,6 miljard euro. Dat was een jaar eerder nog 8,9 miljard euro.

Topman Peter Wennink zegt dat klanten uit andere landen onzeker zijn over het herstel van de chipsector. Grote producenten als Intel, Samsung en TSMC nemen machines voor de halfgeleiderindustrie af van het bedrijf uit Veldhoven.

Als een fabrikant een machine bestelt bij ASML, kan het maanden tot meer dan een jaar duren voordat die wordt geleverd. Daardoor zeggen de bestellingen meer over hoe de situatie nu is. De verkopen in China gaan over bestellingen uit 2022 en zelfs daarvoor, zegt financieel topman Dassen.

Wennink verwacht dat ASML volgend jaar even pas op de plaats moet maken. Wel rekent hij vanaf 2025 weer op een flinke groei.

Het wordt China nog moeilijker gemaakt om aan geavanceerde chips voor AI (kunstmatige intelligentie) te komen. De VS heeft nieuwe restricties aangekondigd die in de praktijk betekenen dat bijvoorbeeld de Amerikaanse chipmaker Nvidia zijn snelle chips, aangepast voor de Chinese markt, niet meer mag verkopen. Nvidia is op dit moment de belangrijkste leverancier van AI-chips.

Het is een nieuwe stap in een groot en langlopend conflict tussen de VS en China over wie de technologische macht heeft. Het doel van deze nieuwe beperkingen is voorkomen dat China met behulp van dit soort AI-chips nieuwe doorbraken kan bereiken waar het leger gebruik van kan maken, zegt de Amerikaanse minister Raimondo van Handel tegen Amerikaanse media.

Bedrijven die specifieke chips willen verkopen op de Chinese markt moeten de VS hiervan op de hoogte stellen. De overheid laat vervolgens binnen 25 dagen weten of ze een verkooplicentie krijgen. De meeste regels treden over 30 dagen in werking.

De regels zouden zo zijn opgesteld dat geavanceerde chips die bedoeld zijn voor telefoons, laptops en elektrische auto's nog wel aan Chinese klanten mogen worden verkocht. De beperking ziet vooral toe op meer geavanceerde chips die bijvoorbeeld worden gebruikt in datacenters.

Ook andere partijen, bijvoorbeeld chipmakers Intel en AMD, worden waarschijnlijk geraakt door deze maatregelen. Beide bedrijven stonden na de opening van de Amerikaanse effectenbeurs van Wall Street in de min.

De nieuwste aanscherpingen komen een jaar nadat de VS al vergaande handelsrestricties aankondigde. Die raakten toen ook al chipmaker Nvidia. Het bedrijf besloot daarop aangepaste versies te maken van zijn belangrijkste AI-chips, de A100 en H100. Versies voor de Chinese markt, de A800 en H800, werden beperkt in bandbreedte waardoor de rekenkracht effectief afnam. Die chips, zegt een overheidsfunctionaris tegen Amerikaanse media, mogen niet meer worden verkocht.

Nvidia beleeft op dit moment hoogtijdagen door de enorme hype rond kunstmatige intelligentie. Het bedrijf heeft zover bekend nog niet op de nieuwe maatregelen gereageerd. Het marktaandeel is op de beurs bijna 7 procent in de min geopend en herstelde daarna iets. Afgelopen kwartaal kon het nog een recordomzet en -winst noteren en de beurswaarde is meer dan verdrievoudigd in een jaar tijd.

Topman Jensen Huang heeft in mei van dit jaar in de Financial Times nog gewaarschuwd voor nieuwe vergaande maatregelen. Hij vreest voor "enorme schade" en zei dat als Chinese bedrijven niet van Nvidia kunnen kopen, ze deze chips zelf gaan maken. "De VS moet voorzichtig zijn. China is een zeer belangrijke markt voor de techsector."

Voor de Nederlandse chipmachinemaker ASML lijken de nieuwe maatregelen geen grote gevolgen te hebben. Het bedrijf zegt in een verklaring dat de maatregelen op midden- en lange termijn effect zullen hebben op waar het bedrijf machines kan verkopen. Met andere woorden: het verwacht minder machines aan China te verkopen.

Tegelijkertijd benadrukt ASML dat dit niet de eerder afgegeven omzetverwachtingen zal aantasten. Het bedrijf kampt met een grote bestelachterstand die aan het begin van dit jaar een waarde had van 40 miljard euro.

Eerder dit jaar heeft het kabinet wel exportrestricties opgelegd voor specifieke machines. Die worden in de praktijk na 1 januari volgend jaar niet meer verscheept. ASML presenteert morgen kwartaalcijfers.

Vakantieaanbieder Vacansoleil, dat vorige maand failliet ging, maakt een doorstart in bescheiden vorm. Het Franse Maeva Campings, het online reisbureau van Pierre & Vacances-Center Parcs, neemt in eerste instantie de naam en website van de Nederlandse campingaanbieder over. Dat maakte de curator van Vacansoleil vandaag bekend.

Van de ongeveer 300 medewerkers gaan slechts acht tot tien medewerkers mee naar de nieuwe eigenaar. Over een overname van de bungalowtenten en stacaravans van Vacansoleil moet nog worden onderhandeld. De curator meldt dat de accommodaties in "een later stadium" zullen worden verkocht.

Hoewel er eerder werd gemeld dat er diverse geïnteresseerden waren, bleek een volledige doorstart volgens de curator niet mogelijk. "De huidige uitkomst is de meest zinvolle die wij op dit moment voor Vacansoleil konden realiseren", zegt curator Ben Arends.

Pierre & Vacances-Center Parcs zegt Vacansoleil zo snel mogelijk weer op te willen bouwen en uitbreiden. Directeur Nicolas Beaurain zegt met de aankoop bij te willen dragen aan de "dynamiek van de campingsector" en wil dat "niet alleen in Nederland, maar ook in andere Europese landen" doen.

Bestaande boekingen via Vacansoleil worden nog afgehandeld door het Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR), laat een woordvoerder weten.

Er zijn tientallen miljarden extra nodig om stroom van windmolenparken op de Noordzee naar land te krijgen. Kabels zijn een stuk duurder, personeel moet meer worden betaald en de rente is een stuk hoger. Dat schrijft demissionair minister Jetten van Klimaat aan de Tweede Kamer.

Het gaat om een raming van kosten die tussen 2032 en 2057 jaarlijks worden gemaakt. De kosten komen uiteindelijk deels bij huishoudens terecht die via hun energierekening meebetalen aan de transportkosten.

Het kabinet wil dat in de nabije toekomst driekwart van de Nederlandse energie van windparken op de Noordzee komt. Daarvoor moet de productiecapaciteit naar 21 gigawatt. Dat is vier keer zoveel als de afgelopen twintig jaar aan stroomopwekking op zee is aangelegd.

Aanvankelijk raamde het ministerie de kosten voor het transport van stroom van zee op 2 miljard per jaar, maar in de huidige berekening komt er 80 procent bovenop. Het gaat om een bedrag van 40 miljard euro extra over een periode van 25 jaar.

De belangrijkste oorzaak is de hogere rente. Voor het ophalen van kapitaal dat netbeheerder Tennet nodig heeft voor de investeringen moet er fors meer rente worden betaald dan een jaar geleden. Ook speelt mee dat Chinese partijen niet mee mogen doen met de aanleg van essentiële infrastructuur, zoals het kabinet eerder besloot.

Minister Jetten gaat er bij de huidige berekeningen vanuit dat de rente de komende jaren hoog blijft. Mocht de rente dalen, dan daalt ook het bedrag dat nodig is voor de windmolenparken.

Omdat het nog gaat om een inschatting van de kosten op de lange termijn kan minister Jetten niet zeggen in hoeverre consumenten bij hun energierekening iets gaan merken van de hogere transportkosten.

Loterijen hebben met succes gelobbyd om een nieuwe waarschuwingstekst voor gokken bij hun spellen te voorkomen, ondanks bezwaren van experts. De loterijen stelden in een brandbrief dat er minder geld naar goede doelen, cultuur en sport zou gaan als ze een nieuwe waarschuwing aan hun reclames moesten toevoegen.

Uit stukken die de NOS heeft opgevraagd met een beroep op de Wet open overheid (Woo) blijkt dat gokbedrijven zich hevig hebben verzet tegen de komst van een nieuwe waarschuwingstekst. Eerder bleek al dat gokbedrijven zich geregeld bemoeien met regels die voor de sector worden gemaakt.

De nieuwe waarschuwingstekst - Wat kost gokken jou? Stop op tijd - werd twee jaar geleden ontwikkeld op verzoek van de Tweede Kamer. Volgens initiatiefnemer Mei Li Vos van de PvdA was de oude tekst - Speel Bewust - te licht en te aansporend om te gaan gokken. Ze vroeg om een nieuwe tekst die door experts moest worden bedacht. Gokbedrijven mochten zich er van haar nauwelijks mee bemoeien.

Die experts zijn het ermee eens dat de huidige waarschuwingstekst anders moet. Door het woord 'speel' te gebruiken kunnen mensen juist aangezet worden om te gaan gokken.

Na het testen van een aantal nieuwe teksten wordt 'Wat kost gokken jou? Stop op tijd' als winnaar gekozen, ondanks verzet van gokbedrijven. Deskundigen raden aan om die slogan voor alle kansspelen te gebruiken, waaronder online gokken en loterijen. Ze wijzen op mogelijke verwarring als er verschillende teksten worden gebruikt. "De indruk kan gewekt worden dat sommige spelen geen risico met zich meebrengen", schrijven ze.

Toch is het de grote loterijen gelukt om de oude waarschuwingstekst te blijven gebruiken. Ze stuurden gezamenlijk onder meer een brandbrief naar het ministerie waarin ze schreven dat de 800 miljoen euro die jaarlijks door loterijen wordt afgedragen op het spel staat.

Ze wezen erop dat op lootjes van Jantje Beton, KWF en de Zonnebloem de nieuwe waarschuwing komt te staan. "Dit kan niet de bedoeling zijn. Loterijen hebben niets met gokken te maken", aldus de loterijen. In onderzoeken worden loterijen doorgaans wel als gokspel meegenomen, al is het risico op verslaving kleiner dan bij online gokken.

De loterijen onderbouwen niet waarom zij denken dat er minder gespeeld gaat worden als de waarschuwing wordt meegenomen. De experts denken juist dat de waarschuwing bij loterijen niet tot minder verkochte lootjes leidt, maar ook die claim wordt niet onderbouwd. Ze benadrukken dat de waarschuwingsteksten mensen bewuster maken over de risico's van gokken.

Ambtenaren van het ministerie van Justitie zitten met de kwestie in hun maag, blijkt uit mail- en appverkeer. "Je ziet het 'drama' zich als het ware voltrekken", wordt er intern gemaild over de procedure om een nieuwe tekst te kiezen. Ambtenaren neigen ernaar om te kiezen voor een andere waarschuwing waarin het woord gokken niet voorkomt, maar vermoedden dat het Trimbos-instituut, dat de opdracht kreeg om de procedure te begeleiden, dat niet ziet zitten.

Het valt ambtenaren op dat loterijen bij de Tweede Kamer aan het lobbyen zijn. "Ze zetten natuurlijk de sport en goede doelen daarvoor in", appen ze naar elkaar.

Op het laatste moment krijgen loterijen hulp van de VVD. Kamerlid Rudmer Heerema dient een motie in om voor de loterijen een uitzondering te maken. Mede met steun van de PvdA wordt die motie aangenomen en hebben loterijen nog altijd de oude waarschuwingstekst erbij staan: Speel Bewust.

Niet één, maar vijf klanten van ING konden vorige week donderdag via de app gegevens inzien van een andere klant van de bank. Ook kon er bijvoorbeeld geld overgemaakt worden. Op de vraag of er misbruik van de situatie is gemaakt, antwoordt de bank: "Daar doen we verder geen uitspraken over."

ING, die vanochtend nog sprak van een 'uniek geval', gaf vanmiddag toe dat er meer aan de hand was toen de NOS de bank confronteerde met een tweede melding. Die persoon meldde zich bij de NOS nadat hij het nieuws had gehoord dat een klant van de ING bankgegevens kon inzien van iemand anders.

Volgens ING gaat het nu 'om een handvol klanten'. "Het zijn er vijf, en niet meer", aldus ING. Daarbij ging het volgens de bank steeds om dezelfde systeemfout.

De persoon die zich vandaag bij de NOS meldde, kreeg bankgegevens te zien van iemand van wie de achternaam met dezelfde vier letters begon: "En die mevrouw had veel geld op de rekening. Een ton of zo. Ik zag ook allerlei privégegevens als 'potje vakantie', 'potje badkamer'. Dat soort zaken. Ik had enorm misbruik kunnen maken van de situatie."

Hij belde de ING op. Daar werd onder meer gezegd: 'Als u even uitlogt en weer inlogt, zal het probleem waarschijnlijk verholpen zijn'. Maar ik maakte me ook zorgen om mijn eigen rekening. Is die wel veilig? Maar dat werd best snel afgekapt."

Het FD schreef vanochtend dat een ING-klant zomaar online bij de bankgegevens van iemand anders na het inloggen met gezichtsherkenning. "Heel ongemakkelijk," vertelde de rekeninghouder aan het FD. "Ik kon zelfs diens gegevens wijzigen of de rekening opzeggen."

Een systeemfout, zegt ING. Het lag volgens de bank niet aan de gezichtsherkenningssoftware. "Het kwam door een verandering die we hebben doorgevoerd in het systeem en we nu hebben teruggedraaid," aldus een woordvoerder van ING. "We voeren continu veranderingen door, allemaal technische zaken aan de achterkant van het systeem, waar de klanten helemaal niets van zien." Om wat voor verandering het precies ging kon ING niet vertellen.

De systemen in de financiële wereld zijn ontzettend groot en complex, vertelt Dave Maasland, directeur van IT-beveiligingsbedrijf ESET. "Hoe stom het ook klinkt, ik denk niet dat ze ooit kunnen garanderen dat dit nooit meer gebeurt", zegt hij. "Het zijn namelijk nog steeds mensen die deze systemen onderhouden. Door de grootte van de systemen is het lastig om ze helemaal waterdicht te maken en te testen. Dit is een enorme uitdaging, hierdoor zijn ze kwetsbaar."

Echt bang dat andere klanten plots bij persoonlijke gegevens kunnen hoeven we niet te zijn, zeggen deskundigen waarmee de NOS sprak. "Je ziet dit bijna nooit in de financiële wereld. Deze loopt juist lichtjaren vooruit op het gebied van digitale veiligheid," vertelt Maasland.

"Digitale veiligheid zit in het dna van de bank, het is wat banken verkopen. Daarom stoppen we ons geld niet meer in een sok onder het bed", aldus Maasland.

De systeemfout was volgens ING snel opgelost, doordat de klant bij de bank aanklopte. Het is niet zo dat klanten die de app nog niet hebben geüpdatet nog met de systeemfout zitten, zegt de bank.

ABN Amro laat aan de NOS weten ook wel eens een systeemfout te hebben. "Kan een keer gebeuren, maar we doen er natuurlijk alles aan om dat te voorkomen. Onze app wordt zes tot acht miljoen keer per dag gebruikt, dat kan een keer fout gaan."

De Volksbank, waaronder ASN, SNS en Regio Bank vallen, reageert dat de manier waarop je als klant inlogt losstaat van welke gegevens je te zien krijgt. De Rabobank reageert met: "Wij stellen alles in het werk om de gegevens van onze klanten te beschermen. Hiervoor hanteren wij strenge standaarden. Desondanks kunnen wij helaas niet de garantie geven dat er nooit wat fout zal gaan."

Maasland moedigt banken aan om meer openheid te geven over dit soort fouten. "Het is balanceren tussen vertrouwen en openheid."

Ook bij accountantskantoor Deloitte is examenfraude gepleegd. Lid van de raad van bestuur Rob Bergmans geeft vanwege de fraude zijn functie op.

Afgelopen zomer werd duidelijk dat bij accountant- en adviesbureau KPMG ruim honderd medewerkers betrokken waren bij fraude. Voorzitter van de raad van commissarissen Roger van Boxtel gaf toe dat hij een training "niet op correcte wijze" had afgerond en stapte op.

Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) zegt "geschokt en teleurgesteld" te zijn over het nieuwe geval van gesjoemel bij accountants, een beroepsgroep die het van zijn integriteit moet hebben.

Bij de examenfraude kregen accountants en hun medewerkers antwoorden toegespeeld op examenvragen. Zo'n examen kan bijvoorbeeld gaan over cybersecurity of integriteit. Het gaat om verplichte toetsen voor de beroepsgroep.

De AFM vroeg vorig jaar aan alle grote accountantskantoren om onderzoek naar interne examenfraude te doen. De toezichthouder controleert of dit onderzoek grondig wordt gedaan.

De AFM en Deloitte zeggen niet waar het in het nieuwe geval van examenfraude precies om gaat. Onduidelijk blijft wie op welke wijze en wanneer er fraude is gepleegd. In een persbericht van Deloitte zegt vertrekkend bestuurder Bergmans: "Ik kan niet anders dan vaststellen dat met de meest recente inzichten van het onderzoek en de feiten die daaruit zijn gebleken, het niet in het belang van de organisatie is als ik aanblijf als lid van de raad van bestuur of verbonden blijf aan Deloitte als partner."

Het is nog niet duidelijk of er bij Deloitte nog meer slachtoffers vallen door het gesjoemel met examens. Het bedrijf verwacht het onderzoek naar de examenfraude eind dit jaar af te ronden. De AFM roept medewerkers binnen de sector op om misstanden te melden.

"Twee keer op rij is nu gebleken dat examenfraude ook in de top van grote accountantsorganisaties speelt, juist daar waar absoluut voorbeeldgedrag mag worden verwacht", zegt AFM-bestuurder Hanzo van Beusekom, ook in een persbericht. "Dit bevestigt dat het gaat om een fenomeen dat breder is verspreid."

Accountants controleren onder meer of bedrijven en organisaties correcte financiële gegevens vermelden in jaarrekeningen. Die informatie is belangrijk: onder meer bedrijven, overheden en beleggers baseren er allerlei economische beslissingen op.

Het bedrijfsleven doet nog altijd te weinig om te zorgen dat er meer plastic flesjes worden ingezameld. Dat concludeert Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) na een eerdere waarschuwing een maand geleden. De toezichthouder wil uiterlijk op 1 december concrete maatregelen zien van het Afvalfonds Verpakkingen, dat namens producenten verantwoordelijk is voor de inzameling.

"Bij onvoldoende voortgang of resultaat kan de ILT overgaan tot maatregelen, zoals een last onder dwangsom of een boete", aldus een woordvoerder.

Begin september kreeg het Afvalfonds Verpakkingen een flinke tik op de vingers van de Inspectie en staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat omdat het vorig jaar maar 68 procent van de verkochte plastic flessen inzamelde. Dat is veel lager dan de wettelijke norm van 90 procent. De ILT eiste toen op korte termijn een verbeterplan van het Afvalfonds.

Statiegeld op sap en zuivel

Het Afvalfonds kwam vervolgens begin oktober met een plan op hoofdlijnen, waarin een aantal mogelijke oplossingen wordt genoemd, zoals verandering van het consumentengedrag, meer statiegeldapparaten en een uitbreiding van het statiegeldsysteem naar flesjes met zuivel en verse sappen.

Een concreet plan zou binnen drie maanden klaar zijn. De Inspectie vond dat te lang duren en eist dat dit er al voor 1 december ligt. Dan moet duidelijk zijn hoeveel extra innamepunten er komen waar statiegeld wordt terugbetaald. Ook moet er een concreet plan liggen om meer flessen onder het statiegeld te laten vallen. Nu zijn flessen met verse sappen en zuivel nog wettelijk uitgezonderd van statiegeld, terwijl die twintig procent van het totale aantal plastic flessen vormen.

Volgens de Inspectie ligt de focus van het Afvalfonds nu te veel op het veranderen van consumentengedrag.

Fors uitbreiden met machines

Het Afvalfonds erkent in een reactie dat het aantal statiegeldmachines "fors moet worden uitgebreid". Directeur Hester Klein Lankhorst wil op meer plekken inzamelpunten. "We kijken naar plekken waar veel mensen komen, zoals drukke winkelstraten, scholen, pretparken en treinstations."

Daarbij is nu al zeker dat er op meer sapflesjes statiegeld gaat komen om de norm van 90 procent te kunnen halen, zegt Klein Lankhorst. Een aantal producenten van verse sappen is al vrijwillig overgegaan op statiegeld op hun flesjes.

"Wij zijn geen wetgever maar kunnen wel druk uitoefenen op andere producenten om dit ook te gaan doen," aldus de directeur. Mocht dit te weinig opleveren, dan kijkt het fonds of het nodig is om ook op flessen zuivel statiegeld te heffen.

De Belastingdienst is afgelopen maand begonnen aanmaningen te sturen naar 27.000 ondernemers die hun hele coronabelastingschuld in één keer moeten afbetalen. Dat gebeurt omdat ze te ver achterlopen met terugbetalen.

De eerste dwangbevelen zijn gestuurd en de Belastingdienst heeft aan deurwaarders opdracht gegeven om bij een paar honderd ondernemers beslag te leggen. Dat blijkt uit een brief die staatssecretaris Van Rij naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het gaat om de belastingen die ondernemers tijdens corona mochten uitstellen. Sinds oktober vorig jaar moeten die opgebouwde belastingschulden worden terugbetaald in termijnen. Ondernemers hebben daarvoor in principe vijf jaar de tijd, maar tienduizenden ondernemers liepen achter of hadden nog helemaal geen betaling gedaan.

Wie ondanks waarschuwingen te veel achterliep kon te maken krijgen met invorderen, maakte de Belastingdienst maanden geleden bekend. De hele schuld moet dan in één keer worden afbetaald. Lukt dat niet, dan kunnen ze uiteindelijk deurwaarders verwachten.

In coronatijd zijn heel weinig bedrijven failliet gegaan, onder meer vanwege steunmaatregelen vanuit de overheid waaronder dit belastinguitstel. Bedrijven waar het al niet goed mee ging konden overeind blijven met die steun.

De laatste maanden loopt het aantal faillissementen weer wat op, maar in vergelijking met de periode voor corona is het nog steeds niet hoog. Dat de Belastingdienst zich weer hard opstelt zou ertoe kunnen leiden dat bedrijven waar het al lang slecht mee gaat toch stoppen of failliet gaan.

Eind augustus kondigde de staatssecretaris aan bij 35.000 ondernemers te gaan invorderen maar een deel van die ondernemers is toch nog in actie gekomen, blijkt uit de brief. 2000 van hen hebben de schuld in één keer afbetaald, 2000 anderen hebben hun achterstand ingelopen en 4000 hebben gevraagd om hulp.

Bij de overige 27.000 ondernemers is de invordering afgelopen maand dus opgestart. Het gaat vooral om kleine bedrijven die veelal een schuld van onder de 20.000 euro hebben. Na een aanmaning volgen dwangbevelen, waarmee beslag kan worden gelegd op spullen van de ondernemer. In totaal staat bij deze ondernemers een schuld van 1 miljard euro uit.

Het ministerie van Financiën benadrukt in de brief dat ondernemers in elk stadium nog om hulp kunnen vragen, ook als er al een dwangbevel is verstuurd. De staatssecretaris roept ondernemers die dat nog niet gedaan hebben om hulp te zoeken bij de Belastingdienst of hulporganisaties.

Later deze maand wordt bij nog 8000 andere ondernemers de betalingsregeling ingetrokken omdat ze te veel achterlopen. Half november krijgen 30.000 ondernemers met achterstanden een waarschuwingsbrief. Als zij binnen twee weken niet in actie komen volgt ook voor hen het intrekken van de betalingsregeling.

Tijdens de coronacrisis hebben in totaal 400.000 ondernemers gebruikgemaakt van de mogelijkheid om belastingen uit te stellen. In totaal ging het om een bedrag van 47,7 miljard euro.

Een jaar geleden stond er nog 19,6 miljard euro open bij zo'n 266.000 ondernemers. Die hadden vijf jaar de tijd om dat af te lossen. Inmiddels hebben nog zo'n 193.000 ondernemers een betalingsregeling.

Wie voert het zwaarste werk in de haven uit? Over die vraag woedt een langslepende strijd in Rotterdam.

Het gaat om sjorren - het los- en vastzetten van containers - op schepen. Sinds 2020 moeten scheepvaartbedrijven met schepen waar een cao op is afgesloten daar speciaal opgeleide havenarbeiders voor inhuren. Maar in de praktijk zetten de bedrijven nog vaak hun eigen bemanning in voor het levensgevaarlijke sjorwerk, zegt de internationale vakbond ITF.

"Op zo'n vijftien tot twintig schepen per dag is dit soort werk nodig", zegt vakbondsman Gijs Mol. Namens de internationale vakbond ITF voert hij inspecties uit in de Rotterdamse haven. "Mijn inschatting is dat bij gemiddeld elf daarvan geen sjorders worden ingehuurd."

Hoe gevaarlijk het werk kan zijn, bleek begin dit jaar in Belfast. Bij het nachtelijke sjorwerk aan boord van containerschip de BG Ruby viel daarbij een 54-jarige Filipijnse matroos in het donkere water. Hij overleed in het ziekenhuis.

Met de BG Ruby voer de matroos tussen Rotterdam en de Noord-Ierse hoofdstad. Het schip is onderdeel van de vloot van het Nederlandse BG Freight Line, dat het schip huurt van een Duitse eigenaar.

Omdat de BG Ruby onder Portugese vlag voer, waren het de Portugese instanties die het onderzoek naar het ongeluk in Noord-Ierland uitvoerden. Uit het Portugese rapport blijkt onder meer dat de matroos geen zwemvest droeg en dat er geen hekwerken aan de buitenkanten waren bevestigd om te voorkomen dat de bemanning overboord valt tijdens het sjorwerk.

BG Freight Line wil niets loslaten over de zaak. Ook op de vraag of ze in Rotterdam wel sjorders inhuren blijft het stil. "Het onderwerp ligt momenteel gevoelig, dus ik ga geen uitspraken doen", zegt algemeen directeur Frank Kapaan.

Om ongelukken te voorkomen kwam de top van de scheepvaart samen in 2018. Zowel de grote werkgevers als de internationale vakbonden voor zeevarenden schoven aan. Ze kwamen samen tot de 'Non Seafarers Working Clause'.

Die clausule ging in 2020 in, en stelt dat rederijen gecertificeerde sjorders van de wal moeten laten komen om de torenhoge stapels containers veilig te sjorren. Op die manier moet ook voorkomen worden dat containers in zee verdwijnen.

Scheepvaartbedrijven mogen alleen nog hun eigen bemanningsleden inzetten als er niet voldoende sjorders beschikbaar zijn in de Rotterdamse haven. Daarvoor moeten ze toestemming vragen bij vakbond FNV Havens, maar dat gebeurt in de praktijk nauwelijks, zegt de bond.

Toch zijn er nog dagelijks schepen waar matrozen het gevaarlijke sjorwerk doen, zegt inspecteur Mol. Volgens hem is het wachten op het volgende ongeval. En dus trekt hij met zijn vakbondscollega's ten strijde. Eerder dit jaar bevestigde de Rotterdamse rechter in een bodemprocedure dat rederijen zich aan de 'Non Seafarers Working Clause' moeten houden. Toch is ook sindsdien het sjorren door matrozen nog niet gestopt.

Via een nieuwe rechtszaak probeerden vakbonden de Singaporese rederij X-Press Feeders te dwingen om gebruik te maken van havenarbeiders in plaats van bemanningsleden. Die rederij huurt verschillende schepen, waaronder de Nordica, dat onder Nederlandse vlag vaart en regelmatig in Rotterdam te vinden is.

Het liep uit op een schikking, waarbij toegezegd werd dat de Nordica voortaan gebruik gaat maken van Rotterdamse sjorders, bevestigt de advocaat van X-Press Feeders. "Omdat dit schip onder Nederlandse vlag vaart was deze zaak relatief makkelijk", zegt Mol. "Bij schepen die onder buitenlandse vlag varen is het ingewikkelder."

De vakbonden komen deze maand samen om een plan te bedenken hoe ze ook de rederijen onder buitenlandse vlag kunnen dwingen om het sjorwerk door havenarbeiders te laten uitvoeren. "Het ziet ernaar uit dat we elk schip apart moeten aanklagen."

Ineens toegang hebben tot de bankrekening van een wildvreemde, het overkwam een rekeninghouder bij ING. Na het inloggen met gezichtsherkenning in de app van de bank kwam die bij de rekening van iemand anders terecht. Dat meldde het FD.

"Tot mijn grote verbazing zag ik daar álle financiële gegevens van deze persoon", vertelt de rekenhouder aan de krant. "Ik kon zelfs diens gegevens wijzigen of de rekening opzeggen. Dat zoiets mogelijk was, voelde heel ongemakkelijk. Vooral omdat anderen op die manier mogelijk ook in míjn rekening kunnen komen."

De rekeninghouder legde de situatie gelijk voor aan ING. Er was sprake van een systeemfout, laat de bank weten. "De fout lag bij ons, niet bij de gezichtsherkenning."

ING benadrukt dat het een heel uitzonderlijke en unieke situatie is. "Doordat de rekeninghouder naar ons toe kwam, konden we direct passende maatregelen nemen", vertelt een woordvoerder aan de NOS. "Eigenlijk zijn we dus alleen maar blij als klanten deze situaties melden, daar leren we van."

Tegen het FD liet de bank weten de rekeninghouders op de hoogte te hebben gesteld van wat er misging, maar deze ontkenden dit. ING laat weten na de publicatie van het artikel wel contact te hebben opgenomen. Ook de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten zei niet op de hoogte te zijn gesteld.

De Autoriteit Persoonsgegevens vertelde aan de krant dat er wel vaker meldingen binnenkomen over soortgelijke incidenten. "Het komt af en toe voor dat er verkeerde klantgegevens verschijnen. Dat beperkt zich overigens niet tot banken maar het kan bijvoorbeeld ook bij een pensioenverzekeraar gebeuren," vertelde een woordvoerder aan het FD.

Een groep particuliere beleggers stapt naar de rechter om de huurregels van de regering aan te vechten. Ze willen een schadevergoeding, omdat ze vinden dat de waarde van hun bezit niet voldoende terugkomt in de huurprijzen die ze mogen vragen. Particuliere verhuurders mogen de WOZ-waarde van woningen maar voor een derde meetellen in het puntensysteem voor huurwoningen.

Die regel heeft vooral gevolgen voor veel kleinere appartementen in de grote steden. Die vielen altijd onder het puntensysteem. Als een woning minder dan 148 punten heeft, gelden er door de overheid bepaalde maximumhuren. Heeft een woning meer punten dan mag een verhuurder vragen wat die wil.

Maar door de alsmaar stijgende huizenprijzen van de afgelopen jaren, en dus stijgende WOZ, 'dreigden' die appartementen boven de 148 punten uit te komen en dus door te schuiven naar de vrije huursector. Daarom voerde het kabinet in mei vorig jaar de regel in dat de WOZ minder meetelt in dat puntensysteem.

De beleggers vinden de regels een inbreuk op hun eigendomsrecht. Daarom hebben ze nu een rechtszaak aangespannen. Ze willen dat de regels worden ingetrokken en een vergoeding van hun schade. De stichting Fair Huur heeft de zaak aangespannen namens zo'n vierhonderd beleggers die samen minstens 10.000 huizen verhuren.

Woningbeleggers hebben sowieso veel kritiek op verschillende kabinetsmaatregelen. Zo kunnen gemeenten sinds 2022 wijken aanwijzen waar woningen tot een bepaalde WOZ-waarde niet gekocht mogen worden om vervolgens te verhuren. En is dit jaar de overdrachtsbelasting voor mensen die niet in een huis gaan wonen gestegen naar 10,4 procent.

Ook is de vermogensbelasting op een woning waar je niet in woont dit jaar gestegen. En volgend jaar wil woonminister De Jonge het puntensysteem oprekken naar 186 punten, waardoor er voor meer woningen een maximale huur gaat gelden.

De maatregelen moeten ertoe leiden dat beleggers niet meer op grote schaal huizen opkopen en verhuren voor veel geld. Maar volgens de beleggers leidt het tot minder investeringen in de bouw van huurwoningen en wordt de vrijehuursector er te klein door, terwijl er veel vraag naar is.

Vier bedrijven en acht personen hebben straffen opgelegd gekregen van het Openbaar Ministerie (OM) omdat ze tussen 2014 en 2017 meewerkten aan de bouw van de Krimbrug tussen Rusland en de Krim. De bedrijven, die door het OM niet bij naam worden genoemd, moeten samen 160.000 euro betalen, de acht mensen hebben taakstraffen van 20 tot 60 uur gekregen. De strafzaken zijn buitenrechtelijk afgedaan, schrijft het OM.

Eén bedrijf moest nog eens ruim 71.000 euro inleveren aan omzet die het had verdiend aan de werkzaamheden. Het OM stelt dat mede door de inzet van Nederlandse kennis en kunde de Krimburg is gebouwd.

Dagblad De Gelderlander bracht eerder aan het licht dat Nederlandse bedrijven hebben meegewerkt aan de brug, ondanks de internationale sancties die van kracht waren. Vanwege de sancties was het verboden voor bedrijven om in het gebied actief te zijn.

Volgens het OM is het bewezen dat de bedrijven de sancties hebben overtreden, bijvoorbeeld met het leveren van complete heihamers, trilhamers en powerpacks of onderdelen daarvan. Ook is er technische hulp verleend door de bedrijven.

Het OM denkt dat er meer bedrijven betrokken zijn en doet daarvoor nog onderzoek.

Vanaf 2025 moeten veel binnensteden bevoorraad worden door uitstootloze busjes. Maar verschillende regelingen en uitzonderingen maken het voor ondernemers aantrekkelijk om nog snel een dieselbusje aan te schaffen.

Zo mogen nieuwe dieselbusjes en -trucks die vóór 2025 zijn aangeschaft, nog tot 2028 rondrijden. Hierdoor komt het effect van deze zogeheten zero-emissiezones in de eerste periode onder druk te staan.

Dat blijkt uit een marktverkenning van energiebedrijf Joulz. Het wordt bevestigd door ondernemers en cijfers van de Bovag en de RAI Vereniging.

Eerder kwamen uit een rondgang van de NOS de kopzorgen van gemeenten en ondernemers over de aankomende wetgeving naar voren, zoals een vol stroomnet, hogere kosten en gebrek aan laadplekken. Voor gemeenten zelf blijkt het ook lastig: de hoofdstad vroeg in een aanbesteding voor afvalwagens nog voor de deadline van 2025 om dieseltrucks.

Daar is de hoofdstad niet alleen in, merkt Joulz, een bedrijf dat voor 20.000 zakelijke klanten de elektriciteitsvoorziening regelt. Toen het de afgelopen maanden nauwelijks verzoeken kreeg om bedrijven gereed te maken voor de overstap naar elektrische voertuigen, krabde het zich achter de oren. En dus ging het klanten vragen waarom die verzoeken niet kwamen.

Wat bleek? "Bijna niemand was écht bezig met de elektrificatie", zegt Joulz-baas Sytse Zuidema. "Er zijn heel wat mogelijkheden om er nog niet aan te beginnen, en daar wordt dus gebruik van gemaakt."

Bij vrachtwagens is het aandeel elektrisch heel klein: dit jaar was 1 op de 30 (nieuwe en oude) aangekochte vrachtwagens elektrisch. Bij bestelbusjes stijgt het marktaandeel van elektrisch sneller. Maar volgens Zuidema nog steeds veel te langzaam, zeker als je weet dat vanaf 2030 de binnensteden van grote gemeenten moeten worden bevoorraad zonder uitstoot.

Wat waarschijnlijk meespeelt bij de tendens om nog snel dieselbusjes te kopen, is de afschaffing van de vrijstelling van bpm voor ondernemers in 2025. In lekentaal: tot dan is het gunstig om een (diesel)busje te kopen, want daarna moeten ondernemers net als particulieren aankoopbelasting (bpm) betalen. Vanaf dan wordt deze belasting ook gekoppeld aan de hoeveelheid CO2 die een voertuig uitstoot.

De RAI Vereniging, de branchevereniging van auto-importeurs, verwacht dat deze afschaffing een tegengesteld effect zal hebben: "De verduurzaming van het wagenpark wordt hierdoor eerder vertraagd dan versneld. In 2024 zullen er nog veel dieselwagens gekocht worden, waarna deze markt in 2025 ineenzakt."

Dat ondernemers nog niet massaal overstappen naar elektrisch, herkent de RAI dan ook: "Het aandeel groeit, maar er is nog geen sprake van een trendomslag." Autobrancheclub Bovag ziet hetzelfde: "Onze leden maken hun eigen afweging."

Stadslogistiek-docent Walther Ploos van Amstel waarschuwde hier eerder al voor: de regelingen zijn wat hem betreft vaak te breed gedefinieerd en de lijst met uitzonderingen is te lang.

Wagenparkbeheerder John Laagland van het Volendamse elektrotechniekbedrijf Cas Sombroek heeft twee jaar terug bij de vernieuwing van het wagenpark (vijftig busjes) vooral voor diesel gekozen: "Het was anders echt te duur, en we hebben hier ook geen plek voor zo veel laadpalen. Laat staan dat die infrastructuur er al is in Amsterdam. Voor veel ondernemers is dit onwerkbaar."

Jammer, vindt Zuidema: "Ik vond eigenlijk dat gemeenten het best fair deden. Het werd een paar jaar terug aangekondigd en alle betrokken partijen kregen vijf jaar de tijd. Veel klanten zijn wel wat aan het proberen, maar er zijn er maar weinig die helemaal doorpakken."

Volgens Zuidema gaat dat een probleem worden, want zoiets ingrijpends voorbereiden kost tijd. "Inmiddels is de netcongestie bekend, je kan als bedrijf op sommige plekken lang wachten op een aansluiting. Wil je over een jaar ineens overstappen op elektrisch, dan kan dat niet zomaar."

Hij verwacht een 'dieselhausse' voor 2025. Maar partijen die wachten met elektrificatie, hebben volgens Zuidema het nakijken. "Partijen die nu al bezig zijn, hebben straks een voorsprong. De transitie is onvermijdelijk."

In deze gemeenten komen zero-emissiezones:

De omzet van de 300 grootste webwinkels in Nederland is voor het eerst teruggelopen. In 2022 bedroeg de gezamenlijke omzet ruim 26 miljard euro, een daling van 2 procent vergeleken met het jaar ervoor. Dit blijkt uit de jaarlijkse Twinkle100, een overzicht van de grootste online retailers in Nederland.

De top vijf webwinkels blijft grotendeels onveranderd. Bol.com staat, net als vorig jaar, bovenaan met een omzet van ruim 4 miljard euro, gevolgd door Albert Heijn en Coolblue. Zij behaalden een omzet van respectievelijk 1,7 en 1,5 miljard euro. Zalando is Amazon gepasseerd en staat vierde.

Na een sterke omzetgroei van 27,5 procent in 2021 stagneerde de groei in 2022. Daniël Verheij, hoofdredacteur van Twinkle, verklaart: "De coronacrisis heeft online retail een impuls gegeven die je kunt vergelijken met vijf jaar normale groei. Zulke snelle groei kan echter niet voortdurend doorgaan."

Verheij denkt dat er nog wel sectoren zijn met groeipotentieel. Hij wijst daarbij op de flinke omzetstijging bij online supermarkten.

Twinkle heeft dit jaar voor het eerst ook het retourbeleid van online retailers onder de loep genomen.

Van de top 100 webshops biedt 9 procent altijd gratis verzending aan. Voor 60 procent geldt dit bij een minimumaankoopbedrag en 27 procent rekent standaard verzendkosten. Wat betreft retourzendingen: ongeveer een derde van de webwinkels rekent altijd kosten, terwijl iets meer dan de helft deze kosten standaard dekt.

Verheij wijst erop dat bedrijven die bekendstonden om hun gratis retourbeleid, zoals Zalando, retourkosten hebben geïntroduceerd. "Consumenten zijn gewend aan het gemak van online shoppen, dus accepteren ze deze verandering," zegt hij. Bovendien merkt hij op dat consumenten bewustere keuzes maken en vaker kiezen voor duurzamere verzendopties zoals fietsbezorging en bezorging met elektrische voertuigen.

De 'marketplaces' zijn sterk in opkomst. Dit zijn platforms zoals Bol.com en Amazon die naast hun eigen assortiment ook producten van externe verkopers aanbieden.

Verheij benadrukt de groeiende populariteit van deze online marktplaatsen: "Vier jaar geleden telden we slechts zes dergelijke webshops in onze lijst. Dit jaar zijn dat er 22."

In het derde kwartaal van dit jaar zijn de huren in de vrije sector met zo'n 5,2 procent gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Dat meldt woningverhuursite Pararius.

Gemiddeld betaal je bij een nieuw huurcontract nu 17,77 euro per vierkante meter per maand. Voor een woning van 80 vierkante meter komt dat neer op zo'n 1420 euro. Vorig jaar lag de vierkante meterprijs voor nieuwe huurders nog op 16,90 euro per maand.

Zo ziet de ontwikkeling van de vierkante meterprijzen in de vrijehuursector eruit:

Het gaat om de huur voor nieuwe huurders, want voor zittende huurders is de jaarlijkse huurverhoging aan regels gebonden. Dit jaar is die maximaal 4,1 procent. Die jaarlijkse huurstijging wordt in de meeste gevallen in juli doorgevoerd.

Met een stijging van 5,2 procent gaan de gemiddelde huren voor nieuwe huurders dus niet zoveel harder omhoog dan de huren voor zittende huurders.

Er zijn wel grote verschillen in de huurprijzen per vierkante meter. Het is bijvoorbeeld afhankelijk van de regio, de grootte van de woning en de oplevervorm (kaal, gestoffeerd of gemeubileerd).

Zo is in Amsterdam de huurprijs in een jaar met 8,2 procent gestegen naar gemiddeld 27,32 euro per vierkante meter. In Limburg stegen de huren veel minder, met 3,2 procent. En daar betaal je per vierkante meter minder dan de helft van de vierkantemeterprijs in Amsterdam: 13,37 euro.

Pararius constateert verder dat het huuraanbod in de vrije sector kleiner wordt, mede omdat verhuur minder aantrekkelijk wordt door overheidsmaatregelen. Zo daalde het aantal huurwoningen dat vrijkomt voor nieuwe huurders met bijna 32 procent in een jaar tijd. Verhuurders verkopen nu vaker hun huurwoning zodra een huurder vertrekt, zegt Pararius.

Particulieren moeten sinds dit jaar een hogere vermogensbelasting betalen over woningen waar ze niet zelf in wonen. En het demissionaire kabinet wil volgend jaar met een puntensysteem maximale huren invoeren voor een groot deel van de vrijehuursector. Over dat plan moeten de Tweede en Eerste Kamer nog wel stemmen. Dus of het er ook echt komt, is nog onzeker.

Woonminister De Jonge hield er al rekening mee dat door maatregelen de huurmarkt kleiner zou worden ten gunste van de koopmarkt. Maar hij vindt dat niet per se erg.

"Als de woning wordt verkocht aan een middeninkomen dat anders zou huren, dan neemt tegelijkertijd de vraag naar middenhuur af. Het betreffende middeninkomen heeft immers een betaalbare woning gevonden, alleen is dit geen huur-, maar een koopwoning", aldus minister De Jonge eerder.

De beursgang van het populaire sandalenmerk Birkenstock heeft niet het megasucces opgeleverd waar op was gerekend. Mede door de publiciteit van de roze Birkenstocks uit de blockbuster Barbie hoopte het Duitse merk op de beurs 9 tot 10 miljard dollar waard te worden.

Beleggers gingen alleen niet mee in de hype van het in 1774 opgerichte en nog altijd razend populaire Birkenstock. Zij hapten op de eerste handelsdag op de beurs in New York voor wat minder dan de introductieprijs toe. De beurswaarde stokte uiteindelijk op 40,20 dollar per aandeel, bijna 13 procent minder dan gehoopt.

Dat was nogal een tegenvaller voor de Amerikaanse durfinvesteerder L Catterton, die op veel meer had ingezet. Het fonds van onder meer LVMH-eigenaar Bernard Arnault nam twee jaar geleden twee derde van de aandelen voor bijna 5 miljard dollar over van de familie Birkenstock, die de rest in handen hield.

De stap naar de beurs was zorgvuldig uitgekiend. Onder meer de Birkenstocks die hoofdrolspeelster Margot Robbie in de slotscène van Barbie draagt, moesten het aandeel een extra zet geven.

"Een prachtig voorbeeld van een bedrijf dat ook zo nodig naar de beurs wil. Een herkenbaar merk, iedereen kent het", zei analist Corné van Zeijl van vermogensbeheerder Cardano.

Met een introductieprijs van 46 dollar voor de eerste 32,2 miljoen aandelen, zou Birkenstock op de beurs in New York in één keer een waarde van 9 miljard dollar krijgen. Dat zou de waarde van de belegging van L Catterton bijna verdubbelen.

De praktijk viel tegen. Bij de opening van de New York Stock Exchange duurde het uren voor er een openingsprijs op de borden verscheen. En toen die er eindelijk kwam, lag het aandeel met 41 dollar ongeveer 11 procent onder prijs waar Catterton op had gehoopt.

De koers sloot zoals al gezegd uiteindelijk op 40,20 dollar per aandeel, waarmee het bedrijf op de beurs in totaal zo'n 7,55 miljard dollar waard is. Dat is nog altijd een ruime winst voor L Catterton, maar niet de hoofdprijs waar op was gehoopt.

Van Zeijl wijst naar eerdere uitglijders van modemerken op de beurs, zoals Dr. Martens. "Een groot drama", noemt hij het. "Dr. Martens werd zo gehyped. Maar in anderhalf jaar tijd is de koers 70 procent naar beneden gegaan. Dat maakt beleggers natuurlijk terughoudend. Na één dag moet je er eigenlijk weer uit zijn."

Industriebedrijf VDL gaat batterijsystemen in elkaar zetten voor BMW. Het bedrijf tekende een overeenkomst met de Duitse autofabrikant om tot 2035 zo'n 125.000 batterijen te produceren.

De nieuwe opdracht biedt aan tientallen mensen werk, meldt 1Limburg. Voorbereidingen om de batterijen op het terrein van VDL Nedcar in Born te kunnen produceren zijn al gestart. De eerste producten worden over ongeveer een jaar aan BMW geleverd.

"Daarmee krijgt de samenwerking met BMW Group, na tien jaar auto's produceren bij VDL Nedcar, een vervolg. VDL is in gesprek met andere potentiële opdrachtgevers voor de seriematige assemblage van batterijsystemen", meldt VDL.

In de fabriek in Born werden in het verleden auto's voor DAF, Mitsubishi en BMW in elkaar gezet. Volgend jaar loopt een contract met BMW af voor de productie van Mini's.

In de afgelopen maanden werd negen keer gestaakt om een goede ontslagregeling af te dwingen. Daaronder was ook een wilde staking. Vorige maand werd duidelijk dat bij VDL Nedcar per 1 november minder ontslagen vallen dan de eerder aangekondigde 1800.

Een belangrijke blokkade om in Nederland supersnel mobiel internet uit te rollen is definitief van de baan. Het in Friesland gevestigde satellietbedrijf Inmarsat voor scheepvaartcommunicatie, ook wel '112 op zee genoemd', is akkoord met de voorwaarden om naar Griekenland te verhuizen.

Dat meldde het ministerie van Economische Zaken vandaag aan het begin van de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak over de veiling van de 3,5 GHz-frequentie. Een woordvoerder van Inmarsat bevestigt dat het niet langer bezwaar aantekent.

Inmarsat biedt vanuit het Friese Burum al vijftig jaar via satellieten noodcommunicatie voor schepen aan. Dat doet het bedrijf vanaf de 3,5 GHz-frequentie die de overheid in gebruik wil nemen voor het supersnelle 5G. Het huidige 5G in Nederland zendt uit via een lagere frequentie, waardoor het nu niet zoveel sneller dan 4G is.

Als oplossing kan Inmarsat naar Griekenland verhuizen, waar het zonder problemen de zogeheten '112 voor de scheepvaart' kan verzorgen. Maar omdat er volgens de woordvoerder zekerheden ontbraken om ook in de toekomst vanaf daar zonder problemen de verbindingen te behouden, bleef Inmarsat zich verzetten tegen de verdere uitrol van 5G.

Na toezeggingen van de Griekse toezichthouder en demissionair minister Adriaansens heeft Inmarsat er nu voldoende vertrouwen in om vanaf 1 februari volgend jaar vanuit Griekenland te kunnen werken. Daarmee is het grootste obstakel voor de uitrol opgelost.

Bij de rechtbank in Rotterdam staan vandaag negen partijen, inclusief telecomproviders KPN, Odido (het voormalige T-Mobile) en VodafoneZiggo, tegenover de Nederlandse Staat.

De zaak gaat weer over de kaders waarbinnen de veiling gehouden gaat worden. Ook Schiphol en de Rotterdamse haven doen mee, zij willen meer ruimte op de frequentieband.