Overslaan en naar de inhoud gaan

Nieuwe D66-leider Jetten wil 'de mensen opzoeken'

2 years 6 months ago

De nieuw gekozen D66-leider Rob Jetten is "klaar met Haagse spelletjes en polarisatie". In een interview met de NOS zegt hij dat hij een tijdperk ziet met nieuwe politieke leiders die "geen bagage meeslepen" en dingen "anders kunnen gaan doen". Zelf wil hij vooral nog meer de mensen thuis opzoeken, naar problemen luisteren en "vanuit het midden tegenstellingen overbruggen".

Vanochtend werd bekend dat Jetten de komende Tweede Kamerverkiezingen ingaat als lijsttrekker van D66. 93 procent van de partijleden die de afgelopen tijd hun stem uitbrachten, sprak steun uit voor de demissionair minister voor Klimaat en Energie.

Jetten realiseert zich dat Nederland door sommigen als land van extremen wordt gezien waar het "hard tegen hard gaat", maar het is volgens hem ook een land van "samen de schouders eronder zetten". En dat is hard nodig, zegt hij, vanwege de uitdagingen op het gebied van inkomen, zorg, onderwijs en klimaat.

De 36-jarige Jetten neemt het stokje over van Kaag, die het in de vorige campagne over "nieuw leiderschap" en een nieuwe bestuurscultuur had. Dat laatste is echter nauwelijks van de grond gekomen. Jetten wijt dat mede aan de strijd tegen de coronacrisis en aan de oorlog in Oekraïne.

Jetten denkt dat nu een tijd aanbreekt waarin die nieuwe cultuur wel ruimte krijgt en veel politieke partijen het belang van samenwerking zien. Wat hem betreft gebeurt dat ook al in de campagne. "Thuis zit niemand te wachten op politici die de komende maanden alleen maar gaan zenden om hun eigen gelijk te halen."

'Niet door peilingen laten leiden'

Jetten realiseert zich dat het moeilijk is om het vertrouwen terug te winnen van mensen die dat in de politiek zijn kwijtgeraakt, ook in D66. "Maar ik ga me niet door peilingen laten leiden, ik ga de mensen opzoeken", zegt hij. Van Limburg tot Groningen, van links tot rechts."

Jetten wil D66 profileren als een "groene partij" die zich wil inzetten voor met name klimaat, onderwijs en koopkracht. Dat bijna alle andere partijen de klimaatdoelstellingen ook onderschrijven, en het nieuwe linkse blok van PvdA en GroenLinks met Frans Timmermans zich sterk op dat thema profileert, ziet Jetten niet als probleem. "Dan hebben we alleen meer strijders om de groene agenda aan te pakken."

Op de vraag of het linkse blok voor D66 dan ook de meest logische partner is, spreekt Jetten geen voorkeur uit. Volgens hem zal er "vanuit het midden" moeten worden samengewerkt.

Daarmee lijkt Jetten te willen voorkomen wat er de vorige keer gebeurde: dat progressieve D66-kiezers na de formatie teleurgesteld waren over de doorstart met VVD en CDA. Duidelijk was volgens Jetten dat die coalitie toen hun eerste voorkeur niet had. "Maar om verantwoordelijkheid te nemen om het land bestuurbaar te maken is toen een keuze gemaakt", aldus Jetten, die niet duidelijk maakt of hij een dergelijke keuze de volgende keer uitsluit.

Jetten realiseert zich al met al dat het "zeker een hele kluif zal zijn". "Maar dat is de uitdaging die ik aanga. Ik wil verschillen overbruggen, in plaats van ze alleen maar uitvergroten tot extreme tegenstellingen die nergens over gaan. Deze verkiezingen gaan echt over dingen anders doen."

Rob Jetten gekozen als nieuwe lijsttrekker D66

2 years 6 months ago

Rob Jetten is de nieuwe lijsttrekker van D66. Hij kreeg 93 procent van de stemmen van de leden van de partij.

De 36-jarige Jetten is op dit moment demissionair minister voor Klimaat en Energie. Hij volgt als lijsttrekker Sigrid Kaag op, die vorige maand bekendmaakte de politiek te verlaten.

Jetten had geen tegenkandidaten. Hij was de enige die van tevoren genoeg steunbetuigingen had gekregen om zich te mogen inschrijven als kandidaat-lijsttrekker.

Van de 32.000 D66-leden bracht 30 procent een stem uit en van hen schaarde 93 procent zich dus achter Jettens lijsttrekkerschap. Hij bedankt de leden voor de steun. "Dat geeft grote energie voor de campagne." De nieuwe lijsttrekker zegt het land te willen verenigen. "Alle oude en valse tegenstellingen laten we in het verleden. Het is tijd voor gewoon dóen."

D66-partijvoorzitter Victor Everhardt heeft veel vertrouwen in Jetten als nieuwe lijsttrekker. "Als klimaatminister heeft hij Nederland naar de absolute top van Europa geleid door links en rechts samen te brengen en resultaten te boeken." Jetten is volgens Everhardt "het gezicht van de nieuwe generatie". "Hij brengt de nieuwe energie waar Nederland zo naar snakt."

'Nieuwe politieke generatie'

Jetten stelde zich vorige maand kandidaat voor het lijsttrekkerschap. "Het is nodig dat een nieuwe politieke generatie aan het roer komt", lichtte hij toe in het AD.

Jetten kwam in 2017 voor D66 in de Tweede Kamer. Hij volgde een jaar later Alexander Pechtold op als fractievoorzitter. Vorig jaar januari werd hij minister in het kabinet-Rutte IV.

Voordat hij in de landelijke politiek actief werd, werkte Jetten bij spoorbeheerder ProRail. Ook was hij voorzitter van de Jonge Democraten, de jongerentak van D66, en zat hij in de gemeenteraad van Nijmegen.

CDA-bestuur wil Kamerlid Henri Bontenbal als lijsttrekker

2 years 6 months ago

Het CDA-bestuur is van plan Tweede Kamerlid Henri Bontenbal maandag voor te dragen als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zijn naam ging al weken rond, net als die van zijn fractiegenoot Derk Boswijk, maar Haagse bronnen bevestigen nu tegenover de NOS een bericht van RTL Nieuws dat Bontenbal de voorkeur krijgt.

Het partijcongres moet de voordracht nog goedkeuren, maar dat lijkt een formaliteit.

Bontenbal is 40 jaar en zit sinds 2021 in de Tweede Kamer. De natuurkundige maakt zich hard voor kernenergie en is gespecialiseerd in energiebeleid en duurzaamheid. Eerder werkte hij onder meer bij een netbeheerder en bij het wetenschappelijk instituut van zijn partij.

Nieuw elan

Bontenbal moet als partijleider de opvolger worden van Wopke Hoekstra. Die kondigde kort na de val van het kabinet aan dat hij niet nog eens lijsttrekker wil worden.

De beoogde voorman moet het CDA nieuw elan bieden. De partij leed verschillende verkiezingsnederlagen op rij en staat er ook in de peilingen slecht voor. Het is de bedoeling dat de lijsttrekker na de verkiezingen de nieuwe Kamerfractie gaat aanvoeren en niet naar het kabinet overstapt. Op die manier moet hij zichtbaar blijven als CDA-leider.

Gisteren stapte partijvoorzitter Hans Huibers op na kritiek binnen de partij op zijn functioneren. Dat ging onder meer over het volgens sommigen te trage aanwijzen van een nieuwe lijsttrekker.

Ambitieus, maar ook lichtgeraakt: beoogd PvdA/GL-leider Frans Timmermans

2 years 6 months ago

Frans Timmermans heeft een lange staat van dienst als politicus. Sinds 2014 is hij lid van de Europese Commissie, maar nu hij vrijwel zeker lijsttrekker wordt van de nieuwe combinatie PvdA/GroenLinks lijkt hij terug te keren naar Den Haag.

De Limburger Timmermans staat bekend als zeer gedreven, ambitieus en welbespraakt, al klinken ook geregeld minder positieve typeringen als onwrikbaar en lichtgeraakt. Het leiderschap van een nieuwe politieke beweging lijkt goed bij zijn ambities te passen, net als zijn streven premier te worden. Toen hij zich aanmeldde als lijsttrekker zei hij dat "we in Nederland meer naar elkaar toe moeten groeien in plaats van uit elkaar".

Timmermans (62) heeft al heel lang met buitenlands beleid te maken. Dat begon in zekere zin al in zijn kinderjaren: zijn vader werkte als kanselier in de diplomatieke dienst en de jonge Frans bracht een deel van zijn jeugd door in het buitenland. Misschien mede daardoor spreekt hij veel verschillende talen, waaronder Russisch.

Timmermans, die onder meer een middelbare school in Rome bezocht, studeerde Frans, geschiedenis en Europees recht. Na zijn studie werkte hij als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Verder was hij onder meer tweede secretaris op de ambassade in Moskou, medewerker van Eurocommissaris Hans van den Broek en secretaris van de Hoge Commissaris voor de Nationale Minderheden, Max van der Stoel.

Europese grondwet

Hij werd in 1998 lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. Als Kamerlid hield hij zich vooral bezig met buitenlandse zaken en defensie. Timmermans, een overtuigd Europeaan, was nauw betrokken bij het opstellen van een Europese grondwet en hij was ook een van de initiatiefnemers van het referendum in Nederland daarover. Toen die volksraadpleging in 2005 werd gehouden, keerde de meerderheid van de deelnemers zich tegen de grondwet, een tegenvaller voor Timmermans.

De Limburger bleef Kamerlid tot 2012, een periode die voor drie jaar werd onderbroken toen hij staatssecretaris was in het vierde kabinet-Balkenende. Hij zette zich er als staatssecretaris onder meer voor in om het draagvlak bij de bevolking voor de Europese integratie te vergroten.

Als minister van Buitenlandse Zaken bouwde hij in binnen- en buitenland gezag op. In 2014 leverden uitspraken over de ramp met de MH17 hem echter niet alleen bewondering op, maar ook kritiek. Zo sprak hij onder meer over een zuurstofmasker dat een inzittende zou hebben opgezet, daarmee suggererend dat slachtoffers zich op het moment van de ramp zouden hebben gerealiseerd dat er iets ergs gebeurde. Hij maakte daar later excuses voor.

Klimaatpaus

Sinds 2014 is Timmermans vicevoorzitter van de Europese Commissie. In die rol leverde hij scherpe kritiek op Hongarije en Polen, die volgens hem maatregelen namen die de rechtsstaat aantasten. In zijn huidige functie bij de Commissie staat Timmermans bekend als "klimaatpaus": hij was de drijvende kracht achter de Green Deal, een reeks initiatieven voor vergroening en verduurzaming.

Zo wordt wettelijk vastgelegd dat de Europese Unie in 2030 55 procent minder broeikasgassen uitstoot dan in 1990. Nog maar kort geleden nam de Commissie een belangrijke horde: het Europees Parlement stemde toen in met de natuurherstelwet, die bepaalt dat de lidstaten zich moeten inspannen om te voorkomen dat natuurgebieden achteruitgaan. Overigens moest de wet wel worden afgezwakt om er genoeg steun voor te krijgen.

Bij de Europese verkiezingen van 2019 was Timmermans 'Spitzenkandidat' voor de Europese sociaaldemocraten. Dat betekent dat hij hun kandidaat was voor het voorzitterschap van de Europese Commissie. Onder aanvoering van lijsttrekker Timmermans werd de PvdA verrassend de grootste Nederlandse partij in Europa, maar tot zijn diepe teleurstelling greep Timmermans na ingewikkelde onderhandelingen naast de 'hoofdprijs': hij werd geen Commissievoorzitter, maar bleef eerste vicepresident. Naar verluidt kon hij dat aanvankelijk maar moeilijk verkroppen. Die functie geeft hij binnenkort dus op.

Dit is een eerdere reportage van Nieuwsuur over de loopbaan van Frans Timmermans:

Timmermans heeft zich ook geregeld bemoeid met interne partij-aangelegenheden in de PvdA. In 2012 speelde hij als Kamerlid een belangrijke rol in de discussie over het functioneren van toenmalig partijleider Cohen. Hij schreef toen in een e-mail aan partijgenoten dat Cohen en partijvoorzitter Spekman de PvdA te veel in de richting van de SP dreven.

Hij pleitte voor een meer traditionele sociaaldemocratische benadering. De mail veroorzaakte ophef in de partij en droeg uiteindelijk bij aan het opstappen van Cohen.

De beoogde PvdA-lijsttrekker zoekt vaak en graag de publiciteit. Zijn aanhangers prijzen hem voor zijn betrokken welsprekendheid, maar geregeld wordt hem ook ijdelheid verweten. In het openbaar belijdt hij vaak zijn liefde voor wielrennen en voetbal. Timmermans is fan van Roda JC (uit Kerkrade) en AS Roma.

Timmermans als enige voorgedragen als lijsttrekker PvdA/GroenLinks

2 years 6 months ago

De besturen van PvdA en GroenLinks dragen Frans Timmermans voor als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen. Er zijn geen andere kandidaten. De komende tijd kunnen de leden van de twee partijen over de lijsttrekker stemmen, maar dat is een formaliteit. De uitslag van de stemming is op 22 augustus.

Een interne commissie kwam met de unanieme aanbeveling Timmermans voor te dragen. Volgens de commissie is hij de ideale kandidaat "om overtuigend het gezamenlijke groene en sociale gedachtegoed van GroenLinks-PvdA uit te dragen" en de besturen nemen dat over.

'Geschikt als beoogd minister-president'

De commissie ziet in Timmermans een leider die de scherpe tegenstellingen in de samenleving kan overbruggen. "Hij brengt een schat aan ervaring mee en heeft zowel in de binnenlandse als in de buitenlandse politiek zijn sporen verdiend. Dat maakt hem bij uitstek geschikt als boegbeeld van de linkse samenwerking en geloofwaardig als beoogd minister-president".

Kort nadat bekend was geworden dat PvdA en GroenLinks voor het eerst samen de verkiezingen in zouden gaan, meldde PvdA'er Timmermans dat hij graag de lijst wil aanvoeren.

Zijn kandidatuur kreeg onmiddellijk steun van veel partijprominenten, onder wie de huidige fractievoorzitters van PvdA en GroenLinks in de Tweede Kamer, Kuiken en Klaver.

'Vertrouwen herstellen'

Timmermans noemt het een groot voorrecht om te worden voorgedragen. "Het woord is nu aan de leden." Hij wil het vertrouwen in elkaar en in de overheid herstellen, "zodat we in staat zijn de grote uitdagingen het hoofd te bieden waar ons land voor staat".

Momenteel is Timmermans vicevoorzitter van de Europese Commissie, waar hij is belast met het klimaatbeleid. Eerder was hij onder meer minister en staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en Tweede Kamerlid voor de PvdA.

NS verliest alleenrecht op internationale bestemmingen

2 years 6 months ago

Het demissionaire kabinet wil naast NS ook andere bedrijven toestemming geven om naar internationale bestemmingen als Berlijn, Londen en Parijs te rijden. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving in de Volkskrant. NS verliest daardoor vanaf 2025 het alleenrecht om treinreizigers naar het buitenland te vervoeren, met uitzondering van de trein naar Brussel.

De afgelopen maanden werd er onderhandeld over de nieuwe hoofdrailnetconcessie, de vergunning van de overheid voor het spoorgebruik. Het huidige contract loopt in 2025 af. De nieuwe concessie is geldig tot 2033.

Dit voorjaar meldden NS, Arriva, Qbuzz en FlixTrain zich voor de internationale treinverbindingen. Welke aanbieder er uiteindelijk op welk traject gaat rijden, is aan spoorbeheerder ProRail. Het treintraject naar Brussel blijft wel onder de NS, vanwege de verwevenheid met de binnenlandse trajecten.

Op deze kaart zijn de internationale treinverbindingen (met uitzondering van regionaal grensoverschrijdend treinverkeer) te zien:

De verdeling van het spoornetwerk is niet het enige dat het kabinet wil veranderen. Zo wil het kabinet toestaan dat NS de prijs van treinkaartjes meer kan verhogen dan nu. Die prijsverhoging is gebonden aan de inflatie, maar van het kabinet mag NS de prijzen in twee stappen met nog eens maximaal zeven procent in een jaar gaan verhogen.

NS betaalt de overheid al jaren 80 miljoen euro per jaar als concessievergoeding. In het voorstel voor de nieuwe concessie hoeft dit niet meer en krijgt NS juist een subsidie van 13 miljoen euro per jaar. Dat betekent dat de overheid in negen jaar tijd in totaal 720 miljoen euro aan inkomsten misloopt.

Spitsheffing

NS heeft daarnaast plannen om reizigers meer te laten betalen voor reizen in de spits. Eerder maakte demissionair staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat al bekend dat NS vanaf 2025 mag gaan experimenteren met variabele treinkaartjes. De NS mag een plan gaan uitwerken voor de tariefverhoging, maar het is aan de Kamer om dit goed te keuren.

Op dit moment kunnen reizigers er al voor kiezen om goedkoper buiten de spits te reizen. De NS wil nu dus juist de spits zelf duurder gaan maken, waardoor het ook aantrekkelijker zou moeten worden voor reizigers om buiten de spits te reizen. Hiermee wil NS zorgen voor meer spreiding in het OV, om overvolle treinen in de spits te voorkomen.

Heijnen heeft beloofd de Tweede Kamer in augustus een brief te sturen over de onderhandelingen en de voorgestelde concessie. De Kamer debatteert hier in september over. Naar aanleiding van dit debat kan de concessie worden aangepast, schreef Heijnen aan de Kamer.

Of de spitsheffing daadwerkelijk ingevoerd gaat worden is dus nog de vraag. Het is niet voor het eerst dat er over zo'n heffing wordt gesproken. In zowel 2010 als 2017 werden voorstellen hiervoor niet aangenomen.

Van Weyenberg (D66) verlaat na elf jaar de Tweede Kamer

2 years 6 months ago

D66-Kamerlid Steven van Weyenberg stelt zich bij de komende verkiezingen niet opnieuw verkiesbaar. Hij zit sinds 2012 in de Kamer, is vicefractievoorzitter van zijn partij en woordvoerder financiën en financiële markten. In 2021 werd hij staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat in het demissionaire kabinet-Rutte III.

"Toen ik in 2012 in de Kamer kwam, was mijn doel om systemen te veranderen", schrijft Van Weyenberg in een brief. Hij zegt "vol vertrouwen" te zijn in de kracht van de democratie en de Tweede Kamer. In zijn ogen missen mensen die alleen op sociale media naar de politiek kijken de hoeveelheid werk die Kamerleden verzetten.

Van Weyenberg zette zich verder in voor de arbeidsmarktpositie van (ex-)kankerpatiënten. "Elk Kamerlid heeft bepaalde onderwerpen die op je pad komen en je niet loslaten", schrijft hij hierover. Ook noemt hij zijn samenwerking met CDA-Kamerlid Pieter Heerma met betrekking tot de Arbeidsinspectie en persoonlijke begeleiding van werkzoekenden door het UWV.

Compromissen sluiten

Hij roept de Tweede Kamer op om samenwerking te koesteren en bereid te zijn om compromissen te sluiten. "Durf je kiezers uit te leggen dat twee stappen vooruit beter is dan je op de reservebank opsluiten in je eigen gelijk, terwijl in de echte wereld alles bij het oude blijft."

Van Weyenberg sluit zich aan bij een reeks van politici die sinds de val van het kabinet hebben laten weten niet herkiesbaar te zijn. Onder hen is een aantal partijgenoten van hem. Zo verlaat partijleider Sigrid Kaag de politiek en heeft ook Sjoerd Sjoerdsma laten weten na elf jaar niet verder te gaan als Kamerlid.

CDA-voorzitter Huibers stapt op na interne kritiek

2 years 6 months ago

Voorzitter Hans Huibers van het CDA stapt op, bevestigt een woordvoerder van de partij aan de NOS na berichtgeving van het AD. Hij zegt in een verklaring dat hij op een partijcongres in september zijn vertrek wilde aankondigen, maar dat nu al doet na mediaberichten "met halve en hele onwaarheden over dingen die niet goed zouden zijn gegaan".

"Wie mij beter kent, weet dat het niet klopt. In zo'n omgeving kan en wil ik niet werken", aldus Huibers. Hij spreekt in de verklaring verder de hoop uit dat de partij "als één team achter de nieuwe lijsttrekker gaat staan".

Maandag maakt het CDA bekend wie de nieuwe lijsttrekker wordt voor de Tweede Kamerverkiezingen in november. Huibers kreeg de afgelopen tijd kritiek op de procedure voor die belangrijke politieke post. Veel andere partijen hebben hun lijsttrekkers al bekendgemaakt.

Het landelijke partijbestuur zegt in een reactie dat Huibers "onder moeilijke omstandigheden initiatieven heeft ondernomen om het herstel van de partij (...) in gang te zetten".

Vicevoorzitter Mark Buck is de komende tijd waarnemend CDA-voorzitter, zegt het bestuur. Buck was tot vorig jaar fractievoorzitter in de Nijmeegse gemeenteraad.

Onrust in de partij

Huibers was sinds 2021 voorzitter van de partij, nadat zijn voorganger Rutger Ploum was vertrokken vanwege de teleurstellende uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen. Huibers zou moeten zorgen voor meer rust in de partij, maar het rommelt intern nog steeds.

Binnen de partij heerste onder meer veel onvrede over de gebrekkige zichtbaarheid van partijleider Wopke Hoekstra, die vorige maand zei geen lijsttrekker te worden bij de komende verkiezingen.

Partijprominent Mona Keijzer heeft haar lidmaatschap vorige week opgezegd. Volgens RTL Nieuws was ze kritisch op de mogelijke kandidatuur van de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls. Ze zou haar kritiek hebben geuit tegenover Huibers, maar die zou haar mening aan de kant hebben geschoven. Bruls zei eerder tegen de NOS dat een lijsttrekkerschap wat hem betreft niet aan de orde is.

Oud-Tweede Kamerlid Ina Brouwer (73) wil op kandidatenlijst PvdA/GroenLinks

2 years 6 months ago

Oud-Kamerlid Ina Brouwer wil terug in de Tweede Kamer. Ze heeft zich aangemeld voor een plek op de kandidatenlijst van de combinatie PvdA/GroenLinks.

Brouwer, die nu 73 is, zat van 1981 tot 1986 en van 1989 tot 1994 ook al in de Kamer, eerst voor de CPN (Communistische Partij van Nederland), waarvan ze vier jaar fractievoorzitter was, en later voor GroenLinks (een fusie tussen CPN, PPR, PSP en EVP).

In 1994 was zij samen met Mohammed Rabbae lijsttrekker voor GroenLinks, maar nadat die partij bij die verkiezingen een nederlaag had geleden, stapte ze op.

Democratische plicht

In de Volkskrant zegt Brouwer dat ze altijd voorstander is geweest van een brede progressieve beweging: "Binnen zo'n beweging kan heel goed ruimte zijn voor de verschillende invalshoeken, voor een groene vleugel en voor een ander deel dat zich meer op de sociale hoek richt." Naar eigen zeggen werd ze al in 2007 lid van de PvdA, maar hield ze ook haar lidmaatschap van GroenLinks aan.

Brouwer denkt dat ze met haar ervaring en netwerk iets kan betekenen: "Het Kamerlidmaatschap is geen carrièrestap, maar een democratische plicht. Je moet het doen op momenten in je leven dat je iets te zeggen hebt."

Brouwer is nu advocaat. Of ze op de kandidatenlijst van PvdA/GroenLinks komt, wordt pas later bekend. De concept-lijst wordt begin volgende maand gepresenteerd en daarna wordt er een referendum over gehouden onder de leden.

Rechter: demissionair kabinet mag verblijfsrecht 'derdelander' intrekken

2 years 6 months ago

Het demissionaire kabinet mag het verblijfsrecht van een Tanzaniaan die gevlucht is uit Oekraïne intrekken, zo heeft de rechtbank bepaald. De man is een van de zogeheten derdelanders die gevlucht zijn uit Oekraïne, maar afkomstig zijn uit andere landen. De overheid wil dat zij uiterlijk op 4 september Nederland verlaten, tenzij ze asiel aanvragen.

De uitspraak is belangrijk vanwege de situatie van honderden andere derdelanders. Zij kregen in eerste instantie dezelfde rechten als vluchtelingen met de Oekraïense nationaliteit, waardoor ze mochten werken en onderdak konden krijgen in de gemeentelijke opvang voor Oekraïners.

Ruim een jaar geleden kondigde de overheid aan dat er een einde zou komen aan dat recht voor niet-Oekraïners, omdat er ook misbruik van de regeling werd gemaakt. Er meldden zich mensen aan die zeiden dat ze een vluchteling waren uit Oekraïne, maar dat niet waren.

Gemeenten en asieladvocaten sloegen over deze situatie eind juli alarm. Van de 2300 derdelanders hadden zich toen nog maar 500 mensen aangemeld om de asielprocedure in Nederland te doorlopen. De overige mensen zouden van de IND te horen krijgen dat ze moesten vertrekken.

Overheid gaat zelf over regels

Volgens de rechtbank Rotterdam mag de overheid zelf bepalen wie er onder de beschermingsrichtlijn valt en mag de overheid dat recht voor mensen die niet onder de Europese regels vallen ook intrekken.

De Europese regels schrijven voor dat mensen in ieder geval beschermd moeten worden als ze Oekraïens zijn, statenloos zijn of een derdelander zijn met een permanente verblijfsvergunning. Verder is er een optie om mensen onderdak te geven als ze niet aan deze voorwaarden voldoen.

In deze zaak gaat het om een Tanzaniaan van 33, die een tijdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne had en na het uitbreken van de oorlog naar Nederland vluchtte. Zijn verblijfsvergunning in dat land liep in oktober 2022 af.

"De staatssecretaris had de bevoegdheid (...) om de bepaling niet langer toe te passen en hij heeft deugdelijk gemotiveerd waarom hij van deze bevoegdheid gebruikmaakt", aldus de rechter. "Dat betekent in algemene zin dat hij de tijdelijke bescherming van derdelanders met een tijdelijk verblijfsrecht in Oekraïne kon beëindigen."

Hoger beroep

Advocaat Wil Eikelboom, die betrokken was bij deze zaak, zegt de rechter niet te kunnen volgen en gaat tegen de uitspraak in beroep. "Als je een groep eerst onder de reikwijdte van zo'n Europese beschermingsrichtlijn brengt, kan je die niet daarna ineens voor deze groep intrekken", zegt hij in een reactie. "Als je iemand een vergunning voor gezinshereniging geeft, kan je daarna ook ineens niet zeggen: 'u mag niet blijven'."

Eikelboom wilde hoe dan ook een hoger beroep. Hij verwacht de komende weken nog twee uitspraken over soortgelijke gevallen. "Er is pas echt duidelijkheid als de Raad van State zich hierover buigt. Dat zal pas gebeuren als er meerdere van dit soort uitspraken liggen, maar dat zal niet voor 4 september zijn", zegt hij. "Dus ik vrees dat het nog wel kan leiden tot chaos als mensen eerst uit de opvang moeten vertrekken en de Raad van State uiteindelijk toch oordeelt dat ze mogen blijven."

Wachten op Raad van State

Ook Vluchtelingenwerk zegt de uitspraken in de andere zaken - elf in totaal - af te wachten en te hopen op een snel oordeel van de Raad van State, de hoogste bestuursrechter. Volgens de organisatie komt de uitspraak van de rechter van vandaag "niet overeen met de zorgen die advocaten, wetenschappers en ook Vluchtelingenwerk eerder uitten".

Vluchtelingenwerk: "Als gemeenten derdelanders uit de opvang moeten zetten terwijl er nog juridisch perspectief is op het terugdraaien van dit besluit, dan is dit een recept voor chaos."

De organisatie wil dan ook dat demissionair staatssecretaris Van der Burg (Asiel) de regeling voorlopig niet stopzet, tot er een uitspraak is van de Raad van State. "Het is zowel in het belang van gemeenten als van derdelanders zelf dat er voor de uitspraak van de Raad van State geen onomkeerbare stappen worden gezet. Doet het Rijk dit wel, dan zadelt het Rijk gemeenten op met een groot probleem."

Dijkgraaf wil ook dit jaar lager studietarief voor Oekraïners

2 years 6 months ago

Acht van de dertien Nederlandse universiteiten stoppen met een korting op het collegegeld voor nieuwe Oekraïense studenten, bleek eerder vandaag uit een rondgang van de NOS. Demissionair onderwijsminister Dijkgraaf vraagt de hogescholen en universiteiten om het collegegeld voor deze specifieke groep laag te houden.

Nieuwe studenten moeten in veel gevallen het instellingscollegegeld betalen, het veel hogere tarief voor studenten van buiten de Europese Economische Regio. Voor de meeste studies komt dat neer op een bedrag tussen de 8000 en 15.000 euro per studiejaar.

"Alle instellingen zijn bevoegd om het instellingscollegegeld-tarief eigenstandig te verlagen", zegt minister Dijkgraaf na vragen van de NOS. Dijkgraaf zegt dat er voor de nieuwe instroom maatwerk geboden zou kunnen worden. Eerder deed hij dat voorstel al in de Kamer. Hij doet "een beroep op de instellingen om hier welwillend tegenover te staan".

Geen onderscheid

Niet alle universiteiten en hogescholen doen dat. Tilburg University hanteert samen met zeven andere universiteiten 'gewoon' het instellingscollegegeld. Een woordvoerder zegt dat de universiteit geen onderscheid wil maken tussen studenten uit verschillende crisisgebieden.

Minister Dijkgraaf roept studenten die in de problemen komen door de hoge kosten op zich tot hun universiteit of hogeschool te richten. Zij kunnen volgens hem het beste kijken naar de persoonlijke omstandigheden van studenten. Daarnaast is het voor studenten uit het buitenland mogelijk om financiële hulp te krijgen van de Stichting voor Vluchteling-Studenten.

Om het voor Oekraïners, Belarussen en Russen die gevlucht zijn mogelijk te maken hier te studeren, heeft het Rijk vorig studiejaar tijdelijke noodsteun aangeboden. In totaal werd daarvoor 3,5 miljoen euro vrijgemaakt.

Studievergoeding van gemeente

De Twentse gemeente Borne besloot niet af te wachten welke tarieven onderwijsinstellingen in de buurt gaan vragen aan Oekraïense studenten. De gemeente komt zelf met een studievergoeding en heeft de intentie om de hele studie van Oekraïense vluchtelingen te betalen. Wel is er een maximumbedrag vastgesteld. Daarnaast is er geld voor boeken en ov-kosten.

Eén van de vijf studenten die van die regeling in Borne gebruik willen maken is de 22-jarige Nataliia Bolduieva. Wij spraken haar eerder vandaag:

Joost Eerdmans weer kandidaat-lijsttrekker van JA21

2 years 6 months ago

Joost Eerdmans wil weer lijsttrekker worden van JA21. Ook het bestuur van de partij ziet hem graag terugkeren. De leden van JA21 moeten de benoeming nog wel goedkeuren: half september is er een algemene ledenvergadering.

De partij heeft nu drie zetels in de Tweede Kamer. Eerdmans' fractiegenoten Eppink en Pouw-Verweij hebben al laten weten dat ze zich niet herkiesbaar stellen. Wel beschikbaar voor de kandidatenlijst is Annabel Nanninga. Zij is nu fractievoorzitter in de Eerste Kamer en in de Amsterdamse gemeenteraad.

In een filmpje op X (voorheen Twitter) zegt Eerdmans dat JA21 voor een radicale omslag in het beleid staat, op het gebied van migratie, stikstof, Europa en klimaat en dat hij voor een kleine overheid is, met lage lasten. Volgens hem moet het "conservatief-liberale geluid" worden gehoord.

Elkaar blijven vasthouden

Binnen JA21 is het al enige tijd onrustig. In het voorjaar trokken leden aan de bel omdat er volgens hen te weinig democratie was in de partij. Eerdmans erkent in het filmpje dat het "niet altijd fantastisch" gaat: "Een partij oprichten betekent ook tegenvallers, horten en stoten, maar we blijven elkaar vasthouden. Zoals we dat doen in goede tijden, doen we dat ook in minder goede tijden."

Over het vertrek van Eppink en Pouw zegt Eerdmans in De Telegraaf dat hij de twee zal gaan missen en dat ze hun eigen afweging hebben gemaakt. "JA21 klopt nog in hun hart, maar het is een persoonlijk besluit van ze en ik respecteer dat. Er komen en gaan mensen, dat hoort erbij." Volgens Eerdmans hebben meer dan 120 mensen gesolliciteerd naar een plaats op de nieuwe kandidatenlijst en zitten daar zowel jongeren als ervaren bestuurders bij.

Radhakishun geen kandidaat-leider van PvdA/GroenLinks

2 years 6 months ago

Prem Radhakishun wordt geen kandidaat-lijsttrekker van de combinatie PvdA/GroenLinks. De columnist en radio- en tv-maker meldde zich twee weken geleden als uitdager van Eurocommissaris Frans Timmermans. In zijn sollicitatiebrief schreef hij onder meer dat de PvdA geen oog meer heeft voor de uitwassen van het kapitalisme en dat GroenLinks geen aansprekend verhaal heeft.

Bij BNR zei Radhakishun dat hij zaterdag een gesprek met de selectiecommissie heeft gehad en dat die hem te verstaan heeft gegeven dat hij totaal niet aan het profiel voldoet. De commissie draagt hem niet voor als kandidaat en daar legt hij zich bij neer. Hij gaat niet in beroep tegen het oordeel van de commissie.

Radhakishun wilde naar eigen zeggen de menselijkheid terug in de sociaaldemocratie. Hij hoopt dat de nieuwe combinatie alsnog met "een goed verhaal komt en dat de mentaliteit verandert". Bij BNR zei hij: "Als ik op een kapitalistische partij moet stemmen, stem ik liever op de VVD dan op een nep-kapitalist als de PvdA."

Arib stelt advocatenkoppel Knoops aan, eist inzage in klachten over haar

2 years 6 months ago

Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA) eist formeel inzage in de beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag aan haar adres. Ook wil ze alle revelante documenten die daarbij horen inzien, bevestigt Arib na berichtgeving van de Volkskrant.

Arib heeft advocaten Geert-Jan en Carry Knoops aangesteld en een officieel verzoek om de stukken te krijgen neergelegd bij Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66). "Ik heb recht op volledige informatie", zegt Arib in de Volkskrant. "Ik wil daarover zelf kunnen beschikken en er ook met mijn advocaten over kunnen overleggen."

Anonieme brieven

Bij de stukken die Arib wil inzien horen twee anonieme brieven waarin ze wordt beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag. Tegen de NOS zegt Arib dat die door Bergkamp en oud-griffier Simone Roos "zijn verzameld om dit onderzoek te legitimeren".

De brieven waren voor het Kamerbestuur aanleiding om een onderzoek te starten. Arib kent de inhoud ervan niet. Ze zei zondagavond in het tv-programma Zomergasten dat ze "tot op de dag van vandaag" niet weet waarvan ze precies wordt beschuldigd en door wie.

Eerdere verzoeken om de stukken te krijgen, zouden zijn afgewezen door degenen die toezicht houden op het onderzoek. Arib is naar eigen zeggen wel een gesprek aangeboden om te horen waar de beschuldigingen over gaan, maar dat wil ze niet. "Mondelinge mededelingen van de onderzoekers over wat er in zou staan, volstaan niet", zegt ze in de Volkskrant.

Arib vertrok vorig jaar november uit de Tweede Kamer, kort nadat bekend was geworden dat het dagelijks bestuur van de Kamer een onderzoek naar haar wilde beginnen. Arib reageerde woedend, zei dat ze door haar opvolger Bergkamp "voor de bus was gegooid" en dat ze via de media van het onderzoek had gehoord.

Arib mag stukken inzien

De "gedelegeerd opdrachtgevers" (wetenschappers van buiten de Kamer die toezien op het onderzoek) zeggen in een reactie tegen de NOS dat Arib de mogelijkheid heeft tot inzage in relevante stukken, inclusief de anonieme brieven. "Echter, de zorgvuldigheid en evenwichtigheid zijn de redenen dat zowel wij als de onderzoekers zeer terughoudend zijn met het verspreiden, verstrekken c.q. rondsturen van informatie, inclusief stukken. Maar alle betrokkenen hebben de gelegenheid om kennis te nemen van voor hen relevante stukken."

Volgens de toezichthouders is de manier waarop de betrokkenen kennis kunnen nemen of inzage kunnen hebben netjes geregeld, "bijvoorbeeld op locatie." Ze voegen eraan toe: "Ook hoor- en wederhoor is vanzelfsprekend met waarborgen omgeven. Dit met inachtneming van de belangen van alle betrokkenen."

Onderzoek nog niet klaar

De gedelegeerd opdrachtgevers willen nu verder niet inhoudelijk ingaan op de recente berichten. Als het rapport klaar is, zeggen ze zich te willen verantwoorden voor het verloop van het onderzoek. Wanneer dat zal zijn, is nog niet bekend. Het wordt in elk geval na het zomerreces.

Khadija Arib zat van 1998 tot vorig jaar in de Tweede Kamer. Van 2016 tot 2021 was ze voorzitter. In die functie werd ze opgevolgd door Bergkamp. Bij haar vertrek was Arib een van de langstzittende Kamerleden.

D66'er Sjoerdsma verlaat na elf jaar de Tweede Kamer

2 years 6 months ago

Sjoerd Sjoerdsma (D66) stopt na de verkiezingen als Tweede Kamerlid. Zijn besluit om te stoppen heeft hij bekendgemaakt op sociale media. Sjoerdsma zit sinds 2012 in de Tweede Kamer en was buitenlandwoordvoerder en campagneleider voor de partij.

"Het was een grote eer om de afgelopen elf jaar namens D66 Kamerlid te zijn", zegt Sjoerdsma op X, voorheen Twitter. "Ik vertrek optimistisch uit de Kamer", schrijft hij in een brief van twee pagina's. "Ik vertrek ook ómdat ik nog optimistisch en vol vertrouwen ben."

"Ik heb om mij heen gezien dat als je te lang blijft, of met je zetel vergroeit, dat het effect kan hebben op het plezier in je werk", zegt het Kamerlid in een toelichting in het NOS Radio 1 Journaal. "Voor mij is het in de positieve zin van het woord mooi geweest."

Sjoerdsma's vertrek is onderdeel van een reeks. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen, op 22 november, hebben diverse politici hun vertrek uit Den Haag aangekondigd. Ook D66-partijleider Kaag stelt zich niet opnieuw verkiesbaar.

'Betonrot'

"Het is belangrijk te beseffen dat onze democratie niet onkwetsbaar is", schrijft Sjoerdsma in de brief. Hij noemt "antidemocratische rechtsextremisten in ons parlement" het "betonrot in ons democratisch fundament". Daarmee doelt hij onder meer op Forum voor Democratie. Op de radio noemt hij FvD een partij "die onze democratie niet meer respecteert".

De 42-jarige parlementariër botste in de Kamer regelmatig met de partij. In 2021 dreigde FvD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen richting Sjoerdsma: "Uw tijd komt nog wel, want er komen tribunalen."

Sjoerdsma, die zichzelf omschrijft als "nestor van D66", roept de nieuwe Kamerleden op "het hart" van de democratie te beschermen. "Koester het compromis als een stap vooruit richting je ideaal, en wees compromisloos richting extremisten."

Het verhardende klimaat noemt hij een van "de minder leuke kanten van de politiek". In zijn persoonlijke besluit heeft dat geen rol gespeeld, zegt hij op de radio.

Diplomaat

De geboren Eindhovenaar studeerde politicologie en meldde zich daarna aan bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Sjoerdsma werkte vervolgens negen jaar als diplomaat in landen als Sudan, Afghanistan en de Palestijnse Gebieden.

Het buitenland noemt hij in zijn afscheidsbrief "mijn constante". Sjoerdsma hield zich onder meer bezig met mensenrechten. Het is onduidelijk wat hij hierna gaat doen. "Wat mijn volgende stap gaat zijn, ligt nog open."

Arib: 'Tot op dag van vandaag is mij niet bekend waar ik van beschuldigd word'

2 years 6 months ago

Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib zegt "tot op de dag van vandaag" nog steeds niet te weten waar ze precies van beschuldigd wordt. In het VPRO-programma Zomergasten kwam haar vertrek van vorig jaar ter sprake. Arib stapte in oktober op na beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag.

Arib zat 24 jaar in de Tweede Kamer. Tussen 2016 en 2021 was ze voorzitter. Eind september vorig jaar lekte uit dat het dagelijks bestuur van de Kamer (het presidium) haar onderzocht vanwege grensoverschrijdend gedrag tijdens haar voorzitterschap.

Het presidium had twee anonieme brieven ontvangen. Daaruit kwam het beeld naar voren dat er onder Arib mogelijk sprake is geweest van "een zeer onveilige werkomgeving" voor ambtenaren. Ze zou misbruik hebben gemaakt van haar positie en mensen gekleineerd hebben.

'Voor de trein gegooid'

Arib sprak in oktober vorig jaar direct al van een "dolksteek door huidig Kamervoorzitter Bergkamp" en van "aanvallen op mijn waardigheid". In Zomergasten herhaalde ze de kritiek op het onderzoek en de kritiek op Bergkamp:

Ze stelt dat ze voor "een trein gegooid" is terwijl het onderzoek nog steeds niet voltooid is en niets opgeleverd heeft. Ook spreekt ze van een "enorm circus" dat door Bergkamp is opgetuigd terwijl ze "na bijna een jaar nog altijd niet weet wat de precieze beschuldigingen inhouden".

Onder Kamervoorzitters als Verbeet of Weisglas was het "nooit zo gelopen", denkt ze. "Bergkamp had geen bevoegdheid dit onderzoek zo te starten." Ook zegt Arib dat er al voor haar vertrek documenten verzameld werden terwijl ze nog Kamerlid was. "Die stukken wil ik gewoon hebben".

Een woordvoerder van Bergkamp zegt desgevraagd dat de voorzitter niet gaat reageren zolang het onderzoek nog loopt. "Het presidium heeft verschillende brieven aan de Kamer gestuurd met toelichting. Daar laten we het bij."

Reorganisatie

Volgens Arib heeft de opdracht die ze kreeg om de ambtelijke organisatie van de Kamer te reorganiseren een belangrijke rol gespeeld. Zomergasten-presentator Theo Maassen vroeg of mensen soms meer moeite gehad kunnen hebben met haar omgangsvormen dan ze zelf in de gaten had. Ze kan dat niet zeggen, omdat "tot nu toe alles anoniem is gemeld".

Arib zei verder "nog nooit met deuren gegooid" of "tegen iemand geschreeuwd" te hebben. In de Kamer ontstond vorig jaar onrust over het onderzoek naar Arib. Nadat Bergkamp in een verhit debat namens het presidium verschillende toezeggingen over de onderzoeksopzet had gedaan kreeg ze van kritische fracties het voordeel van de twijfel en kon het onderzoek doorgaan .

Formeel heeft het presidium, het dagelijks bestuur van de Kamer bestaande uit acht Kamerleden, daar geen toestemming voor nodig, maar Bergkamp had na alle ophef behoefte aan steun.

Nog wel lid van PvdA

Het is nog onduidelijk wanneer het onderzoek naar Arib is afgerond, zo liet een woordvoerder begin juli aan de NOS weten.

In Zomergasten liet Arib verder doorschemeren dat ze niet denkt aan een terugkeer naar de Tweede Kamer of het kabinet. Maar "politiek is breder dan de Kamer of een partij" aldus Arib, zonder dat concreet werd wat haar plannen op dat vlak kunnen zijn.

Wel is ze nog lid van de PvdA. "Veel leden dragen die partij. Ik heb veel steun gehad van de leden en uit loyaliteit naar hen ben ik nog lid." Niet alleen van partijleden, ook uit de samenleving kreeg Arib de afgelopen maanden steun. Ze zei niet te weten of ze zich zonder dat staande had kunnen houden.

Ook JA21-Kamerlid Eppink niet herkiesbaar, Joost Eerdmans blijft achter

2 years 6 months ago

Kamerlid Derk Jan Eppink stelt zich bij de verkiezingen niet opnieuw kiesbaar voor JA21. Dat laat hij weten via X, voorheen Twitter. Hij schrijft dat hij tijdens zijn vakantie tot die "slotsom" is gekomen.

Eppink is de tweede die na de verkiezingen in november niet terugkeert in de driemans-fractie van JA21. Nicky Pouw-Verweij kondigde eerder al aan niet verder te willen als Kamerlid voor JA21. Partijleider Joost Eerdmans blijft achter.

Mede-oprichter van de partij Annabel Nanninga heeft laten weten een plek op de lijst van JA21 te willen voor de Tweede Kamerverkiezingen. In de positie van lijsttrekker zegt zij geen interesse te hebben. Zij is op dit moment fractieleider namens de partij in de Eerste Kamer.

Onrust

Het is al langer onrustig binnen de partij. In maart schreven JA21-leden in een brief aan het bestuur dat ze zich zorgen maken over een "gebrek aan democratie" binnen de partij. Die brief was ook ondertekend door Eppink en Pouw-Verweij.

Uit het bericht van Eppink wordt niet duidelijk of hij zich aansluit bij een andere partij. Hij schrijft: "Ik vind samenwerking op de rechterzijde erg belangrijk, en wil daartoe oproepen".

Partijprominent Mona Keijzer breekt met het CDA

2 years 6 months ago

Voormalig staatssecretaris en Tweede Kamerlid Mona Keijzer heeft haar lidmaatschap van het CDA opgezegd, bevestigt een CDA-woordvoerder na berichtgeving van RTL Nieuws.

Het CDA-bestuur zegt Keijzer dankbaar te zijn voor haar inzet, maar wil verder niet ingaan op vragen over de breuk. Volgens RTL Nieuws was een eventueel lijsttrekkerschap van de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls de druppel voor Keijzer.

Ze zou daarop kritiek hebben geuit tegenover CDA-voorzitter Hans Huibers, maar die zou haar mening aan de kant hebben geschoven. Ook CDA-minister Hugo de Jonge, met wie Keijzer een moeizame relatie heeft, zou zich sterk maken voor de kandidatuur van Bruls.

Bruls zegt tegen de NOS dat hij niet gesolliciteerd heeft en een lijsttrekkerschap wat hem betreft niet aan de orde is. Hij vindt het jammer dat Keijzer vertrekt.

Kritiek op coronabeleid

Keijzer kwam na de verkiezingen van 2017 met ruim 165.000 voorkeursstemmen als tweede binnen haar partij in de Kamer en werd staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in kabinet-Rutte III. In 2021 werd ze door Rutte uit het kabinet gezet omdat ze zich in het openbaar kritisch had uitgelaten over het coronabeleid, de portefeuille van minister De Jonge.

Voordat Keijzer de landelijke politiek inging was ze onder meer wethouder in Purmerend. In 2012 deed ze voor het eerst een gooi naar het lijsttrekkerschap bij de Tweede Kamerverkiezingen. Die verloor ze toen van Sybrand Buma. In 2020 probeerde ze het opnieuw, maar toen legde ze het af tegen Pieter Omtzigt en Hugo de Jonge.

De laatste werd uiteindelijk gekozen, maar was maar kort partijleider. Daarna schoof de partij Wopke Hoekstra naar voren, die bij de komende verkiezingen niet meer beschikbaar is.

Geen volkspartij meer

"Mona was tot voor kort een actief CDA-lid en tevens lid van de programmacommissie voor het Europees Parlement. We wensen haar alle goeds toe", zegt het CDA-bestuur.

Ingewijden binnen de partij zijn verbaasd over Keijzers vertrek, omdat ze onlangs nog toetrad tot de commissie die het programma schrijft voor de Europese verkiezingen van volgend jaar.

Vorige maand maakte ze wel bekend het lijsttrekkerschap niet te ambiëren. In die verklaring schreef ze dat het CDA niet meer de volkspartij is waarvan ze 34 jaar geleden lid is geworden. "De partij heeft op verschillende dossiers de verkeerde afslag genomen. Het CDA zit gevangen tussen het progressieve partijkader en een sociaal-conservatief electoraat."

Het CDA maakt 14 augustus bekend wie de nieuwe lijsttrekker wordt.

Rekenkamer roept partijen op: houd verkiezingsprogramma's simpel

2 years 6 months ago

De Algemene Rekenkamer roept politieke partijen op hun verkiezingsprogramma's vooral simpel te houden.

Volgens waarnemend president van de Algemene Rekenkamer Irrgang moeten partijen vooral goed letten op de uitvoerbaarheid van de programma's. In interviews in de de Volkskrant en in het NOS Radio 1 Journaal roept Irrgang partijen op zich daar nu al goed in te verdiepen.

Partijen die nu aan hun programma's werken schrijven vaak op wat ze willen veranderen in ons land, en komen met voorstellen voor nieuw beleid. "Maar daarbij kunnen ze beter meteen goed kijken naar de uitvoerbaarheid ervan", zegt hij.

Want bij veel plannen komt de uitvoering terecht bij instanties als bijvoorbeeld de Belastingdienst en het UWV. "En die kunnen door problemen met IT-systemen of personeelstekorten de plannen of grote veranderingen mogelijk helemaal niet snel aan", aldus Irrgang.

Ingrijpende afspraken

Hij waarschuwt partijen dus daar goed naar te kijken, voordat er ingrijpende afspraken in een regeerakkoord komen te staan die achteraf niet uitvoerbaar lijken. "In het regeerakkoord staan eigenlijk een soort arbeidsvoorwaarden voor ministers. Als helemaal aan het eind van de formatie, of pas tijdens het wetgevingsproces, een aantal maatregelen niet goed uitvoerbaar blijken, ben je eigenlijk al te laat."

Volgens de waarnemend president van de Rekenkamer leert de ervaring dat het moeilijk is achteraf nog iets te veranderen aan coalitieafspraken.

'Met uitvoerders om tafel'

Irrgang wijst erop dat het bij de vorige formatie bijvoorbeeld misging met de plannen voor de hervorming van de vermogensbelasting. In het regeerakkoord stond toen dat het kabinet inkomsten uit vermogen wilde belasten op basis van werkelijk rendement.

Dat was in zijn ogen niet goed uitgewerkt en bleek op sommige punten niet uitvoerbaar. Staatssecretaris Van Rij (Belastingdienst) gaf dat in een interview in NRC ook toe. Er was aan de formatietafel niet goed gesproken over wat een reëel rendement is.

Irrgang adviseert partijen bij het maken van de programma's bijvoorbeeld van tevoren met uitvoeringsinstanties om tafel te gaan, om te bespreken wat realistisch en uitvoerbaar zou kunnen zijn.

De verkiezingen zijn op 22 november. Irrgang realiseert zich dat er enige tijdsdruk is, maar des te belangrijker noemt hij het om vooral op de uitvoerbaarheid van plannen te letten.

Nederland schort samenwerking met overheid Niger op

2 years 6 months ago

Nederland schort de samenwerking met de centrale overheid in Niger voorlopig op. De reden is de staatsgreep die vorige week door het leger werd gepleegd. De democratisch gekozen president Bazoum werd daarbij afgezet.

Nederland heeft in Niger programma's op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en veiligheid die via de centrale overheid lopen, zoals een gezondheidsproject, een programma voor verbetering van het gevangeniswezen en een bijdrage aan een EU-trainingsmissie voor grensbewakers.

Demissionair minister Schreinemacher en demissionair staatssecretaris Van der Burg waren begin dit jaar in Niger om over illegale migratie te praten. Veel migranten die Sub-Sahara-Afrika naar Europa willen, reizen via Niger. Ook de samenwerking om dat tegen te gaan is voorlopig opgeschort.

Nederland onderzoekt nog of programma's die via de VN of andere organisaties lopen wel kunnen doorgaan.

Coupleider generaal Tiani zei gisteren dat hij Bazoum niet zal laten terugkeren zijn post.

NOS Politiek